Yexesqeel waxaa loo aqoonsan yahay “nebiga barooranaya,” waayo wuxuu astaan u yahay boqol iyo afar iyo afartan kun, kuwaas oo cutubka sagaalaad ee kitaabkiisa uga barooranaya (uga taahaya oo uga ooyaya) karaahiyooyinka lagu sameeyo dalka iyo kaniisadda. Tuduca ka mid ah Markhaatiyada ee aan ku soo xigannay maqaalkii hore, Walaasha White waxay ku qortay, “Nebiga qudhiisu wuxuu qariib ku ahaa dal qalaad, halkaas oo ay si buuxda uga talinayeen hammi aan xad lahayn iyo arxandarro bahalnimo ah. Wixii uu ka arkay oo ka maqlay dulmiga iyo gardarrada aadanaha ayaa naftiisa murugo geliyey, wuxuuna habeen iyo maalinba si qadhaadh u barooran jiray.”

Boqol iyo afartan iyo afarta kun waa “masaafuriyiinta Israa’iil,” kuwaas oo la kala firdhiyey, sida uu u metelayo Yexesqeel oo maxaabiis ahaan loo kaxaystay. Habka shaabadaynta ee lagu muujiyey Yexesqeel 9 waa isla kii Muujintii 7, labadaas cutubna waxaa lagu soo bandhigay inay dhacayaan maalmaha ugu dambeeya.

“Shaabadayntan lagu shaabadaynayo addoommada Ilaah waa isla tan lagu tusay Yexesqeel aragti ahaan.” Testimonies to Ministers, 445.

Carshiga ayuu Ilaah ka hagaa keruubiimta, kuwaas oo iyaguna maamula giraangiraha. Yexesqeel waxaa la doonayay inuu aragtida ka fahmo in Ilaah uu talada hayay, xataa muddadii ay wax walba u muuqdeen inay jahawareer ku jiraan. Walaasha White waxay tiraahdaa “si la mid ah” ka dib markay soo bandhigto hab-dhiska uu Ilaah carshiga kaga hago keruubiimta maamula arrimaha dhulka, iyada oo sharraxaysa Yooxanaa oo ku sugan meesha quduuska ah ee Masiixu ku dhex socday toddobada kiniisadood. Yexesqeel iyo Yooxanaa waxay astaan u yihiin kuwa nool xilliga la shaabadaynayo boqol iyo afar iyo afartanka kun. Sida waxyigu u diiwaangeliyo, “Dhacdooyinka dunideenna ka dhici doona weli xataa laguma riyoon.”

Hubaal, markii Walaasha White ay qortay erayadaas, erayadaasi run bay ahaayeen, laakiin xilliga shaabadaynta ayay si kaamil ah u rumoobayaan. Qiyaastii labaatan sano ka hor, ma ku fikiri lahayd in waxa hadda dunida ka dhacaya ee la socda raxan-raxan u soo qulqulka ayaxa Islaamka uu dhab ahaan dhici doono? Astaanta ayaxa ee Islaamka lagu matalo cutubka sagaalaad ee Muujintii waxaa ku jira guuritaanka dabiiciga ah ee ayaxa Waqooyiga Afrika. Waddada ay maraan raxamahaas ayaxa Afrika marka ay guurayaan waxay la jaanqaaddaa dhulkii uu Islaamku qabsaday. Islaamku wuxuu ka farcamay Ismaaciil, Ismaaciilna hooyadiis waxay ahayd Haagaar. Magaca Haagaar macnihiisu waa “carar” ama “in la cararo.” Af Carabiga magaca badanaa waxaa loo dhigaa Hajar (هاجر), wuxuuna xiriir la leeyahay isla xididka laga soo dheegtay Hijra (guuritaankii/cararkii Muxammad). Xididdada Islaamku kuma xirna oo keliya raxan-raxan u soo qulqulka ayaxa, balse xididdadaasi waxay sidoo kale xambaarsan yihiin macnaha guuritaanka. Qofna weligiis ma ku riyooday in soo-galootinimada sharci-darrada ahi ay ahayd muujinta ayaxa Islaamka?

Ma jirtay cid ku riyootay in shuuciyiinta caalamku ay isbahaysi la samaysan doonaan guutooyinka faraha badan ee Islaamka, isbahaysigaas oo hadda loo aqoonsanayo isbahaysiga cas iyo cagaar? Islaamka iyo awoodda masduulaaga ee caalamiyadaystayaasha labaduba waxay ka soo baxaan yaamayska aan gunta lahayn ee ku xusan Muujintii 9/11, sida ay u kala horreeyaan, yaamayska aan gunta lahaynna wuxuu astaan u yahay muujinta awoodda Shaydaanka. Labada dhinac ee hadda xulafada ahba waa aalado uu Shaydaanku adeegsado, sida ku cad Qorniinnada runta ah. Haagaar waxay ahayd Masriyad, Ismaaciilna waa astaan u taagan Islaamka; sidaas darteed, Haagaar iyo Ismaaciil waa astaamo u taagan isbahaysiga cas iyo cagaar ee casriga ah.

“‘Markay dhammaystaan [ay ku jiraan dhammaystirka] markhaatifurkooda.’ Wakhtigii labadii markhaati ay wax ku sii sheegi lahaayeen iyagoo joonyad ku lebisan wuxuu dhammaaday sannadkii 1798. Intay ku soo dhowaanayeen dhammaadka hawshooda ee qarsoodiga ku jirtay, dagaal ayaa lagu qaadi lahaa iyaga, kaas oo uu qaadayo awoodda lagu matalay ‘bahalka ka soo baxaya yamayska aan gunta lahayn.’ Quruumo badan oo Yurub ka mid ah, awoodihii ka talinayay Kaniisadda iyo Dawladda waxaa qarniyo badan xukumayay Shayddaan, isaga oo adeegsanaya baabasiinta. Laakiin halkan waxaa lagu soo bandhigayaa muujin cusub oo awoodda Shayddaannimo ah.” The Great Controversy, 268.

Walaasha White waxay halkan tilmaamaysaa soo ifbixiddii hantiwadaagga xilligii Kacaankii Faransiiska, iyadoo weliba xusaysa in Shaydaanku sidoo kale gacanta ku hayo awoodda baadariga. Awoodda baadariguna waxay ka soo baxdaa yaamayska aan gunta lahayn ee ku xusan cutubka toddoba iyo tobnaad ee Muujintii, cutubka sagaalaad ee Muujintiina, Islaamku waa qiiqii ka soo baxay yaamayska aan gunta lahayn. Qodobku weli wuu taagan yahay: waxyigu ma wuxuu dhab ahaan ula jeeday, “Dhacdooyinka ka dhici doona adduunkeenna weli xataa laguma riyoon?” Yaa ku riyooday in Islaamka hadda lagu faafin doono Yurub oo dhan, oo uu hadda ku soo degayo labada Ameerika? Ma ku riyootay in ayaxa ay dunida oo dhan ku faafin doonaan kuwa u ololeeya caalamiyeynta ee ka tirsan Qaramada Midoobay, Midowga Yurub iyo Xisbiga Dimuqraadiga ee Maraykanka?

Yaa ku riyooday in hay’adaha waxbarashada uu ka adkaan doono isbahaysiga shuuciga iyo Islaamiga ah ee hadda lagu maalgelinayo doollarrada canshuuraha ee muwaadiniin aan marnaba ku talagelin in doollarrada canshuurtooda loo adeegsado burburinta qaranka bixiya doollarradaas canshuuraha?

Yaa ku riyoon lahaa in Biritayn Weyn ay dhiirrigelin doonto oo ay taageeri doonto in gabdhaha caddaanka ah uu Islaamku u geysto kufsi wadareed, afduub, xabsi iyo dil? Dad badan ayaa tilmaama xaqiiqda ah in nidaam kasta oo shuuci ah oo abid ka jiray taariikhda aadanaha uu ahaa fashil dhammaystiran, balse midhaha hantiwadaagga Biritayn waxay hantiwadaagga u yihiin cambaarayn la mid ah tan uu u yahay fashilka falsafadaha dhaqaale iyo siyaasadeed ee nidaamkaas.

Yaa ku hammin lahaa in ganacsatada dunida loo oggolaan doono inay soo geliyaan sunooyin si ay ugu fuliyaan dil wadareed ay ku dhinteen in ka badan toddoba iyo toban milyan oo qof?

Yaa ku riyooday in rag sida George Soros, Bill Gates, iyo Anthony Fauci loo oggolaan doono inay fuliyaan falalkooda shaydaannimada leh ee sharka ah iyada oo aanay jiri doonin wax cawaaqib ah haba yaraatee?

Markii Walaasha White sheegtay in dhacdooyinka la fulin doono aan xitaa lagu riyoon doonin, waxay sidaas ku sheegtay iyadoo ku jirta macnaha wakhtiga shaabadaynta ee boqol iyo afartan iyo afarta kun. Waxay daba socotay faallooyinkeedii ku saabsanaa digniintii Masiix ee Matayos afar iyo labaatan, halkaas oo ay ku qortay, “Casharradani waa kuwo anfacaya inoo ah. Waa in aynu rumaysadkeenna ku adkaysannaa Ilaah, waayo waxaa inagu soo fool leh wakhti tijaabin doona nafaha dadka. Masiix, isagoo saaran Buur Saytuun, wuxuu dib u sheegay xukunnadii cabsida lahaa ee ka horrayn lahaa imaatinkiisa labaad.”

Casharradii ay hadda uun xustay waxay ahaayeen tusaalooyinkii muujinayay Yexesqeel iyo Yooxanaa oo labadooduba meesha quduuska ah ku baranayay inay fahmaan in Ilaah wax kasta gacanta ku hayo. Inta lagu jiro jahawareerka iyo caasinimada hadda socda, jahawareer iyo caasinimo sii xoogaysan doona oo keliya inta ay taariikhdu hore u sii socoto, kuwa ah farriin-sidayaasha Ilaah, kuwaas oo aanay matalin oo keliya Yexesqeel iyo Yooxanaa oo macbudka ku jira, balse uu sidoo kale matalayo Ishacyaah, waxay taariikhdaas u dhex mari karaan hab Rabbiga ammaan u soo hoynaya oo keliya haddii ay fahmaan in xataa waxyaalaha aan weligood niyaddeenna ku soo dhicin ay weli ku hoos jiraan xukunka Ilaah.

Giraangirahaas isgoynaya giraangiraha kale waxaa ku jira dhacdooyin aan marna lagu riyoon, waana dhacdooyinka dhaca xilliga shaabadaynta ee bilaabmay 9/11. Casharrada ay tahay in la barto waxaa barta oo keliya kuwa rumaysad ku gala Meesha ugu Quduusan oo arka Masiixa iyo nuurkiisa ka soo ifaya Sanduuqa Axdiga. Marka ammaantaas la arko sida uu Daanyeel ugu soo bandhigay cutubka tobnaad, kooxda ka faa’iidaysata nuurka waxaa laga soocaa kuwii ka cararay aragtida.

Aniga Daanyeel oo keliya ayaa arkay riyadii; maxaa yeelay nimankii ila jiray riyada ma ay arkin; laakiinse gariir weyn baa ku dhacay, sidaas daraaddeed way carareen si ay isu qariyaan. Daanyeel 10:7.

Wax badan oo dheeraad ah ayaa laga soo saari karaa tuduca ku jiray maqaalka hore, hase yeeshee markaan maqaalkan soo gebagabaynayno waxaynu ka hadli doonnaa giraangire. Waxaan ku xusnay maqaalkii hore astaanta tirada shan iyo labaatan, taas ka horna wakhti ayaannu ku bixinnay tirada soddon. Iftiinka ka imanaya kitaabka Ezekiel ma aha oo keliya tirooyin astaan ah, balse waa wax mudan in marka hore la baro qaar ka mid ah astaamahaas tirooyinka ah ka hor intaan la bilaabin in wax caddayn ah laga soo saaro jahawareerka.

Toddoba iyo toban

Saddexda waxsii sheegid ee min laba boqol iyo konton sannadood ah waxay tilmaamayaan muddo toddoba iyo toban sannadood ah oo ka bilaabmaysa dhammaadka taariikhda kaniisadda Simurna. Laga bilaabo 313 ilaa 330, toddobadaas iyo tobankaas sannadood waxay astaan u yihiin taagidda ekaanta bahalka.

Laba boqol iyo kontonka sannadood ee ka bilaabmay 457 BC waxay ku dhammaadeen 207 BC, toban sannadood ka dib dagaalkii Raphia iyo toddoba sannadood ka hor dagaalkii Panium. Laga bilaabo Raphia ilaa Panium waxay ahayd toddoba iyo toban sannadood, taasina waxay ka dhigan tahay taariikhda qarsoon ee aayadda afartan sida lagu soo bandhigay aayadaha kow iyo tobnaad ilaa shan iyo tobnaad ee Daanyeel kow iyo tobnaad.

Ptolemy IV Philopator (oo sidoo kale loo yaqaan Ptolemy IV) wuxuu ahaa taliyihii ku guulaystay dagaalkii Raphia sannadkii 217 ka hor dhalashadii Ciise. Wuxuu boqor (iyo fircoon) ahaan u xukumayay Masartii reer Ptolemy laga bilaabo sannadkii 221 ka hor dhalashadii Ciise ilaa sannadkii 204 ka hor dhalashadii Ciise; sidaas darteed, wuxuu xukumayay muddo toddoba iyo toban sano ah. Wuxuu xukunkiisa bilaabay ka hor dagaalkii Raphia, balse wuxuu dhintay ka hor dagaalkii Panium.

Dagaalkii Raphia ee metelaya Dagaalka Ukraine wuxuu bilaabmay sannadkii 2014, markii Maraykanku uu Ukraine ka dhaliyey kacaan midabaysan. Ptolemy IV, oo ah boqorka koonfureed, wuxuu astaan u yahay Vladimir Putin, oo xukunka bilaabay sannadkii 2000, sannad ka hor intii aanay bilaabmin shaabadaynta boqol iyo afar iyo afartan kun sannadkii 2001. Sida Ptolemy oo kale, Putin wuxuu xukunka bilaabay ka hor Dagaalka Ukraine, kaas oo uu astaan u yahay dagaalkii Raphia ee bilaabmay sannadkii 2014. Ka hor Panium, Putin, oo uu Ptolemy astaan u yahay, ayaa xukunka laga saaraa. Putin wuxuu xukunka bilaabay sannadkii 2000, taas oo sidaas ula jaanqaadaysa bilowga muddada shaabadaynta ee bilaabatay sannadkii xigay ee 2001. Toddoba iyo tobanka sannadood ee astaanta ah ee uu Ptolemy metelo ayaa tilmaamaya muddada uu Putin xukumo, wuxuuna xukunka hayaa inta lagu jiro muddada shaabadaynta.

Trump, oo lagu matalay dhammaadka muddadii laba boqol iyo kontonka sano ahayd ee ka bilaabatay sannadkii 457 dhalashadii Ciise ka hor, wuxuu ku jiraa isla taariikhda qarsoon ee uu Putin ku jiro, waana taariikh soconaysa toddoba iyo toban sano oo ka bilaabmaysa dagaalkii Raphia. Masduulaaga (Putin) iyo nebiga beenta ah (Trump) waxay ku jiraan taariikhda qarsoon. Taariikhdaas gudaheeda, bahalka, oo lagu matalay “tuugada dadkaaga” oo astaan u ah awoodda baadariga, wuxuu ku beegan yahay dhammaadka toddoba iyo tobanka sano ee u dhexeeya Raphia iyo Panium.

Sannadka 321 waxay astaan u tahay sharciga Axadda ee Maraykanka, 321-na waxay ku taallaa muddada toddoba iyo toban sannadood ah ee ka bilaabmata Xeerkii Milan ee 313 ilaa kala-qaybsanaantii boqortooyada ee 330.

Taariikhda lagu matalay Kormaridda Weyn ee Yoosiyaah, sida loogu yeedho, waxay bilaabmaysaa wareegga toddoba iyo tobnaad ee Yubileega Yuhuudda. Laga bilaabo Kormariddii Yoosiyaah, oo ah soo nooleyntii ugu weynayd ee Axdiga Hore, ilaa Oktoobar 22, waxay matalaysaa taariikhda Milleriiyiinta laga bilaabo Agoosto 11, 1840 ilaa Oktoobar 22, 1844; hase yeeshee, waxa ka sii muhiimsan, waxay matalaysaa taariikhda 9/11 ilaa sharciga Axadda. Wakhtiga shaabadaynta ee boqol iyo afar iyo afartan kun waxaa matalaya wareegga toddoba iyo tobnaad ee Yubileega laga bilaabo Yoosiyaah ilaa Oktoobar 22. Toddoba iyo toban waa astaan la xidhiidha dhacdooyinka waaweyn ee wakhtiga shaabadaynta, tirada toddoba iyo tobankuna waa barta ay giraangirihii Ezekiel iskaga go’aan.

Taariikhda qarsoon ee aayadda afartanaad ee kitaabka Daanyeel, sida lagu matalay aayadaha tobnaad ilaa shan iyo tobnaad ee isla cutubkaas, masduulaaga waxaa lala xiriiriyaa tirada “17” iyada oo loo marayo xukunkii Ptolemy. Taariikhda laga bilaabo dagaalkii Raphia ee aayadda kow iyo tobnaad ilaa dagaalkii Panium ee aayadda shan iyo tobnaad waa “17” sano. Taariikhdaasi waxay Donald Trump dhigaysaa bartamaha toddoba iyo tobanka sano ee ay matalayaan labadaas dagaal. Sawirka bahalka ee uu Trump ku sameeyo kuna taago Maraykanka waxaa matalaya “17” sano oo ka bilaabma 313 kuna dhammaada 330. Aayadda koowaad ee cutubka koowaad, Yexesqeel wuxuu ku jiraa sannadka soddonaad ee wareegga 17aad ee Yubilii. Weligaa ma ku riyootay in tirada toddoba iyo toban ay matalaysay mid ka mid ah giraangirihii uu Yexesqeel ku arkay Meesha ugu Quduuska ah?

Yexesqeel wuxuu calaamad u yahay kuwa ku jira wakhtiga shaabadaynta oo rumaysad ku galay Meesha Ugu Quduusan. Iyagu waa wadaaddadii Butros.

Idinkuna sidoo kale, sida dhagaxyo nool, ayaa loo dhisay guri ruuxi ah, wadaadnimo quduus ah, si ay u bixiyaan allabaryo ruuxi ah oo Ilaah ka aqbalo Ciise Masiix dhexdiisa. 1 Butros 2:5.

Waxaa loo xilsaaray inay farriin u gudbiyaan dadkii uu Ilaah hore axdiga ula lahaa ee markaas la dhaafayo; in kastoo loo sii digayo, dadkii uu Ilaah hore axdiga ula lahaa ma arki doonaan mana maqli doonaan.

Oo wuxuu igu yidhi, Wiilka Aadanow, calooshaada wax ku cun, oo uurkaagana ka buuxi kitaabkan duudduuban oo aan ku siinayo. Markaasaan cunay; afkaygana wuxuu ugu macaanaa sida malab. Oo wuxuu igu yidhi, Wiilka Aadanow, tag, oo waxaad u tagtaa reer binu Israa’iil, erayadaydana kula hadal. Waayo, laguu lama dirin quruun af qalaad ku hadasha oo hadalkeedu adag yahay, laakiinse waxaa laguu diray reer binu Israa’iil; oo aan ahayn dadyow badan oo af qalaad ku hadla oo hadalkoodu adag yahay, kuwaas oo erayadooda aadan garan karin. Sida xaqiiqada ah, haddaan adiga iyaga kuu diri lahaa, way ku dhegaysan lahaayeen. Laakiinse reer binu Israa’iil kuma dhegaysan doonaan; waayo, anigana ima dhegaysanayaan; maxaa yeelay, reer binu Israa’iil oo dhammu waa madax adag oo qalbi adag. Bal eeg, wejigaaga waxaan ka dhigay mid ku xoog badan wejiyadooda, fooddaadana mid ku xoog badan foodahooda. Waxaan fooddaada ka dhigay dheeman ka sii adag dhagax adag; iyaga ha ka baqin, oo muuqaalkoodana ha ka nixin, in kastoo ay yihiin qoys fallaagoobay. Yexesqeel 3:3–9.

Yexesqeel waxaa la farayaa inuu farriin ugu dhawaaqo dadkii hore ee axdiga, kuwaas oo ay matalaan Borotestaantii taariikhda Milleriyiinta iyo kaniisadda Adventist-ka Maalinta Toddobaad ee La'odikiya ee maalmaha ugu dambeeya. Haddii uu diido inuu farriinta ku dhawaaqo, dhiigga kuwa aan loo digin dushiisa ayuu saarnaan doonaa.

Wiilka Aadamow, waxaan kaa dhigay waardiye u taagan reer binu Israa’iil; sidaas daraaddeed erayga afkayga ka maqal, oo digniin iyaga ka sii aniga xaggayga. Markaan kuwa sharka leh ku idhaahdo, Hubaal waad dhiman doontaa; adiguna aanad u digin, oo aanad la hadlin si aad uga digto kan sharka leh jidkiisa sharka ah, si naftiisa loo badbaadiyo; ninkaas sharka leh qudhiisu xumaantiisa ayuu ku dhiman doonaa; laakiinse dhiiggiisa gacantaada ayaan ka dalban doonaa. Habase yeeshee, haddaad kan sharka leh digto, oo uusan ka soo noqon sharkiisa iyo jidkiisa sharka ah, xumaantiisa ayuu ku dhiman doonaa; adiguse naftaada waad samatabbixisay. Oo haddana, markuu nin xaq ah xaqnimadiisa ka leexdo, oo uu dembi galo, aniguna waxaan hor dhigaa wax lagu kufsado, wuu dhiman doonaa; maxaa yeelay, adigu uma aad digin, dembigiisa ayuu ku dhiman doonaa, oo xaqnimadiisii uu sameeyey lama soo xusuusan doono; laakiinse dhiiggiisa gacantaada ayaan ka dalban doonaa. Habase yeeshee, haddaad ninka xaqa ah u digto inuusan kan xaqa ahi dembaabin, oo uusan dembaabin, hubaal wuu noolaan doonaa, maxaa yeelay waa loo digay; adiguna naftaada waad samatabbixisay. Yexesqeel 3:17–21.

Kow iyo tobanka cutub ee ugu horreeya ee Yexesqeel, waxaa loo muujiyey burburinta Yeruusaalem, taas oo lagu sawiray riyooyinkii ka dhacay webiga Kebaar agtiisa, bannaanka iyo Yeruusaalem. Waxaa loo xilsaaray inuu ku dhawaaqo digniin ku saabsan xukunka soo socda ee ku soo fool leh Yeruusaalem. Farriinta digniinta ee xukunka soo socda ee ku soo fool leh Yeruusaalem waa digniinta marka hore la siiyey kaniisadda La’odikiya ee Adventist-ka Maalinta Toddobaad. Digniintu waxay tilmaamaysaa xukunka iyo diidmada lagu sameeyo dadka Ilaah ee Yeruusaalem ku sugan ee aan haysan shaabadda Ilaah. Digniinta uu Yexesqeel astaan ahaan u matalay waa digniinta sharciga Axadda ee dhowaan imanaya.

Kow iyo tobankii cutub ee ugu horreeyey ee runahan lagu soo bandhigay, Yexesqeel waa la aamusiiyey, mana uu hadlin dabadeed ilaa marka Ilaah si gaar ah afkiisa u furo; arrintaasina way sii socotay ilaa burburkii Yeruusaalem, markaas oo uu haddana hadli karay.

Markaasaa ruuxii i soo galay, oo cagahayga i taagay, wuuna ila hadlay, oo wuxuu igu yidhi, Tag, oo gurigaaga isku xidh. Laakiinse adigu, Wiilka Aadanow, bal eeg, waxay kugu ridi doonaan xadhko, oo way kugu xidhi doonaan, mana aad u dhex bixi doontid iyaga dhexdooda; carrabkaagana waxaan ka dhigi doonaa inuu ku dhego saqafka afkaaga, si aad carrab la’aan u noqoto, oo aanad iyaga u ahaan mid canaanta; waayo, iyagu waa reer fallaagoobay. Laakiinse markaan kula hadlo, afkaagaan furi doonaa, oo waxaad ku tidhaahdaa iyaga, Rabbiga Ilaah ahu wuxuu leeyahay sidan; Kii maqlaa ha maqlo, kii diidana ha diido; waayo, iyagu waa reer fallaagoobay. Yexesqeel 3:24–27.

Markii Yeruusaalem dhacday, Yexesqeel mar kale ayuu hadli kari jiray.

Oo waxay noqotay sannaddii laba iyo tobnaad ee maxaabiisnimadayada, bishii tobnaad, maalintii shanaad ee bisha, in nin Yeruusaalem ka soo baxsaday ii yimid, isagoo leh, Magaalada waa la garaacay. Haddaba gacanta Rabbigu waxay igu dul saarnayd fiidkii ka hor intuusan kii baxsaday iman; oo afkaygii buu furay ilaa uu subaxdii ii yimid; afkaygiina waa furmay, oo mar dambe carrab la’aan ma aanan ahaan. Yexesqeel 33:21, 22.

Dhicitaanka Yeruusaalem wuxuu astaan u yahay dhicitaanka kaniisadda Adventistaha Maalinta Toddobaad ee La'odikiya ee maalmaha ugu dambeeya. Dhicitaankaasi wuxuu dhacayaa iyadoo kuwii cutubka sagaalaad lagu shaabadeeyey Yeruusaalem markaas kor loo qaadayo iyagoo ah kaniisadda guulaysatay. Kuwa reer La'odikiya ah ee ku dhex jira Yeruusaalem waa laga saaraa, boqol iyo afar iyo afartan kunna kor baa loo qaadaa iyadoo la aasaasayo boqortooyada ammaanta. Boqortooyadaas ammaanta waxaa astaan hordhac ah u ahaa aasaaskii boqortooyada nimcada ee iskutallaabta. Boqortooyada nimcada ee iskutallaabtu waxay la jaanqaadaysaa boqortooyada ammaanta ee xilliga sharciga Axadda, waxaana labadaas boqortooyo lagu meeleeyaa taxanaha taariikhda waxsii-sheegidda ee ku jira kitaabka Yexesqeel. Kow iyo tobanka cutub ee ugu horreeya, marka Yexesqeel lagu eego macnaha guud ee meesha quduuska ah, waxay ku saabsan yihiin daahirinta kaniisadda Ilaah, iyadoo dadkiisu ka beddelmayaan kaniisadda halgamaysa, oo lagu qeexo inay ka kooban tahay sarreen iyo gocondho, una beddelmayaan kaniisadda guulaysatay, oo ka kooban qurbaanka sarreenka ee Bentekoste.

Adiguna amiir xun oo reer binu Israa’iil ah, kaasoo maalintiisu timid, markii xumaantu dhammaan doonto, Sayidka Rabbiga ahu wuxuu leeyahay: Koofiyadda boqornimada qaad, taajkana siib; tanu siday ahaan jirtay ahaan mayso; kan hooseeya kor u qaad, kan sarreeyana hoos u dhig. Waan rogi doonaa, rogi doonaa, rogi doonaa; oo mar dambe jiri mayso, ilaa uu yimaado kan xaqeeda leh; oo isaga ayaan siin doonaa. Yexesqeel 21:25–27.

Sidqiyaah wuxuu ahaa boqorkii ugu dambeeyey ee Yahuudah, waana isaga “amiirka sharka leh oo reer binu Israa’iil ah, oo maalintiisii timid” ee aayadahan ku xusan. Nebukadnesar wuxuu ku sigtay inuu Yeruusaalem qabsado, taajkii Sidqiyaahna waxaa ka qaadi lahayd Baabuloon; iyadana waxaa rogrogmi lahayd reer Maaday iyo Faaris, kuwaas oo haddana ay rogrogmi lahaayeen Giriigtii, iyagana Rooma ayaa rogrogmi lahayd. Rogrogmidda saddexaad waxay gaadhaa Rooma, taas oo ah taariikhda marka Boqorka “kan xaqa u leh” uu heli doono taajka boqortooyada nimcada marka boqortooyadaas lagu aasaaso iskutallaabta dusheeda.

“Maalintii xisaabta kama dambaysta ah ayaa u timid ‘amiirka nijaasta ah oo shar leh.’ ‘Qaado koofiyadda wadaadnimada,’ Rabbigu wuxuu xukumay, ‘oo iska bixi taajka.’ Ilaa Masiixu qudhiisu boqortooyadiisa dhiso mooyaane, Yahuudah mar kale looma oggolaanayn inay boqor yeelato. ‘Waan afgembin doonaa, afgembin doonaa, afgembin doonaa,’ ayuu ahaa amarka Ilaah ee ku saabsan carshiga reer Daa’uud; ‘oo mar dambe ma jiri doonto, ilaa uu yimaado kan xaqa u leh; aniguna isaga ayaan siin doonaa.’ Yexesqeel 21:25–27.” Prophets and Kings, 451.

Xilliga roobka dambe, oo bilaabmay markii xukunka kuwa nool uu bilaabmay 9/11, Masiixu wuxuu aasaasaa boqortooyadiisa ammaanta.

“Markay afarta malaa’igood sii daayaan, Masiixu wuxuu dhisi doonaa boqortooyadiisa.” Spalding and Magan, 3.

Muddo diyaargarow ah ayaa ka bilaabata 9/11, waxaana xilliga sharciga Axadda buurta quduuska ah ee ammaanta leh laga sarraysiiyaa dhammaan kuraha iyo buuraha.

Kanu waa eraygii uu Ishacyaah ina Aamoos arkay oo ku saabsanaa Yahuudah iyo Yeruusaalem. Oo waxay ahaan doontaa maalmaha ugu dambeeya in buurta guriga Rabbiga lagu taagi doono buuraha dushooda, oo laga sarraysiin doono kuraha; oo quruumaha oo dhammu iyaday ku soo qulquli doonaan. Oo dadyow badan baa tegi doona oo odhan doona, Kaalaya, aynu kor ugu kacno buurta Rabbiga, guriga Ilaaha Yacquub; oo isagu wuxuu ina bari doonaa jidadkiisa, oo innaguna waxaynu ku socon doonnaa waddooyinkiisa; waayo, Siyoon waxaa ka soo bixi doona sharciga, oo Erayga Rabbigana Yeruusaalem buu ka iman doonaa. Ishacyaah 2:1–3.

11/9 dabaylihii waa la sii daayay dabadeedna waa la xannibay, sidaas awgeedna waxaa la calaamadeeyey bilowgii dhismaha boqortooyadii Daanyeel labaad, taas oo lagu matalay dhagax buurta laga soo gooyey oo dhulka oo dhan wada buuxiya.

“Aragtidan waxaa la bixiyey sannadkii 1847, markaasoo ay aad u yaraayeen walaalaha Advent-ka ee dhawrayay Sabtida, kuwii intaa ka mid ahaana in yar oo keliya ayaa u haystay in dhawriddeedu leedahay muhiimad ku filan oo kala sooc ka dhex samaysa dadka Ilaah iyo kuwa aan rumaysadka lahayn. Hadda fulinta aragtidaas ayaa bilaabmaysa in la arko. ‘Bilowga wakhtigaas dhibaatada,’ ee halkan lagu sheegay, loola jeedo ma aha wakhtiga ay belaayooyinku bilaabi doonaan in la daadiyo, ee waa muddo gaaban oo ka horraysa intaan la daadin, iyadoo Masiixu weli ku jiro meesha quduuska ah. Wakhtigaas, iyadoo shaqada badbaadintu soo xidhmayso, dhib baa dhulka ku soo degi doona, quruumuhuna way cadhoon doonaan, hase ahaatee waa la xakamayn doonaa si aanay u hor istaagin hawsha malaa’igta saddexaad. Wakhtigaas ayaa ‘roobka dambe,’ ama cusboonaysiinta ka timaadda horta Rabbiga, iman doona, si uu xoog u siiyo codka weyn ee malaa’igta saddexaad, uguna diyaariyo quduusiinta inay istaagaan muddada lagu daadin doono toddobada belaayo ee ugu dambeeya.” Early Writings, 85.

Masiixu wuxuu dhisaa boqortooyadiisa weligeed ah wakhtiga roobka dambeba, boqortooyadiisuna waxay ka kooban tahay boqortooyada nimcada ee lagu aasaasay iskutallaabta iyo weliba boqortooyadiisa ammaanta ee xeerka Axadda. Taariikhda laga soo bilaabo Sidqiyaah ilaa Baabuloon (boqortooyadii 1aad), ilaa Maadooyiin iyo Faaris (boqortooyadii 2aad), ilaa Giriigga (boqortooyadii 3aad), iyo sii gudubta Roomaankii jaahilka ahaa (boqortooyadii 4aad) waxay tilmaamaysaa taariikhda horseedaysa boqortooyada nimcada. Taariikhdaas waxay tilmaamaysaa taxane taariikheed oo isbarbar socda, oo ka bilaabma Roomaanka Baadariga (Baabuloon ruuxi ah—boqortooyadii 5aad), kuna gaadha Maraykanka (Maadooyiin iyo Faaris ruuxi ah—boqortooyadii 6aad), kuna gaadha Qaramada Midoobay (Giriig ruuxi ah—boqortooyadii 7aad), dabadeedna u sii gudba midowga saddex-geesoodka ah ee masduulaagga, bahalka, iyo nebiga beenta ah, kuwaas oo wadajir uga dhigaya Rooma casri ah (Rooma ruuxi ah—boqortooyadii 8aad ee ka mid ah toddobada).

Guusha boqortooyadaas ee Daanyeel laba waxaa lagu matalay dhagax, oo kuwa Ilaah daacadda u ahuna waa dhagxaan macbudka ku jira.

Idinkuna, sida dhagaxyo nool, waxaa laydinku dhisaa guri ruuxi ah, wadaadnimo quduus ah, inaad bixisaan allabaryo ruuxi ah oo Ilaah ku aqbali karo Ciise Masiix aawadiis. 1 Butros 2:5.

Boqortooyadaas weligeed ahu waxay ka adkaataa boqortooyooyinka dunida oo dhan, waxayna buuxisaa dunida oo dhan. Kitaabka Yexesqeel cutubka afartan ilaa dhammaadka buuggiisa, isla boqortooyadaas waxaa lagu matalay macbud dunida oo dhan ka buuxinaya biyaha nolosha.

Waxaan sii wadi doonnaa arrimahan maqaalka xiga.