Farriinta roobka dambe waa digniin ku saabsan dhammaadka dhow ee wakhtiga nimcada, iyadoo lala socodsiinayo baaq ku wajahan isu-diyaargarow shakhsiyeed. Labadaas fikradood waxaa lagu metelay cutubyada tobnaad iyo kow iyo tobnaad ee riyadii Ishacyaah, waxaana taas lagu sameeyey iyadoo ku jirta macnaha farriinta Daanyeel kow iyo tobnaad, oo la furfuray sannadkii 1989, isla markaana taariikhdeeda qarsoon la furfuro inta lagu jiro wakhtiga shaabadaynta boqol iyo afartan iyo afarta kun, kuwaas oo riyada lagu metelay Ishacyaah iyo wiilashiisa. Labada sadar marka la isku geeyo waxay u taagan yihiin digniin loo jeedinayo Aaxaas, kaas oo matalaya reer La’odikiya oo aan lahayn “faham” ku saabsan labadan sadar ee gudaha iyo dibadda ah ee ku baahsan waxsii sheegyada Kitaabka Quduuska ah.
Daanyeel 11:11 iyo Muujintii 11:11 waxay soo bandhigayaan isla matalaadda gudaha iyo dibadda, iyadoo Daanyeel uu metelayo dibadda, Muujintuna ay metelayso gudaha. Labadan “cutub iyo aayadood” ee gudaha iyo dibaddu waxay si toos ah ugu xirmaan farriimaha dibadda iyo gudaha ee cutubyada tobnaad iyo kow iyo tobnaad, waxayna sidaas ku sameeyaan Ishacyaah 11:11.
Ishacyaah lix waa 9/11, oo wuxuu tilmaamayaa daahirinta iyo subkidda Ishacyaah sidii rasuul ahaan 9/11. Cutubka toddobaad iyo wixii ka dambeeya waa dulmar farriintii timid 9/11. Cutubka tobnaad wuxuu qeexayaa doorka lixda aayadood ee ugu dambeeya ee Daanyeel kow iyo tobnaad, waayo waxay ahayd farriintii la furfuray wakhtigii dhammaadka ee 1989.
Cutubka kow iyo tobnaad ee Ishacyaah wuxuu matalaa 9/11 iyo subkidda Ishacyaah iyo fariintiisa. Aayadda koowaad waxaa lagu xiraa aayadda tobnaad erayga “Yesee” awgiis, aayadda tobnaadna waxay leedahay, “Oo maalintaas,” aayadda kow iyo tobnaadna waxay sii waddaa iyadoo leh, “Oo maalintaas waxay noqon doontaa in Rabbigu mar labaad gacantiisa u taagi doono si uu u soo cesho hadhaagga dadkiisa.”
Maalintaasu waxay ahayd 1850.
Waxaa ka soo bixi doona ul jiridda Yesay ka timid, oo laanuna xididdadiisa ayay ka soo kori doontaa. Oo Ruuxa Rabbigu wuu ku dul deggi doonaa isaga, kaasoo ah ruuxa xigmadda iyo garashada, ruuxa talada iyo xoogga, ruuxa aqoonta iyo cabsida Rabbiga. Oo wuxuu ka dhigi doonaa mid degdeg ugu garta cabsida Rabbiga; mana uu xukumi doono sida ay indhihiisu arkaan, mana uu canaanan doono sida ay dhegihiisu maqlaan. Laakiin saboolka wuxuu ugu xukumi doonaa xaqnimo, oo kuwa dhulka ku qabowna wuxuu ugu canaanan doonaa sinaan; oo dhulkana wuxuu ku dhufan doonaa ushii afkiisa, oo neefta bushimihiisana wuxuu ku dili doonaa kuwa sharka leh. Xaqnimaduna waxay ahaan doontaa suunka dhexdiisa, aaminnimaduna suunka miskihiisa. Yeyguna wuxuu la joogi doonaa wanka, shabeelkuna wuxuu la jiifsan doonaa orgiga yar; weylaha, libaaxa yar, iyo neefka la naaxiyeyna way wada jiri doonaan, oo ilmo yar baa hoggaamin doona. Lo’da iyo orsaduna way wada daaqi doonaan; dhallaankooduna way wada jiifsan doonaan, libaaxuna wuxuu caws u cuni doonaa sida dibiga oo kale. Ilmaha nuugayaana wuxuu ku ciyaari doonaa godka abeesada, ilmaha naaska laga gudhayna gacantiisa ayuu saari doonaa godka masaska halista ah. Waxba ma yeeli doonaan, waxbana ma baabbi’in doonaan buurtayda quduuska ah oo dhan; waayo, dhulku wuxuu ka buuxsami doonaa aqoonta Rabbiga, sida biyuhu badda u daboolaan.
11:10 Oo maalintaas waxaa jiri doona xididkii Yesay, oo u taagnaan doona sidii calan dadyowga loo taago; quruumuhuna isagay doondooni doonaan, nasashadiisuna waxay ahaan doontaa mid ammaanu ka muuqdo.
11:11 Oo maalintaas waxaa dhici doonta in Rabbigu mar labaad, markii labaad, gacantiisa u fidin doono inuu soo ceshado hadhaaga dadkiisa ee hadhay, kuwaas oo ka iman doona Ashuur, iyo Masar, iyo Pathros, iyo Kuush, iyo Ceelaam, iyo Shinacaar, iyo Xamaad, iyo jasiiradaha badda.
11:12 Oo wuxuu quruumaha u taagi doonaa calan, oo wuxuu soo ururin doonaa kuwa reer binu Israa'iil ka mid ah ee la eryay, oo wuxuu isu keeni doonaa kuwa reer Yahuudah ee kala firdhay afarta dacal ee dhulka.
Masayrka Efrayimna way ka dhammaan doontaa, cadaawayaasha Yahuudaana waa la baabbi’in doonaa; Efrayim Yahuuda masayri maayo, Yahuudaana Efrayim dhibi mayso. Laakiinse waxay ku degi doonaan garbaha reer Falastiin xagga galbeed; waxay wada dhacayaan kuwa bari jooga; gacantoodana waxay saari doonaan Edom iyo Moo’aab; oo reer Cammoonna way addeeci doonaan iyaga.
Oo Rabbigu gebi ahaanba wuu baabbi'in doonaa gacanka badda Masar; oo dabayshiisa xoogga badan ayuu gacantiisa ku ruxi doonaa webiga, oo wuxuu ku dhufan doonaa toddoba durdur, oo dadka wuxuu ka dhigi doonaa inay kabo qallalan kaga gudbaan. Oo jid weyn baa u ahaan doona hadhaaga dadkiisa oo hadhi doona, kuwaas oo ka iman doona Ashuur; sida ay ugu ahayd reer binu Israa'iil maalintii uu ka soo baxay dalkii Masar. Ishacyaah 11:1–16.
Aayadda koowaad waxay leedahay, “Oo jirid ayaa ka soo bixi doonta jiridda Yesay, oo Laan ayaa ka soo kori doonta xididdadiisa; Oo Ruuxa Rabbiga ayaa ku soo degi doona isaga.” Sharaxaadda xoogga badan ee Masiixa way sii socotaa, LAAKIIN sharaxaaddani waxay ka sii badan tahay inay quseyso maalmaha ugu dambeeya, intii ay quseyn lahayd maalmaha Ishacyaah ama xataa maalmaha uu Masiixu dadka dhexdiisa ku socday.
Akhris taxaddar leh ayaa muujinaya in aayadaha kow ilaa sagaal ay dhammaantood yihiin astaamo lagu garto Masiixa, oo aayadda tobnaadna ay leedahay, “Oo waxaa soo bixi doona ul.” Ma jiro wax kala go’ ah oo ku jira socodka fikirka laga bilaabo aayadda kow ilaa aayadda tobnaad. Aayadda tobnaad waxay leedahay, “oo maalintaas” taas oo ay khasab tahay inay dhacdo isla maalinta aayadda kow. Labada aayadood, tan tobnaad iyo tan kowaadba, waxay tilmaamayaan “xididka,” sidaas ayayna labada aayadood isugu xidhayaan sadarba sadar.
Aayadda kow iyo toban iyo toban si wadajir ah waxay odhanayaan, “Oo waxaa ka soo bixi doona ul jiridda Yesay ka timid, oo laan baa xididdadiisa ka soo kori doonta; oo maalintaas waxaa jiri doona xididkii Yesay, kaas oo u taagnaan doona calan dadyowga; isaga ayay quruumuhu dooni doonaan; nasashadiisuna waxay ahaan doontaa mid ammaanu ku dheehan tahay.”
“Usha” waa astaan xukun.
Oo waxay dhashay ilmo lab ah, kaas oo quruumaha oo dhan ku xukumi doona ul bir ah; ilmaheedii waxaa loo qaaday xagga Ilaah iyo carshigiisa. Muujintii 12:5.
“Usha” waa astaan muujinaysa xulasho, kala-qaybin iyo kala-soocid.
Markaasaa Muuse uloolihii wuxuu dhigay Rabbiga hortiisa teendhada maragga. Oo waxaa dhacday in maalintii ku xigtay Muuse galay teendhada maragga; oo bal eeg, ushii Haaruun ee reer Laawi way soo biqishay, oo burooyin bay soo saartay, oo ubax bay dhalisay, oo yicibna way midhaysay. Markaasaa Muuse uloolihii oo dhan ka soo bixiyey Rabbiga hortiisa, oo u keenay reer binu Israa’iil oo dhan; iyaguna way eegeen, nin walubana ushii buu qaatay. Rabbiguna wuxuu Muuse ku yidhi, Ushii Haaruun mar kale dhig maragga hortiisa, in loo hayo calaamad ka gees ah kuwa caasiyiinta ah; oo gunuunacooda iga wada baabi’i, si aanay u dhiman. Muusena saasuu yeelay; sidii Rabbigu isaga ku amray ayuu yeelay. Tirintii 17:7–11.
Ushii Haaruun ee ubaxday waxay tilmaamaysaa “ul” jirta xilligii roobka dambe, waayo ushii Haaruun oo keliya ayaa ka ubaxday saddex iyo tobanka “ulood.” Ubaxistu waa astaan u ah xilligii roobka dambe marka Ilaah muujin doono kala-sooc u dhexeeya laba iyo tobanka “ulood” ee fallaagada ah ee sheeganaya inay hayaan farriinta roobka dambe, sidaas oo kalena waxaa lagu muujiyey tusmadii Eliiyaah ee dabka, taas oo calaamadisay kala-duwanaanta runta iyo beenta. “Ul” sidoo kale waa astaan cabbirid iyo xukun.
Oo waxaa la i siiyey cawsduur ul la mid ah; malaaʼigtiina way istaagtay, iyadoo leh, Kac, oo qiyaas macbudka Ilaah, iyo allabariga, iyo kuwa ku dhex caabuda. Muujintii 11:1.
“Ushii” wuxuu ka soo baxaa jiridda Jessie, oo “Jessie” macnihiisu yahay ‘inuu muuqdo’ sida calaamadaha jidku uga muuqdaan waxsii-sheegidda Kitaabka Quduuska ah. Pharez wuxuu ahaa “xididka” dhabta ah ee Jessie, Pharezna macnihiisu waa “dillaac, inuu soo butaaco ama kala firdho.” Pharez waa xididka ama bilowga nasabka dhiigga ee Jessie. Sidaas daraaddeed “xididka Jessie” waa astaan u ah alfa Pharez, halka oomega ay tahay Jessie, bilowga iyo dhammaadka. Xididka Jessie wuxuu ku bilaabmaa kala firdhid (Pharez) wuxuuna ku dhammaadaa calaamad-jid oo nin taagan. Ragga si waxsii-sheegid ah u istaagaya waxay calaamadeeyaan boqortooyo. Kitaabka Quduuska ah gudaheeda Pharez wuxuu bilaabaa nasab dhiig, iyada oo aan wax xiriir ah laga hayn ka hor soo bandhigiddiisa, magiciisuna wuxuu ka dhigan yahay dillaac; sidaas darteed diiwaanka abtirsiintiisa iyo magiciisu waxay aqoonsanayaan Pharez inuu yahay bilowga, taasoo Jessie ka dhigaysa dhammaadka. Melchizedek isaguna waa shakhsiyad kitaabi ah oo lagu aqoonsaday inuusan lahayn nasab hore, sida xaalku yahay Pharez. Xididka Pharez wuxuu xambaarsan yahay runta ah inuu matalo wadaadnimo Melchizedek, kaas oo Ibraahim uu siiyey tobnaadyada.
Amarka Malkisadaq waa amarka wadaadnimada Masiixa.
Halkaa uu hormuudku inoogu galay aawadeenna, kaas oo ah Ciise, oo laga dhigay wadaad sare weligiis sida amarka Malkisadaq. Cibraaniyada 6:20.
Xididka Yesay wuxuu ahaa wadaadnimada Malkisadaq, bilowguna waa inuu ka tarjumaa dhammaadka. Yesay wuxuu matalaa kooxda ugu dambaysa ee wadaadnimada Malkisadaq ee istaagi doonta, kuwaas oo sida uu Ishacyaah sheegay calamad u ah quruumaha.
“Jirriddu” waxay ka dhigan tahay ‘in la jaro (geedaha); jiridda ama gunta geed (sida geed la jaray ama la beeray),’ “jirridda”asuna waxay ka soo baxdaa boqortooyo la dhaafay, sidii Nebukadnesar loogu dhaafay Daanyeel cutubka afraad. Geedku si nebiyaysan wuxuu u taagan yahay boqortooyo, oo marka boqortooyo dhammaato geedkaas waa la jaray.
“Jiridda” ku xusan tuducan waxay ka soo baxdaa jirid geed la jaray—laam sare kama soo baxdo. Boqortooyo hore oo uu matalo jiriddaas la jaray ayay ka soo baxdaa “ul” ah astaan amar iyo xukun, amarkaasuna wuxuu ku salaysan yahay in “usha”asi siddo “biqillada iyo ubaxyada” farriinta roobka dambe. Awooddaasna waxay ka timaaddaa boqortooyo hore oo la jaray.
“Xididku” waa “xididka Yesee,” “laanta” ka soo baxaysana “jirridda” waxay ka timaaddaa “jirridda” oo xididdadeedu yihiin xididka Yesee. Laanta soo saarta xukunka waxay ka timaaddaa jirridda, laakiin Faracu wuxuu ka yimaaddaa xididka—xididkuna waa calanka. Xididku waa bilowga, dhammaadkuna waa faraca.
Ereyga “branch” waxay ka dhigan tahay waardiye ama calaamad-jid. Ishacyaahna wuxuu inoo sheegayaa in Branch-ku yimaado xilliga sharciga Axadda.
Oo maalintaas toddoba dumar ah ayaa nin keliya qabsan doona, iyagoo leh, Annaga qudheenna ayaannu kibistayada cuni doonnaa, oo dharkayagana xidhan doonnaa; magacaaga oo keliya ha nalagu yeedho, si ceebtayada looga qaado. Maalintaas laanta Rabbigu waxay ahaan doontaa qurux iyo ammaan, midhaha dalkuna waxay ahaan doonaan heer sare iyo bilicba kuwa ka badbaaday reer binu Israa’iil. Oo waxay noqon doontaa in kii Siyoon ku hadha, iyo kii Yeruusaalem ku sii nagaada, loogu yeedhi doono quduus, kaas oo ah mid kasta oo ka mid ah kuwa nool ee Yeruusaalem lagu qoray. Markuu Rabbigu maydho wasakhdii gabdhaha Siyoon, oo uu ka dhex nadiifiyo dhiiggii Yeruusaalem ruuxa xukunka iyo ruuxa gubidda. Ishacyaah 4:1–4.
“Ninkaas keliya” ee ay toddobada naagood qabsadaan waa baadariga, kaas oo noqda kii siddeedaad ee ka mid ah toddobada marka la gaaro sharciga Axadda, isaga oo been-abuur ahaan u ekaysiinaya siddeeddii naf ee saarnaa doonnida. Marka la gaaro sharciga Axadda, “maalintaas” “laanta Rabbigu waxay ahaan doontaa qurux iyo ammaan” “markuu Rabbigu maydho wasakhdii gabdhaha Siyoon, oo uu ka dhex nadiifiyo dhiiggii Yeruusaalem ruuxa xukunka iyo ruuxa gubidda.” Nadiifinta lagu sameeyo ruuxa xukunka iyo ruuxa gubidda waxaa fulinaya Rasuulka Axdiga ee Malaakii saddex marka la gaaro sharciga Axadda. “Laanta quruxda badan” waa boqol iyo afar iyo afartan kun oo aan ka iman jirridda, balse ka iman xididka Yessay, kaas oo ah calanka.
Awooddoodu waxaa lagu matalaa usha ka soo baxday laan ka timid boqortooyo dhacday. Boqortooyadii Filadelfiya waxay dhacday intii u dhexeysay 1856 ilaa 1863, oo awooddii laga dhisay boqortooyadaas dhacdayna mar kale ayaa dib loo aasaasaa marka la gaaro sharciga Axadda. Marka laanta calanka ah kor loo qaado, dhaqdhaqaaqa La’odikiya ee boqol iyo afar iyo afartan kun wuxuu u gudbaa dhaqdhaqaaqa Filadelfiya ee boqol iyo afar iyo afartan kun. Markaas ayay tahay in awoodda ama usha ka timid boqortooyadii Millerite ama Filadelfiya lagu matalo fure la saaray Eliyaaqiim ee Ishacyaah 22:22.
Oo furaha guriga Daa’uudna waxaan saari doonaa garabkiisa; markaasuu furi doonaa, oo ninna ma xidhi doono; wuuna xidhi doonaa, oo ninna ma furi doono. Ishacyaah 22:22.
Aayaddani waxay tilmaamaysaa Oktoobar 22, 1844, waxayna aqoonsanaysaa in Eliyaaqiim la siinayo “fure.” Labadii aayadood ee ka horreeyey, amar-maamulka La’odikiya waxaa laga qaaday Shebna oo waxaa la siiyey Eliyaaqiim. Xeerka Axadda marka la gaaro, amar-maamulkii mar la siiyey dadka axdiga ee la doortay waxaa laga qaaday boqortooyada Adventism-ka toddobaad-maalinlaha ah ee La’odikiyaanka ah, waxaana la siiyaa boqortooyada dhaqdhaqaaqa Filadelfiyaanka ee boqol iyo afar iyo afartan kun—taas oo ah boqortooyada ammaanta.
Wuxuu ku yidhi iyaga, Laakiin idinku yaad igu sheegtaan inaan ahay? Markaasaa Simoon Butros u jawaabay oo yidhi, Adigu waxaad tahay Masiixa, Wiilka Ilaaha nool. Ciisena waa u jawaabay oo ku yidhi, Waad barakaysan tahay, Simoon Barjona; waayo, jidh iyo dhiig kuuma muujin, laakiin waxaa kuu muujiyey Aabbahayga jannada ku jira. Oo weliba waxaan kugu leeyahay, Adigu waxaad tahay Butros, oo dhagaxan ayaan kiniisaddayda ku dul dhisi doonaa; albaabbada jahannamaduna kama adkaan doonaan. Oo waxaan ku siin doonaa furayaasha boqortooyada jannada; oo wax alla wixii aad dhulka ku xidho, jannadana waa lagu xidhi doonaa; oo wax alla wixii aad dhulka ku furto, jannadana waa lagu furi doonaa. Matayos 16:16–19.
Usha xukunka, oo lagu matalay fure la siiyey Butros, ayaa la saaray garabka Eliyaqiim sida ku qoran Ishacyaah 22:22. Butros waxa uu matalaa laanta boqol iyo afar iyo afartan kun ee axdiga la gala Masiixa wax yar ka hor sharciga Axadda. Qoraalkaas dhexdiisa Butros waxa uu joogaa Qaysariya Filibbi, taas oo ah Paaniyuumka aayadaha saddex iyo tobnaad ilaa shan iyo tobnaad ee Daanyeel kow iyo toban. Magaciisa waa la beddelaa, taas oo matalaysa xidhiidh axdiyeed, oo magaca Butros marka loo eego isu-dhufashada boosaska tiro ahaan ee xaraf kasta, waxa uu u dhigmaa 144,000. Awooddaas, ama ushii, ama furihii lagu saaray Eliyaqiim markii Shebna lagu tuuray beer sidii kubbad oo kale, waana “usha” ka soo baxda jiridda Filaadelfiyaanka Milleriite Adventism-ka ee la jaray intii u dhexaysay 1856 ilaa 1863.
Butros wuxuu helayaa amar-ku-taagidda dadka axdiga Ilaah marka sarreenka iyo haramaha la kala saarayo, waayo sarreenka waa in kor loo qaadaa sidii qurbaanka kibista la ruxo ee Bentakostiga. Haramaha ayaa marka hore la kala saaraa, sida uu u matalayo khamiirka ku jira kibisyada la ruxo ee Bentakostiga oo laga saarayo habka dubista. Awoodda usha ama furaha waxay ka timaaddaa jiridda boqortooyo dhacday, laanta calanka ahina waxay ka timaaddaa xididka Yesay, waana xididka Yesay, maxaa yeelay Ciise wuxuu dhammaadka wax ku tusaaleeyaa bilowga wax. Xididku waa bilowga, laantuna waa dhammaadka. Adeegsigan nebiyadeed ma fahmi karaan Yuhuuddii Masiixa wakhtigiisii dood-badnayd iyo kuwa maanta jooga, waayo waa mabda’a aasaasiga ah ee hab-raaca roobka dambe, waxaana sidoo kale lagu matalayaa inuu yahay furaha guriga Daa’uud. Furuhu wuxuu furaa albaabka guriga Daa’uud oo la xidhay. Furuhu wuxuu furaa albaabka quduuska jannada, kaas oo ah guriga Daa’uud. Alfa-tii Oktoobar 22, 1844, waxay ku soo noqotaa omegada sharciga Axadda.
Daa’uud ina Yesay wuxuu qoray halxidhaale calaamadeeyey dhammaadka dood kasta oo dheeraad ah oo lala yeelan lahaa Yuhuuddii muranka badnayd waagii Masiixa, sidaasna wuxuu calaamadeeyey dhammaadka markhaatifurkiisii uu Yuhuudda u hayey.
Sabuur Daa'uud. Rabbigu wuxuu Sayidkayga ku yidhi, Gacantayda midig fadhiiso, ilaa aan cadaawayaashaada ka dhigo meel ay cagahaagu ku dul nastaan. Rabbigu wuxuu Siyoon ka soo diri doonaa ushii xooggaaga; ka taliy dhexda cadaawayaashaada. Dadkaagu waxay isugu deeqi doonaan maalinta xooggaaga, iyagoo ku jira quruxda quduusnimada tan iyo uurkii waaberiga; adigaa leh sayaxa dhallinyaranimadaada. Rabbigu wuu dhaartay, mana ka noqon doono, Waxaad tahay wadaad weligiis ah sida nidaamkii Malkisadaq. Sabuurradii 110:1–4.
Palmoni wuxuu go’aansaday inuu tuducan dhigo Sabuurka 110, taas oo dabcan ah tiro kale oo ku jirta dunida xisaabta oo loo aqoonsan yahay tiro gaar ah. Badhka “220” iyo toban jeer “11” waxay naf u horseedi lahaayeen inay filato in tirada “110” ay leedahay macne gaar ah, waana leedahay—sida tuducan laftiisuba leeyahay. Waa gabay Daa’uud leeyahay, Daa’uudna waa astaan u ah boqol iyo afar iyo afartan kun, sidaas awgeed waa aayad ka mid ah gabayga beerta canabka, kaas oo ah gabaygii Muuse iyo Wanka. Waxay tilmaamaysaa goorta beeraleydii hore ee beerta canabka laga gudbo oo beerta canabkana la siiyo boqol iyo afar iyo afartan kun. Marka taasu dhacdo, waa “maalinta xooggaaga” oo la jaanqaadaysa xoogga Bentakostiga ee ugu sarreeya xilliga Bentakostiga.
Dadka Ilaah waxay ahaan doonaan “raalli ah” maalinta ay ka yimaadaan “uurka waaberiga,” iyagoo wata “dhaxanta dhallinyaranimadaada.” Dhalashada cusubi waa tusaale u ah toobadkeenka iyo nolosha. Boqol iyo afartan iyo afarta kun waxaa laga soo bixiyey uurka bishii Luulyo ee 2023, waxaana lagu dhalay dhaxantii dhallinyaranimadooda, waayo, waxaa lagu dhalay farriintii Oohinta Habeenbarka, taas oo sidoo kale ku dhacday Millerites bilowgii, ama “dhallinyaranimadoodii.” Waa isla dhaxantii, waayo, waa ku-celcelinta taariikhda alfa gudaheeda taariikhda oomeega. “Maalinta” “xoogsiintooda,” marka Shebna laga eryo “xilkiisa, oo laga” dejiyo “meeshiisa” laguna “soo rido” Eliyaaqiim, boqol iyo afartan iyo afarta kun waxaa laga dhigaa wadaaddo oomeega ah, waayo, waxaa laga dhigay sida nidaamka Malkisadaq, maxaa yeelay boqol iyo afartan iyo afarta kun ma dhadhamin doonaan dhimashada, ama sida Malkisadaq oo kale waxay yihiin wadaaddo weligood ah.
“Maalinta xooggiisa” Rabbigu wuxuu ka soo diri doonaa Siyoon “usha xooggiisa.” Awoodda boqortooyooyinkiisa—nimco (xaq-yeelid) iyo ammaanta (quduus-ka-dhigid)—waxaa la saaray kuwa xidhan taajkiisa ammaanta, waayo iyagu waxay metelaan boqortooyadiisa. Waxaa laga soo diraa Siyoon, maxaa yeelay macnaha Siyoon wuxuu u taagan yahay calanka kuwa boqol iyo afartan iyo afarta kun ah.
Intii Farrisiintu isu soo urursanaayeen, Ciise ayaa weyddiiyey, isagoo leh, Maxaad Masiixa ka qabtaan? Wiilkii kuma uu yahay? Waxay ku yidhaahdeen, Wiilka Daa'uud.
Wuxuu ku yidhi iyaga, Haddaba sidee Daa’uud Ruuxa ku jira ugu yeedhaa isaga Rabbiga, isagoo leh, Rabbigu wuxuu Rabbigayga ku yidhi, Midigtayda fadhiiso, ilaa aan cadaawayaashaada ka dhigo meel aad cagaha saarto? Haddaba haddii Daa’uud ugu yeedho isaga Rabbi, sidee buu wiilkiisa u yahay?
Oo ninna keliyina ma ay awoodin inay eray ugu jawaabaan, mana jirin nin maalintaas ka dambeeyey ku dhiirraday inuu mar dambe wax su’aalo ah weydiiyo isaga. Matayos 24:41–46.
Xidhiidhka nebinnimo ee Daa’uud la leeyahay Masiixa marka loo eego alfa iyo oomeega—bilowga iyo dhammaadka—ayaa ah qaanuunka koowaad ee habka “xariiqda korkeed xariiq,” qaanuunkaasna Yuhuuddii muranka badnayd ma ay fahmi karin, sida aanay u fahmi karin nin Adventist-ka Toddobaad ee maalinta La’odikiyaanka ah in taariikhda Milleriyiinta intii lagu jiray farriinta Qaylada Saqda-dhexe ay ahayd meeshii sayaxa samadu lagu shubay xilligii dhallinyaranimada Adventism-ka. “Sayaxa” dhallinyaranimadaadu wuxuu dul saaran yahay boqol iyo afar iyo afartan kun, wuxuuna bilaabay inuu daato 9/11, sharciga Axadduna waa “maalinta xoogga,” markaas oo hadhayga loo subko wadaaddo sida nidaamka Malkisadaq.
Ka soo baxa jiridda hadhay ee Adventism-ka Toddobaadka ee La'odikiya (kaniisadda dagaallamaysa) ayaa faracu ka yimaadaa (kaniisadda guulaysatay), halka xididka Yesee ka soo baxaan boqolka iyo afartan iyo afarta kun—kuwaas oo ah faraca midhaha ammaanta leh ee loo qaado sidii qurbaan ruxid ah maalinta xooggiisa.
Waxaan sii wadi doonnaa fikradahan maqaalka xiga.
“Maahmaahyadii Koowaad”
“Abriil 1, 1850 Kuwa ‘Adhiga Yar.’
“Walaalayaal qaaliga ah.—Rabbigu wuxuu i tusay muujin, 26-kii Jannaayo, taas oo aan hadda ka warrami doono. Waxaan arkay in qaar ka mid ah dadka Ilaah ay ahaayeen kuwo caajisan oo hurda, oo badh keliya soo jeeda, oo aan garanayn waqtiga aynu hadda ku nool nahay; iyo in ‘ninkii’ sita ‘burushka boodhka’ uu soo galay, iyo in qaarna ay khatar ugu jireen in la xaaqo. Waxaan Ciise ka baryay inuu badbaadiyo, inuu weli wax yar u daayo, oo uu u oggolaado inay arkaan khatartooda aadka u xun, si ay isu diyaariyaan ka hor intaanay weligeed goor dambe noqon. Malaa’igtii waxay tidhi, ‘Burbur baa imanaya sida dabayl cirwareen xoog leh.’ Waxaan malaa’igta ka baryay inay u naxariisato oo ay badbaadiso kuwa dunidan jecel, oo ku dhegganaa hantidooda, oo aan doonayn inay ka go’aan, oo ay u huraan si loo dedejiyo farriin-wadayaasha socdaalkooda si ay u quudiyaan idaha gaajaysan, kuwaas oo u halligmayay gaajo cunto ruuxi ah awgeed.”
“Markaan arkayay nafaha masaakiinta ah ee u dhimanaya iyagoo ka maqan runta wakhtigan, iyo qaar qirta inay runta rumaysan yihiin oo u oggolaanaya inay dhintaan, iyagoo ka ceshanaya wixii lagama maarmaanka u ahaa in shaqada Ilaah hore loo sii wado, aragtidaasu aad bay ii xanuujisay, oo waxaan ka baryay malaa’igta inay iga qaaddo. Waxaan arkay in marka qaddiyadda Ilaah wax ka dalbato hantidooda qaarkeed, sida ninkii dhallinyarada ahaa ee Ciise u yimid, [Matthew 19:16–22.] ay murugaysan dib u noqdeen; iyo in dhowaan karbaashka fatahaadda ahi ka dul mari doono oo uu hantidooda oo dhan xaaqi doono, markaasna ay aad u daahi doonto in alaabta dunida loo huro oo khasnad samada taal la urursado.
Markaasaan arkay Bixiyihii ammaanta badnaa, oo qurux badan oo la jecel yahay, inuu ka tegay boqortooyooyinkii ammaanta, oo u yimid dunidan mugdiga iyo kelinnimada leh, si uu u bixiyo noloshiisa qaaliga ah oo uu u dhinto, kan xaqa ah aawadiis kuwa aan xaqa ahayn. Wuxuu u adkaystay jeesjeeskii iyo karbaashkii arxan darrada ahaa, oo wuxuu xidhay taajkii qodxaha ee la tidcay, oo wuxuu beerta ku dhididay dhibco waaweyn oo dhiig ah; iyadoo culayskii dembiyada dunida oo dhan saarnaa isaga. Malaa’igtii ayaa weyddiisay, ‘Maxaa loo sameeyey?’ Hoogay, waan arkay oo waan gartay in ay annaga aawadeen ahayd; dembiyadeenna aawadood ayuu waxan oo dhan u xanuunsaday, si uu dhiiggiisa qaaliga ah noogu furto Ilaah.
“Markaas haddana hortayda ayaa la soo taagay kuwii aan doonaynin inay ka takhalusaan maalka dunidan si ay nafo halaagaysa u badbaadiyaan, iyagoo u diraya runta, halka Ciise uu Aabbaha hortiisa taagan yahay, oo ugu baryayo dhiiggiisa, silicdiisii, iyo dhimashadiisii iyaga aawadood; iyo halka rasuullada Ilaah ay sugayeen, iyagoo diyaar u ah inay u qaadaan runta badbaadisa si loogu shaabadeeyo shaabadda Ilaaha nool. Way ku adkayd qaar ka mid ah kuwa qirta inay rumaysan yihiin runta hadda jirta inay xataa sameeyaan wax intaas u yar oo ah inay dhiibaan rasuullada lacagtii Ilaah qudhiisu lahayd, ee uu amaah ahaan ugu dhiibay inay maamuleyaal ka ahaadaan.”
“Markaas ayaa haddana hortayda la soo taagay Ciisihii silica badnaa, allabarigiisa iyo jacaylkiisii aadka u qotodheeraa, oo gaadhay heer uu naftiisa u bixiyo iyaga; dabadeedna nolosha kuwii sheeganayay inay ahaayeen xertiisii, kuwaas oo lahaa maal adduunyo, haddana u arkayay inay wax aad u weyn tahay inay gacan ka geystaan qaddiyadda badbaadada. Malaa’igtii ayaa tidhi, ‘Kuwan oo kale ma geli karaan samada?’ Malaa’ig kale ayaa ku jawaabtay, ‘Maya, weligood, weligood, weligood. Kuwa aan danaynayn qaddiyadda Ilaah ee dhulka joogta, marnaba kor kuma qaadi karaan gabayga jacaylka madaxfurashada ee sare.’”
“Waxaan arkay in hawsha degdegga ah ee Ilaah dunida ka waday dhowaan xaqnimo lagu soo gaabin doono, iyo in rususha dheereeya ay si dhaqso leh ugu sii socdaan jidkooda si ay u baadhaan adhiga kala firidhsan. Malaa’ig baa tidhi, ‘Kulligood ma rusul baa? Maya, maya, rususha Ilaah farriin bay wataan.’”
“Waxaan arkay in qaddiyadda Ilaah la carqaladeeyey oo la sharaf tiray, qaar safarayaal ah oo aan farriin Ilaah ka helin aawadood. Kuwaasu waa inay Ilaah u xisaab celiyaan doollar kasta oo ay ku bixiyeen safar meeshii aanay waajibkoodu ahayn inay tagaan; waayo lacagtaasu waxay gacan ka geysan kari lahayd qaddiyadda Ilaah, oo yaraanteeda aawadeed nafuhu way gaajoonayeen oo way dhinteen iyagoo u baahnaa cunto ruuxi ah, taasoo laga yaabay in loogu dhiibo rasuullada Ilaah ee loo yeedhay oo la doortay, hadday heli lahaayeen dhaqaalihii.”
“Gariirkii weynaa wuu billowday, wuuna sii socon doonaa, oo dhammaan kuwa aan doonaynin inay runta si adag u qabsadaan oo ay ugu istaagaan si aan leexleexad lahayn, oo Ilaah iyo qaddiisaba wax ugu huraan, waa la ruxi doonaa oo dibadda ayaa looga saari doonaa. Malaa’igtii waxay tidhi, ‘Ma waxaad u malaynaysaan in qofna lagu qasbi doono inuu wax huro? Maya, maya. Waa inay ahaataa qurbaan ikhtiyaari ah. Wax walba ayaa loo baahan doonaa si beerta loo gato.’—Waxaan Ilaah uga qayshaday inuu dadkiisa u tudho, kuwaas oo qaarkood tabar darnaayeen oo dhimanayeen.”
“Waxaan arkay in kuwa leh xoog ay gacmahooda ugu hawshoodaan, oo ay ku kaalmeeyaan taageeridda qadiyadda, ay xooggaas uga mas’uul ahaayeen si la mid ah sida kuwa kale uga mas’uul ahaayeen hantidooda.
“Markaas ayaan arkay in xukunnada Ilaaha Qaadirka ah ay si degdeg ah u soo socdaan. Waxaan malaa’igta ka baryay inay afkiisa kula hadasho dadka. Wuxuu yidhi, ‘Dhammaan onkodka iyo hillaacyada Buur Siinay ma dhaqaajin lahaayeen kuwa aan lagu dhaqaajin runaha cad ee erayga Ilaah; mana farriin malaa’ig ahi toosin lahayd iyaga.’” Review and Herald, Abriil 1, 1850.