Muddo aad u dheer, run ahaantii isla markiiba ka dib 9/11, waxaan si joogto ah u baraynay in xukunka kuwa nool uu ka bilaabmay 9/11. Xaqiiqadan waxaan ka garannay markhaatiyo badan oo Baybalka ah, kuwaas oo ka taageerayey jihooyin gebi ahaanba kala duwan. Tan iyo Luulyo 2023, waxaan fahannay xataa faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan xukunka kuwa nool ee ka bilaabmay 9/11, marka loo eego faahfaahintii la ogaaday wax yar ka dib 9/11. Maxaa xukunka kuwa nool uga bilaabmay 9/11? Waa maxay xukunka kitaabiga ah ee kuwa nool?
Cutubka kowaad ee kitaabka Muujintii, sifada ugu weyn ee Masiixa lagu garto waa in uu yahay Alfa iyo Oomega, Bilowga iyo Dhammaadka, Kan ugu Horreeya iyo Kan ugu Dambeeya. Waxa uu tusaale ka bixiyey isla sifadaas dabeecaddiisa ah markii uu Yooxanaa ku amray inuu qoro waxyaalihii jiray, isagoo sidaas samaynayana Yooxanaa wuxuu kaloo qori lahaa waxyaalaha iman doona. Ciise had iyo jeer dhammaadka wuxuu ku muujiyaa bilowga. Taasu waa cidda uu yahay.
Baybalku wuxuu Ciise u aqoonsan yahay Erayga. Buugga ugu horreeya ee Baybalka, Bilowgii, macnihiisu waa “bilow.” Buugga ugu dambeeya ee Baybalka waa Muujintii, oo xaqiiqooyinkii markii ugu horraysay lagu soo bandhigay buugga Bilowgii waxaa lagaga hadlayaa buugga Muujintii. Bilowgii waa Alfa, Muujintuna waa Oomeega, labaduna wadajir bay u yihiin Erayga, Erayguna waa Ciise, kan ah Alfa iyo Oomeega. Saxiixa Ilaah, ama magiciisa, ayaa ku qoran tuduc kasta oo wax sii sheegidda kitaabiga ah. Saxiixaasu wuxuu xaqiijiyaa in nuurka ku jira tuducu uu yahay run.
Haddii fasiraadda qayb ka mid ah wax sii sheegidda aysan xambaarsanayn saxeexa Ilaah, kaas oo ah magiciisa, kaas oo ah dabeecaddiisa; sidaas darteed, fasiraaddu waa khaldan tahay. Waxaa jira imtixaano kale oo ay tahay in la adeegsado marka la fasirayo Erayga wax sii sheegidda ee Ilaah, laakiin imtixaan kasta oo qofku adeegsado, imtixaankaas waa in lagu qeexaa gudaha Erayga Ilaah. Haddii aysan jirin imtixaano ay dadku sameeyeen, waxaa yaraanaya fasiraadaha ay dadku sameeyeen. Haddaba, maxaa loo yiri? Oo maxay tahay? Xukunka kitaabiga ah ee kuwa nool ee bilaabmay 9/11 ma sidaas baa?
Markii Masiixu isu soo bandhigayo kitaabka Muujintii, wuxuu isu aqoonsanayaa bilowga iyo dhammaadka, wuxuuna adeegsadaa nebi Yooxanaa si uu u muujiyo waxa sifadaas dabeecaddiisa ka mid ahi ay matalayso. Wuxuu farriinta kitaabka oo dhan u aqoonsanayaa inay tahay muujin isaga qudhiisa ku saabsan. Wuxuu Yooxanaa ku amray inuu qoro wixii markaas ka jiray dunidii Yooxanaa, sidaasna isagoo yeelaya Yooxanaa wuxuu diiwaangelinayay waxa jiri doona dhammaadka dunida. Yooxanaa wuxuu ka mid ahaa laba-iyo-tobankii hoggaamiye ee bilowgii kiniisadda Masiixiga, sidaas darteedna Yooxanaa wuxuu tusaale u yahay dhammaadka kiniisadda Masiixiga, oo ay metelaan boqol iyo afartan iyo afarta kun iyo dadkii badnaa ee ku xusan Muujintii cutubka toddobaad.
Mantiqada Kitaabiga ah waa tan: Ciise waa Erayga, kaas oo wax walba lagu abuuray, Erayga weligiis la jiray Aabbihiis; sidoo kalena isagu waa Kitaabka Quduuska ah, waayo isagu waa Erayga Ilaah. Sifada ugu horraysa ee dabeecadda Masiixa ee lagu soo bandhigo farriinta ugu dambaysa ee Erayga Ilaah waa in uu tusaaleeyo dhammaadka shay, isaga oo adeegsanaya bilowga isla shaygaas. Haddii runtaan ku saabsan dabeecadda Ilaah aan lagu dabaqin daraasadda qofku ku samaynayo Kitaabka Quduuska ah, ma ay garan karaan si dhab ah waxa uu yahay xukunka kuwa nool, iyo sababta uu u bilaabmay 9/11, iyo tan ka sii muhiimsan, sababta uu ugu dhow yahay dhammaad.
Tusaale ahaan mabda’a Alfa iyo Oomeega, reer binu Israa’iilkii hore waxay astaan u yihiin reer binu Israa’iilka casriga ah, waana run nebiyadeed oo sidoo kale loo aqoonsan karo sidan: Israa’iilka dhabta ah wuxuu astaan u yahay Israa’iilka ruuxiga ah. Si kastaba ha loo tibaaxo, Israa’iilkii hore ee dhabta ahaa iyo Israa’iilka casriga ah ee ruuxiga ahi labaduba waxay leeyihiin taariikh bilow ah iyo taariikh dhammaad ah. Saddex ka mid ah afartaas taariikhood waa tageen, oo imminkana waxaynu ku jirnaa taariikhdii afraad oo ugu dambaysay.
Saddexda taariikhood ee hore waxay matalaan saddex markhaati oo ku saabsan jiilka ugu dambeeya ee taariikhda dunida. Saddexdaas taariikhood ee hore waxay aqoonsadaan jiilka lagu matalay buugga Muujintii sida boqol iyo afartan iyo afar kun. Waxaa jira khadad kale oo taariikheed oo nebiyadeed oo iyaguna ka hadla boqol iyo afartan iyo afar kun, hase yeeshee tirada boqol iyo afartan iyo afar kun waxay xambaarsan tahay astaan-nebiyadeed oo muujinaysa in boqol iyo afartan iyo afar kun ay yihiin kuwa nebiyad ahaan lagu matalay isku dhufashada laba-iyo-tobankii qabiil ee Israa’iilkii hore ee muuqda iyo laba-iyo-tobankii xertii Israa’iilka ruuxiga ah ee casriga ah.
Tusaale kale oo Alpha iyo Omega ah ahaan, saddexda malaa’igood ee Muujintii cutubka afar iyo tobnaad waxay metelaan taariikh bilow iyo dhammaad leh. Dhaqdhaqaaqii Millerite-ku wuxuu metelaa taariikhda bilowga ah ee saddexda malaa’igood, halka dhaqdhaqaaqa boqolka iyo afartan iyo afarta kun uu metelo taariikhda dhammaadka ee farriinta malaa’igta saddexaad. Dhaqdhaqaaqii alpha wuxuu ku dhawaaqay furitaanka xukunka baaritaanka ah 22-kii Oktoobar, 1844. Dhaqdhaqaaqii omega-na wuxuu ku dhawaaqay furitaanka xukunka kuwa nool, isagoo aqoonsanaya bilowgiisa inuu yahay 9/11.
Tusaale saddexaad oo Alpha iyo Omegah ah, oo si fudud loogu taageeri karo waxyiga, waa in bilowgii—kaas oo ah dhaqdhaqaaqii alpha ee Millerites-ka—masaalkii tobanka bikradood loo fuliyey xaraf kasta. Sister White waxay taariikhda Millerites-ka ku aqoonsataa buugga, The Great Controversy, iyadoo ku jirta macnaha ah in masaalkaasu wakhtigaas la fuliyey. Waxay kaloo baraysaa in dhaqdhaqaaqa omega ee boqolka iyo afartan iyo afarta kun uu isaguna masaalkii tobanka bikradood u fulin doono xaraf kasta. Saddex markhaati oo kooban oo Masiixu ku aqoonsanayo dhammaadka bilowga.
Bilowgii Israa’iilkii hore, Rabbigu axdi buu la galay Cibraaniyiintii, taas oo uu matalayey dhiiggii lagu mariyey tiirarka albaabbada; taasina dabcan waa xusiddii ugu horraysay ee Qaylada Habeenbadhka ee ku jirta Erayga Ilaah. Baabtiisku waa astaan u ah xiriir axdiyeed oo lala yeesho Masiixa, Bawlosna wuxuu ina barayaa in Cibraaniyiintii Masar ka soo baxday dhammaantood lagu baabtiisay “daruurta” iyo “Badda” Cas. Markay badda ka gudbeen dabadeed waxaa la siiyey maanna, taas oo, waxyaalo kale ka sokow, astaan u ah Sabtida maalinta toddobaad marka loo eego macnaha ay tijaabo ku tahay.
“Maandhada” waxay u taagan tahay imtixaankoodii ugu horreeyey, oo markii ay ku fashilmeen imtixaankoodii tobnaad oo ugu dambeeyey markay diideen farriintii Yashuuca iyo Kaaleeb, markaasaa Rabbigu iyaga u diiday inay ahaadaan dadkiisii axdiga, wuxuuna axdi la galay Yashuuca iyo Kaaleeb. Markii ay ugu dambayntii galeen Dhulkii Ballanqaadka, cibaadadii gudniinka laguma fulin nimankii ku dhashay afartankaas sannadood gudahood, waayo cibaadadaasi waxay joogsatay fallaagadii Qaadeesh, waxaana dib looga unkay Qaadeesh wax yar ka hor gelitaanka. Tani waa saxeexa Alfa iyo Oomeega.
Afartanka sannadaha afartan ah ee cidlada ku bilaabatay fallaagadii lagaga horyimid farriintii Yashuuca iyo Kaaleeb, waxayna ku dhammaatay fallaagadii Muuse ee uu ku dhuftay Dhagaxa, sidaas darteedna si qaldan ugu matalay dabeecadda iyo shuqulka Ilaah. Bilowgii reer binu Israa’iiltii hore wuxuu tusaale u yahay dhammaadka reer binu Israa’iiltii hore.
Dhammaadkii reer binu Israa’iil hore, Ciise isaga oo ah “Rasuulka Axdiga” ee ku xusan Malaakii cutubka saddexaad, ayaa yimid inuu “axdiga” la xaqiijiyo kuwa badan toddobaad keliya, si ay u rumoowdo Daaniyeel cutubka sagaalaad. Isaga oo ah Rasuulka Axdiga, Masiixu axdi ayuu la galay kiniisadda Masiixiga ah isla taariikhdii uu kaga gudbay dadkii axdiga hore. Bilowgii reer binu Israa’iil hore sidii dadka axdiga Ilaah, Rabbigu wuxuu ka gudbay dad axdi hore lahaa, wuxuuna axdi la galay dad cusub oo la doortay. Isla waxaas oo kale ayuu sameeyey dhammaadkii reer binu Israa’iil hore.
Astaanta axdi waa guurka, oo tan iyo dhalashadii Masiixa ilaa burburkii Yeruusaalem ee 70 AD, wax sii sheegiddu waxay soo bandhigaysaa furitaan tartiib-tartiib ah oo Ilaah ka furayo reer binu Israa’iilkii hore ee muuqda. Haddaba, goormay furitaanku dhab ahaan dhaqan galay—markii uu dhashay, dhimashadiisii, dhagax-ku-dilkii Istefanos, mise burburkii Yeruusaalem?
Dhanka kale, caabudayaal ka kala yimid quruun kasta waxay doondoonayeen macbudkii loo quduusiyey cibaadada Ilaah. Isagoo dahab iyo dhagaxyo qaali ah la dhalaalaya, wuxuu ahaa muuqaal qurux iyo haybad leh. Laakiin Rabbiga Yehova mar dambe lagama helayn qasrigaas bilicda badan. Israa’iil qaran ahaan way ka go’day Ilaah. Markii Masiixu, isagoo ku dhow dhammaadka adeeggiisii dunida, markii ugu dambaysay eegay gudaha macbudka, wuxuu yidhi, “Bal eega, gurigiinnii waxaa laydiin kaga tegey cidla.” Matayos 23:38. Ilaa markaas wuxuu macbudka ugu yeedhi jiray guriga Aabbihiis; laakiin markii Wiilka Ilaah ka baxay derbiyadaas, joogitaankii Ilaah weligiisba waa laga qaaday macbudkii loo dhisay ammaantiisa.” Falimaha Rasuullada, 145.
Maalintii ka dambaysay Gelitaankii Guusha badnaa, Masiixu wuxuu ku dhawaaqay in gurigii Yuhuuddu cidla noqday, furriinkiina waa la dhammeeyey. Sidaas darteed, furriinku wuxuu dhammaaday markii qorraxdu dhacday maalintii Gelitaankii Guusha badnaa.
“Yeruusaalem waxay ahayd ilmihii daryeelkiisa, oo sida aabbe naxariis badan uga barooranayo wiil caasi ah, sidaas oo kale ayuu Ciise uga ooyay magaalada uu jeclaa. Sidee baan kuu sii dayn karaa? Sidee baan kuu arki karaa adigoo halaag loo gooyey? Ma inaan kuu daayaa inaad buuxiso koobka xumaantaada? Naf qudha ayaa leh qiime sidaas u weyn oo, marka iyada lala barbar dhigo, duniyadu aanay waxba u muuqan; hase ahaatee halkan qaran dhan baa lumin lahaa. Marka qorraxda soomaysa ee galbeed u sii dhacaysa ay ka libdho samooyinka, maalintii nimcada ee Yeruusaalem way dhammaan lahayd. Intii ay socodkii dadku ku hakadeen korka Buur Saytuun, weli goor dambe uma ay ahayn Yeruusaalem inay toobad keento. Malaa’igtii naxariistu markaas waxay laabaynaysay baalasheeda si ay uga soo degto carshiga dahabka ah, una bannayso caddaaladda iyo xukunka dhaqsaha u imanaya. Laakiin qalbigii weynaa ee jacaylka Masiixu weli wuxuu u baryayay Yeruusaalem, taas oo quudhsatay naxariistiisii, yasday digniinihiisii, oo ku sigatay inay gacmaheeda ku qooyso dhiiggiisa. Haddii Yeruusaalem ay toobad keeni lahayd, weli goor dambe ma ahayn. Intii fallaadhihii ugu dambeeyey ee qorraxda dhacaysa ay weli ku daahayeen macbudka, munaaradda, iyo taawarka sare, malaa’ig wanaagsan miyaanay iyada u horseedi lahayn jacaylka Badbaadiyaha, oo ayan ka leexin lahayn halaaggeeda? Magaalada quruxda badan oo aan quduuska ahayn, tii nebiyada dhagxisay, tii diidday Wiilka Ilaah, tii aan toobadkeeda lahayn ay isku gelinaysay silsiladaha addoonsiga,—maalintii naxariisteedu waxay ku dhowayd inay dhammaato!”
“Haddana mar kale Ruuxa Ilaah baa la hadlaya Yeruusaalem. Inta aan maalintu dhammaan, marag kale ayaa Masiixa loo qaadayaa. Codka markhaatifurka ayaa kor loo qaadaa, isagoo ka jawaabaya yeedhmada ka imanaysa waagii nebiyadeed ee hore. Haddii Yeruusaalem ay maqasho yeedhmada, haddii ay aqbasho Badbaadiyaha irdaheeda soo galaya, weli way badbaadi kartaa.
“Warar ayaa gaadhay taliyayaashii Yeruusaalem in Ciise magaalada ku soo wajahan yahay isaga oo ay la socdaan dad aad u tiro badan. Laakiin ma hayaan soo dhowayn ay u fidiyaan Wiilka Ilaah. Iyagoo cabsi qaba ayay u baxaan inay ka hor tagaan Isaga, iyagoo rajaynaya inay kala eryaan dadka badan. Markii ay socodkani ku dhowdahay inuu ka dego Buur Saytuun, waxaa ka horyimaada taliyayaashii. Waxay weyddiiyaan sababta farxaddan buuq badan leh. Intay su’aalayaan, ‘Kanu waa kuma?’ xertii, oo ay ka buuxaan ruuxa waxyiga, ayaa su’aashan ka jawaaba. Iyagoo hadallo aftahanimo leh ayay ku celiyaan waxsii sheegyadii ku saabsanaa Masiixa:”
“Aadan wuxuu kuu sheegi doonaa, Inuurta naagta ayaa madaxii abeesada burburin doonta.
“Weydii Ibraahim, isagu wuu kuu sheegi doonaa, Waa ‘Malkisadaq Boqorkii Saalem,’ Boqorka Nabadda. Bilowgii 14:18.
“Yacquub ayaa kuu sheegi doona, Isagu waa Shiiloh oo ka soo jeeda qabiilka Yahuudah.
Ishacyaah ayaa kuu sheegi doona, “Immaanu’eel,” “Yaab leh, Taliye, Ilaaha xoogga badan, Aabbaha weligiis ah, Amiirka Nabadda.” Ishacyaah 7:14; 9:6.
“Yeremyaah wuxuu kuu sheegi doonaa, Laanta Daa’uud, ‘Rabbiga Xaqnimadeenna.’ Yeremyaah 23:6.”
“Daanyeel wuxuu kuu sheegi doonaa, Isagu waa Masiixa.”
Hoosheeca ayaa kuu sheegi doona, Isagu waa “Rabbiga ah Ilaaha ciidammada; Rabbigu waa xusuustiisa.” Hoosheeca 12:5.
“Yooxanaa Baabtiisaha ayaa kuu sheegi doona, Isagu waa ‘Wankii Ilaah, oo dembiga dunida qaada.’ Yooxanaa 1:29.
“Rabbiga weyn ee Yehowah ayaa carshigiisa ka dhawaaqay, ‘Kanu waa Wiilkayga aan jeclahay.’ Matayos 3:17.
“Annaga, xertiisii, waxaannu caddaynaynaa, Kanu waa Ciise, Masiixa, Amiirka nolosha, Bixiyaha dunida.
“Oo amiirka xoogagga mugdiga ahna wuu qirayaa Isaga, isagoo leh, ‘Waan ku garanayaa ciddaad tahay, Kan Quduuska ah ee Ilaah.’ Markos 1:24.” The Desire of Ages, 577–579.
Taariikhda Gelitaankii Guusha lahaa ee Masiixa waxay ahayd astaan ka tarjumaysa taariikhda Qayladii Saqda Dhexe ee xilligii Milleriyiinta. Qoraalka Walaasha White wuxuu muujinayaa in markii gelitaanku billowday ay dadku galeen dhiirrigelinta Ruuxa Quduuska ah, dabadeedna Masiixu istaagay oo Yeruusaalem u ooyay. Intaa ka dibna wuu sii watay gelitaankii, markaasna waxaa hor yimid hoggaankii Yuhuudda. Waxaan jeclaan lahaa inaan gooni u sooco sifooyin gaar ah oo ku jira sheekadan si aan u aqoonsado calaamado-dhigyo mar kale ka soo muuqda taariikhda Milleriyiinta. Hase yeeshee marka hore waxaan doonayaa inaan qodob ka sheego bilowga iyo dhammaadka. Waxa aynu hadda ka soo xigannay Walaasha White waxay ka dhigan tahay dhammaadka cutub, bilowga cutubka xigana wuxuu leeyahay sidan.
Gelitaankii guusha lahaa ee Masiixu ku galay Yeruusaalem wuxuu ahaa hoos-sii-muuqad daciif ah oo ka horraysa imaanshihiisa isagoo ku imanaya daruuraha samada isagoo leh xoog iyo ammaan, iyada oo ay hareeraha ka yihiin guusha malaa’igaha iyo rayraynta quduusiinta. Markaas ayaa erayadii Masiixu kula hadlay wadaaddadii iyo Farrisiintii rumoobi doonaan: “Hadda ka dib ima arki doontaan ilaa aad tidhaahdaan, Waxaa barakaysan kan ku imanaya magaca Rabbiga.” Matayos 23:39. Aragga nebiyadeed dhexdiisa Sekaryaah waxaa la tusay maalintaas guusha ugu dambaysa; wuxuuna kaloo arkay masiirka kuwa imaanshihii kowaad diiday Masiixa: “Way i soo eegi doonaan aniga ay wareemeen, wayna u ooyi doonaan isaga sida loo ooyo wiilka keliya, oo qadhaadhna way u ahaan doonaan isaga sida qof qadhaadh ugu ah curadkiisa.” Sekaryaah 12:10. Muuqaalkan Masiixu horay ayuu u arkay markii uu magaalada eegay oo uu u ooyay. Burburka ku meel gaadhka ah ee Yeruusaalem dhexdiisa wuxuu ku arkay halaagga kama dambaysta ah ee dadkaas dembiga ku lahaa dhiigga Wiilka Ilaah.
“Xerti waxay arkeen nacaybkii Yuhuuddu u qabeen Masiixa, laakiin weli ma ay garanayn halka uu ku dambayn doono. Weli ma ay fahmin xaaladda runta ah ee Israa’iil, mana ay garto aargudashada ku soo degi lahayd Yeruusaalem. Taas Masiixu wuxuu ugu muujiyey iyaga cashar muuqaal ah oo muhiim ah.”
“Baaqii ugu dambeeyey ee Yeruusaalem loo jeediyey wuxuu noqday mid aan micne lahayn. Wadaaddadii iyo taliyayaashii waxay maqleen codkii nebinnimada ee waagii hore oo ay dadkii badnaa ku celinayeen iyagoo ka jawaabaya su’aasha, ‘Kanu waa kuma?’ hase yeeshee ma ay aqbalin inuu yahay codkii Ruuxa waxyi bixiya. Iyagoo cadho iyo amakaag ku jira ayay isku dayeen inay dadka aamusiyaan. Waxaa dhexda joogay saraakiil Roomaan ah, cadawgiisuna iyaga ayay Ciise ugu sheegeen inuu yahay hoggaamiyaha fallaagada. Waxay ku doodeen inuu qarka u saaran yahay inuu macbudka la wareego oo uu boqor ahaan ugu taliyo Yeruusaalem.” The Desire of Ages, 580.
Qodobka aanan doonayn in aan seego waa in Gelitaankii Masiixa ee Guusha lahaa ee Yeruusaalem uu astaan u yahay oo keliya qayladii Habeenbadhka ee taariikhda Milleriyiinta ma aha, balse sidoo kale dhammaadka dunida. Waxa uu la xidhiidhaa soo noqoshada Masiixa bilowga kun-sannadeedka cutubka labaatanaad ee Muujintii, iyo weliba soo noqoshadiisa isaga oo la socda Yeruusaalemta Cusub dhammaadka kun-sannadeedka. Waxa kale oo uu la xidhiidhaa dhimashada kuwa sharka leh markuu ku yimaado imaatinkiisa labaad, iyo xukunkooda ugu dambeeya dhammaadka kun-sannadeedka. Furitaanka tuduca ugu dambeeya waxa uu leeyahay, “Baaqii ugu dambeeyey ee loo jeediyey Yeruusaalem wuxuu noqday mid aan waxba tarin. Wadaaddadii iyo taliyayaashii waxay maqleen codkii nebiyadeed ee waayihii hore oo ay dadkii badnaa ku celinayeen, iyagoo uga jawaabaya su’aasha, ‘Kanu waa kuma?’ hase yeeshee ma ay aqbalin inuu yahay codkii Waxyiga.”
Baaqii ugu dambeeyey wuxuu noqday wax aan waxtar lahayn, baaqaasna waxaa loo soo bandhigay isagoo ah “codkii nebinnimada ee waagii hore.” Dadkii badnaa ee joogay wakhtigii Masiixa way diideen baaqoodii ugu dambeeyey, waayo waxay diideen taladii Yeremyaah ee ahayd inay ku noqdaan jidadkii hore. Waxay kaloo diideen habraacii xariiq ka dambaysa xariiq, waayo xertii waxay ka jawaabeen su’aasha ah “Kanu waa kuma?” iyagoo isu keenay markhaatiyo dhawr ah, xariiq ka dambaysa xariiq, halkan wax yar iyo halkaas wax yar.
Markii Masiixu bilaabayo gelitaanka Yeruusaalem, ayuu jidka ku joogsadaa. Arrintu waxay ka bilaabmaysaa dhammaystirka wax sii sheegidda, markii xertu u keento dameerka Masiixu fuuli lahaa. Isagu weligiis neef ma uusan fuulin, neefkiina weligiis lama fuulin. Mantiqdu waxay tilmaamaysaa mucjiso, waayo xayawaan kee ayaa fuulaha aqbala markii ugu horraysa, yaase garanaya sida loo maareeyo fuulidda dameer aan weligiis horay sidaas loo samayn. Tani waxay la mid tahay markii reer Falastiin ay qurbaan dul saareen gaadhiga, iyagoo la jirsiiyey Sanduuqii Axdiga, oo ay ku xirteen laba sac oo labaduba weylahoodii nuujinayeen, oo aan weligood gaadhi jiidin ka hor, haddana isla markiiba way ka tageen weylihii oo waxay bilaabeen safarkii ay Sanduuqa ugu celinayeen Cibraaniyiinta. Sanduuqu wuxuu ku socdaa Yeruusaalem, oo markii Daa’uud ugu dambayntii uu Yeruusaalem soo geliyey, wuxuu tusaale u ahaa gelitaankii guusha lahaa ee Masiixa.
Markii Masiixu fuulo dameerka, dadkiina waxay bilaabeen inay jidka goglaan dharkoodii, oo ay soo jaraan laamaha timirta, qayladuna way dhawaaqaysaa, “Hoosanna Wiilka Daa'uud: Waxaa barakaysan Kan ku imanaya magaca Rabbiga! Hoosanna meelaha ugu sarreeya.” (Matthew 21:9) Hoggaamiyayaashu way diidaan, oo waxay ku baaqaan in Ciise aamusiiyo dadka. Way sii socdaan, Ciisena wuu joogsadaa si uu ugu ooyo binu-aadmiga lunsan, oo ay Yeruusaalem matalayso. Dabadeed socodkii wuu sii gudbaa, hoggaamiyayaashuna mar kale ayay soo dhexgalaan, iyagoo dalbanaya in la ogeysiiyo cidda Ciise yahay. Markaas xertiisu waxay ku jawaabaan markhaatiga nebiyada ee sadar ka kor sadar ah.
Taariikhda aynu hadda ka fiirsanayno waxa ka horraysay sarakiciddii Laasaros, taas oo calaamad u ah niyad-jabkii ugu horreeyey ee ku jira xariiqda waxsii-sheegista ee lagu sawiray masalka tobanka bikradaha ah, iyo Cuusah oo taabtay Sanduuqa Axdiga, taas oo ku jirta xariiqda gelitaankii guusha lahaa ee Daa’uud ee Yeruusaalem. Niyad-jabkii ugu horreeyey waxa lala xidhiidhiyey wakhti dib-u-dhac ah, Masiixuna wuu raagay markii uu markii ugu horraysay maqlay in Laasaros bukay, sida Daa’uudna uu u raagay isaga oo Sanduuqa uga tegay meeshii Cuusah ku dhintay ilaa uu mar dambe soo qaaday. Laasaros wuu dhintay, dabadeedna waa la sara kiciyey. Laasaros waa kii dabadeed dameerka uu Ciise fuulay ku hoggaamiyey Yeruusaalem.
Taariikhda Millerite‑ka malaa’igtii labaad waxay timid 19‑kii Abriil, 1844, niyad‑jabkii ugu horreeyey, kaas oo calaamadeeyey bilowgii wakhtiga dib‑u‑dhaca. Intaas ka dib Samuel Snow wuxuu bilaabay inuu si tartiib‑tartiib ah u horumariyo farriinta Qaylada Habeenbadhka. Horumarka tartiib‑tartiibka ah ee farriintaas waxaa matala gelitaankii Masiixa ee Yeruusaalem. Horumarka shaqadii Snow sidoo kale waxaa lagu matalaa socdaalladii Sanduuqa, laga soo bilaabo reer Falastiin, ilaa gaadhigii, ilaa Cuusaah, ugu dambayntiina Yeruusaalem.
Gelitaanku waxay leedahay ku dhawaaqis bilow ah oo ka timid dadka markii hoggaamiyayaashu Masiixa ku yidhaahdeen inuu aamusiiyo dadkii badnaa; taas waxaa xigay Masiixa oo ooyaya, dabadeedna ku dhawaaqistii xertii markii hoggaamiyayaashii madax-adaygga lahaa weyddiiyeen Masiixu cidduu ahaa. Muuqashadii waxyiga ee dadka dhexdiisa oo dhalisay jawaabtii ugu horraysay ee hoggaamiyayaashii madax-adaygga lahaa ayaa mar kale lagu soo celiyey xertii, markii ay “sadarka korkiisa sadar” uga keeneen markhaatiyaal nebiyadeed oo aad u tiro badan oo ka yimid waayihii hore. Markii qorraxdu dhacday maalintaas, Israa’iiltii qadiimiga ahayd Ilaah waa ka furay.
Taariikhdaas waxaa naloo ogeysiinayaa in xertii aanay “garanayn aargudashada ku soo degi lahayd Yeruusaalem.” “Aargudashada” la rabay inay “ku soo degto Yeruusaalem” waxaa xertii loogu muujiyey “cashar muuqaal ah oo muhiim ah.” Casharka muuqaalka ah ee muhiimka ahi wuxuu ahaa berde inkaarta lagu riday. Burburka Yeruusaalem, kaas oo xertii aanay weli garanayn, waxaa lagu muujiyey inkaartii berde lagu riday, iyo weliba masaalkii Masiixu hore uga baray oo ku saabsanaa geedka berdaha.
“Digniintu waa mid waqti kasta khusaysa. Falka Masiixu ku habaaray geedka ay qudhiisu awooddiisu ku abuurtay wuxuu digniin u yahay dhammaan kaniisadaha iyo dhammaan Masiixiyiinta. Qofna ma noolaan karo sharciga Ilaah isagoon u adeegayn kuwa kale. Laakiin waxaa badan kuwa aan ku noolayn noloshii Masiixa ee naxariista iyo naf-hurnimada lahayd. Qaar isu haysta inay yihiin Masiixiyiin aad u wanaagsan ma fahmaan waxa uu ka kooban yahay adeegga Ilaah loo sameeyo. Waxay qorsheeyaan oo wax u daraaseeyaan sidii ay naftooda uga farxin lahaayeen. Waxay wax walba u sameeyaan oo keliya iyagoo naftooda eegaya. Wakhtigu qiime ayuu ugu fadhiyaa oo keliya inta ay naftooda wax ugu urursan karaan. Arrimaha nolosha oo dhan tan ayaa ujeeddadoodu tahay. Ma aha kuwo kuwa kale u adeega, ee naftooda ayay u adeegaan. Ilaah wuxuu u abuuray inay ku noolaadaan dunida ay waajibka ku tahay in lagu guto adeeg aan naf-jeclaysi lahayn. Wuxuu u qoondeeyey inay walaalahooda aadanaha ah ku caawiyaan si kasta oo suurtagal ah. Laakiin naftoodu aad bay u weyn tahay, sidaas darteed wax kale ma arki karaan. Xidhiidh lama laha dadnimada. Kuwa sidan naftooda ugu nool waa sida geedkii berdaha ahaa oo muuqaallo dhan iska yeelayay, hase ahaatee aan miro lahayn. Waxay ilaaliyaan qaababka cibaadada, laakiin toobadkeen iyo rumaysad midna ma leh. Qirasho ahaan waxay maamuusaan sharciga Ilaah, laakiin addeeciddu way ka maqan tahay. Waxay yidhaahdaan, laakiin ma sameeyaan. Xukunkii lagu dhawaaqay geedkii berdaha ahaa Masiixu wuxuu ku muujinayaa sida ay nacayb ugu tahay indhihiisa iska yeelyeelkan madhan. Wuxuu caddeeyaa in dembilaha si cad u dembaabaa uu ka eed yar yahay kan ku andacooda inuu Ilaah u adeego, laakiin aan midho u dhali doonin ammaantiisa.”
“Masaalka geedka berdaha ah, oo la sheegay ka hor booqashadii Masiix ee Yeruusaalem, wuxuu xiriir toos ah la lahaa casharkii uu ku baray habaaridda geedkii aan midhaha lahayn.” The Desire of Ages, 584.
Ka dib iska horimaadkii ugu dambeeyey ee uu la yeeshay hoggaamiyayaashii, Ciise wuu ka baxay si uu habeenkii oo dhan u tukado; dabadeedna subaxdii, markuu ag marayay geedkii berdaha ahaa, ayuu habaaray.
“May ahayn xilligii berde bislaaday, marka laga reebo deegaanno gaar ah; oo buuraha dhaadheer ee ku xeeran Yeruusaalem si run ah ayaa loo odhan karay, ‘Wakhtigii berdaha weli ma iman.’ Laakiin beerta geedaha ee Ciise yimid, hal geed ayaa u ekaa inuu ka hor maray kuwii kale oo dhan. Horeba caleemo buu u wada daboolnaa. Dabeecadda geedka berdaha ayaa ah in midhihii soo baxayay ay muuqdaan ka hor intaanay caleemuhu furmin. Sidaa darteed geedkan caleen buuxda lahaa wuxuu ballanqaadayay midho si wanaagsan u koray. Laakiin muuqaalkiisu wuxuu ahaa khiyaano. Markuu laamihiisa baadhay, laga bilaabo laanta ugu hoosaysa ilaa laanta ugu sarraysa, Ciise wuxuu helay ‘wax aan caleemo ahayn mooyaane.’ Wuxuu ahaa tiro caleemo ismuujin leh, wax kale oo aan ahaynna ma jirin.”
“Masiixu wuxuu dusha kaga dhawaaqay habaar baabbi’inaya. ‘Qofna mar dambe weligiis midho ha ka cunin,’ ayuu yidhi. Subaxdii xigtay, intii Badbaadiyaha iyo xertiisu mar kale jidka ugu sii jireen magaalada, laamihii engegay iyo caleemihii dhacdhacay ayaa dareenkooda soo jiitay. ‘Macallimow,’ ayuu Butros yidhi, ‘bal eeg, geedkii berdaha ahaa ee aad habaartay waa engegay.’”
Falkii Masiixu ku habaaray geedkii berdaha ayaa xertii ka yaabiyey. Waxay ula muuqatay arrin aan la jaanqaadayn jidadkiisa iyo shuqulladiisa. Marar badan ayay maqleen isaga oo caddaynaya inuusan u iman inuu dunida xukumo, laakiin inuu dunidu isaga ku badbaaddo. Waxay xusuusteen erayadiisii, “Wiilka Aadanahu uma iman inuu nafta dadka halaago, laakiinse inuu badbaadiyo.” Luukos 9:56. Shuqulladiisii yaabka badnaa waxaa loo sameeyey in dib loo soo celiyo, marnaba in la baabbi’iyo. Xertu waxay isaga u yaqaaneen oo keliya Kan Soo Celiya, Kan Bogsiiya. Falkan keli ahaan buu u taagnaa. Maxay ahayd ujeeddadiisu? ayay isweydiiyeen.
Ilaah “wuxuu ku farxaa naxariista.” “Sidaan u noolahay, ayaa Sayidka Rabbiga ahi leeyahay, kuma farxo dhimashada kan sharka leh.” Miikaah 7:18; Yexesqeel 33:11. Xaggiisa, hawsha baabbi'inta iyo ku dhawaaqidda xukunka waa “shuqul qalaad.” Ishacyaah 28:21. Laakiin waa naxariis iyo jacayl awgood inuu xijaabka mustaqbalka kor uga qaado, oo uu dadka u muujiyo natiijooyinka jidka dembiga.
“Inkarta geedkii berdaha ahayd wuxuu ahaa masaal ficil ahaan loo jilay. Geedkaas madhalayska ah oo caleentiisa ismuujinta leh si kibir leh ugu hor taagnaa Masiixa qudhiisa, wuxuu astaan u ahaa ummadda Yuhuudda. Badbaadiyuhu wuxuu doonayay inuu xertiisa si cad ugu muujiyo sababta iyo hubaalnimada halaagga Israa’iil. Ujeeddadaas aawadeed ayuu geedkaas ugu deeqay sifooyin akhlaaqeed, kana dhigay fasiriye runta Ilaah. Yuhuuddu waxay si gaar ah uga soocnaayeen quruumaha kale oo dhan, iyagoo sheeganaya daacadnimo ay Ilaah u hayaan. Isagu si gaar ah ayuu u manaystay, iyaguna waxay isu qabeen inay xaqnimo ka sarreeyaan dadyowga kale oo dhan. Laakiin waxay ku halloobeen jacaylka dunida iyo damaca faa’iidada. Waxay ku faani jireen aqoontooda, laakiin waxay jaahil ka ahaayeen waxa Ilaah ka rabo, waxayna ka buuxeen labawejiilenimo. Sida geedka madhalayska ah, laamihii ismuujintooda lahaa ayay kor u fidiyeen, iyagoo muuqaal ahaan barwaaqo leh oo indhaha u qurux badan, hase ahaatee aan dhalinayn ‘wax aan caleemo mooyaane.’ Diinta Yuhuudda, oo leh macbudkeeda weyn, meelaheeda allabariga ee quduuska ah, wadaaddadeeda koofiyadaha gaarka ah sita, iyo xafladaha cajiibka ah, runtii waxay ahayd mid dibadda ka qurux badan; laakiin is-hoosaysiinta, jacaylka, iyo samafalku way ka maqnaayeen.” The Desire of Ages, 581, 582.
Waxaannu ku bilownay annagoo soo qaadnay laba su’aalood oo aynu ku jirno ka jawaabiddooda. Su’aalahaasu waxay ahaayeen, “Maxaa xukunka kuwa nool uga bilaabmay 9/11? Waa maxay xukunka kitaabiga ah ee kuwa nool?”
Khadadka yar ee wax sii sheegidda ah ee aynu hadda meel dhignay waa markhaatiyo kitaabi ah oo ku saabsan xukunka kuwa nool. Khadadkaas wax sii sheegiddu waxay taabanayaan wax aad uga badan keliya “A, B, C-yada” xukunka, hase yeeshee marka hore waxaynu ka jawaabaynaa su’aalaha 9/11 iyo xukunka kuwa nool.
“‘Waan fiiriyey,’ ayuu nebi Daanyeel leeyahay, ‘ilaa carshiyo la dhigay, oo Midkii Qarniyadii Hore fadhiistay; dharkiisuna wuxuu u caddaa sida baraf, timaha madaxiisuna waxay u ekaayeen sida dhogor saafi ah; carshigiisuna wuxuu ahaa olol dab ah, giraangirihiisuna dab gubanaya. Webi dab ah ayaa ka soo burqaday oo hortiisa ka soo baxay; kun kun baa u adeegaysay isaga, toban kun oo toban kunna hortiisa ayay taagnaayeen; xukunkuna waa la fadhiisiyey, buugaagtiina waa la furay.’ Daanyeel 7:9, 10, R.V.
“Sidaas ayaa araggii nebiga loogu soo bandhigay maalinta weyn oo murugada leh, marka dabeecadaha iyo nolosha dadka lagu soo eegi doono hortiisa Xaakinka dunida oo dhan, oo nin kasta loo abaalgudi doono ‘sidii shuqulladiisu ahaayeen.’ Kan Waayaha Hore waa Ilaaha Aabbaha ah. Sabuur-yahanku wuxuu leeyahay: ‘Intaan buuraha la dhalin ama aadan samayn dhulka iyo dunidaba, tan iyo weligeed ilaa weligeed, adigu waxaad tahay Ilaah.’ Sabuurradii 90:2. Isaga oo ah isha jiritaanka oo dhan iyo ilaha sharciga oo dhan, ayaa xukunka guddoomin doona. Malaa’igta quduuska ahna, iyagoo ah adeegayaal iyo markhaatiyaal, tiradooduna tahay ‘toban kun oo toban kun, iyo kumanyaal kun oo kun,’ ayaa maxkamaddan weyn ka soo qayb gala.”
“‘Oo, bal eeg, mid u eg Wiilka Aadanaha ayaa la yimid daruuraha samada, oo wuxuu u yimid Kan Waayeelka ah ee Maalmaha, oo waxay isaga hor keeneen hortiisa. Oo waxaa la siiyey xukun, iyo ammaanta, iyo boqortooyo, si ay dadyowga oo dhan, quruumaha, iyo afafka oo dhammu ugu adeegaan isaga: xukunkiisu waa xukun weligiis jira, oo aan dhammaan doonin.’ Daanyeel 7:13, 14. Imaatinka Masiixa ee halkan lagu tilmaamay ma aha imaatinkiisii labaad ee dhulka. Wuxuu u yimaadaa Kan Waayeelka ah ee Maalmaha samada ku jira si uu u helo xukun iyo ammaan iyo boqortooyo, kuwaas oo isaga la siin doono marka ay dhammaato shuqulkiisa dhexdhexaadinnimo. Waa imaatinkan, ee ma aha imaatinkiisa labaad ee dhulka, kaas oo wax sii sheegidda lagu sii sheegay inuu dhici doono marka ay dhammaadaan 2300-ka maalmood sannadkii 1844. Isaga oo ay la socdaan malaa’igta samadu, Wadaadkeenna Sare ee weynu wuxuu galaa meesha ugu quduusan quduusyadeeda, halkaasna wuxuu kaga muuqdaa hortiisa Ilaah si uu u guto falalka ugu dambeeya ee adeeggiisa uu dadka u hayo—inuu qabto hawsha xukunka baarista ah oo uu kafaaraggud u sameeyo kulli kuwa la muujiyo inay xaq u leeyihiin faa’iidooyinkiisa.
“Adeeggii astaanta ahayd, kaliya kuwii Ilaah hortiisa ugu yimid qirasho iyo toobadkeen, oo dembiyadoodiina, iyagoo maraya dhiigga qurbaanka dembiga, loo wareejiyey meesha quduuska ah, ayaa qayb ku lahaa adeegga Maalinta Kafaaraggudka. Sidaas oo kale, maalinta weyn ee kafaaraggudka ugu dambeeya iyo xukunka baadhista, dacwadaha keliya ee la eego waa kuwa dadka Ilaah sheegta. Xukunka kuwa sharka leh waa hawl gooni ah oo ka madax-bannaan tan, wuxuuna dhacaa waqti dambe. ‘Xukunku waa inuu ka bilaabmaa guriga Ilaah; oo haddii uu innaga marka hore ka bilaabmo, maxay ugu dambayntu ahaan doontaa kuwa aan injiilka addeecin?’ 1 Butros 4:17.”
“Buugaagta diiwaanka ee jannada ku yaal, oo ay ku qoran yihiin magacyada iyo falimaha dadka, ayaa go’aaminaya xukunnada maxkamadda. Nebi Daanyeel wuxuu leeyahay: ‘Maxkamaddii waa la fadhiisiyey, oo buugaagtiina waa la furay.’ Muujiyuhu, isagoo sharxaya isla muuqaalkaas, wuxuu ku darayaa: ‘Buug kale ayaa la furay, kaas oo ah buugga nolosha; oo kuwii dhintayna waxaa laga xukumay waxyaalihii ku qornaa buugaagta, sida ay shuqulladoodu ahaayeen.’ Muujintii 20:12.”
“Buugga noloshu wuxuu ka kooban yahay magacyada dhammaan kuwii weligood soo galay adeegga Ilaah. Ciise wuxuu xertiisii ku amray: ‘Farxa, maxaa yeelay magacyadiinna waa lagu qoray samada.’ Luukos 10:20. Bawlos wuxuu ka hadlayaa saaxiibbadiisii daacadda ahaa ee la shaqaynayay, ‘kuwaas oo magacyadoodu ku qoran yihiin buugga nolosha.’ Filiboy 4:3. Daanyeel, isaga oo eegaya xagga ‘wakhti dhib ah oo kale aan weligiis jirin,’ wuxuu caddeeyaa in dadka Ilaah la samatabbixin doono, ‘mid kasta oo laga helo isagoo ku qoran buugga.’ Muujiyahana wuxuu leeyahay kuwa keliya ayaa geli doona magaalada Ilaah oo magacyadoodu ‘ku qoran yihiin buugga nolosha ee Wanka.’ Daanyeel 12:1; Muujintii 21:27.”
“‘Buug xusuus ah’ ayaa lagu qoray Ilaah hortiisa, kaas oo lagu diiwaangeliyey camalka wanaagsan ee ‘kuwa Rabbiga ka cabsaday oo magiciisa ka fikiray.’ Malaakii 3:16. Erayadooda rumaysadka, iyo falalkooda jacaylka, ayaa samada lagu diiwaangeliyaa. Nexemyaah wuxuu tan u tilmaamayaa markuu leeyahay: ‘Ilaahaygow, i soo xusuuso, … hana tirtirin camalladayda wanaagsan ee aan u sameeyey guriga Ilaahayga.’ Nexemyaah 13:14. Buugga xusuusta Ilaah dhexdiisa camal kasta oo xaqnimo ah waa lagu waaraysiiyaa. Halkaas waxaa si daacad ah loogu qoro jirrabaad kasta oo la iska caabbiyey, shar kasta oo laga adkaaday, eray kasta oo naxariis jilicsan leh oo la sheegay. Oo fal kasta oo allabari ah, silic kasta iyo murugo kasta oo loo adkaystay Masiixa aawadiis, waa la diiwaangeliyaa. Sabuuryahanku wuxuu leeyahay: ‘Socodradayda waad tirisaa; ilmadayda dhaladaada geli; sow kuma qorna buuggaaga?’ Sabuurradii 56:8.”
“Waxaa kaloo jira diiwaan dembiyada dadka ah. ‘Waayo, Ilaah shuqul kasta wuxuu gelin doonaa xukunka, iyo wax kasta oo qarsoon, ha wanaag ahaadeen ama ha xumaan ahaadeen.’ ‘Eray kasta oo aan micne lahayn oo dadku ku hadlaan, xisaab bay ka bixin doonaan maalinta xukunka.’ Badbaadiyuhu wuxuu leeyahay: ‘Waayo, erayadaada ayaa lagugu xaq ka dhigi doonaa, oo erayadaada ayaana lagugu xukumi doonaa.’ Wacdiyahii 12:14; Matayos 12:36, 37. Ujeeddooyinka qarsoon iyo dhiirrigelinnaduba waxay ka muuqdaan diiwaanka aan gefka lahayn; waayo, Ilaah ‘wuxuu iftiimin doonaa waxyaalaha qarsoon ee gudcurka, oo wuxuu muujin doonaa talooyinka qalbiyada.’ 1 Korintos 4:5. ‘Bal eeg, waxaa hortayda ku qoran, … xumaatooyinkiinna, iyo xumaatooyinka awowayaashiinba wada jir, ayaa Rabbigu leeyahay.’ Ishacyaah 65:6, 7.”
“Shaqo nin kasta shaqadiisu waxay ku soo gudubtaa dib-u-eegid hortiisa Ilaah, waxaana loo diiwaangeliyaa aaminimo ama aaminnimo-darro. Magac kasta hortiisa, buugaagta samada gudaheeda, waxaa lagu qoraa si argagax leh oo sax ah eray kasta oo qaldan, fal kasta oo danaysi ah, waajib kasta oo aan la gudan, iyo dembi kasta oo qarsoon, oo ay weheliso is-yeelyeel kasta oo xeeladaysan. Digniinaha ama canaanta samadu soo dirtay ee la dayacay, daqiiqadihii la khasaaray, fursadihii aan laga faa’iidaysan, saamayntii loo adeegsaday wanaag ama xumaan, iyo natiijooyinkooda fog-fog, waxaas oo dhan waxaa taariikheeya malaa’igta wax duubta.”
“Sharciga Ilaah waa qiyaasta lagu imtixaami doono dabeecadaha iyo nolosha dadka xukunka. Ninkii xigmadda lahaa wuxuu leeyahay: ‘Ilaah ka cabso, amarradiisana xaji, waayo kanu waa waajibka nin kasta oo dhan. Maxaa yeelay Ilaah wuxuu xukunka keeni doonaa shuqul kasta.’ Wacdiyahii 12:13, 14. Rasuul Yacquubna walaalihiis ayuu ku waaninayaa: ‘Sidaas u hadla, oo sidaas yeela, idinkoo ah kuwa lagu xukumi doono sharciga xorriyadda.’ Yacquub 2:12.”
“Kuwa xisaabta lagu helo inay ‘u qalmaan’ xukunka dhexdiisa waxay qayb ku yeelan doonaan sarakicidda kuwa xaqa ah. Ciise wuxuu yidhi: ‘Kuwa loo xisaabin doono inay istaahilaan inay helaan dunidaas iyo sarakicidda kuwii dhintay ka soo sara kicidda, … waxay la mid yihiin malaa’igta; waana carruurta Ilaah, iyagoo ah carruurta sarakicidda.’ Luukos 20:35, 36. Mar kale ayuu ku dhawaaqayaa in ‘kuwa wanaag sameeyey’ ay soo bixi doonaan ‘xagga sarakicidda nolosha.’ Yooxanaa 5:29. Kuwii xaqa ahaa ee dhintay lama sara kicin doono ilaa xukunka dabadiis, xukunkaas oo lagu xisaabinayo inay u qalmaan ‘sarakicidda nolosha.’ Sidaa darteed iyagu shakhsi ahaan kama soo muuqan doonaan maxkamadda marka diiwaannadooda la baarayo oo arrimahooda la go’aaminayo.”
“Ciise wuxuu u muuqan doonaa sidii qareenkooda, si uu ugu doodo iyaga aawadood Ilaah hortiisa. ‘Haddii nin kastaa dembaabo, waxaynu Aabbaha ku leennahay qareen, kaasoo ah Ciise Masiix kii xaqa ahaa.’ 1 Yooxanaa 2:1. ‘Waayo, Masiixu ma gelin meelaha quduuska ah oo gacmo lagu sameeyey, kuwaas oo tusaale u ah kuwa runta ah; laakiin wuxuu galay samooyinka qudhooda, si uu imminka Ilaah hortiisa inoogu muuqdo.’ ‘Sidaas daraaddeedna wuu karaa inuu ilaa ugu dambaysta badbaadiyo kuwa Ilaah ugu yimaada xaggiisa, maxaa yeelay weligiisba wuu nool yahay inuu u shafeeco u sameeyo iyaga.’ Cibraaniyada 9:24; 7:25.”
“Marka buugaagta diiwaanka ah lagu furo xukunka, nolosha dhammaan kuwii rumaystay Ciise waxaa dib-u-eegis loogu keenayaa Ilaah hortiisa. Isagoo ka bilaabaya kuwii ugu horreeyey ee dhulka ku noolaa, Qareenkeenna ayaa soo bandhiga dacwadaha jiil kasta oo isdaba jooga, wuxuuna ku soo afjaraa kuwa nool. Magac kastaa waa la xusaa, dacwad kastana si dhow baa loo baadhaa. Magacyo waa la aqbalaa, magacyo waa la diidaa. Marka qaar lagu helo dembiyo weli ku hadhay buugaagta diiwaanka, oo aan laga toobad keenin oo aan la cafin, magacyadooda waxaa laga tirtiri doonaa kitaabka nolosha, diiwaanka camalladooda wanaagsanna waxaa laga masixi doonaa kitaabka xusuusta Ilaah. Rabbigu wuxuu Muuse ku yidhi: ‘Kii igu dembaaba, kaas ayaan kitaabkayga ka tirtiri doonaa.’ Baxniintii 32:33. Nebi Ezekielna wuxuu leeyahay: ‘Marka kan xaqa ah xaqnimadiisii ka jeesto, oo uu xumaato sameeyo, … xaqnimadiisii oo dhan oo uu sameeyey lama soo xusi doono.’ Ezekiel 18:24.” Khilaafkii Weynaa, 479–483.
Waxaannu daraasaddan sii wadi doonnaa, oo su’aalaha la soo qaadayna kaga jawaabi doonnaa maqaalka xiga ee taxanahan.