Oo wakhtiyadaas waxaa kacaya kuwo badan oo ka gees ah boqorka koonfureed; weliba kuwa dadkaaga wax dhaca ayaa iskor yeeli doona si ay u adkeeyaan muujintii; laakiin way dhici doonaan. Daanyeel 11:14.

Ereyga “caqiido” marka lagu jiro macnaha Masiixiyadda waxay ka dhigan tahay runnaha sugan ee Kitaabka Quduuska ah. Ururo kala duwan oo sheegta inay Masiixi yihiin waxay haystaan ururo kala duwan oo ah waxa ay ku qeexaan caqiidooyinka kitaabiga ah, hase yeeshee waxaa jira hal Run oo keliya. Kala soocidda u dhexeysa “runta buuxda” iyo “badnaansho-aragtiyeed” waa mawduuc ka baxsan tixgelinteenna xilligan.

Sidaas daraaddeed wuxuu ku yidhi, Haddaba boqor ma tahay? Ciise ayaa ugu jawaabay, Adiga ayaa leh inaan boqor ahay. Ujeeddadaas aawadeed ayaan u dhashay, sababtaas aawadeedna dunida ayaan u imid, inaan runta marag uga furo. Mid kasta oo runta ka tirsan codkayga wuu maqlaa. Sidaas darteed Bileydhos wuxuu ku yidhi, Waa maxay runu? Markuu waxaas yidhi dabadeed, haddana dibadda ayuu ugu baxay Yuhuudda, oo wuxuu ku yidhi, Innaba eed kama helo isaga. Yooxanaa 18:37, 38.

Runta waa Erayga Ilaah; waa codkiisa, waana Masiixa qudhiisa.

“Waa inaynu qudheenna u garannaa waxa Masiixiyaddu tahay, waxa runta ahi tahay, waxa ay tahay rumaysadka aynu helnay, iyo waxa ay yihiin xeerarka Kitaabka Quduuska ah—xeerarka nalaga siiyey amarka ugu sarreeya. Waxaa jira kuwo badan oo rumaysta iyagoo aan lahayn sabab ay rumaysadkooda ku saleeyaan, iyagoo aan haysan caddayn ku filan oo ku saabsan runta arrinta. Haddii fikrad la soo bandhigo oo la jaanqaadda ra’yiyadooda ay hore u sii haysteen, durba way diyaar u yihiin inay aqbalaan. Iyagu kama fekeraan sababta iyo natiijada, rumaysadkooduna ma laha aasaas dhab ah, oo wakhtiga imtixaanka waxay ogaan doonaan inay ciidda dusheeda wax ka dhiseen.”

“Kii ku nasto oo ku qanacsan aqoontiisa hadda jirta ee aan kaamilka ahayn ee Qorniinka, isaga oo u malaynaya in taasu ku filan tahay badbaadadiisa, wuxuu ku nasanayaa khiyaano halligaysa. Waxaa jira qaar badan oo aan si buuxda loogu qalabayn doodaha Qorniinka, si ay u awoodaan inay gartaan qaladka, oo ay u cambaareeyaan dhammaan dhaqanka iyo khuraafaadka loo soo bandhigay sida runta. Shayddaan wuxuu fikradihiisa gaarka ah soo dhex geliyey cibaadada Ilaah, si uu u xumeeyo fudaydka injiilka Masiixa. Tiro aad u badan oo sheegata inay rumaysan yihiin runta wakhtigan, ma oga waxa ka kooban iimaankii mar qudha loo dhiibay quduusiinta—Masiixu idinku jiro, rajada ammaanta. Waxay u malaynayaan inay difaacayaan astaamihii hore, laakiin waa diirran-yari oo aan danayn. Ma oga waxa ay tahay in jacaylka iyo iimaanka dhabta ah lagu tolmo waayo-aragnimadooda oo la hantiyo wanaaggiisa runta ah. Ma aha arday Qorniinka si dhow u barta, balse waa caajis iyo feejignaan-la’. Marka kala-duwanaansho aragtiyeed ka dhasho aayadaha Qorniinka, kuwii aan ujeeddo u baran oo aan go’aan cad ka lahayn waxa ay rumaysan yihiin, runta way ka dhacaan. Waa inaynu dhammaan ku adkaynaa baahida loo qabo in si dadaal leh loo baaro runta rabbaaniga ah, si ay u ogaadaan inay garanayaan waxa runta ah. Qaar waxay sheegtaan aqoon badan, oo waxay ku qanacsan yihiin xaaladdooda, iyagoo aan lahayn xamaasad ka badan tii hore ee hawsha, jacayl kulul oo Ilaah loo qabo, iyo nafaha uu Masiixu u dhintay, sidii iyagoo aan weligood Ilaah garan. Kitaabka Quduuska ah uma akhriyaan [si ay] dhuuxa iyo baruurtiisa ugu dabaqaan nafahooda. Mana dareemaan in uu yahay codkii Ilaah oo iyaga la hadlaya. Laakiin, haddii aynu doonayno inaynu fahamno jidka badbaadada, haddii aynu doonayno inaynu aragno fallaadhaha Qorraxda xaqnimada, waa inaynu ujeeddo darteed u daraasaynaa Qorniinka, waayo ballamaha iyo waxsii sheegyada Kitaabka Quduuska ahi waxay ku daadiyaan fallaadhyo cad oo ammaaneed qorshaha rabbaaniga ah ee furashada, kuwaas oo ah runo waaweyn oo aan si cad loo garanayn.” The 1888 Materials, 403.

Waxaa nalaga doonayaa inaan ogaanno waxa ay caqiidooyinkaas yihiin, iyo sida loo soo bandhigo, loo sugo, loona difaaco runahaas.

“Hadda nooma muuqato inay suurtagal tahay in qofna uu keligiis istaago; laakiinse haddii Ilaah waligiis igula hadlay, wakhtigu waa iman doonaa marka nala hor keeni doono golayaal iyo kumannaan hortood magiciisa aawadiis, oo mid kastaana uu ku khasbanaan doono inuu bixiyo sababta rumaysadkiisa. Markaas waxaa iman doona dhaleecaynta ugu daran oo lagu samayn doono meel kasta oo runta loo qaatay. Sidaas darteed waa in aynu barannaa ereyga Ilaah, si aynu u garanno sababta aynu u rumaysannahay caqiidooyinka aynu difaacno. Waa in aynu si qoto dheer u baadhnaa hadallada nool ee Rabbiga Yehova.” Review and Herald, December 18, 1888.

Si loo geeyo hortooda “kumanyaal” waxaa cad in qaar ka mid ah kuwa runta difaaca maalmaha ugu dambeeya lagu qasbi doono inay runta ku difaacaan warbaahin la mid ah telefishinka ama baahinta mareegaha. Sidee kale ayay kumanyaalku u daawan karaan maragga ay bixiyeen boqol iyo afar iyo afartan kun? Caqiidooyinka aynu ku doodno waxay qeexayaan saldhigga rumaysadkeenna.

“Xubnaha kaniisaddu mid mid baa loo imtixaami doonaa oo loo caddayn doonaa. Waxaa la gelin doonaa duruufo ay ku khasbanaan doonaan inay runta markhaati uga furaan. Kuwo badan ayaa loogu yeedhi doonaa inay ka hadlaan hortooda goleyaal iyo maxkamado caddaaladeed, laga yaabee iyagoo kala gooni ah oo keli kaligood ah. Waayo-aragnimadii ka caawin lahayd xaaladdan degdegga ah way dayaceen inay helaan, naftooduna waxay ku cuslaan doontaa qoomammo ku saabsan fursado la khasaaray iyo mudnaan la dayacay.” Testimonies, volume 5, 463.

Ereyga Ilaah marna ma fashilanto, sidaas daraaddeed haddii laynagu tirinayo boqolka iyo afartan iyo afarta kun, waa inaan ogaannaa waxa aan rumaysan nahay annagoo ku salaynayna waxa ku qoran Ereyga Ilaah. Ka hor intaan iman wakhtiga imtixaanka oo dadka Ilaah lagu khasbo inay sharraxaan caqiidooyinka ay rumaysan yihiin, Ilaah wuxuu oggolaadaa in qaladaad la soo geliyo si dadka Ilaah loogu qasbo inay si dhaliil iyo feejignaan leh u daraaseeyaan Ereygiisa.

Xaqiiqda ah inaanu muran ama kacsanaan ka jirin dadka Ilaah waa in aan loo qaadan caddayn kama dambays ah oo muujinaysa inay si adag ugu dheggan yihiin caqiido sugan. Waxa jirta sabab laga cabsado inayan si cad u kala soocayn runta iyo qaladka. Marka aan su’aalo cusub lagu kicin baadhista Qorniinka, marka aanu kala duwanaansho aragtiyeed iman oo dadka ku kicinaya inay Kitaabka Quduuska ah iyagu naftooda baadhaan si ay u hubiyaan inay runta haystaan, waxaa jiri doona qaar badan hadda, sidii waayihii hore, ku dhegganaan doona dhaqanka oo caabudi doona wax aanay garanayn.

“Waxaa lay tusay in kuwo badan oo qirta inay leeyihiin aqoonta runta wakhtigan aysan garanayn waxa ay rumaysan yihiin. Ma ay fahmaan caddaymaha rumaysadkooda. Ma laha qaddarin sax ah oo ku saabsan shaqada wakhtigan la joogo. Marka wakhtiga imtixaanku yimaado, waxaa jiri doona rag hadda kuwa kale wax u wacdiya oo, marka ay baaraan mawqifyada ay haystaan, ogaan doona inay jiraan waxyaalo badan oo aysan u hayn karin sabab qancisa. Ilaa sidaas loo tijaabiyo ma ay garanayn jahligooda weyn. Waxaana kaniisadda ku jira kuwo badan oo iska qaata inay fahmaan waxa ay rumaysan yihiin; laakiin, ilaa muran ka dhasho, ma ay oga daciifnimadooda gaarka ah. Marka laga sooco kuwa isla rumaysadka ah oo lagu qasbo inay kaligood oo keligood taagnaadaan si ay u sharxaan rumaysadkooda, way la yaabi doonaan markay arkaan sida fikradahoodu ugu qasan yihiin waxa ay u aqbaleen inay run tahay. Waxaa hubaal ah in dhexdeenna uu ka dhacay ka leexasho Ilaaha nool ah iyo u jeesasho xagga dadka, iyadoo tan aadanaha lagu beddelay xigmadda rabbaaniga ah.”

“Ilaah wuxuu toosin doonaa dadkiisa; haddii habab kale fashilmaan, bidcooyin ayaa dhexdooda soo geli doona, kuwaas oo shaandhayn doona, iyagoo kala soocaya buunshaha iyo sarreenka. Rabbigu wuxuu ugu yeedhayaa kuwa eraygiisa rumaysan oo dhan inay hurdada ka kacaan. Iftiin qaali ah ayaa yimid, kuna habboon wakhtigan. Waa runta Kitaabka Quduuska ah, oo muujinaysa khataraha si toos ah noogu soo fool leh. Iftiinkani waa inuu inagu hoggaamiyaa daraasad dadaal badan leh oo Qorniinka ah iyo baadhitaan aad u taxaddar badan oo ku saabsan mawqifyada aynu hayno. Ilaah wuxuu doonayaa in dhammaan dhinacyada iyo mawqifyada runta si buuxda oo adkaysi leh loo baadho, iyadoo lagu lammaaninayo tukasho iyo soon. Mu’miniintu ma aha inay ku nastaan malo-awaal iyo fikrado aan caddayn oo ku saabsan waxa runta ka dhiga. Rumaysadkoodu waa inuu si adag ugu dhisnaadaa erayga Ilaah, si marka wakhtiga imtixaanku yimaado oo la hor geeyo golayaal si ay uga jawaabaan rumaysadkooda, ay awood ugu yeeshaan inay bixiyaan sababta rajada ku jirta iyaga, iyagoo leh qabownaan iyo cabsi.

“Kiciya, kiciya, kiciya. Mawduucyada aynu dunida u soo bandhigno waa in ay inoo ahaadaan xaqiiqo nool. Waxaa muhiim ah in marka aynu difaacayno caqiidooyinka aynu u aragno qodobbada aasaasiga ah ee rumaysadka, aynaan marna nafteena u oggolaan in aynu adeegsanno dooddo aan si buuxda u sugnayn. Kuwani waxay ku anfici karaan in lagu aamusiiyo qofka diiddan, laakiin runta ma maamuusaan. Waa in aynu soo bandhignaa dooddo sugan, kuwaas oo aan keliya aamusiinayn kuwa innaga soo horjeeda, balse u adkaysan doona hubinta ugu dhow uguna qotada dheer. Kuwa isu tababbaray dood-wadayaal ahaan waxaa ku jira khatar weyn oo ah inayan Erayga Ilaah ula macaamilin caddaalad. Marka lala kulmayo qof kasoo horjeeda, dadaalkeenna daacadda ahi waa inuu noqdaa in aynu mawduucyada u soo bandhigno si maskaxdiisa loogu kiciyo qancitaan, halkii aynu ka dooni lahayn oo keliya in aynu rumaystaha ku abuurno kalsooni.”

“Si kasta oo ay ahaataba horumarka aqooneed ee aadamuhu gaadho, yuusan hal daqiiqadna u malayn in aan loo baahnayn baadhitaan qoto dheer oo joogto ah oo Qorniinka ah si loo helo iftiin ka sii weyn. Innaga oo ah dad ahaan, waxaa naloo yeedhay in mid walba si gaar ah u ahaado arday wax ka barta waxsii sheegidda. Waa inaynu si daacadnimo iyo feejignaan leh u dhawrnaa si aynu u kala garanno fallaadh kasta oo iftiin ah oo Ilaah ina hor dhigi doono. Waa inaynu qabannaa bilowga ugu horreeya ee iftiinka runta; oo daraasad lagu sameeyo iyadoo lagu jiro ruux salaadeed ayaa lagu heli karaa iftiin ka sii cad, kaas oo loo soo bandhigi karo kuwa kale.” Testimonies, volume 5, 708.

“Ardayda waxsii sheegidda” ee ugu dambayntii ka koobnaan doona boqol iyo afar iyo afartan kun waxaa “si gaar-gaar ah loo tijaabin doonaa oo loo caddayn doonaa” ka hor kulankooda ay la yeelanayaan quwadaha dunida ee keeni doona dhibaatada sharciyada Axadda ee dhowaan imanaya iyo silcinta. Kuwa aaminka ah marka hore Ilaah baa “toosin doona.” Bikradaha hurda waxaa laga “toosin doonaa” lulmadii ay ku dhaceen intii lagu jiray wakhtiga dib-u-dhaca. Haddii aanay ku soo toosin farriinta Ilaah ku soo bandhigay maqaaladii la sii daayay tan iyo Luulyo 2023, markaas Ilaah wuxuu oggolaan doonaa “bidcooyin” inay “soo galaan dhexdooda,” kuwaas oo dhammaystiri doona kala-soocidda sarreenka iyo haramaha iyada oo loo marayo hab sifayn ah. Haatan waxaynu ku jirnaa habkaas sifaynta ah.

Waxa jira saddex ikhtiyaar oo u furan kuwa la socday muranka ku saabsan aqoonsiga saxda ah ee Rooma Casriga ah. Ikhtiyaarka kowaad waa in Maraykanku yahay Rooma Casriga ah; kan labaadna waa in awoodda baabaska ay tahay Rooma Casriga ah; ikhtiyaarka saddexaadna waa in labadii aragti ee horeba ay khaldan yihiin, oo awood kale ay tahay tan ay matalayaan tuugagga dadka Daanyeel kuwaas oo isa sarraysiiya, dhaca, oo dhidibada u taaga muujintii ku xusan aayadda afar iyo tobnaad ee cutubka kow iyo tobnaad ee Daanyeel.

Waxaan ku doodayaa in khilaafka ku saabsan in Rooma Casriga ahi yahay awoodda baabanimada mise Maraykanka, loo oggolaaday in lagu soo dhex geliyo dhaqdhaqaaqan si dadkiisu ugu qasbanaadaan inay bartaan Eraygiisa nebinnimada. Ilaah ayaa murankan keenay isagoo muujinaya naxariistiisa. Waxaan ku doodayaa in khilaafku uu ka badan yahay uun garashada cidda ku saxsan iyo cidda ku qaldan Rooma Casriga ah; wuxuu ku saabsan yahay diyaarinta dadkiisa qalalaasaha soo socda. Khilaafka waxaa Ilaah u oggolaaday oo u qoondeeyey si uu u muujiyo, kuwa doonaya inay arkaan aawadood, in fahamkooda shakhsiga ah ee Eraygiisa nebinnimada uu yahay mid aan dhammaystirnayn ama khaldan. Sidaa darteed muranku waa caddayn naxariista Ilaah.

Khilaafku kuma koobna oo keliya aqoonsiga cidda ay tahay awoodda ay matalayaan “kuwa dadkaaga dhaca,” laakiin waxa kale oo uu ku saabsan yahay in habraaca “line upon line” ee labada dhinac ee khilaafku ay qirayaan inay ilaaliyaan si sax ah loo dabaqayo iyo in kale. Xeerarka nebiyadeed ee la xidhiidha habraaca “line upon line” waxa ku jira mabaadi’ nebiyadeed oo gaar ah kuwaas oo qayb ka noqon doona habka sifaynta sarreenka iyo gocondhada. Saddex qodob oo ka mid ah habraaca “line upon line” oo aan ku doodayo in si khaldan loo fahmayo khilaafkan hadda taagan waa Masiixa oo ah Runta, iyo Masiixa oo ah Alfa iyo Oomeega, iyo dabaqid saddex-geesood ah oo nebiyad ah.

Ugu dambayntii, kuwa ku adkaysta faham qaldan oo ku saabsan aayadda afar iyo tobnaad ee Daanyeel kow iyo tobnaad waxaa la ogaan doonaa inay mowqifkooda caqiido ku salaynayaan fasiraad gaar ahaaneed.

Waxaannu kaloo haysannaa hadal nebiyadeed oo aad u sii xaqiijisan; waana hagaag inaad dhegaysataan, sida iftiin ka dhex ifaya meel gudcur ah, ilaa waagu ka baryo, oo xiddigta waaberiguna ay qalbiyadiinna ka soo baxdo; idinkoo tan hore u garanaya, in aan wax sii sheegid ah oo Qorniinka ku jirtaa ahayn mid tafsiir gaar ahaaneed leh. Waayo, wax sii sheegiddu waagii hore kuma iman doonista dadka; laakiinse niman quduus ah oo xagga Ilaah ka yimid ayaa hadlay iyagoo uu Ruuxa Quduuska ahi kaxeeyey. 2 Butros 1:19–21.

Doodda ku saabsan aayadda afar iyo tobnaad, tusaale ka mid ah waxa aan u fahmo inay tahay “fasiraad gaar ahaaneed” ayaa laga helaa The Great Controversy.

“Sida Sabtida ay u noqotay qodobka gaarka ah ee muranka ka dhex aloosan Masiixiyadda oo dhan, oo maamullada diineed iyo kuwa cilmaaniyaduba ay isu bahaysteen inay dhaqan-geliyaan dhowrista Axadda, diidmada joogtada ah ee ay muujinayaan tiro yar oo laga tiro badan yahay oo aan u hoggaansamin dalabka caanka ah waxay ka dhigi doontaa waxyaalo nacayb guud lagu soo jeediyo. Waxaa lagu adkaysan doonaa in kuwa yar ee ka hor imanaya hay’ad kaniisadeed iyo sharci dawli ah aan la dulqaadan karin; in ay ka wanaagsan tahay iyaga inay dhibtoodaan intii quruumo dhan lagu ridi lahaa jahawareer iyo sharci-la’aan. Isla dooddaas ayaa qarniyo badan ka hor Masiixa lagaga keenay ‘madaxda dadka.’ ‘Waxaa inoogu roon,’ ayuu yidhi Kayafaskii dhagarta badnaa, ‘in nin keliya dadka u dhinto, oo aan quruunta oo dhammu lumin.’ Yooxanaa 11:50. Dooddani waxay u ekaan doontaa mid go’aan leh; ugu dambayntiina amar ayaa laga soo saari doonaa kuwa quduus ka dhiga Sabtida amarka afraad, iyadoo lagu sheegay inay mutaystaan ciqaabta ugu daran, isla markaana dadka la siin doono xorriyad ay, wakhti go’an ka dib, ku dilaan. Roomaaniyadda Dunidii Hore iyo Protestantism-ka riddowday ee Dunida Cusub waxay qaadi doonaan jid la mid ah oo ku wajahan kuwa maamuusa dhammaan amarrada Ilaah.” The Great Controversy, 615.

“Masiixiyadda” waxay ka dhigan tahay bulshada Masiixiyiinta ee dunida oo dhan ama jirka wadajirka ah ee dalalka iyo dhaqammada ay Masiixiyaddu ku badan tahay. Ereygan waxaa badanaa loo adeegsadaa in lagu tilmaamo qaybaha dunida ee ay Masiixiyaddu tahay diinta ugu weyn oo ay si weyn u saamaysay dhaqanka, sharciyada, iyo hab-dhaqanka bulshada. Masiixiyaddu waxay koobaysaa baaxadda caalamiga ah ee Masiixiyadda marka loo eego raacayaasheeda, saameynteeda dhaqan, iyo muhiimaddeeda taariikheed. Iyadoon laga saarin ku-celcelinta ku jirta Ellen White CD-ROM, erayga Masiixiyaddu wuxuu soo noqdaa boqol iyo toddobaatan iyo lix jeer. Juqraafi ahaan, Sister White waxay tilmaamaysaa in Masiixiyaddu guud ahaan matasho Yurub iyo Ameerikada. Macnaha guud ee Sister White, Yurub waxaa lagu aqoonsadaa Dunidii Hore, Ameerikadana Dunida Cusub.

“Laakiin bahalkii geesaha wananka lahaa waxaa la arkay isagoo ‘dhulka ka soo baxaya.’ Halkii uu xoogag kale afgembin lahaa si uu isu taago, quruunta sidaas lagu matalay waa inay ka kacdaa dhul aan hore loo deggenayn oo ay si tartiib ah oo nabad ah ugu kortaa. Sidaas daraaddeed, kama dhex dhalan karin quruumaha ciriiriga ah ee halganka ku jira ee Dunidii Hore—baddaas kacsan ee ‘dadyoow, iyo faro badan, iyo quruumo, iyo afaf.’ Waa in laga raadiyaa Qaaradda Galbeed.”

“Qaran kee Dunida Cusub ka mid ahi ayuu sanadkii 1798 kor ugu soo kacayay xukun, isagoo muujinaya rajo xoog iyo weynaansho ah, isla markaana soo jiidanaya indhaha dunida? Ku dabaqidda astaantani wax su’aal ah ma oggola. Hal qaran, oo keliya hal qaran, ayaa waafaqaya tilmaamaha waxsii sheegyadan; si aan qalad lahayn ayay ugu tilmaamaysaa United States of America.” The Great Controversy, 441.

Weedha ugu dambaysa ee tuduca aynu ka fiirsanayno ayaa loo adeegsaday in lagu soo jeediyo in “Kaatooligga Roomaanka ee Dunidii Hore iyo Protestantism-ka riddowday ee Dunida Cusub” ay aqoonsanayso “Kaatooligga Roomaanka ee Dunidii Hore” inuu yahay baabtinimada intii lagu jiray Qarniyadii Mugdiga, halka Maraykankuna (Protestantism-ka riddowday) yahay Rooma Casri ah, oo uu matalo weedha ah “Protestantism-ka riddowday ee Dunida Cusub.” “Hore” waxaa lagu qeexaa taariikh tagtay, “Cusub”na waxaa lagu qeexaa taariikh casri ah ama tan hadda jirta. Adeegsigaas wuxuu qalloociyaa fahamka la aasaasay ee Sister White ee ku saabsan Masiixiyadda guud ahaan iyo Dunidii Hore iyo Dunida Cusub labadaba.

Kuwa xukunkaas u dabaqa taariikhda hore iyo tan mustaqbalka, waxay aqoonsanayaan “fasiraad gaar ah” oo si toos ah uga hor imanaysa macnaha ay Sister White ula jeeddaysay. Sheegashadu waxay tahay in “Dunidii Hore” ay u taagan tahay taariikhdii hore, halka “tan Cusub” ay u taagan tahay taariikhda casriga ah ama ta hadda jirta (Cusub).

Qoraalku wuxuu leeyahay, “way eryan doonaan.” Roomaaniyaddu iyo Borotestaannimada riddada ahi “waxay mari doonaan jid la mid ah oo ku wajahan kuwa ixtiraama amarrada rabbaaniga ah oo dhan.” Dunidii Hore ee qoraalka ku jirtaa waa Yurub, Dunida Cusubna waa Ameerikada. Walaasha White waxay baraysaa in dunida oo dhammu ay la kulmi doonto imtixaanka sharciga Axadda, iyo in Roomaaniyaddu ay hormuud ka noqon doonto silcinta Yurub, halka Borotestaannimada riddada ahi ay hormuud ka noqon doonto silcinta Ameerikada. Ameerikada iyo Yurub waa waxa lagu qeexo “Masiixiyadda.” Roomaaniyaddu iyo Borotestaannimada riddada ahi labaduba “waxay mari doonaan jid la mid ah oo ku wajahan kuwa ixtiraama amarrada rabbaaniga ah oo dhan.”

“Way eryan doontaa” waxay tilmaamaysaa fal mustaqbal ah oo ay samayn doonaan labada awoodoodba, naxwe ahaan se suurtagal ma aha in la soo jeediyo in Romanism-ka Dunidii Hore uu yahay awooddii baadariga ee Qarniyadii Mugdiga. Cadaadiska ay fulin doonaan labada awoodoodba wuxuu ku qoran yahay waqti mustaqbal ah. Micnaha weedhani waa “way eryan doontaa,” waxaana loola jeedaa in wax la raaco ama la daba galo iyadoo la leeyahay ujeeddo ah in la gaaro ama la helo. Waxay tilmaamaysaa fal mustaqbal ah oo qof ama koox ay si go’an uga go’an tahay inay si firfircoon u raadsato yool ama hadaf.

Weedhan waxaa lagu dabaqi karaa duruufo kala duwan: “Waxay ku dadaali doontaa xirfad caafimaad,” taasoo ka dhigan inay qorshaynayso inay ka shaqayso sidii ay u noqon lahayd xirfadle caafimaad. “Wuxuu ku dadaali doonaa shahaado injineernimo,” taasoo muujinaysa inuu damacsan yahay inuu barto injineernimada machad waxbarasho sare. “Kooxdu waxay sii wadi doontaa mashruuca ilaa dhammaystirkiisa,” taasoo tilmaamaysa in kooxdu ay sii wadi doonto ka shaqaynta mashruuca ilaa uu dhammaado. “Waxay qaadayaan tallaabo sharci ah oo ka dhan ah shirkadda,” taasoo ka dhigan inay damacsan yihiin inay qaadaan tallaabooyin sharci si ay uga jawaabaan cabasho ama ay u raadiyaan caddaalad. Guud ahaan, “will pursue” waxa ay muujinaysaa go’aan-adayg, ka go’naan, iyo ujeeddo cad oo lagu gaadhayo yool ama natiijo gaar ah mustaqbalka.

Fasiraadda gaarka ah ee loo adeegsado in lagu baro in Roomaanismkii Dunidii Hore uu yahay taariikh soo dhaaftay, ayaa dabadeed loo adeegsadaa sidii tiir lagu taageero ku-dhaqan khaldan oo ku saabsan adeegsiga saddex-geesoodka ah ee wax sii sheegidda. Waxay ku doodaysaa in adeegsiga saddex-geesoodka ah ee Rooma uu matalo Roomii jaahiliga ahayd, dabadeedna Roomii baabada, ka dibna Maraykanka oo ah tan saddexaad ee saddexda Rooma. Adeegsi aad ugu eg oo khaldan ayaa la isticmaalay wax yar ka dib Sebtembar 11, 2001, markii koox ay ka go’day dhaqdhaqaaqa arrinta ku saabsan kitaabka Yoo’eel.

Murankaasi markaas waxay ka bilaabatay shir xero oo ka dhacay Kanada, halkaas oo adeegsiga saddex-geesoodka ah ee saddexda hoog lagu dhex daray kitaabka Yoo’eel si loo baro in Islaamka hoogga saddexaad uu yahay quruunta ku soo kacday dalka ee aayadda lixaad ee cutubka koowaad. Quruuntaasu waa Rooma baabtiisnimada, laakiin fasiraad gaar ah ayaa la soo geliyey oo ku andacoonaysa in quruuntaasu ahayd Islaam. Adeegsiga saddex-geesoodka ah ee saddexda hoog ayaa hore u dhisay in Islaamku yahay quwaddii Sebtembar 11, 2001, waxaana fasiraaddaas cusub ee gaarka ahi ku adkaysatay in quwadda baabtiisnimada ee Yoo’eel cutubka koowaad ay dhab ahaantii ahayd Islaam. Fasiraad gaar ah oo diidday aqoonsiga saxda ah ee quwadda baabtiisnimada ee kitaabka Yoo’eel ayaa lagu xoojiyey ku-dhaqangelin khaldan oo saddexda hoog ah. Hadda fasiraad gaar ah oo quwadda baabtiisnimada dhinac u dhigaysa si loogu beddelo Maraykanka ayaa la soo bandhigayaa.

Waxii jiray waa waxa jiri doona; oo wixii la sameeyeyna waa waxa la samayn doono; qorraxda hoosteedana ma jiro wax cusub. Ma jiraa wax laga odhan karo, Bal eeg, kanu waa wax cusub? Hore ayuu u jiray tan iyo waagii hore, intaan innaga ka horrayn. Wacdiyahii 1:9, 10.

Khilaafaadyada maalmaha ugu dambeeya waxaa ka mid ah ku celcelinta khilaafaadyadii hore, cutubka kow iyo tobnaad ee Daanyeelna waxa ku jirta khilaafkii Uuriyaah Smith oo fasiraaddiisii gaarka ahayd ku dabaqay astaanta boqorka woqooyi. Isagoo sidaas samaynaya, wuxuu sameeyey faham ku saabsan cutubka kow iyo tobnaad ee Daanyeel oo aan soo saarin wax aan mugdi ahayn mooyaane. Maalmahan ugu dambeeya, khilaafaadyada la soo celcelinayo waxay si gaar ah u muujinayaan midhaha ka dhasha ku dabaqidda fasiraado gaar ahaaneed runta la aasaasay. Tani waa wixii Smith ku sameeyey buuggiisa, Daniel and the Revelation. Tani waa wixii lagu sameeyey khilaafkii ku saabsanaa buugga Yoo’eel, waana isla hab-dhaqannadii la adeegsanayo marka hal farqad oo ka mid ah The Great Controversy laga leexdo qeexidda ku jirta dunida iyo qoraallada Ellen White ee ku saabsan waxa “Masiixiyadda” ay ka dhigan tahay, iyadoo ay weheliso diidmada xeerarka aasaasiga ah ee naxwaha ee caddeynaya in weedha “will pursue” ay tilmaamayso dhacdo mustaqbalka ah. Marka laga ambaqaado aragtidaas, fikradda khaldan ee ah in “Old World” uu yahay taariikhda awoodda baabtiiska laga bilaabo 538 ilaa 1798 ayaa markaas loo adeegsadaa in lagaga doodo fahamka la aasaasay ee qeexidda adeegsi-saddexle ah ee waxsii sheegista.

“Wax kasta oo Ilaah taariikhda nebinnimada ku caddeeyey in lagu oofinayo waayihii hore waa la oofiyey, oo wax kasta oo weli iman doonaana si iskugu xigxiga ayey u iman doonaan. Daanyeel, nebiga Ilaah, meeshiisii buu taagan yahay. Yooxanaa meeshiisii buu taagan yahay. Muujintii dhexdeeda Libaaxa qabiilka Yahuudah wuxuu ardayda nebinnimada u furay kitaabkii Daanyeel, sidaas daraaddeedna Daanyeel meeshiisii buu ku taagan yahay. Wuxuu sidaa markhaatifurkiisa, kaas oo ah wixii Rabbigu ugu muujiyey aragti ahaan oo ku saabsan dhacdooyinka waaweyn oo aad u culus, kuwaas oo ay tahay inaynu ogaanno innagoo taagan marinka qudhiisa ee oofintooda.”

“Taariikhda iyo waxsii sheegidda dhexdeeda Erayga Ilaah wuxuu muujinayaa khilaafka muddo dheer socday ee u dhexeeya runta iyo qaladka. Khilaafkaas weli wuu socdaa. Waxyaalihii hore u jiray waa la soo celin doonaa. Murannadii hore mar kale waa la soo noolayn doonaa, oo aragtiyo cusubna si joogto ah ayay u soo bixi doonaan. Laakiin dadka Ilaah, kuwaas oo rumaysadkooda iyo oofinta waxsii sheegidda kaga qaatay qayb ku jirta ku dhawaaqidda farriimaha malaa’igta koowaad, labaad, iyo saddexaad, waxay garanayaan halka ay taagan yihiin. Waxay leeyihiin waayo-aragnimo ka qaalisan dahab saafi ah. Waa inay u taagnaadaan si adag sida dhagax weyn, iyagoo bilowgii kalsoonaantooda si aan liicayn u xajinaya ilaa dhammaadka.” Selected Message, book 2, 109.

Si fudud ayaa loo muujin karaa in Sister White ay “bilowgii kalsoonidooda” ee Bawlos ku aqoonsanayso runta aasaasiga ah ee Adventism-ka. Milleriyiintu waxay barayeen in “dhacanka dadkaaga” uu ahaa awoodda baadariga, oo tan iyo 1989 dhaqdhaqaaqa boqolka afartan iyo afarta kun wuxuu marar badan si isdaba joog ah u aqoonsaday isla fahamka astaanta sida ay Milleriyiintu u aqoonsadeen. Haatan waxaa jira “aragti cusub” oo ku saabsan cidda ay yihiin “dhacanka dadkaaga,” waxayna soo nooleysay muran hore iyadoo adeegsanaysa aqoonsi khaldan oo astaan nebiyadeed oo hore loo adkeeyey si loogu dhiso qaab nebiyadeed oo lagu taagay ciid. Haddii ay ahayd fasiraaddii gaarka ahayd ee Smith, ama ku-dhaqangelintii beenta ahayd ee quruunta ee Yoo’eel cutubka koowaad, ama aqoonsigii Maraykanka in uu yahay Rooma Casri ah; dhammaan saddexdaas qalad waxay weerarayaan fahamka saxda ah ee Rooma baadariga ee maalmaha ugu dambeeya, oo sidaas yeeliddoodana waxay weerarayaan astaanta dhidibada u taagaysa muujinta nebiyadeed ee aqoonsanaysa in dadka Ilaah halaagsamaan iyo in ay noolaadaan.

Mustaqbalka, Roomaaniyaddu Yurub iyo Borotestaannimada riddada ah ee Ameerikooyinka ku jirta “waxay daba geli doonaan” silcinta kuwa Sabtida xajiya, sida lagu sameeyey taariikhda quduuska ah oo dhan.

“Ilaah baa dadkiisa kicin doona; haddii dariiqooyin kale ay fashilmaan, bidcooyin baa dhexdooda soo geli doona, kuwaas oo kala sifayn doona, iyaga oo kala saaraya buunshaha iyo sarreenka. Rabbigu wuxuu ugu yeedhayaa kuwa ereygiisa rumaysan oo dhan inay hurdada ka toosaan. Iftiin qaali ah ayaa yimid, oo ku habboon wakhtigan. Waa runta Kitaabka Quduuska ah, taas oo muujinaysa khataraha si toos ah inoogu soo fool leh. Iftiinkani waa inuu inagu hoggaamiyo barasho dadaal leh oo Qorniinka ah iyo baaritaan aad u taxaddar badan oo ku saabsan mawqifyada aynu haysanno. Ilaah wuxuu doonayaa in dhammaan dhinacyada iyo mawqifyada runta si buuxda oo adkaysi leh loo baadho, iyadoo lagu jiro tukasho iyo soon. Mu’miniintu ma aha inay ku nastaan malo-awaal iyo fikrado aan si cad loo qeexin oo ku saabsan waxa runta ka dhigaya.” Gospel Workers, 299.

Waxaannu sii wadi doonnaa fikradahan maqaalka xiga.