The parable of the ten virgins is repeated to the very letter in the history of the one hundred and forty-four thousand. Habakkuk chapter two sets forth the heart of the parable when it identifies the vision which speaks at the end.
Masaalka tobanka bikradood ah wuxuu si xaraf-xaraf ah ugu soo noqnoqdaa taariikhda boqol iyo afar iyo afartan kun. Xabaquuq cutubka labaad wuxuu soo bandhigayaa udub-dhexaadka masaalka marka uu tilmaamayo muujintii hadasha dhammaadka.
I will stand upon my watch, and set me upon the tower, and will watch to see what he will say unto me, and what I shall answer when I am reproved. And the Lord answered me, and said, Write the vision, and make it plain upon tables, that he may run that readeth it. For the vision is yet for an appointed time, but at the end it shall speak, and not lie: though it tarry, wait for it; because it will surely come, it will not tarry. Behold, his soul which is lifted up is not upright in him: but the just shall live by his faith. Habakkuk 2:1–4.
Waxaan istaagi doonaa waardiyahayga, oo waxaan isku taagi doonaa munaaradda, oo waxaan sugi doonaa inaan arko waxa uu ila hadli doono, iyo waxa aan ka jawaabi doono markii la i canaanto. Markaasaa Rabbigu ii jawaabay, oo wuxuu yidhi, Qor muujinta, oo looxyada ugu caddee si cad, in kii akhriyaa uu ordo. Waayo, muujintu weli waxay u taal wakhti la doortay; laakiinse dhammaadka way hadli doontaa, beenna sheegi mayso. In kastoo ay raagto, haddana sug; maxaa yeelay, hubaal way iman doontaa, mana raagi doonto. Bal eeg, naftiisa kor isu qaadday gudihiisu toosnaan kuma jirto; laakiinse kan xaqa ahu wuxuu ku noolaan doonaa rumaysadkiisa. Xabaquuq 2:1–4.
Verse twenty-seven of Daniel eleven also identifies the “appointed time.”
Aayadda toddoba iyo labaatanaad ee Daanyeel kow iyo tobnaadna waxay sidoo kale qeexaysaa “wakhtiga la qoondeeyey.”
And both these kings’ hearts shall be to do mischief, and they shall speak lies at one table; but it shall not prosper: for yet the end shall be at the time appointed. Daniel 11:27.
Qalbiga labadan boqorba wuxuu ahaan doonaa inay shar sameeyaan, oo been bay miis keliya ku wada hadli doonaan; laakiinse taasu ma ay liibaanayso, waayo weli dhammaadku wuxuu ahaan doonaa wakhtigii la qoondeeyey. Daniel 11:27.
The “vision” which is established by Rome is for “an appointed time” and the two kings whose heart is to do mischief and speak lies at one table identify a prophetic waymark which arrives before the vision “speaks.” Before the time appointed two kings speak “lies” and when the vision speaks at the time appointed, it does not lie. The time appointed is the Sunday law in the USA, and the meeting at the table marks the beginning of a prophetic period. The “vision” is fulfilled in history at the Sunday law, but it is established in advance of the Sunday law. This is evident for the faithful are told to wait for the vision, and they are told to publish the vision. They could not publish it in advance of the vision’s fulfillment if the vision was not yet established.
“Riyadii” ay Rooma dhidibada u taagto waxaa loogu talagalay “waqti la qoondeeyey,” oo labada boqor ee qalbigoodu u jeedo inay shar sameeyaan oo been ku wada hadlaan miis keliya agtiisa waxay tilmaamayaan calaamad nebiyeed oo timaadda ka hor inta aanu riyadu “hadlin.” Ka hor wakhtiga la qoondeeyey laba boqor ayaa ku hadla “been,” oo marka riyadu hadasho wakhtiga la qoondeeyey, been ma sheegto. Wakhtiga la qoondeeyey waa sharciga Axadda ee Maraykanka, kulanka miiskuna wuxuu calaamadeeyaa bilowga muddo nebiyeed. “Riyadu” taariikhda ayay ku rumoobaysaa marka la gaaro sharciga Axadda, laakiin waxaa la dhisaa ka hor sharciga Axadda. Tani way caddahay, waayo kuwa aaminka ah waxaa lagu amray inay sugaan riyada, waxaana lagu amray inay riyada faafiyaan. Ma ayan sii faafin karin ka hor rumoobitaankeeda haddii aan riyadu weli la dhisin.
Jeremiah represents those who “wait” for the vision:
Yeremyaah wuxuu matalaa kuwa “sugaya” muujintii:
O Lord, thou knowest: remember me, and visit me, and revenge me of my persecutors; take me not away in thy longsuffering: know that for thy sake I have suffered rebuke. Thy words were found, and I did eat them; and thy word was unto me the joy and rejoicing of mine heart: for I am called by thy name, O Lord God of hosts. I sat not in the assembly of the mockers, nor rejoiced; I sat alone because of thy hand: for thou hast filled me with indignation. Why is my pain perpetual, and my wound incurable, which refuseth to be healed? wilt thou be altogether unto me as a liar, and as waters that fail? Therefore thus saith the Lord, If thou return, then will I bring thee again, and thou shalt stand before me: and if thou take forth the precious from the vile, thou shalt be as my mouth: let them return unto thee; but return not thou unto them. And I will make thee unto this people a fenced brasen wall: and they shall fight against thee, but they shall not prevail against thee: for I am with thee to save thee and to deliver thee, saith the Lord. And I will deliver thee out of the hand of the wicked, and I will redeem thee out of the hand of the terrible. Jeremiah 15:15–21.
Rabbiyow, adigu waad og tahay; i xusuuso, oo ii soo booqo, oo iga aarso kuwii i silcinayay; ha igaga qaadin dulqaadkaaga; ogow in aan ceeb u soo qaatay aawadaa. Erayadaadii waa la helay, anna waan cunay; oo eraygaagu wuxuu ii noqday farxadda iyo rayraynta qalbigayga, waayo, magacaaga ayaa laygu magacaabaa, Rabbiyow Ilaaha ciidammadow. Anigu ma aanan fadhiisan shirkii kuwa wax quudhsada, mana aanan rayrayn; gacantaada aawadeed ayaan keliday fadhiistay, waayo, waxaad iga buuxisay cadho. Bal maxaa xanuunkaygu u yahay mid joogto ah, oo boogtaydu aanay u bogsan karin, oo diidda in la daweeyo? Miyaad ii noqonaysaa sida beenaale oo kale, iyo sida biyo baaba'a? Sidaas daraaddeed Rabbigu wuxuu leeyahay, Haddaad soo noqoto, markaas waan ku soo celin doonaa, oo hortaydaad istaagi doontaa; oo haddaad waxa qaaliga ah ka soocdo waxa liita, afkaygaad noqon doontaa; iyagu ha kuugu soo noqdeen, laakiinse adigu ha ugu noqon iyaga. Oo dadkan waxaan kaaga dhigi doonaa derbi naxaas ah oo deyr leh; wayna kula diriri doonaan, laakiinse kugama adkaan doonaan, waayo, anigu waan kula jiraa inaan ku badbaadiyo oo aan ku samatabbixiyo, ayaa Rabbigu leeyahay. Oo gacanta kuwa sharka leh waan kaa samatabbixin doonaa, oo gacanta kuwa laga cabsado waan kaa furan doonaa. Yeremyaah 15:15–21.
The Sunday law in the USA is where the symbol of “remembering” is marked. It is there that the Sabbath that is always to be remembered becomes the final testing issue. It is there that the whore of Tyre, who has been forgotten is remembered. It is there that God remembers the sins of Babylon and gives her double judgment.
Sharciga Axadda ee Maraykanka waa meesha lagu calaamadiyo astaanta “xusuusidda.” Halkaas ayay Sabtida oo had iyo goor la xusuusanayo ka noqotaa qodobka ugu dambeeya ee imtixaanka. Halkaas ayaa la xusuustaa dhilladii Turos oo la illaaway. Halkaas ayuu Ilaah ku xusuustaa dembiyadii Baabuloon, oo wuxuu ku ridaa xukun labanlaab ah.
The waymark where speaking is located is the Sunday law in the USA, for there the earth beast “speaks” as a dragon. At the same waymark the ass in Balaam’s line of prophecy “speaks.” When John the Baptist is born his father, Zacharias who has been divinely restricted from speaking, “speaks.”
Calaamadda jidka ee hadalku ku yaallo waa sharciga Axadda ee Maraykanka, waayo halkaas bahalka dhulku wuxuu “u hadlaa” sida masduulaagii. Isla calaamaddaas jidka dameerkii ku jira silsiladda waxsii‑sheegidda ee Balcaam wuu “hadlaa.” Markii Yooxanaa Baabtiisaha dhasho, aabbihiis Sakariyas oo Ilaah ahaan looga xannibay hadalka, ayaa “hadla.”
And it came to pass, that on the eighth day they came to circumcise the child; and they called him Zacharias, after the name of his father. And his mother answered and said, Not so; but he shall be called John. And they said unto her, There is none of thy kindred that is called by this name. And they made signs to his father, how he would have him called. And he asked for a writing table, and wrote, saying, His name is John. And they marvelled all. And his mouth was opened immediately, and his tongue loosed, and he spake, and praised God. Luke 1:59–64.
Oo waxaa dhacday in maalintii siddeedaad ay u yimaadeen inay ilmaha gudaan; oo waxay ugu yeedheen Sakariyas, iyagoo ugu magac daraya magaca aabbihiis. Markaasaa hooyadiis u jawaabtay oo tidhi, Saas ma aha; laakiinse waxaa loo bixin doonaa Yooxanaa. Oo waxay ku yidhaahdeen, Qaraabadaada midna magacan laguma magacaabo. Markaasay calaamado u sameeyeen aabbihiis, iyagoo weyddiinaya sida uu doonayo in loogu yeedho. Oo wuxuu dalbaday loox wax lagu qoro, wuuna ku qoray isagoo leh, Magiciisu waa Yooxanaa. Oo kulligood way yaabeen. Kolkiiba afkiisii waa furmay, carrabkiisiina waa furfurmay, markaasuu hadlay oo Ilaah ammaanay. Luukos 1:59–64.
At the Sunday law in the USA the deadly wound of the papacy is healed, and she becomes the eighth kingdom that is of the seven, when the USA, whose president Donald Trump is the eighth president that is of the seven. At the same point in time the one hundred and forty-four thousand are lifted up as an ensign. The one hundred and forty-four thousand are the eighth church that is of the seven. At the Sunday law the number eight is marked, and it was on the eighth day that John was circumcised and Zacharias spoke. Zacharias means God has “remembered.” The Sunday law is the counterfeit of the true Sabbath that was to be “remembered.” At the Sunday law the whore of Tyre is “remembered.” It is at the Sunday law that God “remembers” the sins of Babylon and doubles her judgment.
Marka sharciga Axadda ee Maraykanka ka hirgalo, dhaawicii dilaaga ahaa ee baabbanimada waa la bogsiiyey, oo iyadu waxay noqotaa boqortooyadii siddeedaad ee ka timid toddobadii, marka Maraykanka, oo madaxweynihiisu Donald Trump yahay madaxweynihii siddeedaad ee ka yimid toddobadii. Isla wakhtigaasna boqol iyo afartan iyo afarta kun waxaa loo sarraysiiyaa sidii calan. Boqol iyo afartan iyo afarta kun waa kaniisaddii siddeedaad ee ka timid toddobadii. Sharciga Axadda waxaa lagu calaamadiyaa tirada siddeed, oo waxay ahayd maalintii siddeedaad markii Yooxanaa la guday, Sekaryaana hadlay. Sekaryaah macnihiisu waa Ilaah “wuu xusuustay.” Sharciga Axaddu waa kan been-abuurka ah ee Sabtida runta ah oo ahayd in “la xusuusto.” Sharciga Axadda waxaa “la xusuustaa” dhilladii Turos. Waa sharciga Axadda marka Ilaah “xusuusto” dembiyada Baabuloon oo uu labanlaabo xukunkeeda.
Jeremiah represents those who suffered the first disappointment and who wait for the vision which tarries. He represents the faithful who become God’s mouth at the appointed time when the vision speaks and does not lie. The vision which speaks at the time appointed is preceded by two kings telling lies to each other at one table. That event precedes the Sunday law and therefore occurs in the history of Panium as set forth in verses thirteen to fifteen, which is the same period when the “robbers of the people” establish the “vision.”
Yeremyaah wuxuu u taagan yahay kuwa la kulmay niyad-jabkii ugu horreeyey oo sugaya muujintii dib u dhacda. Wuxuu u taagan yahay kuwa aaminka ah oo noqda afkii Ilaah wakhtiga la doortay marka muujintu hadasho oo aanay been sheegin. Muujinta hadasha wakhtiga la doortay waxaa ka horreeya laba boqor oo been isu sheegaya iyagoo hal miis wada fadhiya. Dhacdadaas ayaa ka horraysa sharciga Axadda, sidaas darteedna waxay ka dhacdaa taariikhda Paniyum sida lagu muujiyey aayadaha saddex iyo tobnaad ilaa shan iyo tobnaad, taas oo ah isla muddadii ay “tuugada dadka” adkeeyaan “muujinta.”
And in those times there shall many stand up against the king of the south: also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall. Daniel 11:14.
Oo waayahaasna kuwo badan ayaa ka hor kici doona boqorka koonfureed; weliba kuwa dadkaaga wax dhaca ayaa iskor u qaadi doona inay aragtida adkeeyaan; laakiinse way dhici doonaan. Daniel 11:14.
The “robbers” are Rome, and Rome in the last days is Catholicism. The pope establishes the vision, and he does so in the period just before the Sunday law. He does so by interceding in the battle of Panium where Trump prevails over Putin. The battle took place in 200 BC, the same year pagan Rome entered prophetic history. Pompey the Great conquered Jerusalem in 63 BC. This event occurred during his campaign in the East, when he intervened in a civil war between the Hasmonean brothers Hyrcanus II and Aristobulus II. Pompey sided with Hyrcanus II, besieged Jerusalem, and eventually took the city after a three-month siege. This marked the end of Judean independence and the beginning of Roman control over the region, which would later become a province under Roman rule.
“Tuugada” waa Rooma, oo Rooma maalmaha ugu dambeeya waa Kaatooligga. Baadarigu wuxuu adkeeyaa aragga, wuxuuna sidaas ku sameeyaa xilliga wax yar ka horreeya sharciga Axadda. Wuxuu sidaas ku sameeyaa isagoo dhex-galaya dagaalkii Panium, halkaas oo Trump kaga adkaado Putin. Dagaalku wuxuu dhacay sannadkii 200 BC, isla sannadkaas oo Roomaankii jaahilka ahaa uu soo galay taariikhda nebinnimada. Pompey kii Weynaa wuxuu qabsaday Yeruusaalem sannadkii 63 BC. Dhacdadan waxay dhacday intii lagu jiray ololihiisii Bariga, markii uu farageliyey dagaal sokeeye oo u dhexeeyey walaalihii Hasmonean, Hyrcanus II iyo Aristobulus II. Pompey wuxuu la saftay Hyrcanus II, wuxuu hareereeyey Yeruusaalem, ugu dambayntiina wuxuu qabsaday magaalada ka dib go’doomin socotay saddex bilood. Tani waxay calaamad u noqotay dhammaadkii madaxbannaanidii Yahuudiya iyo bilowgii xukunkii Rooma ee gobolka, kaas oo markii dambe noqon lahaa gobol hoos yimaada taliska Roomaanka.
Before the Sunday law the pope intercedes into the history associated with the battle of Panium. When he enters prophetic history, his appearance establishes the vision; the vision that will yet “speak” at the “appointed time” of the Sunday law in the USA. The “vision” that tarried is the failed prediction which marked the beginning of the tarrying time in the parable of the ten virgins. It also marked the arrival of the second angel of the three angels of Revelation fourteen. A failed prediction that ushered in a period of waiting, and an encouragement to “wait” for its fulfillment, even though it tarried.
Ka hor sharciga Axadda, baadarigu wuxuu soo dhexgalaa taariikhda la xidhiidha dagaalkii Panium. Marka uu galo taariikhda waxsii sheegidda, muuqaalkiisu wuxuu adkeeyaa aragga; araggaas oo weli “hadli” doona “wakhtiga la doortay” ee sharciga Axadda ee Maraykanka. “Aragga” dib u dhacay wuxuu yahay saadaashii fashilantay ee calaamadisay bilowgii wakhtiga dib-u-dhaca ee masaalka tobanka bikradood. Waxa kale oo uu calaamadeeyey imaatinka malaa’igta labaad ee saddexda malaa’igood ee Muujintii afar iyo tobnaad. Saadaal fashilantay oo bilowday xilli sugitaan ah, iyo dhiirrigelin ah in “la sugo” dhammaystirkeeda, in kastoo ay dib u dhacday.
In Millerite history the tarrying time ended at the Exeter camp meeting from August 12th unto the 17th, 1844. A disappointment brought about by a failed prediction, ushering in a period of waiting designed to finalize character in two classes of virgins, followed by the explanation of the previously failed prediction. The explanation at Exeter identifies the details associated with the vision when it is fulfilled. The same characteristics can be noted in Matthew chapter sixteen, when Christ took His disciples to Caesarea Philippi. From that point onward Christ directly taught the disciples what was going to happen at the cross.
Taariikhda Milleriyiinta dhexdeeda, wakhtigii dib-u-dhacu wuxuu ku dhammaaday shirkii xerada Exeter ee dhacay Agoosto 12-keedii ilaa 17-keedii, 1844. Niyad-jab ka dhashay saadaal fashilantay, kaas oo keenay xilli sugitaan ah oo loo qorsheeyey in lagu dhammaystiro dabeecadda laba dabaqadood oo bikrado ah, ayaa waxaa xigay sharraxaadda saadaashii hore u fashilantay. Sharraxaadda Exeter waxay aqoonsanaysaa faahfaahinta la xidhiidha araggii marka uu rumoobo. Isla astaamahan ayaa lagu arki karaa Matayos cutubka lix iyo tobnaad, markii Masiixu xertiisii geeyey Qaysariya Filibbos. Laga bilaabo bartaas wixii ka dambeeyey Masiixu si toos ah ayuu xertii ugu baray waxa ka dhici doona iskutallaabta.
From that time forth began Jesus to show unto his disciples, how that he must go unto Jerusalem, and suffer many things of the elders and chief priests and scribes, and be killed, and be raised again the third day. Matthew 16:21.
Waqtigaas dabadeed Ciise wuxuu bilaabay inuu xertiisii tuso inuu khasab ku yahay inuu Yeruusaalem tago, oo waxyaalo badan kaga silco waayeellada, iyo wadaaddada sare, iyo culimmada, oo la dilo, oo maalinta saddexaad haddana sara kaco. Matayos 16:21.
It should be noted that the verse just cited comes between Jesus identifying that Peter had been directed by the Holy Spirit in his identification of Jesus as the Christ, the son of the living God. Then when Christ began to teach them of the coming cross Peter opposed the message and Christ called Peter Satan. The message that is unsealed when the vision is established produces two classes of worshippers, both represented by Peter.
Waa in la ogaadaa in aayadda hadda la soo xigtay ay ku taallo inta u dhexaysa markii Ciise aqoonsaday in Ruuxa Quduuska ahi uu Butros ku hoggaamiyey garashadiisii Ciise inuu yahay Masiixa, Wiilka Ilaaha nool. Dabadeed, markii Masiixu bilaabay inuu iyaga baro iskutallaabta soo socota, Butros ayaa ka horyimid farriinta, Masiixuna wuxuu Butros ugu yeedhay Shayddaan. Farriinta la furfuro marka aragtida la sugo waxay dhalisaa laba nooc oo caabudayaal ah, kuwaas oo labadaba uu Butros matalo.
Caesarea Philippi is Panium, and they both lead to the appointed time of the cross in the line of Christ, October 22, 1844 in the Millerite history and the Sunday law today. Panium, Caesarea Philippi and Exeter camp meeting are the same prophetic waymark. It is at this waymark that the vision is established with the introduction of the pope into the narrative. The establishment of the vision precedes the appointed time, for Caesarea Philippi preceded the cross, Exeter camp meeting preceded October 22, 1844, and Panium in 200 BC preceded Pompey conquering Jerusalem in 63 BC. Sometime before the Sunday law in the USA the pope, who is the whore of Tyre will enter openly into prophetic history. When he does the vision is established.
Caesarea Philippi waa Panium, labadooduna waxay horseedaan wakhtiga la qoondeeyey ee iskutallaabta ee xariiqda Masiixa, Oktoobar 22, 1844 taariikhda Millerite-ka, iyo sharciga Axadda maanta. Panium, Caesarea Philippi, iyo shirkii xerada Exeter waa isla calaamadda nebiyadeed. Waa calaamaddan nebiyadeed tan aragtida lagu adkeeyo iyadoo baadariga lagu soo gelinayo qisada. Adkaynta aragtidu waxay ka horraysaa wakhtiga la qoondeeyey, waayo Caesarea Philippi waxay ka horraysay iskutallaabta, shirkii xerada Exeter wuxuu ka horreeyey Oktoobar 22, 1844, Panium-na sannadkii 200 BC wuxuu ka horreeyey Pompey oo Yeruusaalem qabsaday sannadkii 63 BC. Wakhti ka hor sharciga Axadda ee Maraykanka, baadariga, oo ah naagta sinada ee Turos, wuxuu si furan u geli doonaa taariikhda nebiyadeed. Markuu sidaas sameeyo, aragtidu way adkaanaysaa.
The vision is established in the third proxy war of chapter eleven. The first proxy war illustrates the last proxy war, so the last proxy war will possess the same prophetic characteristics as the first. The king of the south, represented in the name Vladimir, meaning ruler of the community is swept away through an alliance between the pope and the president of the USA. The final pope will be the eighth that is of the seven in fulfillment of Revelation seventeen, and the last president will be the eighth that is of the seven, as will the ensign of the one hundred and forty-four thousand.
Aragtidu wuxuu ku qotontaa dagaalkii saddexaad ee wakiillada ee cutubka kow iyo tobnaad. Dagaalkii ugu horreeyey ee wakiilladu wuxuu tusaale u yahay dagaalkii ugu dambeeyey ee wakiillada, sidaas daraaddeed dagaalkii ugu dambeeyey ee wakiilladu wuxuu yeelan doonaa isla astaamaha nebinnimo ee kii ugu horreeyey. Boqorka koonfureed, oo lagu metelay magaca Vladimir, oo macnihiisu yahay taliyaha bulshada, waxaa la xaaqayaa iyada oo loo marayo isbahaysi u dhexeeya baadariga iyo madaxweynaha Maraykanka. Baadariga ugu dambeeya wuxuu ahaan doonaa kii siddeedaad ee ka mid ah toddobada, isagoo rumoobaya Muujintii toddoba iyo tobnaad, madaxweynihii ugu dambeeyana wuxuu ahaan doonaa kii siddeedaad ee ka mid ah toddobada, sidaas oo kalena wuxuu ahaan doonaa calamadda boqol iyo afartan iyo afarta kun.
The relationship between the pope and the president in the beginning was a “secret alliance,” and the alliance of the eighth and final president with the pope will also be “secret,” for in this period the whore of Tyre is prophetically “forgotten.” The alliance between Reagan and Pope John Paul II was secret, but at the same time the pope became the most recognizable face on earth. What is “forgotten” concerning the whore of Tyre who commits fornication with all the kings of the earth is a specific characteristic of the papacy, that incorporates all of her sins into one category of rebellion. That characteristic is the Catholic churches claim to “infallibility.” This fact is so important to see that I will now close this article with a chapter from Sister White. We will continue these lines in the next article, but as you read the following chapter from The Great Controversy, remember that almost every one of Trump’s cabinet members are Roman Catholic, with a mix of Pentecostalism and an ever-present influence from Franklin Graham who recently called for public prayers for the antichrist of Bible prophecy.
Xidhiidhka ka dhexeeyey baadariga iyo madaxweynihii bilowgii wuxuu ahaa “isbahaysi qarsoon,” isbahaysiga madaxweynihii siddeedaad oo ugu dambeeya la yeelan doono baadarigana sidoo kale wuxuu ahaan doonaa “qarsoon,” waayo muddadan sinooleydii Turos si nebiyad ahaan ah ayaa “loo illoobay.” Isbahaysigii u dhexeeyey Reagan iyo Baadari Yooxanaa Bawlos II wuxuu ahaa mid qarsoon, hase ahaatee isla waqtigaas baadarigu wuxuu noqday wejiga ugu la aqoonsiga badan dunida. Waxa “la illoobay” ee ku saabsan sinooleydii Turos oo sino la gasha boqorrada dunida oo dhan waa sifo gaar ah oo ka mid ah baadarinimada, taas oo dembiyadeeda oo dhan ku soo ururisa hal qaybood oo fallaagonimo ah. Sifadaasuna waa sheegashada kaniisadda Katooliga ee “aan khaldami karin.” Xaqiiqadani aad bay muhiim u tahay in la arko, sidaas darteed hadda waxaan qodobkan ku soo gunaanadi doonaa cutub ka mid ah Sister White. Qodobka xiga ayaannu ku sii wadi doonnaa mawduucyadan, laakiin intaad akhrinaysid cutubka soo socda ee The Great Controversy, xusuusnow in ku dhowaad dhammaan xubnaha golaha wasiirrada Trump ay yihiin Roman Catholic, iyadoo ay ku dhex jirto isku-dar Bentekostalisam ah iyo saameyn joogto ah oo ka imanaysa Franklin Graham oo dhawaan ku baaqay ducooyin dadweyne oo loo sameeyo kan Masiix-diidka ah ee wax sii sheegidda Kitaabka Quduuska ah.
“Liberty of Conscience Threatened
“Xorriyadda Damiirka oo Halis ku Jirta Markii Masiixu uu xertiisa uga warramayay baabbi’inta Yeruusaalem, iyo maalinta imaatinkiisa labaad, wuxuu isku daray xuska labadaas dhacdo ee waaweyn. Wuxuu sharaxay calaamooyinka ka horrayn doona imaatinkiisa erayo noocan oo kale ah: “Markaas qorraxdu way madoobaan doontaa, dayaxuna nuurkiisa ma bixin doono, xiddiguhuna samada way ka soo dhacayaan, xoogaggii samooyinkuna way gariiri doonaan. Markaas ayaa calaamadda Wiilka Aadanuhu samada ka muuqan doontaa; markaasna qabiilooyinka dhulka oo dhammu way barooran doonaan, oo waxay arki doonaan Wiilka Aadanaha oo daruuraha cirka ku imanaya isagoo leh xoog iyo ammaan badan.” Matayos 24:29, 30. Badbaadiyuhu wuxuu tilmaamay calaamadda ugu horraysa ee imaatinkiisa, isagoo leh: “Oo waxaa jiri doona calaamooyin qorraxda, dayaxa, iyo xiddigaha.” Luukos 21:25. Kuwa dhegta u lahaa digniintan ereyadiisa ku jirta waxay arki lahaayeen rumoobidda calaamooyinka uu sii sheegay. “Qorraxdu way madoobaatay, dayaxuna dhiig buu noqday, intaanan maalinta weyn oo cabsida leh ee Rabbigu iman.” Yoo’eel 2:31. Qarnigii siddeed iyo tobnaad badhtankiisii, saadaashaas waxay heshay rumoobiddeeda ugu yaabka badan uguna layaabka badan. Sannadkii 1755 waxaa dhacay dhulgariirkii ugu cabsi badnaa ee abid la diiwaan geliyo. In kastoo si guud loogu yaqaan dhulgariirkii Lisbon, haddana wuxuu gaaray qaybta ugu weyn ee Yurub, Afrika, iyo Ameerika. Waxaa laga dareemay Greenland, Galbeedka Hindiya, jasiiradda Madeira, Noorwey, iyo Iswidhan, Great Britain, iyo Ireland. Aaggiisu kama yarayn afar milyan oo mayl oo laba jibbaaran. Afrika gudaheeda gilgilashadu waxay ku fidday ku dhowaad si la mid ah Yurub. Qayb weyn oo Aljeeriya ka mid ah ayaa baabba’day; wax yarna meel ka fog Morocco, waxaa la liqay tuulo dhan oo ka badan toban kun oo qof. Hir weyn ayaa ku dhuftay xeebaha Isbayn iyo Afrika, oo magaalooyin liqay isla markaana sababay burbur aad u weyn. Waxay ahayd Isbayn iyo Bortuqiiska halkaas oo gilgilashadu ka muuqatay xooggeeda iyo rabshaddeeda ugu daran. Cádiz hirka soo dhacay waxaa la sheegay inuu gaadhay lixdan fiit oo dherer ah. “Buuro, qaarkoodna kuwa ugu waaweyn ee ku yaal Bortuqiiska, ayaa si xoog leh loo gilgilay sidii salka looga siibay; qaarkoodna waxay ka dillaaceen xagga sare, oo si yaab leh ayaa loo kala jeexjeexay oo loo kala jeexay, iyadoo qaybo waaweyn laga tuuray dooxooyinka ku xiga. Olol ayaa la sheegay inuu ka soo baxay buurahaas.” —Sir Charles Lyell, Principles of Geology, bogga 495. Lisbon “dhawaaq ayaa laga maqlay gudaha dhulka hoostiisa, waxaana isla markiiba ka daba yimid ruxitaan xoog leh oo dumiyey qaybtii ugu weynayd ee magaaladaas. Muddo ku dhow lix daqiiqo gudaheed, lixdan kun oo qof baa ku halaagsamay. Baddii marka hore way laabatay, oo waxay ka tagtay gunta meel bannaan; dabadeedna way soo noqotay, iyadoo kor uga kacaysa heerkeedii caadiga ahaa konton fiit ama ka badan.” “Waxyaalihii kale ee aan caadiga ahayn ee dhacay intii musiibaddu ka dhacaysay Lisbon waxaa ka mid ahaa dillaacidda qarka cusub ee marmarka ah, oo lagu dhisay kharash aad u badan. Dad tiro badan ayaa halkaa isugu ururay, sidii meel ammaan ah, meel ka fog burburka guryaha soo dhacaya. Si kedis ah qarkii ayaa u kala go’ay, oo dadkii oo dhan baa la liqay, mana jiro mid ka mid ah maydadkoodii oo mar dambe dusha ka muuqday.” —Ibid., bogga 495. “Gariirka” “wuxuu sababay dhicidda ku dhowaad dhammaan kaniisadaha iyo qubuuraha, ku dhowaad dhammaan dhismayaasha waaweyn iyo in ka badan rubuc ka mid ah guryaha. Qiyaastii laba saacadood ka dib gilgilashadii, dab ayaa ka kacay meelo kala duwan, wuxuuna u ololay si rabshad leh ku dhowaad saddex maalmood, sidaas awgeed magaaladii si buuxda ayaa loo baabbi’iyay. Dhulgariirku wuxuu ku dhacay maalin quduus ah, markaas oo kaniisadaha iyo qubuurahu dadku aad ugu badnaayeen, waxaana aad u yar kuwii baxsaday.” —Encyclopedia Americana, maqaalka “Lisbon,” xusuus-qor 1831. “Argagaxa dadka wuxuu ahaa mid aan la qiyaasi karin. Midkoodna ma ooyin; waxay ka sarreysay ilmo. Waxay ordayeen halkan iyo halkaas, waallina la dhacay argagax iyo yaab awgeed, wejiyadoodana garaacaya oo laabta tumaya, iyagoo ku dhawaaqaya, ‘Misericordia! dunidu way dhammaanaysaa!’ Hooyooyinku way illoobeen carruurtoodii, waxayna ku cararayeen iyagoo sita iskutallaabaha. Dad badan ayaa u orday kaniisadaha si ay uga gabbaadsadaan; laakiin micne la’aan ayaa quduuskii lagu soo bandhigay; micne la’aan bay makhluuqaadkii saboolka ahaa u laabteen meelaha allabariga; sawirro, wadaaddo, iyo dadka oo dhanba si isku mid ah ayaa loo liqay. Waxaa la qiyaasayaa in sagaashan kun oo naf ay ku halaagsameen maalintaas dhimashada leh.” —Madaxweynihii hore Seymour, History of the World, bogga 508, xusuus-qor 2. Labaatan iyo shan sannadood dabadeed waxaa muuqday calaamaddii xigtay ee wax sii sheegidda lagu sheegay—madoobaadkii qorraxda iyo dayaxa. Tan waxa ka sii yaab badnayd in wakhtigii rumoobiddeeda si qeexan oo gaar ah loo tilmaamay. Wada sheekaysigii Badbaadiyuhu kula yeeshay xertiisa buurta Saytuunka, markii uu ka dib sharxay muddada dheer ee tijaabada kaniisadda—1,260-kii sannadood ee cadaadiskii baadarinimada, oo ku saabsan kuwaas oo uu ballanqaaday in dhibaatadu la soo gaabin doono—wuxuu xusay dhacdooyin gaar ah oo ka hor iman doona imaatinkiisa, wuxuuna go’aamiyay wakhtiga ay ka muuqan doonto tan ugu horraysa: “Laakiin maalmahaas ka dib, dhibtaas ka dib, qorraxdu way madoobaan doontaa, dayaxuna iftiinkiisa ma bixin doono.” Markos 13:24. 1,260-kii maalmood, ama sannadood, waxay dhammaadeen sannadkii 1798. Rubuc qarni ka hor, cadaadisku wuxuu ku dhowaad gebi ahaanba joogsaday. Cadaadiskan ka dib, sida ku cad erayada Masiixa, qorraxdu waa inay madoobaato. May 19, 1780, wax sii sheegiddan way rumoowday. “Ku dhowaad, haddaysan gebi ahaanba ahayn, sida ugu dahsoon oo ilaa maanta aan la fasirin noocaheeda kala duwan ee dhacdooyinka dabiiciga ah . . . waa maalinta madow ee May 19, 1780—madoobaadkii aan la sharxi karin ee samada oo dhan iyo jawigii la arkayay ee New England.” —R. M. Devens, Our First Century, bogga 89. Goob-jooge degganaa Massachusetts ayaa sidan ku tilmaamaya dhacdada: “Subaxnimadii qorraxdu si cad bay u soo baxday, laakiin markiiba way qarisay. Daruurihii way hoos u dhaceen, oo madow iyo cabsi leh, waxaana ka dhex biligleeyay hillaac, onkodna waa dhacay, roob yarna waa da’ay. Ilaa sagaalkii, daruurihii way khafiifeen oo waxay qaateen muuqaal naxaas ama naxaas-cas ah, dhulka, dhagaxyada, geedaha, dhismayaasha, biyaha, iyo dadkuba waxay isbeddel ku yeesheen iftiinkan qalaad ee aan dabiiciga ahayn. Daqiiqado yar ka dib, daruur madow oo culus ayaa ku fidday samada oo dhan marka laga reebo xad dhuuban oo ku yaal cirifka; waxaana madoobaaday sidii caadiga u ah sagaalkii habeenimo ee xagaaga. . . . “Cabsi, welwel, iyo naxdin ayaa si tartiib ah maskaxda dadka u qabsaday. Dumarku albaabbada ayay istaageen iyagoo eegaya muuqaalka mugdiga ah; raggu waxay ka soo noqdeen shaqadoodii beeraha; nijaaru qalabkiisii wuu ka tegey, birtumehu foornooyinkiisii, ganacsaduhuna miiskiisii. Dugsiyadii waa la fasaxay, carruurtiina iyagoo gariiraya ayay guryahoodii u carareen. Socotadii waxay hoy galeen beeraha u dhow. ‘Maxaa dhacaya?’ waxay ahayd su’aasha bushin kasta iyo qalbi kasta saarnayd. Waxay u muuqatay sidii in duufaan samada oo dhan ku fidi doonta, ama in ay ahayd maalintii dhammaadka wax walba. “Shumacyo ayaa la shiday; dabka guryaha lagu shito wuxuu u ekaa sida uu u ekaan jiray fiidkii dayrta ee bilaa-dayaxa ah. . . . Digaaggu waxay u hoydeen qoryahooda, xoolihiina daaqsinka way ka soo urureen oo xeryihii ayay istaageen iyagoo cabaadaya, raha ayaa qayliyey, shimbiruhuna heesahoodii fiidkii bay qaadeen, fiidmeertuna way wareegayeen. Laakiin dadku way ogaayeen in habeenku aanu iman. . . . “Dr. Nathaniel Whittaker, oo wadaad ka ahaa Kaniisadda Tabernacle ee Salem, wuxuu adeegyo diineed ku qabtay guriga shirarka, wuxuuna khudbad ka jeediyay isagoo adkaynaya in mugdigu ahaa mid ka sarraysa dabeecadda. Meelo kale shirar ayaa lagu qabtay. Aayadaha khudbadaha degdegga ah meel kasta waxay ahaayeen kuwa u muuqday inay soo jeedinayaan in si gaar ah mugdigu ula jaanqaaday wax sii sheegidda Kitaabka. . . . Mugdigu wuxuu ahaa kan ugu cufan wax yar ka dib kow iyo tobankii.” —The Essex Antiquarian, Abriil 1899, vol. 3, nos. 4, 5, bogagga 53, 54. “Inta badan dalka oo dhan, gudcurkii maalintii wuxuu ahaa mid aad u weyn oo dadku saacado ku garan kari waayeen wakhtiga saacadaha, mana ay quraacan karin, mana shaqooyinkoodii qaban karin iyaga oo aan shumacyo shidin. . . . “Baaxadda mugdigani waxay ahayd mid aan caadi ahayn. Dhanka bari waxaa laga arkay Falmouth. Galbeedna wuxuu gaaray qaybta ugu fog ee Connecticut iyo Albany. Dhanka koonfureed waxaa laga arkay xeebaha badda; dhanka waqooyina wuxuu gaadhay sida deegaannadii Ameerika u fidsanaayeen.” —William Gordon, History of the Rise, Progress, and Establishment of the Independence of the U. S., vol. 3, bogga 57. Gudcurkii qotada dheeraa ee maalintaas waxaa raacay, saacad ama laba ka hor fiidkii, samada qayb ahaan cad oo weli xoogaa ah, qorraxduna way muuqatay, in kastoo ay weli qarisay ceeryaamo madow oo culus. “Qorrax-dhaca ka dib, daruurihii mar kale way isku soo urureen, si degdeg ahna mugdi bay u noqotay.” “Mana yarayn sida aan caadiga ahayn uguna cabsida badnayd muuqaalka mugdiga habeenkaa; in kastoo uu ku dhowaad dayax buuxa jiray, haddana waxba laguma garan karin iyada oo aan la adeegsan iftiin macmal ah, kaas oo, markii laga eegay guryaha deriska ah iyo meelo kale, u muuqday inuu dhex ifayo gudcur Masri ah oo u muuqday mid aan la dhaafi karin fallaadhaha.” —Isaac Foster, in an account in Massachusetts Spy of May 25, 1780. Goob-jooge dhacdadaas ka mid ahaa ayaa yidhi: “Waxaan kari waayay inaan is hortaago in aan markaas u maleeyo, in haddii jidh kasta oo ifaya oo ku jira koonka uu ku daboolnaan lahaa gudcur aan la geli karin, ama laga tirtiri lahaa jiritaanka, gudcurku kama sii dhammaystirmi lahayn.” —Warqaddii Dr. Samuel Tenney, of Exeter, New Hampshire, December 1785 (in Massachusetts Historical Society Collections, 1792, 1st series, vol. 1, bogga 97). In kastoo dayaxu habeenkii sagaalkii si buuxda u soo baxay, “ma uusan lahayn saamaynta ugu yar ee uu ku kala eryo hadhkii xabaal u ekaa.” Ka dib saqdii dhexe gudcurkii waa baaba’ay, oo markii dayaxu markii ugu horraysay la arkay, wuxuu u ekaa dhiig. May 19, 1780, waxay taariikhda ku taallaa “Maalinta Madow.” Tan iyo wakhtigii Muuse ma jirin xilli gudcur ah oo sidan oo kale cufnaantiisu, baaxaddiisu, iyo muddadiisu le’eg tahay sida la diiwaangeliyey. Sharaxaadda dhacdadan, sida ay goobjoogayaashu u bixiyeen, waa kaliya dhawaaqii erayadii Rabbiga, sida uu nebi Yoo’eel qorey, laba kun iyo shan boqol oo sannadood ka hor rumoobiddeeda: “Qorraxdu waxay isu rogi doontaa gudcur, dayaxuna dhiig, intaanay iman maalinta weyn oo cabsida leh ee Rabbigu.” Yoo’eel 2:31. Masiixu wuxuu dadkiisa ku amray inay ilaaliyaan calaamadaha imaatinkiisa oo ay farxaan markay arkaan astaamaha Boqorkooda imanaya. “Markay waxyaalahan bilaabmaan inay dhacaan,” ayuu yidhi, “markaas kor u fiiriya oo madaxyadiinna kor u qaada; waayo, madaxfurashadiinnu way soo dhowaatay.” Wuxuu kuwa raacsan u tilmaamay geedaha guga soo baxaya, isagoo leh: “Markay mar hore biqlaan, waad aragtaan oo qudhiinnuba waad ogaanaysaan in xagaagu dhow yahay. Sidaas oo kalena markaad aragtaan waxyaalahan oo dhacaya, ogaada in boqortooyada Ilaah dhowdahay.” Luukos 21:28, 30, 31. Laakiin markii ruuxii is-hoosaysiinta iyo cibaadada ee kaniisadda uu u baneeyay kibirka iyo qaab-dhismeedka, jacaylkii Masiixa iyo rumaysadkii imaatinkiisa way qabowdeen. Iyaga oo ku mashquulsan adduun-jacayl iyo raaxo-doon, dadka Ilaah sheeganaya waxay ka indho beeleen tilmaamaha Badbaadiyaha ee la xidhiidha calaamadaha imaatinkiisa. Cilmigii ku saabsanaa imaatinka labaad waa la dayacay; aayadihii Qorniinka ee la xiriiray waxay ku madoobaadeen fasiraad khaldan, ilaa xad weynna waa la iska indhatiray oo la illoobay. Tani gaar ahaan sidaas bay uga dhacday kaniisadaha Ameerika. Xorriyadda iyo raaxada ay haysteen dhammaan dabaqadaha bulshada, hamiga weyn ee hanti iyo raaxo, taas oo dhalisay dadaal xamaasad leh oo lacag lagu helo, iyo jinsiyadda kulul ee caanimada iyo awoodda, oo u muuqatay inay dhammaan gaadhi karaan, ayaa dadka ku hoggaamisay inay danahooda iyo rajadooda ku soo ururiyaan waxyaalaha noloshan, oo ay meel fog u riixaan maalintaas weyn marka xaaladda waxyaabuhu ay dhammaan doonto. Markii Badbaadiyuhu uu kuwa raacsan u tilmaamay calaamadaha soo laabashadiisa, wuxuu sii sheegay xaaladda dib-u-noqoshada ee jiri doonta wax yar ka hor imaatinkiisa labaad. Sida maalmaha Nuux oo kale, waxaa jiri doona mashquulka firfircoon ee ganacsiga adduunyo iyo raaxo-doon—iibsasho, iibin, beeris, dhisid, guursasho, iyo la guursiiyo—iyadoo la illoobayo Ilaah iyo nolosha weligeed ah. Kuwa waqtigan nool, waanada Masiixu waa: “Iska ilaaliya in qalbiyadiinnu culays ku noqdaan cunis badan, sakhraannimo, iyo welwelka noloshan, oo maalintaasu si kedis ah idiinku timaaddo.” “Haddaba mar walba soo jeeda, oo barya, inaad mudan tihiin inaad ka baxsataan waxyaalahan oo dhan oo iman doona, oo aad Wiilka Aadanaha hortiisa istaagtaan.” Luukos 21:34, 36. Xaaladda kaniisadda waqtigan waxaa lagu tilmaamay erayadii Badbaadiyaha ee Muujintii: “Waxaad leedahay magac inaad nooshahay, laakiinse waad dhimatay.” Oo kuwa aan diyaar u ahayn inay ka soo baxaan xaaladdooda ammaan-darrada ah waxaa loo diray digniinta culus: “Haddaba haddaanad soo jeedin, waxaan kuugu iman doonaa sida tuug oo kale, mana ogaan doontid saacadda aan kugu iman doono.” Muujintii 3:1, 3. Waxay ahayd lagama maarmaan in dadka la baraarujiyo halista haysata; in laga kiciyo hurdo la’aantooda ku aaddan waxyaalaha muhiimka ah ee la xiriira badbaadada weligeed ah. Malaa’igtii Ilaah waxay ku dhawaaqaysaa: “Rabbiga ka cabsada oo ammaanta sii; waayo, waxaa timid saacaddii xukunkiisa; oo caabuda kii sameeyey samada iyo dhulka, badda iyo ilaha biyaha.” Muujintii 14:7.}
“Romanism is now regarded by Protestants with far greater favor than in former years. In those countries where Catholicism is not in the ascendancy, and the papists are taking a conciliatory course in order to gain influence, there is an increasing indifference concerning the doctrines that separate the reformed churches from the papal hierarchy; the opinion is gaining ground that, after all, we do not differ so widely upon vital points as has been supposed, and that a little concession on our part will bring us into a better understanding with Rome. The time was when Protestants placed a high value upon the liberty of conscience which had been so dearly purchased. They taught their children to abhor popery and held that to seek harmony with Rome would be disloyalty to God. But how widely different are the sentiments now expressed!
“Roomaaniyaddu hadda Protestanka waxay uga muuqataa raalli‑gelin iyo tixgelin aad uga badan sidii ay ahayd sannadihii hore. Waddamadaas aan Kaatooliggu ka talinayn, oo papistuna ay qaadanayaan hab isu‑soo‑dhaweyn ah si ay saameyn u kasbadaan, waxaa sii kordhaya dan‑la’aanta ku saabsan caqiidooyinka kala saara kaniisadaha dib‑u‑habaynta iyo madaxda papal‑ka; waxaa sii xoogaysanaya ra’yiga ah in, marka la eego arrinta oo dhan, aynaan sidaas ugu kala fogayn qodobbada aasaasiga ah sida loo malayn jiray, iyo in tanaasul yar oo dhinaceenna ka yimaad uu ina gaadhsiin doono is‑afgarad ka wanaagsan oo aynu la yeelanno Rooma. Waxaa jiray wakhti ay Protestanku qiime weyn siin jireen xorriyadda damiirka oo si aad u qaali ah loo soo iibsaday. Waxay carruurtooda bari jireen inay nacaan popery‑ga, waxayna ku adkaysan jireen in la raadiyo heshiis lala yeesho Rooma ay tahay daacad‑darro Ilaah loo galo. Laakiin sidee bay u kala duwan yihiin dareennada hadda la muujinayaa!”
“The defenders of the papacy declare that the church has been maligned, and the Protestant world are inclined to accept the statement. Many urge that it is unjust to judge the church of today by the abominations and absurdities that marked her reign during the centuries of ignorance and darkness. They excuse her horrible cruelty as the result of the barbarism of the times and plead that the influence of modern civilization has changed her sentiments.
Kuwa difaacayaasha baabannimada waxay ku dhawaaqaan in kaniisadda si xun loo aflagaadeeyey, dunida Protestankuna waxay u janjeedhaan inay aqbalaan sheegashadaas. Kuwo badan waxay ku adkaystaan in ay tahay caddaalad-darro in kaniisadda maanta lagu xukumo karaahiyada iyo waxyaalihii aan caqliga lahayn ee calaamadeeyey xukunkeedii intii lagu jiray qarniyadii jaahilnimada iyo mugdiga. Waxay cudurdaar uga dhigaan naxariis-darradeeda argagaxa leh inay ka dhalatay barbariyaddii wakhtiyadaas, waxayna ku doodayaan in saamaynta ilbaxnimada casriga ahi ay beddeshay dareenkeeda.
“Have these persons forgotten the claim of infallibility put forth for eight hundred years by this haughty power? So far from being relinquished, this claim was affirmed in the nineteenth century with greater positiveness than ever before. As Rome asserts that the ‘church never erred; nor will it, according to the Scriptures, ever err’ (John L. von Mosheim, Institutes of Ecclesiastical History, book 3, century II, part 2, chapter 2, section 9, note 17), how can she renounce the principles which governed her course in past ages?
“Ma dadkanu ma illoobeen sheegashada qaladla’aanta ee awooddan kibirka badan ay soo bandhigaysay siddeed boqol oo sannadood? Halkii laga tanaasuli lahaa, sheegashadan waxaa qarnigii sagaal iyo tobnaad lagu adkeeyey si ka sii go’aan badan sidii hore oo dhan. Maaddaama Rooma ay ku andacoonayso in ‘kiniisaddu weligeed ma khaldamin; oo sida Qorniinku sheegayo, weligeedna ma khaldami doonto’ (John L. von Mosheim, Institutes of Ecclesiastical History, book 3, century II, part 2, chapter 2, section 9, note 17), sidee bay uga noqon kartaa mabaadi’dii hagaysay jidkeedii qarniyadii hore?”
“The papal church will never relinquish her claim to infallibility. All that she has done in her persecution of those who reject her dogmas she holds to be right; and would she not repeat the same acts, should the opportunity be presented? Let the restraints now imposed by secular governments be removed and Rome be reinstated in her former power, and there would speedily be a revival of her tyranny and persecution.
“Kaniisadda baadarigu marna ka tanaasuli mayso sheegashadeeda ku saabsan inaanay gefi karin. Wax kasta oo ay ku samaysay silcinta kuwa diida caqiidooyinkeeda, waxay u haysataa inay sax ahaayeen; oo sow isla falalkaas mar kale ma soo celin lahayn, haddii fursad loo helo? Haddii laga qaado xannibaadaha ay hadda saareen dawladaha cilmaaniyiintu, oo Rooma dib loogu soo celiyo awooddeedii hore, waxaa si degdeg ah dib u soo noolaan lahaa dulmigeedii iyo silcinteedii.”
“A well-known writer speaks thus of the attitude of the papal hierarchy as regards freedom of conscience, and of the perils which especially threaten the United States from the success of her policy: ‘There are many who are disposed to attribute any fear of Roman Catholicism in the United States to bigotry or childishness. Such see nothing in the character and attitude of Romanism that is hostile to our free institutions, or find nothing portentous in its growth. Let us, then, first compare some of the fundamental principles of our government with those of the Catholic Church.’
Qoraa si weyn loo yaqaan ayaa sidan uga hadlaya mowqifka madaxda papalka ee ku saabsan xorriyadda damiirka, iyo halista si gaar ah ugu hanjabaysa Maraykanka guusha siyaasaddeeda ka timaadda: “Waxaa jira kuwo badan oo u janjeedha inay cabsi kasta oo laga qabo Roman Catholicism ee Maraykanka u nisbeeyaan cuqdad ama carruurnimo. Kuwaasu waxba kama arkaan dabeecadda iyo mawqifka Romanism-ka oo ka soo horjeeda hay’adahaheenna xorta ah, ama wax digniin xambaarsan kama helaan koritaankiisa. Haddaba, aynu marka hore isbarbar dhigno qaar ka mid ah mabaadi’da aasaasiga ah ee dawladdeenna iyo kuwa Kaniisadda Katooliga.”
“The Constitution of the United States guarantees liberty of conscience. Nothing is dearer or more fundamental. Pope Pius IX, in his Encyclical Letter of August 15, 1854, said: ‘The absurd and erroneous doctrines or ravings in defense of liberty of conscience are a most pestilential error—a pest, of all others, most to be dreaded in a state.’ The same pope, in his Encyclical Letter of December 8, 1864, anathematized ‘those who assert the liberty of conscience and of religious worship,’ also ‘all such as maintain that the church may not employ force.’
“Dastuurka Maraykanku wuxuu dammaanad qaadaa xorriyadda damiirka. Ma jiro wax ka qaalisan ama ka asaas badan. Pope Pius IX, Warqaddiisii Encyclical ee Agoosto 15, 1854, wuxuu yidhi: ‘Caqiidooyinka ama hadallada waallida ah ee aan macquulka ahayn iyo kuwa khaldan ee lagu difaacayo xorriyadda damiirka waa qalad aad u halis badan—aafo, dhammaan aafooyinka kale ka mid ah, ugu mudan in laga cabsado dawlad gudaheeda.’ Pope-kaas qudhiisu, Warqaddiisii Encyclical ee Diseembar 8, 1864, wuxuu naclad ku dhuftay ‘kuwa ku dooda xorriyadda damiirka iyo tan cibaadada diinta,’ iyo sidoo kale ‘dhammaan kuwa ku adkaysta in kaniisaddu aanay adeegsan karin xoog.’”
“‘The specific tone of Rome in the United States does not imply a change of heart. She is tolerant where she is helpless. Says Bishop O’Connor: ‘Religious liberty is merely endured until the opposite can be carried into effect without peril to the Catholic world.’… The archbishop of St. Louis once said: ‘Heresy and unbelief are crimes; and in Christian countries, as in Italy and Spain, for instance, where all the people are Catholics, and where the Catholic religion is an essential part of the law of the land, they are punished as other crimes.’…
“‘Hab-dhaqanka gaarka ah ee Rooma ee Maraykanka gudaheeda kama dhigna isbeddel qalbi. Iyadu waa dulqaad badan tahay marka ay tabar la’aan ku jirto. Bishop O’Connor wuxuu yidhi: ‘Xorriyadda diintu waa uun wax la dulqaato ilaa laga hirgelin karo waxa ka soo horjeeda iyada iyada oo aan khatar loo gelin dunida Katooligga.’… Archbishop-ka St. Louis mar ayuu yidhi: ‘Bidco iyo gaalnimo waa dambiyo; oo dalalka Masiixiyiinta ah, sida Talyaaniga iyo Isbaanishka, tusaale ahaan, halkaas oo dadka oo dhammu Katoolig yihiin, oo diinta Katooliguna ay tahay qayb lama huraan ah oo ka mid ah sharciga dalka, waxaa loo ciqaabaa sida dambiyada kale.’…”
“‘Every cardinal, archbishop, and bishop in the Catholic Church takes an oath of allegiance to the pope, in which occur the following words: ‘Heretics, schismatics, and rebels to our said lord (the pope), or his aforesaid successors, I will to my utmost persecute and oppose.’—Josiah Strong, Our Country, ch. 5, pars. 2–4.
“‘Kardinaal kasta, baadari sare kasta, iyo hoggaamiye kiniisadeed kasta oo ka tirsan Kaniisadda Katooliga wuxuu qaataa dhaar daacadnimo oo uu u galo baadariga, taas oo ay ku jiraan erayadan soo socda: ‘Bidcadaysanayaasha, kala-go’ayaasha, iyo kuwa ka fallaagooba sayidkeenna la sheegay (baadariga), ama kuwii isaga beddela ee kor lagu sheegay, waxaan intii karaankayga ah ku silcin doonaa oo ka soo horjeesan doonaa.’—Josiah Strong, Our Country, cutubka 5, faqrado 2–4.
“It is true that there are real Christians in the Roman Catholic communion. Thousands in that church are serving God according to the best light they have. They are not allowed access to His word, and therefore they do not discern the truth. They have never seen the contrast between a living heart service and a round of mere forms and ceremonies. God looks with pitying tenderness upon these souls, educated as they are in a faith that is delusive and unsatisfying. He will cause rays of light to penetrate the dense darkness that surrounds them. He will reveal to them the truth as it is in Jesus, and many will yet take their position with His people.
“Waa run in ay jiraan Masiixiyiin dhab ah oo ku jira ururka Roman Catholic. Kumannaan ku jira kaniisaddaas ayaa Ilaah ugu adeegaya sida ugu wanaagsan ee iftiinka ay haystaan. Looma oggola inay helaan Eraygiisa, sidaas darteedna runta ma kala gartaan. Weligood ma ay arag farqiga u dhexeeya adeeg qalbi nool ka soo burqada iyo ku koobnaansho qaabab iyo xaflado madhan oo keliya. Ilaah wuxuu nafahan ugu fiirsadaa naxariis damqasho leh, iyagoo lagu barbaariyey iimaan khiyaano leh oo aan qancin. Wuxuu ka dhigi doonaa fallaadhaha iftiin inay dhex galaan gudcurka cufan ee ku wareegsan. Wuxuu iyaga u muujin doonaa runta sida ay Ciise ku jirto, kuwo badanna weli waxay la safan doonaan dadkiisa.”
“But Romanism as a system is no more in harmony with the gospel of Christ now than at any former period in her history. The Protestant churches are in great darkness, or they would discern the signs of the times. The Roman Church is far-reaching in her plans and modes of operation. She is employing every device to extend her influence and increase her power in preparation for a fierce and determined conflict to regain control of the world, to re-establish persecution, and to undo all that Protestantism has done. Catholicism is gaining ground upon every side. See the increasing number of her churches and chapels in Protestant countries. Look at the popularity of her colleges and seminaries in America, so widely patronized by Protestants. Look at the growth of ritualism in England and the frequent defections to the ranks of the Catholics. These things should awaken the anxiety of all who prize the pure principles of the gospel.
“Laakiinse Romanismku nidaam ahaan maanta kama sii waafaqsana injiilka Masiixa sidii ay uga waafaqsanaan jirtay xilli kasta oo hore oo taariikhdeeda ka mid ah. Kaniisadaha Protestant-ka waxay ku jiraan gudcur weyn; haddii kale waxay garan lahaayeen calaamadaha wakhtiyada. Kaniisadda Roomaanku waa mid qorshayaasheedu iyo hababka ay ku hawlgashoba aad u fog yihiin. Waxay adeegsanaysaa xeelad kasta si ay u ballaariso saamaynteeda oo u kordhiso xooggeeda, iyadoo isu diyaarinaysa isku dhac daran oo go’aan adag leh si ay dib ugu soo ceshato xukunka dunida, dib ugu soo celiso silcinta, oo ay u burburiso wax kasta oo Protestantismku qabtay. Katooliggu dhinac kasta ayuu ka sii xoogaysanayaa. Bal eega tirada sii kordhaysa ee kaniisadaheeda iyo goobaha cibaadadeeda ee dalalka Protestant-ka. Eega sumcadda kulliyadaheeda iyo seminaarradeeda ku yaal Ameerika, oo ay Protestan badani si weyn u taageeraan. Eega koboca ritualism-ka ee Ingiriiska iyo u goosashada soo noqnoqota ee lagu biirayo safafka Katooligga. Waxyaalahani waa inay kiciyaan welwelka dhammaan kuwa qaddariya mabaadi’da daahirka ah ee injiilka.”
“Protestants have tampered with and patronized popery; they have made compromises and concessions which papists themselves are surprised to see and fail to understand. Men are closing their eyes to the real character of Romanism and the dangers to be apprehended from her supremacy. The people need to be aroused to resist the advances of this most dangerous foe to civil and religious liberty.
“Borotestaannadu waxay farageliyeen oo u sacab-tumeen baabannimada; waxay sameeyeen tanaasul iyo oggolaansho ay xataa baabiyiintu la yaabban yihiin markay arkaan oo ay ku guuldarraystaan inay fahmaan. Dadku indhahooda ayay ka qarsanayaan dabeecadda dhabta ah ee Roomaanisnimada iyo khataraha laga filan karo sarreynteeda. Dadka waa in la baraarujiyo si ay uga hortagaan horusocodka cadowgan ugu khatarta badan ee xorriyadda madaniga ah iyo tan diineed.”
“Many Protestants suppose that the Catholic religion is unattractive and that its worship is a dull, meaningless round of ceremony. Here they mistake. While Romanism is based upon deception, it is not a coarse and clumsy imposture. The religious service of the Roman Church is a most impressive ceremonial. Its gorgeous display and solemn rites fascinate the senses of the people and silence the voice of reason and of conscience. The eye is charmed. Magnificent churches, imposing processions, golden altars, jeweled shrines, choice paintings, and exquisite sculpture appeal to the love of beauty. The ear also is captivated. The music is unsurpassed. The rich notes of the deep-toned organ, blending with the melody of many voices as it swells through the lofty domes and pillared aisles of her grand cathedrals, cannot fail to impress the mind with awe and reverence.
“Protestanno badan ayaa u maleeya in diinta Kaatooligu aanay soo jiidasho lahayn iyo in cibaadadeedu tahay meerto caajis ah oo xaflado aan macne lahayn. Halkaas ayay ku qaldamaan. In kasta oo Roomaaniyaddu ku dhisan tahay khiyaano, haddana ma aha been-abuur qallafsan oo gurracan. Adeegga diineed ee Kaniisadda Roomaanku waa xaflad aad u saamayn badan. Muuqaalkeeda bilicsan iyo cibaadooyinkeeda qotada dheer waxay soo jiitaan dareennada dadka waxayna aamusiiyaan codka caqliga iyo damiirka. Isha waa la soo jiitaa. Kaniisado waaweyn oo haybad leh, socodyo xafladeed oo cajab leh, meelo allabari oo dahab ah, meelaha quduuska ah ee dhagaxyada qaaliga ah lagu qurxiyey, sawirro heer sare ah, iyo farshaxan xardhan oo aad u qurux badan ayaa la hadla jacaylka bilicda. Dhegtuna sidoo kale waa la qabsadaa. Muusiggu wax lala barbardhigi karo ma leh. Dhawaaqyada hodanka ah ee organka codkiisu culus yahay, oo ku milmaya laxanka codad badan marka uu ka dhex yeedhayo qubbadaha dhaadheer iyo marinada tiirarka leh ee katidraalladeeda waaweyn, ma seegi karaan inay maskaxda ku abuuraan cabsi-qaddarin iyo xushmad.”
“This outward splendor, pomp, and ceremony, that only mocks the longings of the sin-sick soul, is an evidence of inward corruption. The religion of Christ needs not such attractions to recommend it. In the light shining from the cross, true Christianity appears so pure and lovely that no external decorations can enhance its true worth. It is the beauty of holiness, a meek and quiet spirit, which is of value with God.
Quruxdan dibadda ah, faanka, iyo xafladaysigaas, kuwaas oo keliya ku jeesjeesa hamiga nafta dembigu buksiiyey, waa caddayn muujinaysa qudhun gudaha ah. Diinta Masiixu uma baahna soojiidashooyin caynkaas ah si ay isu ammaansiiso. Iftiinka ka soo ifaya iskutallaabta dhexdeeda, Masiixiyadda runta ahi waxay ugu muuqataa daahirnimo iyo qurux sidaas u weyn, oo aan wax qurxin dibaddeed ahi kordhin karin qiimaheeda runta ah. Waa quruxda quduusnimada, ruux qabow oo xasilloon, taas oo qiimo ku leh Ilaah.
“Brilliancy of style is not necessarily an index of pure, elevated thought. High conceptions of art, delicate refinement of taste, often exist in minds that are earthly and sensual. They are often employed by Satan to lead men to forget the necessities of the soul, to lose sight of the future, immortal life, to turn away from their infinite Helper, and to live for this world alone.
“Quruxda iyo dhalaalka qaab‑qoraalku khasab ahaan ma aha tilmaam muujinaysa fikir nadiif ah oo sarreeya. Aragtiyo sarsare oo ku saabsan farshaxanka, iyo hufnaan xeel‑dheer oo dhadhan ah, badanaa waxay ka dhex jiraan maskaxo dunyawi ah oo jidhka u janjeedha. Shayddaanku marar badan ayuu u adeegsadaa si uu dadka ugu hoggaamiyo inay illoobaan waxyaalaha naftu u baahan tahay, inay ka indho‑beelaan nolosha mustaqbalka ah ee aan dhimashada lahayn, inay ka jeestaan Kaaliyahooda aan xadka lahayn, oo ay ugu noolaadaan dunidan oo keliya.
“A religion of externals is attractive to the unrenewed heart. The pomp and ceremony of the Catholic worship has a seductive, bewitching power, by which many are deceived; and they come to look upon the Roman Church as the very gate of heaven. None but those who have planted their feet firmly upon the foundation of truth, and whose hearts are renewed by the Spirit of God, are proof against her influence. Thousands who have not an experimental knowledge of Christ will be led to accept the forms of godliness without the power. Such a religion is just what the multitudes desire.
“Diin ku kooban waxyaalaha dibadda ahi waa mid soo jiidasho u leh qalbiga aan la cusboonaysiin. Quruxda, maamuuska iyo xafladaha cibaadada Katooligga waxay leeyihiin awood sasabasho iyo sixir-u-eg, taas oo kuwa badan lagu khiyaaneeyo; markaasay bilaabaan inay Kaniisadda Rooma u arkaan iridda jannada qudheeda. Kuwa cagahooda si adag ugu taagay aasaaska runta oo keliya, oo qalbiyadooduna ay ku cusboonaadeen Ruuxa Ilaah, ayaa ka badbaada saamaynteeda. Kumanyaal aan lahayn aqoon waayo-aragnimo ku dhisan oo Masiixa ah ayaa loo hoggaamin doonaa inay aqbalaan muuqaallada cibaado-ilaalinta iyadoo aanay lahayn xooggeeda. Diin caynkaas ahina waa tan ay dadweynaha badani doonayaan.”
“The church’s claim to the right to pardon leads the Romanist to feel at liberty to sin; and the ordinance of confession, without which her pardon is not granted, tends also to give license to evil. He who kneels before fallen man, and opens in confession the secret thoughts and imaginations of his heart, is debasing his manhood and degrading every noble instinct of his soul. In unfolding the sins of his life to a priest,—an erring, sinful mortal, and too often corrupted with wine and licentiousness,—his standard of character is lowered, and he is defiled in consequence. His thought of God is degraded to the likeness of fallen humanity, for the priest stands as a representative of God. This degrading confession of man to man is the secret spring from which has flowed much of the evil that is defiling the world and fitting it for the final destruction. Yet to him who loves self-indulgence, it is more pleasing to confess to a fellow mortal than to open the soul to God. It is more palatable to human nature to do penance than to renounce sin; it is easier to mortify the flesh by sackcloth and nettles and galling chains than to crucify fleshly lusts. Heavy is the yoke which the carnal heart is willing to bear rather than bow to the yoke of Christ.
Sheegashada kaniisaddu ee xaqa ay u leedahay inay cafis bixiso waxay Romanist-ka ku hoggaamisaa inuu isu arko mid xor u ah dembi-falidda; amarka qirashaduna, oo aan cafiskeedu la’aantiis la siin, isaguna wuxuu u janjeedhaa inuu shar fasax u noqdo. Kii ku jilba joogsada nin dhacay, oo qirasho ku fura fikirrada qarsoon iyo mala-awaallada qalbigiisa, wuxuu bahdilayaa ragnimadiisa oo hoos u dhigaa dareen kasta oo sharaf leh oo naftiisa ku jira. Markuu dembiyadii noloshiisa u bandhigayo wadaad,—aadane qaldama oo dembiile ah, oo marar badan khamri iyo fisqi ku halloobay,—heerkiisa akhlaaqeed wuu hoos u dhacaa, sidaas darteedna wuu nijaasoobaa. Fikirkiisa Ilaahna waxaa loo hoos dhigaa ekaanshaha aadanaha dhacay, waayo wadaadku wuxuu taagan yahay isagoo ah wakiilka Ilaah. Qirashadan bahdilka ah ee nin nin kale u qirto ayaa ah isha qarsoon ee uu ka soo butaacay wax badan oo ka mid ah sharka dunida nijaasaynaya oo u diyaarinaya halaagga ugu dambeeya. Habase yeeshee kii jecel is-raaxaysiga, waxa uga farxad badan inuu u qirto aadane kale intii uu naftiisa Ilaah u furi lahaa. Dabeecadda aadanaha waxa uga macaan inay toobad ciqaabeed gasho intii ay dembiga ka tanaasuli lahayd; wayna ka fududahay in jidhka lagu dhibo joonyad iyo maraboobyo iyo silsilado wax xagxagta intii la iskutallaabi lahaa damacyada jidhka. Aad buu u culus yahay harqoodka uu qalbiga jidhku diyaar u yahay inuu qaado halkii uu uga hoos geli lahaa harqoodka Masiixa.
“There is a striking similarity between the Church of Rome and the Jewish Church at the time of Christ’s first advent. While the Jews secretly trampled upon every principle of the law of God, they were outwardly rigorous in the observance of its precepts, loading it down with exactions and traditions that made obedience painful and burdensome. As the Jews professed to revere the law, so do Romanists claim to reverence the cross. They exalt the symbol of Christ’s sufferings, while in their lives they deny Him whom it represents.
“Waxaa jira isu-ekaan aad u muuqata oo u dhexaysa Kaniisadda Rooma iyo Kaniisaddii Yuhuudda xilligii imaatinkii ugu horreeyey ee Masiixa. Intii ay Yuhuuddu si qarsoodi ah ugu tuntayeen mabda’ kasta oo sharciga Ilaah ah, haddana dibadda ahaan aad bay ugu adkaa dhawrista amarradiisa, iyagoo ku dul raraya waajibaadyo culus iyo caadooyin ka dhigay addeecidda mid xanuun iyo culays leh. Sida ay Yuhuuddu u sheegan jireen inay sharciga maamuusaan, sidaas oo kale ayay Roomaaniyiintu u sheegtaan inay iskutallaabta maamuusaan. Waxay sarraysiiyaan astaanta silica Masiixa, halka noloshooda ay ku inkiraan Kan ay iyadu metelayso.”
“Papists place crosses upon their churches, upon their altars, and upon their garments. Everywhere is seen the insignia of the cross. Everywhere it is outwardly honored and exalted. But the teachings of Christ are buried beneath a mass of senseless traditions, false interpretations, and rigorous exactions. The Saviour’s words concerning the bigoted Jews, apply with still greater force to the leaders of the Roman Catholic Church: ‘They bind heavy burdens and grievous to be borne, and lay them on men’s shoulders; but they themselves will not move them with one of their fingers.’ Matthew 23:4. Conscientious souls are kept in constant terror fearing the wrath of an offended God, while many of the dignitaries of the church are living in luxury and sensual pleasure.
“Baabtiistayaashu waxay iskutallaabooyin saaraan kaniisadahooda, allabaryadooda, iyo dharkooda. Meel kasta waxaa lagu arkaa astaanta iskutallaabta. Meel kasta dibadda ayaa lagu maamuusaa oo kor loogu qaadaa. Laakiin waxbaristii Masiixa waxaa lagu aasay hoos culays weyn oo ka kooban caadooyin aan macne lahayn, fasiraado been ah, iyo dalabyo adag. Erayadii Badbaadiyaha ee ku saabsanaa Yuhuuddii mutacassibka ahayd waxay si ka sii xoog badan ugu habboon yihiin hoggaamiyayaasha Kaniisadda Roomaanka Katooliga ah: ‘Waxay xidhaan rar culus oo dhib badan in la qaado, oo garbaha dadka ayay saaraan; laakiin iyagu xataa far keliya kuma dhaqaajiyaan.’ Matayos 23:4. Nafo damiir leh waxaa lagu hayaa cabsi joogto ah iyagoo ka baqaya cadhada Ilaah la xumeeyey, halka qaar badan oo ka mid ah madaxda sare ee kaniisaddu ay ku nool yihiin raaxo iyo ku raaxaysi jidheed.”
“The worship of images and relics, the invocation of saints, and the exaltation of the pope are devices of Satan to attract the minds of the people from God and from His Son. To accomplish their ruin, he endeavors to turn their attention from Him through whom alone they can find salvation. He will direct them to any object that can be substituted for the One who has said: ‘Come unto Me, all ye that labor and are heavy-laden, and I will give you rest.’ Matthew 11:28.
“Caabudidda sanamyada iyo waxyaalaha quduuska ah, baryada quduusiinta, iyo sarraysiinta baadariga waa xeelado Shayddaan u adeegsado inuu maanka dadka uga jeediyo Ilaah iyo Wiilkiisa. Si uu halaaggooda u dhammaystiro, wuxuu ku dadaalaa inuu dareenkooda ka leexiyo Kan keliya oo ay badbaado ka heli karaan. Wuxuu u jeedin doonaa shay kasta oo lagu beddeli karo Kan yidhi: ‘Ii kaalaya, kuwiinna hawshoonaya oo culaysku saaran yahay oo dhan, anna waan idin nasin doonaa.’ Matayos 11:28.”
“It is Satan’s constant effort to misrepresent the character of God, the nature of sin, and the real issues at stake in the great controversy. His sophistry lessens the obligation of the divine law and gives men license to sin. At the same time he causes them to cherish false conceptions of God so that they regard Him with fear and hate rather than with love. The cruelty inherent in his own character is attributed to the Creator; it is embodied in systems of religion and expressed in modes of worship. Thus the minds of men are blinded, and Satan secures them as his agents to war against God. By perverted conceptions of the divine attributes, heathen nations were led to believe human sacrifices necessary to secure the favor of Deity; and horrible cruelties have been perpetrated under the various forms of idolatry.
“Waa dadaal Shaydaan oo joogto ah inuu si khaldan u matalo dabeecadda Ilaah, dabiicadda dembiga, iyo qodobbada runta ah ee miisaanka ku leh khilaafka weyn. Maan-gaabnimadiisa khiyaanada leh waxay yaraysaa waajibka sharciga rabbaaniga ah, waxayna dadka siisaa fasax ay ku dembaabaan. Isla mar ahaantaana wuxuu ku keenaa inay haystaan fikrado been ah oo ku saabsan Ilaah, si ay ugu arkaan cabsi iyo nacayb halkii ay jacayl uga arki lahaayeen. Arxan-darrada ku jirta dabeecaddiisa isaga u gaarka ah ayaa loo nisbeeyaa Abuuraha; waxaana lagu muujiyey nidaamyo diimeed, laguna cabbiray habab cibaado. Sidaas ayaa maskaxda dadka loo indho tiray, Shaydaanna wuxuu ka dhigtay wakiilladiisa si ay Ilaah ula dagaallamaan. Fikrado qalloocan oo ku saabsan sifooyinka rabbaaniga ah awgeed, quruumaha jaahilka ah waxaa loo horseeday inay rumaystaan in allabaryada aadanuhu lagama maarmaan u yihiin helidda raallinimada Ilaahnimada; waxaana la geystay arxan-darrooyin cabsi leh oo hoos yimaadda noocyada kala duwan ee sanam-caabudidda.”
“The Roman Catholic Church, uniting the forms of paganism and Christianity, and, like paganism, misrepresenting the character of God, has resorted to practices no less cruel and revolting. In the days of Rome’s supremacy there were instruments of torture to compel assent to her doctrines. There was the stake for those who would not concede to her claims. There were massacres on a scale that will never be known until revealed in the judgment. Dignitaries of the church studied, under Satan their master, to invent means to cause the greatest possible torture and not end the life of the victim. In many cases the infernal process was repeated to the utmost limit of human endurance, until nature gave up the struggle, and the sufferer hailed death as a sweet release.
“Kaniisadda Katooliga Roomaanka, iyada oo isu geysay qaababka jaahilnimada iyo Masiixiyadda, oo sida jaahilnimadaba u qalloocisay dabeecadda Ilaah, waxay ku dhaqaaqday falal aan ka liidan naxariis-darro iyo karaahiyo. Waayihii sarreyntii Rooma waxaa jiray qalabyo jirdil oo lagu qasbo in lagu aqbalo caqiidooyinkeeda. Waxaa jiray tiirka dabka loogu gubo kuwa aan oggolaan sheegashooyinkeeda. Waxaa jiray xasuuqyo baaxad leh oo aan weligood la garan doonin ilaa lagu muujiyo xukunka. Madaxda kaniisaddu waxay, iyaga oo Shayddaan oo ahaa sayidkooda ka amar qaadanaya, daraaseeyeen sidii ay u hindisi lahaayeen habab keeni kara jirdilka ugu daran ee suuragalka ah iyaga oo aan dhammaanayn nolosha dhibbanaha. Xaalado badan habkaas jahannamada ah ayaa lagu celceliyey ilaa xadka ugu dambeeya ee adkaysiga aadanaha, ilaa dabeecaddu ka quusato halganka, oo kii dhibbanuna u soo dhoweeyo dhimashada sidii sii-dayn macaan.”
“Such was the fate of Rome’s opponents. For her adherents she had the discipline of the scourge, of famishing hunger, of bodily austerities in every conceivable, heart-sickening form. To secure the favor of Heaven, penitents violated the laws of God by violating the laws of nature. They were taught to sunder the ties which He has formed to bless and gladden man’s earthly sojourn. The churchyard contains millions of victims who spent their lives in vain endeavors to subdue their natural affections, to repress, as offensive to God, every thought and feeling of sympathy with their fellow creatures.
“Sidaas bay ahayd masiirkii kuwii Rooma ka soo horjeeday. Kuwa ku dhegganna iyadu waxay u haysay edbinta jeedalnimada, gaajo bakhtiis ah, iyo jidh-dulmin nooc kasta leh oo la malayn karo, oo qalbiga lalabbaysiinaysa. Si loo helo raallinimada Samada, toobad-keennadu waxay ku xadgudbeen sharciyada Ilaah iyagoo ku xadgudbaya sharciyada dabeecadda. Waxaa la baray inay gooyaan xiriirrada uu Isagu u sameeyey inuu ku barakeeyo oo ku farxadgeliyo joogitaanka aadanaha ee dhulka. Xabaaluhu wuxuu ka kooban yahay malaayiin dhibbanayaal ah oo noloshoodii ku bixiyey dadaallo aan micne lahayn oo ay ku doonayeen inay ku cabburiyaan kalgacaylkooda dabiiciga ah, inayna xakameeyaan, iyagoo u arkaya kuwo Ilaah ka xun, fikir kasta iyo dareen kasta oo naxariis ah oo ay u qabaan dadka ay la noolyihiin.
“If we desire to understand the determined cruelty of Satan, manifested for hundreds of years, not among those who never heard of God, but in the very heart and throughout the extent of Christendom, we have only to look at the history of Romanism. Through this mammoth system of deception the prince of evil achieves his purpose of bringing dishonor to God and wretchedness to man. And as we see how he succeeds in disguising himself and accomplishing his work through the leaders of the church, we may better understand why he has so great antipathy to the Bible. If that Book is read, the mercy and love of God will be revealed; it will be seen that He lays upon men none of these heavy burdens. All that He asks is a broken and contrite heart, a humble, obedient spirit.
“Haddii aynu doonayno in aynu fahanno naxariis-darrada go’an ee Shayddaanka, oo la muujiyey boqollaal sano, kana dhex muuqata aanay ahayn kuwa aan weligood maqal Ilaah, balse ka dhex jirta xudunta lafteeda iyo guud ahaan baaxadda Masiixiyadda, waxa keliya ee aynu u baahan nahay waa in aynu eegno taariikhda Romanism-ka. Iyada oo loo marayo nidaamkan khiyaanada ee aadka u weyn, amiirka sharka ahi wuxuu ku gaadhaa ujeeddadiisa ah inuu Ilaah sharaf-darro u keeno, bini’aadamkana hoog u horseedo. Oo markaynu aragno sida uu ugu guulaysto inuu is-qarxiyo oo uu hawshiisa ku fuliyo isaga oo adeegsanaya hoggaamiyeyaasha kiniisadda, waxaynu si ka sii wanaagsan u fahmi karnaa sababta uu nacayb weyn ugu qabo Kitaabka Quduuska ah. Haddii Kitaabkaas la akhriyo, naxariista iyo jacaylka Ilaah waa la muujin doonaa; waxaana la arki doonaa inuusan dadka saarin midkoodna culaysyadan faraha badan. Waxa keliya ee uu ka doonayaa waa qalbi jaban oo qoomamaysan, iyo ruux is-hoosaysiiya oo adeeca.”
“Christ gives no example in His life for men and women to shut themselves in monasteries in order to become fitted for heaven. He has never taught that love and sympathy must be repressed. The Saviour’s heart overflowed with love. The nearer man approaches to moral perfection, the keener are his sensibilities, the more acute is his perception of sin, and the deeper his sympathy for the afflicted. The pope claims to be the vicar of Christ; but how does his character bear comparison with that of our Saviour? Was Christ ever known to consign men to the prison or the rack because they did not pay Him homage as the King of heaven? Was His voice heard condemning to death those who did not accept Him? When He was slighted by the people of a Samaritan village, the apostle John was filled with indignation, and inquired: ‘Lord, wilt Thou that we command fire to come down from heaven, and consume them, even as Elias did?’ Jesus looked with pity upon His disciple, and rebuked his harsh spirit, saying: ‘The Son of man is not come to destroy men’s lives, but to save them.’ Luke 9:54, 56. How different from the spirit manifested by Christ is that of His professed vicar.
“Masiixu noloshiisa wax tusaale ah kama bixin in ragga iyo dumarku iska xiraan kaniisado-raahibnimo si ay ugu diyaar garoobaan jannada. Weligiis ma uu barin in jacaylka iyo naxariista la cabburiyo. Qalbiga Badbaadiyuhu jacayl buu ka buuxdhaafay. Inta uu aadamigu u soo dhowaado kaamilnimada akhlaaqda, ayay dareenkiisu sii fiiqnaadaan, garashadiisuna dembiga u sii xasaasiyoobaan, naxariistiisuna kuwa dhibban u sii qoto dheeraataa. Baadarigu wuxuu sheegtaa inuu yahay wakiilka Masiixa; laakiin sidee baa dabeecaddiisa loogu barbar dhigi karaa tan Badbaadiyaheenna? Masiix weligii ma lagu yaqaanay inuu dadka u diro xabsi ama jidhdil maxaa yeelay uma ay muujin maamuus isaga ku habboon isagoo ah Boqorka jannada? Codkiisa ma la maqlay isagoo dhimasho ku xukumaya kuwii aan aqbalin? Markii ay quudhsadeen dadkii degganaa tuulo Samaariyiin ah, rasuul Yooxanaa cadho buu la gubtay, oo wuxuu weyddiiyey: ‘Rabbiyow, ma doonaysaa inaan ku amarnno dab samada ka soo dega oo baabbi‘iya, sidii Eliyaas yeelay?’ Ciise isagoo xertiisa u naxaya ayuu eegay, ruuxiisii qallafsanaana wuu canaantay, isagoo leh: ‘Wiilka Aadanahu uma iman inuu dadka naftooda halligo, laakiin inuu badbaadiyo.’ Luukos 9:54, 56. Sidee bay uga duwan tahay ruuxii Masiixu muujiyey kan uu muujiyo wakiilkiisa sheegta.”
“The Roman Church now presents a fair front to the world, covering with apologies her record of horrible cruelties. She has clothed herself in Christlike garments; but she is unchanged. Every principle of the papacy that existed in past ages exists today. The doctrines devised in the darkest ages are still held. Let none deceive themselves. The papacy that Protestants are now so ready to honor is the same that ruled the world in the days of the Reformation, when men of God stood up, at the peril of their lives, to expose her iniquity. She possesses the same pride and arrogant assumption that lorded it over kings and princes, and claimed the prerogatives of God. Her spirit is no less cruel and despotic now than when she crushed out human liberty and slew the saints of the Most High.
“Kaniisadda Rooma hadda waxay dunida hortooda isu soo bandhigtaa muuqaal qurxoon, iyadoo marmarsiiyo ku daboosheysa taariikhdeeda naxariis-darrada ah ee argagaxa leh. Waxay isku huwisay dhar Masiix u eg; hase ahaatee, iyadu isma beddelin. Mabda’ kasta oo ka mid ah baabasiimada oo jiray qarniyadii hore maanta wuu jiraa. Caqiidooyinkii la hindisay xilliyadii ugu madoobaa weli waa la haystaa. Yaanu qofna is-khiyaanin. Baabasiimada ay hadda Protestant-ku si diyaar ah u maamuusayaan waa isla tii xukumi jirtay dunida waayihii Dib-u-habaynta, markay nimankii Ilaah kacayeen, iyagoo naftooda halis gelinaya, si ay xumaanteeda u soo bandhigaan. Waxay weli leedahay isla kibirkaas iyo isla isla-waynidaas madax-adaygga ah ee isku sarreysiisay boqorro iyo amiirro, oo sheegatay xuquuqaha gaarka ah ee Ilaah. Ruuxeeda maanta kama yara naxariis-darro iyo kelitalisnimo sidii markay burburisay xorriyadda aadanaha oo dishay quduusiintii Kan ugu Sarreeya.”
“The papacy is just what prophecy declared that she would be, the apostasy of the latter times. 2 Thessalonians 2:3, 4. It is a part of her policy to assume the character which will best accomplish her purpose; but beneath the variable appearance of the chameleon she conceals the invariable venom of the serpent. ‘Faith ought not to be kept with heretics, nor persons suspected of heresy’ (Lenfant, volume 1, page 516), she declares. Shall this power, whose record for a thousand years is written in the blood of the saints, be now acknowledged as a part of the church of Christ?
Baabanimadu waa si qumman waxa wax sii sheegiddu ku dhawaaqday inay ahaan doonto, oo ah riddadii wakhtiyada dambe. 2 Tesaloniika 2:3, 4. Qayb ka mid ah xeeladdeeda ayaa ah inay isu ekaysiiso dabeecadda sida ugu fiican u hirgelinaysa ujeeddadeeda; hase yeeshee, hoosta muuqaallada isbeddelaya ee chameleon-ka, waxay qarinaysaa sunta aan isbeddelin ee abeesada. “Ballan laguma hayo bidcawiyiinta, ama dadka lagu tuhunsan yahay bidco” (Lenfant, volume 1, page 516), ayay ku dhawaaqaysaa. Haddaba, awooddan oo taariikhdeeda kun sannadood lagu qoray dhiigga quduusiinta, ma hadda ayaa loo aqoonsanayaa inay qayb ka tahay kaniisadda Masiixa?
“It is not without reason that the claim has been put forth in Protestant countries that Catholicism differs less widely from Protestantism than in former times. There has been a change; but the change is not in the papacy. Catholicism indeed resembles much of the Protestantism that now exists, because Protestantism has so greatly degenerated since the days of the Reformers.
“Ma aha sabab la’aan in dalalka Protestant-ka lagu soo bandhigay doodda ah in Kaatooliggu uusan uga fogaan Protestantnimada sida waqtiyadii hore. Isbeddel baa dhacay; hase yeeshee isbeddelku kuma uu dhicin baabasiimada. Runtii Kaatooliggu aad buu ugu eg yahay qayb weyn oo ka mid ah Protestantnimada maanta jirta, maxaa yeelay Protestantnimadu si aad ah bay uga sii xumaatay tan iyo waayihii Dib-u-habeeyayaashii.”
“As the Protestant churches have been seeking the favor of the world, false charity has blinded their eyes. They do not see but that it is right to believe good of all evil, and as the inevitable result they will finally believe evil of all good. Instead of standing in defense of the faith once delivered to the saints, they are now, as it were, apologizing to Rome for their uncharitable opinion of her, begging pardon for their bigotry.
“Sida kaniisadaha Protestant-ka ay u doonayeen raallinimada dunida, jacayl been ah ayaa indhahooda ka indha tiray. Ma arkaan in ay sax tahay in shar wanaagsan laga aamino wax kasta oo shar ah, natiijada lama huraankana ugu dambaysta waxay noqon doontaa in ay shar ka aamino wax kasta oo wanaagsan. Halkii ay u istaagi lahaayeen difaaca rumaysadka mar qudha quduusiinta loo dhiibay, hadda waxay, sida la moodo, Rooma raalli-gelin uga bixinayaan aragtidoodii aan samafalka lahayn ee ay ka qabeen, iyaga oo dembi-dhaaf ka baryaya eexdoodii.”
“A large class, even of those who look upon Romanism with no favor, apprehend little danger from her power and influence. Many urge that the intellectual and moral darkness prevailing during the Middle Ages favored the spread of her dogmas, superstitions, and oppression, and that the greater intelligence of modern times, the general diffusion of knowledge, and the increasing liberality in matters of religion forbid a revival of intolerance and tyranny. The very thought that such a state of things will exist in this enlightened age is ridiculed. It is true that great light, intellectual, moral, and religious, is shining upon this generation. In the open pages of God’s Holy Word, light from heaven has been shed upon the world. But it should be remembered that the greater the light bestowed, the greater the darkness of those who pervert and reject it.
“Koox weyn, xataa kuwa aan Romanism-ka u hayn wax raalli ah, ayaa si yar u garanaya khatarta ka imanaysa xooggeeda iyo saamaynteeda. Dad badan ayaa ku dooda in mugdigii maskaxeed iyo akhlaaqeed ee ka jiray qarniyadii dhexe uu fududeeyey faafidda caqiidooyinkeeda, khuraafaadkeeda, iyo dulmigeeda, iyo in garaadka sii weynaanaya ee waayahan casriga ah, fididda guud ee aqoonta, iyo xorriyadda sii kordhaysa ee arrimaha diinta ay mamnuucayaan soo noqoshada dulqaad-la’aanta iyo kelitalisnimada. Fikradda qudheeda ah in xaalad caynkaas ahi ka jiri doonto waagan iftiimay waa lagu jeesjeesaa. Waa run in iftiin weyn, mid maskaxeed, mid akhlaaqeed, iyo mid diineedba, uu ku ifayo jiilkan. Bogagga furan ee Erayga Quduuska ah ee Ilaah, iftiin samada ka yimid ayaa dunida lagu shubay. Laakiin waa in la xusuusnaadaa in intii iftiinka la bixiyey uu bato, ay sii weynaanayso mugdiga kuwa qalloociya oo diida.”
“A prayerful study of the Bible would show Protestants the real character of the papacy and would cause them to abhor and to shun it; but many are so wise in their own conceit that they feel no need of humbly seeking God that they may be led into the truth. Although priding themselves on their enlightenment, they are ignorant both of the Scriptures and of the power of God. They must have some means of quieting their consciences, and they seek that which is least spiritual and humiliating. What they desire is a method of forgetting God which shall pass as a method of remembering Him. The papacy is well adapted to meet the wants of all these. It is prepared for two classes of mankind, embracing nearly the whole world—those who would be saved by their merits, and those who would be saved in their sins. Here is the secret of its power.
Daraasad salaad ku dheehan tahay oo Kitaabka Quduuska ah lagu sameeyo waxay Protestanka tusin lahayd dabeecadda dhabta ah ee baabnimo, waxayna ku keeni lahayd inay karaahiyo u qaadaan oo ay ka fogaadaan; hase yeeshee qaar badan ayaa caqligooda uun ku faana si ay u dareemaan inaanay u baahnayn inay Ilaah si is-hoosaysiin leh u doondoonaan si loogu hoggaamiyo runta. In kasta oo ay ku faanayaan iftiinkooda, haddana waa jaahiliin xagga Qorniinka iyo xagga xoogga Ilaah labadaba. Waa inay helaan dariiq ay ku dejistaan damiirkooda, waxayna doondoonaan waxa ugu yar xagga ruuxa iyo xagga is-hoosaysiinta. Waxa ay doonayaan waa hab lagu illoobo Ilaah oo haddana loo mariyo sidii hab lagu xusuusanayo Isaga. Baabnimadu si wanaagsan bay ugu habboon tahay inay la kulanto baahiyaha kuwaas oo dhan. Waxay isu diyaarisay laba dabaqadood oo dadka ah, kuwaas oo ku dhowaad dunida oo dhan ka kooban—kuwa doonaya in lagu badbaadiyo mudnaantooda, iyo kuwa doonaya in lagu badbaadiyo iyagoo dembiyadooda ku jira. Halkan ayaa ku jirta sirta xooggeeda.
“A day of great intellectual darkness has been shown to be favorable to the success of the papacy. It will yet be demonstrated that a day of great intellectual light is equally favorable for its success. In past ages, when men were without God’s word and without the knowledge of the truth, their eyes were blindfolded, and thousands were ensnared, not seeing the net spread for their feet. In this generation there are many whose eyes become dazzled by the glare of human speculations, ‘science falsely so called;’ they discern not the net, and walk into it as readily as if blindfolded. God designed that man’s intellectual powers should be held as a gift from his Maker and should be employed in the service of truth and righteousness; but when pride and ambition are cherished, and men exalt their own theories above the word of God, then intelligence can accomplish greater harm than ignorance. Thus the false science of the present day, which undermines faith in the Bible, will prove as successful in preparing the way for the acceptance of the papacy, with its pleasing forms, as did the withholding of knowledge in opening the way for its aggrandizement in the Dark Ages.
“Waxaa la muujiyey in maalin mugdi weyn oo maskaxeed ahi ay ku habboon tahay guusha baabtiisnimada. Weli waxaa la caddayn doonaa in maalin iftiin weyn oo maskaxeed ahi ay si la mid ah ugu habboon tahay guusheeda. Qarniyadii hore, markii dadku ay ka madhnaayeen ereyga Ilaah iyo aqoonta runta, indhahooda waa la duubay, kumannaanna dabin baa lagu qabtay, iyagoo aan arkaynin shabagga cagahooda loo fidiyey. Jiilkan waxaa ku badan kuwo indhahoodu ay ka indha-beelaan dhalaalka mala-awaallada aadanaha, oo ah ‘cilmi been loogu yeedhay;’ mana gartaan shabagga, waxayna ugu dhacaan si la mid ah sida iyagoo indhaha ka duuban. Ilaah wuxuu qasdiyey in awoodaha garaadka aadanaha loo haysto hadiyad ka timid Abuurihiisa, oo loo adeegsado adeegga runta iyo xaqnimada; laakiin markii kibir iyo hami la korsado, oo dadku ay aragtiyahooda u gaarka ah ka sarraysiiyaan ereyga Ilaah, markaas garaadku wuxuu keeni karaa waxyeello ka sii weyn tan jaahilnimadu keento. Sidaas darteed cilmi-beenta wakhtigan la joogo, oo daciifisa iimaanka Kitaabka Quduuska ah, waxay isu muujin doontaa mid ugu guul badan diyaarinta jidka loo aqbalo baabtiisnimada, iyada oo leh qaababkeeda soo jiidashada leh, sida xannibaadda aqoontu ugu guulaysatay furidda jidka kor u-weynaanteeda xilliyadii Mugdiga.”
“In the movements now in progress in the United States to secure for the institutions and usages of the church the support of the state, Protestants are following in the steps of papists. Nay, more, they are opening the door for the papacy to regain in Protestant America the supremacy which she has lost in the Old World. And that which gives greater significance to this movement is the fact that the principal object contemplated is the enforcement of Sunday observance—a custom which originated with Rome, and which she claims as the sign of her authority. It is the spirit of the papacy—the spirit of conformity to worldly customs, the veneration for human traditions above the commandments of God—that is permeating the Protestant churches and leading them on to do the same work of Sunday exaltation which the papacy has done before them.
“Dhaqdhaqaaqyada hadda ka socda Maraykanka ee lagu doonayo in hay’adaha iyo dhaqamada kaniisadda loogu helo taageerada dawladda, Protestant-ku waxay ku socdaan raadadkii baabtiyiinta. Intaa waxaa dheer, waxay albaabka u furayaan baabnimada si ay dib ugu hesho Maraykanka Protestant-ka ah sarrayntii ay ku weyday Dunidii Hore. Waxa sii weynaynaya muhiimadda dhaqdhaqaaqanina waa xaqiiqada ah in ujeeddada ugu weyn ee la hiigsanayo ay tahay dhaqan-gelinta ilaalinta Axadda—caado ka soo farcantay Rooma, oo iyaduna ku andacoota inay tahay calaamadda awooddeeda. Waa ruuxa baabnimada—ruuxa la-qabsiga caadooyinka dunyowga ah, iyo qaddarinta dhaqammada aadanaha oo laga sarreysiiyo amarrada Ilaah—kaas oo dhexgalaya kaniisadaha Protestant-ka ah oo ku hoggaaminaya inay qabtaan isla hawshii sare-u-qaadista Axadda ee baabnimadu hore ugu samaysay hortood.”
“If the reader would understand the agencies to be employed in the soon-coming contest, he has but to trace the record of the means which Rome employed for the same object in ages past. If he would know how papists and Protestants united will deal with those who reject their dogmas, let him see the spirit which Rome manifested toward the Sabbath and its defenders.
“Haddii akhristuhu doonayo inuu fahmo awoodaha loo adeegsan doono halganka dhowaan imanaya, waxa keliya oo uu sameeyaa waa inuu raaco diiwaanka hababkii Rooma u adeegsatay isla ujeeddadaas qarniyadii hore. Haddii uu doonayo inuu ogaado sida Baabiyiinta iyo Borotestannadu markay midoobaan ula dhaqmi doonaan kuwa diida caqiidooyinkooda, ha arko ruuxii ay Rooma ka muujisay Sabtida iyo kuwa difaacayaba.
“Royal edicts, general councils, and church ordinances sustained by secular power were the steps by which the pagan festival attained its position of honor in the Christian world. The first public measure enforcing Sunday observance was the law enacted by Constantine. (A.D. 321) This edict required townspeople to rest on “the venerable day of the sun,” but permitted countrymen to continue their agricultural pursuits. Though virtually a heathen statute, it was enforced by the emperor after his nominal acceptance of Christianity.
“Wareegtooyin boqortooyo, goleyaal guud, iyo xeerar kaniisadeed oo ay awoodda cilmaanigu taageeraysay ayaa ahaa tallaabooyinkii uu dabbaaldeggii jaahiliga ahi ku gaadhay maqaamkiisa sharafta leh ee dunida Masiixiga. Tallaabadii ugu horraysay ee dadweyne ee khasab kaga dhigaysay dhawridda Axadda waxay ahayd sharcigii uu dejiyey Constantine. (A.D. 321) Wareegtadani waxay amartay in dadka magaalooyinku ku nastaan “maalinta qorraxda ee sharafta leh,” laakiin waxay u oggolaatay dadka miyiga inay sii wataan hawlahooda beeraha. In kasta oo uu dhab ahaan ahaa qaanuun jaahili ah, haddana boqorku wuu dhaqan geliyey ka dib aqbalaaddiisii magac-u-yaalka ahayd ee Masiixiyadda.”
“The royal mandate not proving a sufficient substitute for divine authority, Eusebius, a bishop who sought the favor of princes, and who was the special friend and flatterer of Constantine, advanced the claim that Christ had transferred the Sabbath to Sunday. Not a single testimony of the Scriptures was produced in proof of the new doctrine. Eusebius himself unwittingly acknowledges its falsity and points to the real authors of the change. ‘All things,’ he says, ‘whatever that it was duty to do on the Sabbath, these we have transferred to the Lord’s Day.’—Robert Cox, Sabbath Laws and Sabbath Duties, page 538. But the Sunday argument, groundless as it was, served to embolden men in trampling upon the Sabbath of the Lord. All who desired to be honored by the world accepted the popular festival.
Maaddaama amarka boqortooyadu aanu caddayn beddel ku filan oo loogu dhigo amar rabbaani ah, Yuuseebiyos, oo ahaa hoggaamiye kiniisadeed oo doonayay raallinimada amiirrada, kana ahaa saaxiibka gaarka ah iyo faan-sheegaha Constantine, wuxuu soo bandhigay sheegashada ah in Masiixu Sabtidii u wareejiyey Axadda. Hal marag oo Qorniinka ka mid ahna looma keenin caddayn ahaan caqiidadaas cusub. Yuuseebiyos qudhiisu, isagoo aan ku talagelin, wuxuu qirayaa beenta arrintaas, wuxuuna tilmaamayaa qorayaasha dhabta ah ee isbeddelka. “Wax kasta,” ayuu yidhi, “oo ay waajib ahayd in la sameeyo Sabtida, kuwaas oo dhan waxaannu u wareejinnay Maalinta Rabbiga.”—Robert Cox, Sabbath Laws and Sabbath Duties, bogga 538. Laakiin doodda Axadda, inkasta oo ay ahayd mid aan sal lahayn, waxay ragga ku dhiirrigelisay inay ku tuntaan Sabtida Rabbiga. Dhammaan kuwii doonayay in dunidu maamuusto waxay aqbaleen maalinta ciidda ee caanka ah.
“As the papacy became firmly established, the work of Sunday exaltation was continued. For a time the people engaged in agricultural labor when not attending church, and the seventh day was still regarded as the Sabbath. But steadily a change was effected. Those in holy office were forbidden to pass judgment in any civil controversy on the Sunday. Soon after, all persons, of whatever rank, were commanded to refrain from common labor on pain of a fine for freemen and stripes in the case of servants. Later it was decreed that rich men should be punished with the loss of half of their estates; and finally, that if still obstinate they should be made slaves. The lower classes were to suffer perpetual banishment.
“Markii awoodda baadarigu si adag u taagnayd, hawshii kor u qaadista Axadda waa la sii waday. Muddo ayay dadku ku hawlanaayeen shaqada beeraha marka aanay kaniisadda joogin, maalintii toddobaadna weli waxaa loo aqoonsanaa inay tahay Sabtida. Laakiin si tartiib ah isbeddel baa loo hirgeliyey. Kuwii hayay xilalka quduuska ah waxaa laga mamnuucay inay xukun ka ridaan wax kasta oo muran madani ah maalinta Axadda. Wax yar ka dibna, dadka oo dhan, darajo kasta ha lahaadeene, waxaa lagu amray inay ka fogaadaan shaqada caadiga ah, iyadoo ciqaabtu u tahay ganaax kuwa xorta ah, halka addoommadana lagu mutaysanayo karbaash. Markii dambe waxaa la faray in dadka hodanka ah lagu ciqaabo kala badh hantidooda oo laga qaado; ugu dambayntiina, haddii ay weli madax-adayg muujiyaan, in addoommo laga dhigo. Dadka dabaqadaha hoose se waxaa lagu xukumay masaafurin aan dhammaanayn.”
“Miracles also were called into requisition. Among other wonders it was reported that as a husbandman who was about to plow his field on Sunday cleaned his plow with an iron, the iron stuck fast in his hand, and for two years he carried it about with him, ‘to his exceeding great pain and shame.’—Francis West, Historical and Practical Discourse on the Lord’s Day, page 174.
“Mucjisooyin ayaa iyaguna loo yeedhay in la adeegsado. Yaabab kale waxaa ka mid ahaa in la soo weriyey in nin beeraley ah oo ku sigtay inuu beertiisa qodo maalinta Axadda, intuu bir ku nadiifinayey mixaraadkiisa, birtu si adag gacantiisa ugu dhegtay, laba sannadoodna uu sidaas kula wareegayey, ‘iyada oo u ah xanuun aad u weyn iyo ceeb aad u daran.’—Francis West, Historical and Practical Discourse on the Lord’s Day, bogga 174.
“Later the pope gave directions that the parish priest should admonish the violators of Sunday and wish them to go to church and say their prayers, lest they bring some great calamity on themselves and neighbors. An ecclesiastical council brought forward the argument, since so widely employed, even by Protestants, that because persons had been struck by lightning while laboring on Sunday, it must be the Sabbath. ‘It is apparent,’ said the prelates, ‘how high the displeasure of God was upon their neglect of this day.’ An appeal was then made that priests and ministers, kings and princes, and all faithful people ‘use their utmost endeavors and care that the day be restored to its honor, and, for the credit of Christianity, more devoutly observed for the time to come.’—Thomas Morer, Discourse in Six Dialogues on the Name, Notion, and Observation of the Lord’s Day, page 271.
“Dabadeed baadarigu wuxuu bixiyey amarro ah in wadaadka parish-ku canaanto kuwa ku xadgudba Axadda, oo ku boorriyo inay kaniisadda tagaan oo tukashadooda gutaan, si aysan masiibo weyn ugu soo dejin naftooda iyo deriskoodaba. Shir kaniisadeed ayaa soo bandhigay dooddaas, oo tan iyo markaas si ballaadhan loo adeegsaday, xataa Protestants-ku, taas oo ah in maaddaama dad lagu dhuftay hillaac iyagoo Axadda shaqaynaya, ay khasab tahay inay Sabtida tahay. ‘Way caddahay,’ ayay yidhaahdeen madaxda kiniisaddu, ‘inta uu gaadhsiisnaa cadhada Ilaah dayaca ay maalintan dayaceen.’ Dabadeedna waxaa la sameeyey baaq ah in wadaaddo iyo adeegayaal, boqorro iyo amiirro, iyo dhammaan dadka aaminka ahba, ‘ay dadaalkooda ugu sarreeya iyo taxaddarkooda oo dhan u adeegsadaan in maalinta loo soo celiyo sharafteedii, oo, si loogu dhawro sumcadda Masiixiyadda, mustaqbalka si ka sii cibaado badan loo dhawro.’—Thomas Morer, Discourse in Six Dialogues on the Name, Notion, and Observation of the Lord’s Day, bogga 271.”
“The decrees of councils proving insufficient, the secular authorities were besought to issue an edict that would strike terror to the hearts of the people and force them to refrain from labor on the Sunday. At a synod held in Rome, all previous decisions were reaffirmed with greater force and solemnity. They were also incorporated into the ecclesiastical law and enforced by the civil authorities throughout nearly all Christendom. (See Heylyn, History of the Sabbath, pt. 2, ch. 5, sec. 7.)
Maadaama amaradii golayaashu ay noqdeen kuwo aan ku filnayn, ayaa madaxda madaniga ah laga baryay inay soo saaraan digreeto argagax ku ridda quluubta dadka oo ku qasbaysa inay ka waantoobaan shaqada maalinta Axadda. Kulan wadaadnimo oo lagu qabtay Rooma, dhammaan go’aamadii hore ayaa mar kale la adkeeyey iyadoo loo sameeyey xoog iyo rasmiyaad ka sii weyn. Sidoo kale waxaa lagu daray sharciga kaniisadda, waxaana dhaqan geliyey madaxda madaniga ah ku dhowaad dhammaan dunida Masiixiyadda. (Eeg Heylyn, History of the Sabbath, pt. 2, ch. 5, sec. 7.)
“Still the absence of Scriptural authority for Sundaykeeping occasioned no little embarrassment. The people questioned the right of their teachers to set aside the positive declaration of Jehovah, ‘The seventh day is the Sabbath of the Lord thy God,’ in order to honor the day of the sun. To supply the lack of Bible testimony, other expedients were necessary. A zealous advocate of Sunday, who about the close of the twelfth century visited the churches of England, was resisted by faithful witnesses for the truth; and so fruitless were his efforts that he departed from the country for a season and cast about him for some means to enforce his teachings. When he returned, the lack was supplied, and in his after labors he met with greater success. He brought with him a roll purporting to be from God Himself, which contained the needed command for Sunday observance, with awful threats to terrify the disobedient. This precious document—as base a counterfeit as the institution it supported—was said to have fallen from heaven and to have been found in Jerusalem, upon the altar of St. Simeon, in Golgotha. But, in fact, the pontifical palace at Rome was the source whence it proceeded. Frauds and forgeries to advance the power and prosperity of the church have in all ages been esteemed lawful by the papal hierarchy.
Hase ahaatee, maqnaanshaha amar Qorniinku u leeyahay xajinta Axadda waxa uu dhaliyey ceeb yarayn. Dadku waxay su’aaleen xaqa ay macallimiintoodu u leeyihiin inay dhinac iska dhigaan dhawaaqa cad ee Rabbiga, “Maalinta toddobaad waa sabtida Rabbiga Ilaahaaga,” si loo maamuuso maalinta qorraxda. Si loo daboolo yaraanta markhaatiga Kitaabka, xeelado kale ayaa loo baahday. Nin si kulul ugu dooda Axadda, oo ku dhowaad dhammaadkii qarnigii laba iyo tobnaad booqday kaniisadaha Ingiriiska, ayaa waxaa ka horyimid markhaatiyaal aamin u ah runta; dadaalladiisiina waxay noqdeen kuwo aan midho dhalin sidaas darteed ayuu dalka ka tegey muddo, isaga oo raadinaya hab uu waxbaristiisa ugu qasbo. Markii uu soo noqday, yaraantii waa la buuxiyey, hawlihiisii dambena guul ka sii weyn ayuu kala kulmay. Waxa uu watay duub uu ku andacoonayey inuu ka yimid Ilaah qudhiisa, kaas oo ku jiray amarkii loo baahnaa ee ku saabsan xajinta Axadda, oo ay weheliyaan hanjabaado cabsi leh oo lagu argagax gelinayo kuwa aan addeecin. Qoraalkan qaaliga ah—been-abuur liita sida hay’addii uu taageerayey oo kale—waxaa la sheegay inuu samada ka soo dhacay oo laga helay Yeruusaalem, dusha meesha allabariga ee St. Simeon, ee Golgotha. Laakiin, dhab ahaan, qasriga baadariga ee Rooma ayaa ahaa halka uu ka soo baxay. Khiyaanooyin iyo been-abuurro lagu horumarinayo awoodda iyo barwaaqada kaniisadda ayaa wakhti kasta ay jirtay loo haystay inay sharci yihiin madaxda baadariga.
“The roll forbade labor from the ninth hour, three o’clock, on Saturday afternoon, till sunrise on Monday; and its authority was declared to be confirmed by many miracles. It was reported that persons laboring beyond the appointed hour were stricken with paralysis. A Miller who attempted to grind his corn, saw, instead of flour, a torrent of blood come forth, and the mill wheel stood still, notwithstanding the strong rush of water. A woman who placed dough in the oven found it raw when taken out, though the oven was very hot. Another who had dough prepared for baking at the ninth hour, but determined to set it aside till Monday, found, the next day, that it had been made into loaves and baked by divine power. A man who baked bread after the ninth hour on Saturday found, when he broke it the next morning, that blood started therefrom. By such absurd and superstitious fabrications did the advocates of Sunday endeavor to establish its sacredness. (See Roger de Hoveden, Annals, vol. 2, pp. 526–530.)
“Qoraalku wuxuu mamnuucayay shaqada laga bilaabo saacadda sagaalaad, oo ah saddexda galabnimo, galabtii Sabtida, ilaa qorrax-soo-baxa Isniinta; waxaana la sheegay in awooddiisa lagu xaqiijiyey mucjisooyin badan. Waxaa la soo tebiyey in dadkii shaqeeya wixii ka dambeeya saacaddii la cayimay lagu dhuftay curyaannimo. Nin wax-shiide ah oo isku dayay inuu hadhuudhkiisa shiido ayaa arkay, halkii bur ka soo bixi lahaa, daad dhiig ah oo soo burqanaya, oo giraangirihii wax-shiidkuna wuu istaagay, in kasta oo biyuhu si xoog leh u qulqulayeen. Naag cajiin gelisay foornada ayaa heshay isagoo ceeriin ah markii la soo saaray, in kastoo foornadu aad u kululayd. Mid kale oo cajiin u diyaarsatay dubis saacadda sagaalaad, hase ahaatee go’aansatay inay dhinac dhigto ilaa Isniinta, ayaa maalintii xigtay heshay in laga dhigay kibsooyin oo lagu dubay awood rabbaani ah. Nin rooti dubay saacadda sagaalaad dabadeed maalintii Sabtida ayaa helay, markii uu jebiyey subaxdii xigtay, in dhiig ka soo booday. Been-abuurro sidaas u nacasnimo badan oo khuraafaad ah ayay u adeegsadeen taageerayaashii Axadda inay ku adkeeyaan quduusnimadeeda. (Eeg Roger de Hoveden, Annals, vol. 2, bogg. 526–530.)”
“In Scotland, as in England, a greater regard for Sunday was secured by uniting with it a portion of the ancient Sabbath. But the time required to be kept holy varied. An edict from the king of Scotland declared that ‘Saturday from twelve at noon ought to be accounted holy,’ and that no man, from that time till Monday morning, should engage in worldly business.—Morer, pages 290, 291.
“Iskotlaan gudaheeda, sida Ingiriiska oo kale, qadarin ka weyn oo loo hayo Axadda waxaa lagu xaqiijiyey in lagu daro qayb ka mid ah Sabtigii qadiimiga ahaa. Laakiin wakhtiga la doonayay in quduus looga dhigo wuu kala duwanaa. Digreeto ka soo baxday boqorkii Iskotlaan waxay ku dhawaaqday in ‘Sabtida, laga bilaabo laba-iyo-tobanka duhurnimo, ay tahay in loo tiriyo quduus,’ iyo in aan ninna, laga bilaabo wakhtigaas ilaa subaxda Isniinta, ku mashquulin hawlaha adduunyo.—Morer, bogagga 290, 291.
“But notwithstanding all the efforts to establish Sunday sacredness, papists themselves publicly confessed the divine authority of the Sabbath and the human origin of the institution by which it had been supplanted. In the sixteenth century a papal council plainly declared: ‘Let all Christians remember that the seventh day was consecrated by God, and hath been received and observed, not only by the Jews, but by all others who pretend to worship God; though we Christians have changed their Sabbath into the Lord’s Day.’—Ibid., pages 281, 282. Those who were tampering with the divine law were not ignorant of the character of their work. They were deliberately setting themselves above God.
“Laakiin in kasta oo dadaal kasta la sameeyey si loo adkeeyo quduusnimada Axadda, haddana Baabtiyiintu qudhoodu si cad bay u qirteen awoodda rabbaaniga ah ee Sabtida iyo asalka bini’aadannimo ee hay’adda lagu beddelay. Qarnigii lix iyo tobnaad, shir baabawi ah ayaa si cad u sheegay: ‘Ha xusuusnaadaan Masiixiyiinta oo dhammu in maalinta toddobaad Ilaah quduus ka dhigay, oo la aqbalay lana dhawray, oo aan Yuhuudda keliya ahayn, laakiin ay sameeyeen dhammaan kuwa kale ee sheegta inay Ilaah caabudaan; in kastoo annaga Masiixiyiinta ahi aynu Sabtidoodii u beddelnay Maalinta Rabbiga.’—Ibid., bogagga 281, 282. Kuwii faragelinayay sharciga Ilaah ma ayan jaahil ka ahayn dabeecadda shaqadooda. Waxay si ula kac ah iskaga sarraysiinayeen Ilaah.”
“A striking illustration of Rome’s policy toward those who disagree with her was given in the long and bloody persecution of the Waldenses, some of whom were observers of the Sabbath. Others suffered in a similar manner for their fidelity to the fourth commandment. The history of the churches of Ethiopia and Abyssinia is especially significant. Amid the gloom of the Dark Ages, the Christians of Central Africa were lost sight of and forgotten by the world, and for many centuries they enjoyed freedom in the exercise of their faith. But at last Rome learned of their existence, and the emperor of Abyssinia was soon beguiled into an acknowledgment of the pope as the vicar of Christ. Other concessions followed.
“Tusaale si qoto dheer u muujinaysa siyaasadda Rooma ee ku wajahan kuwa iyada ka aragti duwan waxa lagu arkay silicdii dheerayd oo dhiigga badnayd ee lagu hayay Waldenses, kuwaas oo qaarkood ay ahaayeen dhawrayeyaasha Sabtida. Kuwo kale ayaa si la mid ah u silicay daacadnimadooda amarka afraad aawadeed. Taariikhda kaniisadaha Itoobiya iyo Abyssinia si gaar ah bay muhiim u tahay. Intii lagu jiray mugdigii Qarniyadii Mugdiga, Masiixiyiintii Bartamaha Afrika indhaha waa laga qariyey oo dunidu way illowday, qarniyo badanna waxay ku raaxaysanayeen xorriyad ay rumaysadkooda ku gutaan. Laakiin ugu dambayntii Rooma way ogaatay jiritaankooda, boqorkii Abyssiniana durbadiiba waxaa lagu siray inuu qiro baadariga inuu yahay wakiilka Masiixa. Tanaasul kale ayaana xigay.
“An edict was issued forbidding the observance of the Sabbath under the severest penalties. (See Michael Geddes, Church History of Ethiopia, pages 311, 312.) But papal tyranny soon became a yoke so galling that the Abyssinians determined to break it from their necks. After a terrible struggle the Romanists were banished from their dominions, and the ancient faith was restored. The churches rejoiced in their freedom, and they never forgot the lesson they had learned concerning the deception, the fanaticism, and the despotic power of Rome. Within their solitary realm they were content to remain, unknown to the rest of Christendom.
“Waxaa la soo saaray amar mamnuucaya dhowrista Sabtida, iyadoo lagu lifaaqay ciqaabihii ugu darnaa. (Eeg Michael Geddes, Church History of Ethiopia, bogagga 311, 312.) Laakiin dulmiga baadarigu markiiba wuxuu noqday harqood aad u xanuun badan, sidaas darteedna reer Abyssinia waxay go’aansadeen inay qoortooda ka jebiyaan. Halgan cabsi leh dabadeed, Roomaaniyiintii ayaa laga eryay xuduudahooda, waxaana dib loo soo celiyey iimaankii hore. Kaniisaduhu way ku farxeen xorriyaddooda, mana ay illoobin casharkii ay ka barteen khiyaanada, xagjirnimada, iyo awoodda kali-talisnimada ah ee Rooma. Gudaha boqortooyadooda go’doonsan ayay ku qanacsanaayeen inay ku sii nagaadaan, iyagoo aanay garanayn intiisa kale ee Masiixiyadda.”
“The churches of Africa held the Sabbath as it was held by the papal church before her complete apostasy. While they kept the seventh day in obedience to the commandment of God, they abstained from labor on the Sunday in conformity to the custom of the church. Upon obtaining supreme power, Rome had trampled upon the Sabbath of God to exalt her own; but the churches of Africa, hidden for nearly a thousand years, did not share in this apostasy. When brought under the sway of Rome, they were forced to set aside the true and exalt the false sabbath; but no sooner had they regained their independence than they returned to obedience to the fourth commandment.
“Kaniisadihii Afrika waxay xajiyeen Sabtida sida ay u xajisan jirtay kaniisadda baadariga ka hor riddadeeda dhamaystiran. Intay maalinta toddobaad u xajinayeen addeecidda amarka Ilaah, waxay ka joogsan jireen shuqulka Axadda si waafaqsan caadadii kaniisadda. Markay Rooma heshay awoodda ugu sarraysa, waxay ku tuntay Sabtidii Ilaah si ay u sarraysiiso teedeeda; laakiin kaniisadihii Afrika, oo qarsoonaa ku dhowaad kun sannadood, kamay qaybgelin riddadaas. Markii la hoos geeyey xukunka Rooma, waxaa lagu qasbay inay dhinac dhigaan tan runta ah oo ay sarraysiiyaan sabtida beenta ah; hase yeeshee isla markii ay dib u heleen madaxbannaanidoodii, waxay ku noqdeen addeecidda amarka afraad.”
“These records of the past clearly reveal the enmity of Rome toward the true Sabbath and its defenders, and the means which she employs to honor the institution of her creating. The word of God teaches that these scenes are to be repeated as Roman Catholics and Protestants shall unite for the exaltation of the Sunday.
“Diiwaannadan taariikhda hore waxay si cad u muujinayaan cadaawadda Rooma ay u qabto Sabtida runta ah iyo kuwa difaaca, iyo hababka ay u adeegsato inay ku maamuusto hay’adda ay iyadu samaysatay. Erayga Ilaah wuxuu ina barayaa in muuqaaladani ay mar kale dhici doonaan marka Kaatooligga Roomaanka ah iyo Protestanka ay ku midoobaan kor u qaadidda Axadda.
“The prophecy of Revelation 13 declares that the power represented by the beast with lamblike horns shall cause ‘the earth and them which dwell therein’ to worship the papacy—there symbolized by the beast ‘like unto a leopard.’ The beast with two horns is also to say ‘to them that dwell on the earth, that they should make an image to the beast;’ and, furthermore, it is to command all, ‘both small and great, rich and poor, free and bond,’ to receive the mark of the beast. Revelation 13:11–16. It has been shown that the United States is the power represented by the beast with lamblike horns, and that this prophecy will be fulfilled when the United States shall enforce Sunday observance, which Rome claims as the special acknowledgment of her supremacy. But in this homage to the papacy the United States will not be alone. The influence of Rome in the countries that once acknowledged her dominion is still far from being destroyed. And prophecy foretells a restoration of her power. ‘I saw one of his heads as it were wounded to death; and his deadly wound was healed: and all the world wondered after the beast.’ Verse 3. The infliction of the deadly wound points to the downfall of the papacy in 1798. After this, says the prophet, ‘his deadly wound was healed: and all the world wondered after the beast.’ Paul states plainly that the ‘man of sin’ will continue until the second advent. 2 Thessalonians 2:3–8. To the very close of time he will carry forward the work of deception. And the revelator declares, also referring to the papacy: ‘All that dwell upon the earth shall worship him, whose names are not written in the book of life.’ Revelation 13:8. In both the Old and the New World, the papacy will receive homage in the honor paid to the Sunday institution, that rests solely upon the authority of the Roman Church.
Waxsii kitaabka Muujintii 13 waxay sheegaysaa in quwadda uu matalo bahalka geesaha u eg wan ay ku khasbi doonto “dhulka iyo kuwa degganba” inay caabudaan baabtiisnimada Roomaanka—taas oo halkaas lagu astaysay bahalka “u eg shabeelka.” Bahalka labada gees lehna waxaa kaloo loo xilsaaray inuu ku yidhaahdo “kuwa dhulka deggan, inay u sameeyaan bahalka sawir;” oo weliba, inuu amro dhammaan, “yar iyo weynba, taajir iyo faqiir, xor iyo addoonba,” inay qaataan calaamadda bahalka. Muujintii 13:11–16. Waxaa la muujiyey in Maraykanku yahay quwadda uu matalo bahalka geesaha u eg wan, iyo in waxsiyadani rumoobi doonto marka Maraykanku dhaqan-geliyo dhawridda Axadda, taas oo Roomu ku andacoodo inay tahay aqoonsiga gaarka ah ee sarreynta iyada. Laakiin sujuuddan loo hayo baabtiisnimada Roomaanka Maraykanku keligiis kuma ahaan doono. Saamaynta Rooma ee waddamadii mar qura qiray xukunkeeda weli kama foggana in la baabi’iyey. Waxsiyadduna waxay sii sheegaysaa soo celinta awooddeeda. “Waxaan arkay middii ka mid ahayd madaxyadiisa sidii mid dhaawac dhimasho leh qaba; oo dhaawicii dhimashada lahaa waa bogsaday, oo dunidii oo dhammu way la yaabtay bahalka dabadiis.” Aayadda 3. Gaadhsiinta dhaawaca dhimashada leh waxay tilmaamaysaa dhicitaankii baabtiisnimada Roomaanka sannadkii 1798. Taas dabadeed, ayuu nebigu leeyahay, “dhaawicii dhimashada lahaa waa bogsaday, oo dunidii oo dhammu way la yaabtay bahalka dabadiis.” Bawlos si cad ayuu u sheegay in “ninkii dembiga” uu sii jiri doono ilaa imaatinka labaad. 2 Tesaloniika 2:3–8. Ilaa dhammaadka wakhtiga ayuu sii wadi doonaa hawsha khiyaanada. Muujiyuhuna wuxuu kaloo caddeeyaa, isaga oo haddana tixraacaya baabtiisnimada Roomaanka: “Dhammaan kuwa dhulka deggan way caabudi doonaan isaga, kuwaas oo magacyadoodu aanay ku qornayn kitaabka nolosha.” Muujintii 13:8. Dunidii Hore iyo tan Cusubba, baabtiisnimada Roomaanku waxay heli doontaa maamuuska lagu bixiyo hay’adda Axadda, taas oo ku taagan keliya amarka Kaniisadda Roomaanka.
“Since the middle of the nineteenth century, students of prophecy in the United States have presented this testimony to the world. In the events now taking place is seen a rapid advance toward the fulfillment of the prediction. With Protestant teachers there is the same claim of divine authority for Sundaykeeping, and the same lack of Scriptural evidence, as with the papal leaders who fabricated miracles to supply the place of a command from God. The assertion that God’s judgments are visited upon men for their violation of the Sunday-sabbath, will be repeated; already it is beginning to be urged. And a movement to enforce Sunday observance is fast gaining ground.
“Tan iyo bartamihii qarnigii sagaal iyo tobnaad, ardayda wax sii sheegidda ee Maraykanka waxay dunida u bandhigayeen maragfurkan. Dhacdooyinka hadda socda waxaa ka muuqda horumar degdeg ah oo loo sii socdo rumoobidda saadaasha. Macallimiinta Protestant-ka ahna waxaa ku jira isla sheegashada amar rabbaani ah oo ku saabsan dhawrista Axadda, iyo isla maqnaanshaha caddayn Qorniin ah, sida ay ahayd hoggaamiyeyaashii baadariga ee been-abuuray mucjisooyin si ay ugu buuxiyaan meesha amar Ilaah ka yimid. Sheegashada ah in xukummada Ilaah lagu soo dejiyo dadka sababta ku xadgudubkooda sabtida Axadda, waa la soo celin doonaa; durbaba waxaa la bilaabay in lagu adkeeyo. Oo dhaqdhaqaaq lagu khasbayo dhawrista Axadda ayaa si xawli ah u sii xoogaysanaya.”
“Marvelous in her shrewdness and cunning is the Roman Church. She can read what is to be. She bides her time, seeing that the Protestant churches are paying her homage in their acceptance of the false sabbath and that they are preparing to enforce it by the very means which she herself employed in bygone days. Those who reject the light of truth will yet seek the aid of this self-styled infallible power to exalt an institution that originated with her. How readily she will come to the help of Protestants in this work it is not difficult to conjecture. Who understands better than the papal leaders how to deal with those who are disobedient to the church?
“Yaab badan tahay xeeldheerideeda iyo dhagarteeduba Kaniisadda Rooma. Waxay akhrisan kartaa waxa iman doona. Way sugtaa waqtigeeda, iyadoo arkaysa in kaniisadaha Protestant-ku ay iyada xurmayn u hayaan aqbaliddooda sabtida beenta ah iyo in ay isu diyaarinayaan inay ku khasbaan isla hababkii ay iyadu qudheedu adeegsan jirtay wakhtiyadii hore. Kuwa diida iftiinka runta ayaa haddana dooni doona gargaarka awooddan isu bixisay inaanay khaldami karin si ay u sarraysiiyaan hay’ad iyada ka soo farcantay. Sida ay ugu degdeg badan tahay inay Protestants-ka ka caawiso hawshan ma aha wax adag in la qiyaaso. Yaa ka sii wanaagsan hoggaamiyeyaasha baabawnimada u fahmaya sida loola macaamilo kuwa kaniisadda ku caasi ah?”
“The Roman Catholic Church, with all its ramifications throughout the world, forms one vast organization under the control, and designed to serve the interests, of the papal see. Its millions of communicants, in every country on the globe, are instructed to hold themselves as bound in allegiance to the pope. Whatever their nationality or their government, they are to regard the authority of the church as above all other. Though they may take the oath pledging their loyalty to the state, yet back of this lies the vow of obedience to Rome, absolving them from every pledge inimical to her interests.
“Kaniisadda Katooliga Roomaanka, iyada oo leh dhammaan laamaheeda ku baahsan dunida oo dhan, waxay samaysaa hal urur oo aad u weyn oo ka hoos shaqeeya gacanta, loona habeeyey inuu u adeego danaha, kursiga baadariga. Malaayiinteeda xubnaha ka tirsan, dal kasta oo dunida ku yaal, waxaa la farayaa inay isu haystaan kuwo ku xidhan daacadnimo ay u hayaan baadariga. Si kasta ha ahaato jinsiyaddooda ama dawladahooda, waa inay u tixgeliyaan awoodda kaniisadda inay ka sarrayso awood kasta oo kale. In kastoo ay qaadi karaan dhaarta ku ballanqaadaysa daacadnimadooda dawladda, haddana taas gadaasheeda waxaa yaal nidarka addeecidda Rooma, kaas oo ka sii daynaya ballan kasta oo lid ku ah danaheeda.”
“History testifies of her artful and persistent efforts to insinuate herself into the affairs of nations; and having gained a foothold, to further her own aims, even at the ruin of princes and people. In the year 1204, Pope Innocent III extracted from Peter II, king of Arragon, the following extraordinary oath: ‘I, Peter, king of Arragonians, profess and promise to be ever faithful and obedient to my lord, Pope Innocent, to his Catholic successors, and the Roman Church, and faithfully to preserve my kingdom in his obedience, defending the Catholic faith, and persecuting heretical pravity.’—John Dowling, The History of Romanism, b. 5, ch. 6, sec.
“Taariikhdu waxay markhaati ka tahay dadaalladeeda xeeladaysan oo joogtada ah ee ay ku dhex milmayso arrimaha quruumaha; oo markay meel ka caga dhigato, inay sii waddo ujeeddooyinkeeda gaarka ah, xataa haddii ay ku burburaan amiirro iyo dadyow. Sannadkii 1204, Baadariga Innocent III wuxuu ka qaatay Peter II, boqorkii Arragon, dhaartan aan caadiga ahayn ee soo socota: ‘Aniga, Peter, boqorka Arragonians, waxaan qirayaa oo ballanqaadayaa inaan weligay daacad oo adeeca u ahaan doono sayidkayga, Baadariga Innocent, iyo kuwii isaga beddela ee Katooligga ah, iyo Kaniisadda Roomaanka, iyo inaan si daacad ah boqortooyadayda ugu ilaalin doono adeeciddiisa, anigoo difaacaya iimaanka Katooligga, oo silcinaya xumaanta bidcada.’—John Dowling, The History of Romanism, b. 5, ch. 6, sec. 55.”
“55. This is in harmony with the claims regarding the power of the Roman pontiff ‘that it is lawful for him to depose emperors’ and ‘that he can absolve subjects from their allegiance to unrighteous rulers.’—Mosheim, b. 3, cent. 11, pt. 2, ch. 2, sec. 9, note 17.
“55. Tani waxay waafaqsan tahay sheegashooyinka ku saabsan awoodda baadariga Roomaanka, ‘in ay isaga u bannaan tahay inuu xilka ka qaado boqorrada’ iyo ‘inuu ka sii dayn karo dadka ka hooseeya xukunkooda daacadnimadii ay ku lahaayeen taliyayaal aan xaq ahayn.’—Mosheim, b. 3, cent. 11, pt. 2, ch. 2, sec. 9, note 17.
“And let it be remembered, it is the boast of Rome that she never changes. The principles of Gregory VII and Innocent III are still the principles of the Roman Catholic Church. And had she but the power, she would put them in practice with as much vigor now as in past centuries. Protestants little know what they are doing when they propose to accept the aid of Rome in the work of Sunday exaltation. While they are bent upon the accomplishment of their purpose, Rome is aiming to re-establish her power, to recover her lost supremacy. Let the principle once be established in the United States that the church may employ or control the power of the state; that religious observances may be enforced by secular laws; in short, that the authority of church and state is to dominate the conscience, and the triumph of Rome in this country is assured.
“Oo ha la xusuusto, waa faanka Rooma inay marnaba isbeddelin. Mabaadi’da Gregory VII iyo Innocent III weli waa mabaadi’da Kaniisadda Kaatooligga Roomaanka. Oo hadday awoodda haysato oo keliya, waxay ku dhaqmi lahayd hadda sidaas oo kale iyada oo leh adkaysi la mid ah kii qarniyadii hore. Protestantadu si yar bay u garanayaan waxa ay samaynayaan marka ay soo jeediyaan inay aqbalaan kaalmada Rooma ee hawsha kor-u-qaadista Axadda. Intay iyagu ku howlan yihiin dhammaystirka ujeeddadooda, Rooma waxay hiigsanaysaa inay dib u dhisto awooddeeda, oo ay soo ceshato sarreyntii ka luntay. Haddii mar uun mabda’a lagu dhiso Maraykanka in kaniisaddu adeegsan karto ama maamuli karto awoodda dawladda; in dhawrista diimeed lagu khasbi karo sharciyo madani ah; marka la soo koobo, in awoodda kaniisadda iyo dawladda loo xukumo damiirka, markaas guusha Rooma ee dalkan waa la hubo.”
“God’s word has given warning of the impending danger; let this be unheeded, and the Protestant world will learn what the purposes of Rome really are, only when it is too late to escape the snare. She is silently growing into power. Her doctrines are exerting their influence in legislative halls, in the churches, and in the hearts of men. She is piling up her lofty and massive structures in the secret recesses of which her former persecutions will be repeated. Stealthily and unsuspectedly she is strengthening her forces to further her own ends when the time shall come for her to strike. All that she desires is vantage ground, and this is already being given her. We shall soon see and shall feel what the purpose of the Roman element is. Whoever shall believe and obey the word of God will thereby incur reproach and persecution.” The Great Controversy, 563–581.
“Ereyga Ilaah wuxuu bixiyey digniin ku saabsan khatarta soo socota; haddii taas dheg jalaq loo siin waayo, dunida Protestanka ahi waxay ogaan doontaa waxa dhab ahaan ay yihiin ujeeddooyinka Rooma, kaliya marka ay goori goor tahay in laga baxsado dabinka. Iyadu si aamusan ayay ugu sii koraysaa awood. Caqiidooyinkeedu waxay saameyntooda ku yeelanayaan golayaasha sharci-dejinta, kaniisadaha, iyo qalbiyada dadka. Waxay kor u dhisaysaa dhismayaasheeda dhaadheer oo waaweyn, kuwaas oo qolalkooda qarsoon dib loogu celin doono cadaadisadeedii hore. Si dhuumasho iyo iyada oo aan laga shakin ayay u xoojinaysaa ciidamadeeda si ay u hormariso danahooda gaarka ah marka uu yimaado wakhtiga ay wax ku dhufan doonto. Waxa keliya ee ay doonayso waa saldhig faa’iido leh, taasna durba waa la siinayaa. Dhawaan ayaynu arki doonnaa, oo aynu dareemi doonnaa, waxa uu yahay ujeeddada curiyaha Roomaanka ah. Ku alla kii rumaysta oo addeeca ereyga Ilaah wuxuu sidaas ku mutaysan doonaa canaan iyo silicdin.” The Great Controversy, 563–581.