Calaamo kale ayaa samada ka muuqatay; oo bal eeg, masduulaagii weynaa oo casaa, oo lahaa toddoba madax iyo toban gees, iyo toddoba taaj oo madaxyadiisa saarnaa. Oo dabadiisii waxay jiidday saddex meelood meel xiddigihii samada, oo dhulka ku tuurtay; masduulaagiina wuxuu hor istaagay naagtii umuli lahayd, si uu ilmaheeda u liqo isla marka uu dhasho. Oo iyadu waxay dhashay ilmo lab ah, kaas oo quruumaha oo dhan ku xukumi doona ul bir ah; ilmihiina waxaa loo qaaday xagga Ilaah iyo carshigiisa. Naagtiina waxay u carartay cidlada, meeshaas oo ay ku leedahay meel Ilaah u diyaariyey, si halkaas loogu quudiyo kun iyo laba boqol iyo lixdan maalmood. Oo dagaal baa samada ka dhacay: Miikaa'iil iyo malaa'igihiisii waxay la dirireen masduulaagii; masduulaagiina wuu dagaallamay, isaga iyo malaa'igihiisiiba, laakiinse ma ay adkaan; meeshoodiina mar dambe samada lagama helin. Markaasaa masduulaagii weynaa dibadda loo tuuray, kaas oo ah abeesadii hore, oo la yidhaahdo Ibliiska iyo Shayddaan, kan dunida oo dhan khiyaaneeya; isaga waxaa lagu tuuray dhulka, malaa'igihiisiina isaga ayaa lala tuuray. Oo waxaan maqlay cod weyn oo samada ka leh, Haatan waxaa yimid badbaadada, iyo xoogga, iyo boqortooyada Ilaaheenna, iyo amarka Masiixiisa; waayo, kii eedayn jiray walaalaheen waa la soo tuuray, kaas oo habeen iyo maalinba Ilaaheenna hortiisa ku eedayn jiray. Oo iyaguna waxay isaga kaga adkaadeen dhiigga Wanka iyo erayga maraggooda; naftoodana ma ay jeclaan ilaa dhimasho. Sidaas daraaddeed ku reyreeya, samooyinkow, iyo kuwiinna dhex degganow. Waxaa hoog ku sugnaaday kuwa dhulka iyo badda deggan! waayo, Ibliisku wuxuu idiinku soo degay cadho weyn isagoo leh, maxaa yeelay, wuxuu og yahay inuu haysto wakhti yar oo keliya. Oo markii masduulaagii arkay in dhulka lagu tuuray, wuxuu silciyey naagtii dhashay ilmaha labka ah. Naagtiina waxaa la siiyey laba baal oo gorgor weyn ah, si ay ugu duusho cidlada, meesheeda, halkaas oo lagu quudiyo wakhti, iyo wakhtiyo, iyo wakhtiga badhkiis, iyadoo laga fogeeyey wejiga abeesada. Abeesadiina afkeeda ayay ka soo tuftay biyo sida daad ah oo naagta ka daba yimid, si ay daadku u qaado. Laakiinse dhulkii ayaa naagtii caawiyey, oo dhulkii afkiisii kala qaaday, oo liqay daadkii masduulaagii afkiisa ka soo tufay. Markaasaa masduulaagii naagtii u cadhooday, oo tegey inuu la diriro hadhay faraceeda, kuwaas oo xajiya amarrada Ilaah oo haysta markhaatifurka Ciise Masiix. Muujintii 12:1–17.
Dagaalkii ugu horreeyey ee muranka weyn ee u dhexeeya Masiixa iyo Shayddaanka wuxuu ka billowday samada saddexaad markii Luusifer kacdoon sameeyey, dagaalkaas ugu horreeyeyna wuxuu astaan u yahay dagaalka ugu dambeeya ee ka dhaca samada kowaad. Dagaallo kale way jiraan, waayo dhammaadka kunka sannadood ee mileniyamka, Shayddaanka waa la sii daayaa in yar oo xilli ah, wuxuuna soo qaadaa weerar ka dhan ah Yeruusaalem, hase ahaatee dagaalkaas wax suurtagal ah oo guul ahi kuma jirto. Dagaalkii ka dhacay samada saddexaad bilowgii, kaas oo metelaya dagaalka ka dhici doona samada kowaad dhammaadka, waxaa la fuliyey iyadoo wakhtiga imtixaanku weli furan yahay.
“Naagta” uurka leh waxay matalaysaa kaniisadda Ilaah taariikhda oo dhan, oo taariikhda Masiix gudaheeda waxay qarka u saarnayd inay dhasho ilmaha labka ah ee Ciise. Maalmaha ugu dambeeya, waxay dhashaa mataano. Wax yar ka hor sharciga Axadda, waxay dhashaa boqol iyo afartan iyo afarta kun ee Muujintii toddobaad, halka sharciga Axaddana ay ka bilowdo foosha ay ku dhalayso dadkii faraha badnaa ee Muujintii toddobaad. Mataanadeedu isku eg ma aha, laakiin waa mataano, oo curadka waa Eliyaas, wiilka ka yarna waa Muuse.
Bilowgii Israa’iilkii ruuxiga ahaa, masduulaagii Roomaankii jaahiliga ahaa wuxuu sugayay inuu liqo ilmaha labka ah ee Ciise; oo hadda masduulaagii Roomaanka casriga ahi wuxuu sugayaa inuu liqo ilmaha labka ah ee boqol iyo afar iyo afartan kun. Sida Roomaankii jaahiliga ahaa u silciyey kaniisaddii Masiixiyiinta ee hore, ayay Roomaanka casriga ahi u soo celin doontaa silcinta inta lagu jiro qalalaasaha sharciga Axadda. Kaniisaddii Masiixiyiinta ee hore, naagtu waxay u carartay cidlada muddo kun iyo laba boqol iyo lixdan sannadood oo dhab ah; oo silcinta qalalaasaha sharciga Axadda waxaa calaamad u ah afartan iyo laba bilood ee Muujintii saddex iyo toban, aayadda shanaad. Cidlada dhexdeeda dadka Ilaah waxay leeyihiin meel loo diyaariyey iyaga, halkaas oo lagu quudiyo laguna nafaqeeyo.
Muujintii cutubka siddeedaad, aayadda saddex iyo tobnaad, saddexdii buun ee ugu dambaysay waxaa lagu aqoonsaday inay yihiin saddex hoog. Hoogagga ku xusan Muujintii waxay ka dhigan yihiin xukummada buunnada ee Islaamka ee ka dhan ah quwadaha meel mariya sharciyada Axadda. Dagaalka lagu sawiray cutubka laba iyo tobnaad, doorka Islaamka waxaa lagu aqoonsaday marka la yidhaahdo, “Waxaa hoog leh kuwa dhulka deggan iyo kuwa baddaba! waayo, Ibliisku wuxuu idiinku soo degay isagoo leh cadho weyn, maxaa yeelay, wuxuu og yahay inuu wakhti yar oo keliya haysto.” Silcinta ay Yesebeel ku fuliso ninkeeda riddada ah ee Axaab dhexdiisa, waxay ku jeeddaa bahalka “dhulka” iyo bahalka “badda”.
Dhaqdhaqaaqa malaa’igta xoogga badan ee Muujintii siddeed iyo tobnaad, sida dhaqdhaqaaq kasta oo dib-u-habayn ah, waxay leedahay afar calaamadood oo waaweyn oo horseeda xukunka oo ay ku jirto xukunkuna. Dhaqdhaqaaqa malaa’igtii koowaad, afartaas calaamadood waxay ahaayeen Agoosto 11, 1840, niyad-jabkii ugu horreeyey ee Gu’gii 1843, imaatinka farriinta Qaylada Saqda Dhexe Agoosto 12 ilaa 17 ee sannadkii 1844, iyo furitaankii xukunka Oktoobar 22, 1844. Mid kasta oo ka mid ah afartaas calaamadood waxa dul saarnaa mawduuc isku mid ah oo ah “waqti.” Agoosto 11, 1840, waxay ahayd rumoobidda waxsii sheegidda wakhtiga ee Muujintii cutubka sagaalaad, aayadda shan iyo tobnaad. Niyad-jabkii ugu horreeyey ee 1843 waxa uu matalayey saadaal waqtiyeed fashilantay. Farriinta Qaylada Saqda Dhexe waxay ahayd sixidda saadaashii wakhtiga ee hore u fashilantay, Oktoobar 22, 1844-na wuxuu ahaa rumoobidda waqtigii la sii sheegay ee farriinta Qaylada Saqda Dhexe.
Dhaqdhaqaaqa malaa’igta saddexaad waxay leedahay isla afartaas calaamadood ee jidka, waayo waxay ku jiraan khad kasta oo dib-u-habayn ah; oo sida ay tahay afartaas calaamadood ee jidka ee khad kasta oo dib-u-habayn ah, calaamad kasta oo jidkuna waxay xambaarsan tahay isla mawduuca nebiyadeed. Islaamka hoogga saddexaad waa mawduuca afarta calaamadood ee jidka ee dhaqdhaqaaqa boqolka iyo afartan iyo afarta kun. Sebtembar 11, 2001, Islaamka hoogga saddexaad waa la sii daayay dabadeedna waa la xannibay. Saadaashii fashilantay ee Luulyo 18, 2020 waxay tilmaantay weerar Islaami ah oo ka dhici lahaa Nashville, Tennessee, waxayna metelaysay Islaamka hoogga saddexaad. Farriinta toosisa lafaha engegan ee meydka ah ee yaal waddada Muujintii kow iyo tobnaad, waa dhammaystirka qumman oo kama dambaysta ah ee farriinta Qaylada Habeenbadhka, waxayna ka dhigan tahay sixid lagu sameeyay saadaashii Nashville (iyadoo aan lahayn curiyaha waqtiga). Waxay ku rumoobi doontaa calaamadda afraad ee jidka, taas oo ah sharciga Axadda, halkaas oo Islaamka hoogga saddexaad ku dhufan doono Maraykanka sababta oo ah dhaqan-gelintiisa sharciga Axadda ee dhowaan imanaya.
Marka runtaan la garto, iyadoo lala xiriirinayo xaqiiqda ah in dhaqdhaqaaqa xoogga badan ee malaa’igta saddexaad uu yahay digniin ku saabsan xukun soo socda, xukunka Islaamiga ah ee uu matalayo hoogga saddexaad si fudud ayaa loo fahmi karaa inuu yahay “hoogga” lagu soo dejiyo “dhulka” iyo “badda.”
Xukunka kuwa nool waxay bilaabatay Sebtembar 11, 2001, waxaana laga bilaabo markaas ilaa sharciga Axadda ee dhowaan iman doona, gudaha Maraykanka ka dhacaya imtixaanka samaysanka ekaanta bahalka. Laga bilaabo sharciga Axadda ilaa Miikaa’iil istaago oo muddadii tijaabada aadanuhu xidhanto, dunida inteeda kale ayaa markaas lagu tijaabin doonaa samaysanka ekaanta bahalka. Haddii ay tahay in Adfentistayaasha Maalinta Toddobaad ee ku sugan Maraykanka la tijaabinayo, ama ay tahay in dunida oo dhan la tijaabinayo ka dib sharciga Axadda, imtixaankaas waxaa lagu qeexaa inuu yahay imtixaanka lagu go’aamin doono masiirkayaga weligeed ah. Sidoo kale waa imtixaanka ay tahay inaynu gudubno ka hor intaan muddadii tijaabadu xidhmin marka uu yimaado sharciga Axaddu. Ifafaalaha nebinnimo ee ah in imtixaanka ekaanta bahalku marka hore ka dhaco Maraykanka dabadeedna mar kale dunida, waa arrin lama huraan u ah in si sax ah loo fahmo.
“Sida Ameerika, oo ah dhulka xorriyadda diinta, ay ula midoobi doonto Baabtiisnimada ku khasbidda damiirka iyo ku qasbidda dadka inay maamuusaan sabtida been-abuurka ah, dadka waddan kasta oo dunida ku nool waxaa loo horseedi doonaa inay raacaan tusaalaheeda.” Testimonies, volume 6, 18.
Marka calaamadaha la fahmo, markaas tuduca ku jira Muujintii cutubka saddex iyo tobnaad, ee ka hadlaya labadan imtixaan ee isku xiga, hase yeeshee ah isla ekaanta bahalka, si fudud ayaa loo garan karaa. Arrintani waxay muhiim u tahay sababo kala duwan awgood. Mid ka mid ah sababaha ayaa ah in isgaarsiintii fasaqowday ee Luusiifar adeegsaday dagaalkii ugu horreeyey ee samada saddexaad ay muujinayso sida isgaarsiinta fasaqowday ee Shayddaan mar kale uga soo muuqan doonto dagaalka ugu dambeeya ee samada koowaad.
Dagaalkii samada koowaad ee ka bilaabma sharciga Axadda, waxa uu rumoobayaa muddada imtixaanka ee sawirka bahalka ee dunida oo dhan. Tan iyo Sebtembar 11, 2001, muddada imtixaanka ee sawirka bahalka ee Maraykanka ayaa socotay. Markaan aqoonsanno labadan muddo imtixaan inay isdaba-joog yihiin, oo ka bilaabmaya Maraykanka dabadeedna dunida, markaas ayaynu ku dabaqi karnaa taariikho ka tarjumaya dagaalka Muujintii cutubka laba iyo tobnaad, annagoo dib ugu celinayna taariikhda 2001 ilaa sharciga Axadda. Tusaale ahaan, isgaarsiinta musuqmaasuqan ee Lucifer oo lagu qeexay hypnotism, ayaa lagu adeegsan doonaa dabaqad casri ah awoodda masduulaagga intii lagu jiray dagaalka samada koowaad, ee Muujintii cutubka laba iyo tobnaad. Hypnotism-ka uu masduulaaggu ku adeegsanayo taariikhdaas waxa uu ujeedkiisu yahay dilka kuwa Yesebeel u aqoonsatay inay yihiin bidcayaal.
Taariikhda 2001, ilaa sharciga Axadda, laba markhaati ayaa lagu dilay waddada Sodom iyo Masar. Dhammaystirkii ugu horreeyey ee Muujintii kow iyo tobnaad, qaranka lagu matalay Sodom iyo Masar wuxuu ahaa Faransiiska. Faransiisku waa qaran nebiyaysan oo ka kooban laba awoodood, sida ay ahayd Boqortooyadii Maadooyiin iyo Faaris, sida ay ahayd reer binu Israa’iilkii hore ee boqortooyooyinkoodii kala qaybsanaa, iyo sida ay ahaayeen labada qabiil ee Yahuudah oo ay matalayeen Yahuudah iyo Benyaamiin. Dhammaan quruumaha laba-geesoodka ah waxay astaan ahaan u metelaan qaranka laba-geesoodka ah ee Maraykanka.
Magaalada Sodom, iyo quruunta Masar, waxay matalaan labada gees ee Jamhuuriyaannimada (Masar) iyo Borotestantiisamka (Sodom). Laba gees ayaa la laayay sannadkii 2020, geeskii Jamhuuriyaannimada iyo geeskii Borotestantiisamka. Markaas ayaa miyir-sugidii ay adeegsadeen quwadaha masduulaagga caalamiyeysan, iyagoo adeegsanaya dhexdhexaadinta shabakadda dunida oo dhan, loo adeegsaday si la mid ah sida loogu adeegsan doono dagaalka soo socda ee samada kowaad. Iyadoo la xakamaynayo farriinta ay soo saartay shabakadda dunida oo dhan, doorashadii 2020 waxaa si cilmiyeed loo maamuley si loo soo saaro natiijo waafaqsan falsafadda caalamiyeynta. Tani si fudud waa tusaale muujinaya lama huraanka ah in la fahmo in imtixaanka sawirka bahalka marka hore lagu dhammaystiro Maraykanka, dabadeedna dunida.
“Rabbigu si cad ayuu ii tusay in sanamka bahalka la samayn doono ka hor intuusan wakhtiga nimcadu xidhmin; waayo, tani waxay ahaan doontaa imtixaanka weyn ee dadka Ilaah, kaas oo aayahooda weligeed ah lagu go’aamin doono. Mowqifkaagu waa isku dhex yaac iskhilaafyo ah oo sidaas u qasan, sidaas darteed in yar mooyaane lama khiyaanayn doono.
“Muujintii 13 mawduucan si cad baa loo soo bandhigay; [Muujintii 13:11–17, waa la soo xigtay].”
“Tanu waa imtixaanka ay tahay in dadka Ilaah maraan ka hor inta aan la shaabadayn. Kuwa dhammaantood daacadnimadooda Ilaah ku caddeeyey iyagoo dhawray sharcigiisa, oo diiday inay aqbalaan sabti been-abuur ah, waxay hoos geli doonaan calanka Rabbiga Ilaah Yehowah, oo waxay heli doonaan shaabadda Ilaaha nool. Kuwa ka tanaasula runta asalkoodu samada yahay oo aqbala sabtida Axadda, waxay heli doonaan calaamadda bahalka.” Manuscript Releases, volume 15, 15.
Albaabkii tijaabadu wuxuu u xirmayaa Adventist‑ka toddobaadka toddobaad, marka la dhaqan geliyo sharciga Axadda. Dalalka raaca tusaalaha Maraykanka, albaabkooda tijaabadu sidoo kale wuu u xirmi doonaa sida uu ugu xirmay Maraykanka.
“Quruumaha shisheeye waxay raaci doonaan tusaalaha Maraykanka. In kasta oo iyadu hormuud ka noqoto, haddana isla qalalaasahaas ayaa ku iman doona dadkeenna dunida oo dhan meel kasta oo ay joogaan.” Testimonies, volume 6, 395.
Dhaqdhaqaaqyada ugu dambeeya waa kuwo degdeg badan.
“Wakaaladaha sharka ahi waxay isu geynayaan xoogaggooda oo way isku urursanayaan. Waxay isu adkaynayaan qalalaasaha weyn ee ugu dambeeya. Isbeddello waaweyn ayaa dhowaan dunideenna ka dhici doona, dhaqdhaqaaqyada ugu dambeeyana waxay ahaan doonaan kuwo degdeg badan.” Testimonies, volume 9, 11.
Si loo fahmo imtixaanka sawirka bahalka, waxa loo baahan yahay qaddar cayiman oo ku-dabaqid farsamo oo waxsii sheegid ah. Marka hore, calaamadda bahalka iyo sawirka bahalku waa laba astaamood oo kala duwan.
“‘Sanamka bahalka’ wuxuu u taagan yahay qaabkaas Protestantnimada riddowday ah ee soo bixi doona marka kaniisadaha Protestantku ay gargaar ka doondoonaan awoodda madaniga ah si loo meel mariyo caqiidooyinkooda. ‘Calaamadda bahalka’ weli waa in la qeexaa.” The Great Controversy, 445.
Calaamadda bahalka waa dhawrista Axadda, sawirka bahalkuna waa kaniisad adeegsata awoodda madaniga ah si ay ugu khasabto caqiidooyinkeeda diimeed.
“Ku qasbidda dhawrista Axadda ee dhinaca kaniisadaha Protestanka waa ku qasbidda cibaadada baabtiisnimada Roomaanka—taas oo ah bahalka. Kuwa, iyagoo garanaya sheegashooyinka amarka afraad, doorta inay dhawraan sabtida beenta ah halkii ay ka dhawri lahaayeen Sabtida runta ah, sidaas ayay ugu muujinayaan maamuus awooddaas oo keliya lagu amray. Laakiin isla falka lagu qasbayo waajib diineed iyadoo la adeegsanayo awood madani ah, kaniisaduhu qudhoodu waxay samayn lahaayeen ekaan bahalka; sidaas daraaddeed ku qasbidda dhawrista Axadda ee dalka Maraykanka waxay noqon lahayd ku qasbidda cibaadada bahalka iyo ekaankiisa.” The Great Controversy, 448, 449.
Sawirka bahalka wuxuu matalaa isku-darka kaniisadda iyo dawladda iyadoo kaniisaddu ay maamusho xiriirkaas. Yesebeel waxay xukuntay Axaab, sida Herodiyas ay ugu talisay Herodos. Astaanta bahalka waa ilaalinta Axadda. Sawirka bahalku wuxuu samaysmaa muddaba wakhti ah. Astaanta bahalku waxay ka dhigan tahay hal dhibic oo waqti ah. Sawirka bahalku si tartiib-tartiib ah ayuu u kobcaa, laakiin bisaylkiisa buuxa wuxuu gaadhaa oo keliya marka uu yeesho awood uu ku khasbo dawladda inay meelmariso caqiidooyinkiisa diineed. Imtixaanku wuxuu la xidhiidhaa “samaysanka” sawirka.
“Laakiin waa maxay ‘sanamka bahalka’? sideese loo samaynayaa? Sanamka waxaa sameeya bahalka labada gees leh, waana sanamkii bahalka. Waxaa kaloo loogu yeedhaa sanamka bahalka. Haddaba si aynu u ogaanno waxa sanamku u eg yahay iyo sida loo samaynayo, waa in aynu daraasaynaa sifooyinka bahalka laftiisa—baabanimada.
“Markii kiniisaddii hore ay ku kharribantay ka leexashada fudaydka injiilka iyo aqbalidda caadooyin iyo xaflado jaahilnimo ah, waxay lumisay Ruuxa iyo xoogga Ilaah; si ayse u xukunto damiirrada dadka, waxay raadisay taageerada awoodda cilmaaniga ah. Natiijaduna waxay noqotay baabacyada, oo ah kaniisad xukuntay awoodda dawladda kana adeegsatay si ay u hormariso ujeeddooyinkeeda gaarka ah, gaar ahaan ciqaabidda ‘bidcada.’ Si Maraykanku u sameeyo suuradda bahalka, waa in awoodda diineed ay sidaas u maamusho dawladda madaniga ah in awoodda dawladdana ay kaniisaddu ku adeegsato fulinta ujeeddooyinkeeda gaarka ah.” The Great Controversy, 443.
Kala soocidda u dhexeysa ekaanta bahalka iyo calaamadda bahalka waa faham si caddaalad ah uga mid ah fahamka dhaqameed ee Adventist-ka. Meesha ay Adventism-ku guud ahaan ka lunto jidka mawduucan ku saabsan waa Muujintii cutubka saddex iyo tobnaad. Si uun bay isugu qasaan hawsha Maraykanka ka dib sharciga Axadda, marka uu dunida ku khasbo inay bahalka u taagto ekaan, iyo taagidda ekaanta bahalka ee Maraykanka gudaheeda. Waa laba xilli oo nebiyadeed oo kala duwan.
Masiixu wuxuu u yimid inuu axdiga la adkeeyo kuwo badan hal toddobaad aawadiis, badhtanka toddobaadkana waa la iskutallaabay. Sidaas darteed, toddobaadkaasu wuxuu astaan u yahay labada xilli ee wakhtiga marka ekaanta bahalka la sameeyo. Toddobaadkii Masiixu wuxuu u qaybsanaa laba xilli oo isu-eg, kuwaas oo matalaya ekaanta Masiixa. Labada xilli ee imtixaanka ee wakhtiyada maalmaha ugu dambeeya waxay matalaan ekaanta ka geesta Masiixa.
Muddadii ugu horraysay ee kun iyo laba boqol iyo lixdan maalmood, Masiixu wuxuu qaaday markhaatigiisa qudhiisa, dabadeedna wuxuu ku dhintay iskutallaabta. Markaas waxaa xigtay kun iyo laba boqol iyo lixdan maalmood oo la mid ah, kuwaas oo xertii ay markhaati ka bixinayeen, ilaa Miikaa’iil istaagay marka Istefanos la dhagxinayay. Iskutallaabtu waxay astaan u tahay sharciga Axadda. Labadaas muddadood ee imtixaanka ah ee la xidhiidha samaysanka sanamka bahalka, waxay muddadii ugu horraysay ku aqoonsanayaan xidhiidhka ay la leedahay boqolka iyo afartan iyo afarta kun, kuwaas oo Masiix astaan u yahay; muddadaasina waxay ku dhammaanaysaa sharciga Axadda, kaas oo iskutallaabtu astaan u tahay. Muddada ugu dambaysa ee la midka ah ee imtixaanka, taas oo lagu matalay shaqadii xertii wakhtigii Masiixa, waxay diiradda saaraysaa dadkii badnaa ee faraha badnaa, waxayna ku dhammaanaysaa marka Miikaa’iil istaago—ee aan ahayn marka Istefanos la dhagxinayay, balse marka nimcada aadanaha ay xidhanto sida ku qoran Daanyeel 12:1.
Qaar baa ku guuldarraysta inay arkaan isku xigxiga dhabta ah ee dhacdooyinka ku qoran Muujintii cutubka saddex iyo tobnaad, aayadda kow iyo tobnaad iyo wixii ka dambeeya, taas oo ay ugu wacan tahay waxa marar badan u muuqda diidmo ula kac ah oo ah in la qiro in marka Maraykanku u hadlo sidii masduulaagii, ay taasi ka dhigan tahay samaysanka buuxa ee sawirka bahalka ee Maraykanka. Si Maraykanku u meel mariyo sharci Axadeed, sawirka bahalka ee Maraykanka waa inuu samaysmaa ka hor sharciga Axadda. Mar kale akhri dhawrkii tuduc ee hore ee hadda laga soo xigtay The Great Controversy, haddii aadan fahmin qodobka.
Marka Maraykanku u hadasho sida mas ku xusan aayadda kow iyo tobnaad ee cutubka saddex iyo tobnaad, waxay ka dhigan tahay falka hay’adaha sharci-dejinta iyo garsoorka oo soo saaraya sharci Axad ah iyagoo raacaya amarka kaniisadaha riddada ah ee Maraykanka. Wareegtada sharciga Axadda waxay ka soo baxdaa afka Maraykanka.
“Waxaan arkay in bahalkii laba-geesoodka lahaa uu lahaa af masduulaagii oo kale, iyo in xooggiisu ku jiray madaxiisa, iyo in amarku afkiisa ka soo bixi doono.” Spalding and Magan, 1.
Waxa had iyo goor iga yaabiyey in Adventism-ku ay ku adkaato inay garato in marka bahalka dhulka ka soo baxay ee labada gees leh uu u hadlo sida masduulaagii, arrintaasi aanay si fudud u calaamadinayn oo keliya sharciga Axadda ee Maraykanka, balse ay sidoo kale calaamadinayso in sanamkii bahalka badda ee baabbanimo si buuxda loo horumariyey. Si Maraykanku u meel mariyo sharciga Axadda, isku-darka kaniisadda iyo dawladda waa inuu marka hore si buuxda u samaysmay. Kaniisadaha riddada ah ee Maraykanku si fudud isuguma yimaadaan Isniin, dabadeedna Talaado uguma tagaan Kongareeska, iyaga oo Kongareeska ku leh waxay doonayaan in sharci Axadeed la ansixiyo Arbacada. Habka isu-biirista ee ka dhex dhacaya kaniisadda iyo dawladda waxaa loo matalayaa “samaysanka” sanamka bahalka, sida “samaysankii” sanamka dahabka ahaa ee ku jira Daanyeel cutubka 3aad; waxay qaadan doontaa wakhti in la dhiso. Sanamka bahalku waa nidaamkii baabbanimadu u adeegsatay inay ku disho malaayiinta shuhado ah xilligii Qarniyadii Mugdiga, waxaana loo baahan yahay horumarro bulsheed, siyaasadeed, diineed, iyo dhaqaale si loo abuuro jawiga bulsheed, iyo saldhigga sharci ee lagama maarmaanka ah, si sharciga Axadda loo dhaqan geliyo. Horumarradaasu waxay metelaan imtixaanka sanamka bahalka, kaas oo “aayadeenna weligeed ah lagu go’aamin doono,” waxayna metelaan imtixaanka ay tahay inaan gudubno “ka hor intaan nala shaabadayn.”
“Rabbigu wuxuu si cad ii tusay in sanamka bahalka la samayn doono ka hor intaan wakhtiga nimcadu xidhmin; waayo, taasu waxay dadka Ilaah u noqon doontaa imtixaanka weyn, kaas oo masiirkooda daa’imka ah lagu go’aamin doono.... Tanu waa imtixaanka ay tahay in dadka Ilaah maraan ka hor intaan la shaabadayn.” Manuscript Releases, volume 15, 15.
Sharciga Axadda waa qalalaasaha habeenbadhka, kaas oo ka hela dhammaystirkiisa ugu dambeeya oo kaamilka ah masalka tobanka bikradood. Qalalaasahaas habeenbadhka ah dhexdiisa waxaa lagu muujin doonaa inaynu nahay bikrado xigmad leh oo Filadelfiya ah ama bikrado nacas ah oo La’odikiya ah. Kuwa nacaska ahi waxay helaan calaamadda bahalka, kuwa xigmadda lihi se waxay helaan shaabadda Ilaah. Qof kasta oo waligiis ku biiray kaniisadda Seventh-day Adventist, oo oggolaaday liiska runta caqiidada ka hor intuusan xubin noqon, sidaas darteedna Seventh-day Adventist kasta waxaa loo soo bandhigay iftiinka runta Sabtida.
“Haddii iftiinka runta laguu soo bandhigay, isagoo kuu muujinaya Sabtida amarka afraad, oo tusaya in aanay jirin wax sal ah oo ku jira Erayga Ilaah oo taageeraya dhawrista Axadda, haddana aad weli ku dhegto sabtida beenta ah, adigoo diidaya inaad quduus ka dhigto Sabtida uu Ilaah ugu yeedho ‘maalintayda quduuska ah,’ waxaad heshaa calaamadda bahalka. Goormay tani dhacdaa?—Markaad addeecdo amarka kugu faraya inaad joojiso shaqada Axadda oo aad Ilaah caabuddo, adigoo og in aanay jirin xataa hal eray oo Kitaabka Quduuska ah ku jira oo muujinaya in Axaddu tahay wax ka duwan maalin shaqo oo caadi ah, waxaad oggolaanaysaa inaad hesho calaamadda bahalka, oo waxaad diidaysaa shaabadda Ilaah. Haddii aynu calaamaddan ku qaadanno fooddaheenna ama gacmaheenna, xukunnada lagu dhawaaqay kuwa caasiyiinta ah waa inay innagu dhacaan. Laakiin shaabadda Ilaaha nool waxaa la saaraa kuwa si damiir leh u xajiya Sabtida Rabbiga.” Review and Herald, April 27, 1911.
Samaysanka suuradda bahalka ee Maraykanka waxay si nebiyad ahaan ah ku bilaabatay Sebtembar 11, 2001. Waxaa jira dhowr markhaati oo nebiyad ah oo xaqiiqadan taageeraya. Laga bilaabo bartaas ilaa sharciga Axadda ee dhowaan iman doona, Adventist-yada maalinta toddobaad waxay go’aaminayaan qaddarkooda weligeed ah, taas oo ku xiran haddii ay ka gudbaan imtixaanka suuradda bahalka ama ay ku dhacaan imtixaanka suuradda bahalka. Waxaan ku doodi lahaa in Adventist-yada maalinta toddobaad aad u yar ay xataa og yihiin in suuradda bahalku tahay imtixaan. In yar, haddii ayba jiraan, ayaa og sida ay u noqon karto imtixaan, waxaana taas ka sii muhiimsan, ma oga waxa looga baahan yahay si imtixaanka looga gudbo. Waxaa nalagu xukumaa, ma aha oo keliya iftiinka aan haysanno, laakiin sidoo kale iftiinka aan heli karnay, haddii aynu nafteena ku dadaalin lahayn fahamka korodhka aqoonta. Sidaas daraaddeed indho-la’aanta La’odikiya waa indho-la’aantii ugu weynayd lix kun oo sano oo dembi ah.
Dadkaygu waa baabba'een aqoonla'aan aawadeed; maxaa yeelay aqoontii waad diidday, aniguna waan ku diidi doonaa, si aadan iigu ahaan wadaad; maxaa yeelay sharcigii Ilaahaaga waad illowday, aniguna carruurtaada waan illoobi doonaa. Hosea 4:6.
Imtixaanka ku saabsan samaysanka sanamka bahalka wuxuu ku dhammaanayaa sharciga Axadda ee dhowaan imanaya, oo haddii aynaan ka gudbin imtixaankaas, waxaan heli doonnaa calaamadda bahalka annaga iyo dhammaan bikradaha nacasyada ah ee La’odikiya, kuwaas oo diiday inay helaan saliidda. Halkan uma joogo inaan difaaco sababta aan u fahmay in imtixaanka sanamka bahalku bilaabmay Sebtembar 11, 2001, oo uu ku dhammaanayo sharciga Axadda. Waxaan si fudud u aqoonsanayaa macquulka nebiyadeed ee lagama maarmaanka u ah in la fahmo doorka Maraykanka, sida lagu aqoonsaday Muujintii cutubka saddex iyo tobnaad, ka dib markuu meelmariyo sharciga Axadda. Aayadda kow iyo tobnaad, wuxuu ugu hadlaa sida masduulaagii, oo laga bilaabo halkaas waxaa muhiim ah in la raaco erayga “isagu.” Sanamka bahalka ee Maraykanku markaas dunida ku khasbayo inay taagto, ma aha sanamka bahalka ee ku jira Maraykanka, waayo kaas hore ayuu u soo maray.
Oo waxaan arkay bahal kale oo dhulka ka soo baxaya; oo wuxuu lahaa laba gees oo u eg wan, wuxuuna u hadlay sidii masduulaagii. Oo wuxuu hortiisa ku adeegsadaa xoogga bahalkii kowaad oo dhan, wuxuuna ka dhigaa dhulka iyo kuwa dhex degganba inay caabudaan bahalkii kowaad, kaas oo nabarkiisii dhimashada lahaa la bogsiiyey. Oo wuxuu sameeyaa calaamooyin waaweyn, si uu xataa dab uga soo dejiyo samada ilaa dhulka iyadoo dadku arkayaan, oo wuxuu ku khiyaaneeyaa kuwa dhulka deggan calaamooyinkaas uu awoodda u lahaa inuu ku sameeyo hortiisa bahalka; isagoo ku leh kuwa dhulka deggan inay u sameeyaan bahalka sanam, kaas oo seef lagu dhaawacay, haddana noolaa. Oo wuxuu lahaa awood uu naf ugu siiyo sanamka bahalka, si sanamka bahalku u hadlo oo weliba uu u yeelo in kuwa aan caabudin sanamka bahalka la laayo intii ay yihiinba. Oo wuxuu ka dhigaa dhammaan, kuwa yaryar iyo kuwa waaweynba, kuwa taajiriinta ah iyo kuwa saboolka ahba, kuwa xorta ah iyo kuwa addoommada ahba, in lagu siiyo calaamad gacantooda midig ama fooddooda; iyo inaan ninna wax iibsan karin ama wax iibin karin, kan mooyaane haysta calaamadda, ama magaca bahalka, ama tirada magiciisa. Muujintii 13:11–17.
Toddobada aayadood, erayga “isagu” wuxuu ku soo noqnoqdaa siddeed jeer. Mar kasta oo erayga “isagu” la adeegsado, wuxuu dib ugu noqonayaa “isagii” asalka ahaa, kaas oo “u hadlay sidii masduulaagii,” xilligii sharciga Axadda ee Maraykanka. Imtixaankii sawirka bahalka ee Adventist‑yada ku noolaa Maraykanka ay ama ku guulaysteen ama ku dhaceen, markii Maraykanku u hadlay sidii masduulaagii, dabadeedna waxaa mar kale loo soo celinayaa Adventist‑yada ku nool quruumaha kale ee dunida, iyo sidoo kale carruurta kale ee Ilaah ee weli Baabuloon ku jira. Maqaalka xiga waxaan ku sii wadi doonnaa tixgelinteenna ku saabsan Maraykanka ee Muujintii cutubka saddex iyo tobnaad, hase yeeshee aan idin xusuusiyo sababta aynu waqtigan runtaan u tixgelinayno.
Dagaalkii ka bilowday Luusifar samada saddexaad wuxuu astaan u yahay dagaalka ka bilaabma samada kowaad marka la gaaro sharciga Axadda. Isgaarsiimaha kharribmay ee masduulaagga waxaa lagu matalay labadaba labadaas dagaal. Muujinta casriga ah ee isgaarsiimaha kharribmay ee Shayddaanku waxay ka dhigan tahay suuxdinta hypnotic‑ka ah ee meeraha dhulku ugu dhacayo taariikhda ka dambaysa sharciga Axadda ee dhowaan imanaya. Marin‑habaabintaas waxaa lagu fuliyaa iyadoo shabakadda caalamiga ahi maamusho waxa loo yaqaan “jidka weyn ee xogta.” Waddooyinka kala duwan ee “jidka weyn ee xogta” waxaa ka mid ah kuwa bulshada, dhaqaalaha, diinta, waxa loogu yeedho sayniska, madadaalada, iyo tan ka sii muhiimsanba waddada warbaahinta.
Marka runta la aqoonsado in “jidka weyn ee macluumaadka” uu yahay muujinta casriga ah ee isgaadhsiimaha sixir-suuradeed ee Shaydaanka, isla markaana uu yahay isla sixir-suuradda dhuuman ee Shaydaanku u adeegsaday dagaalkii malaa’igta ee samada saddexaad, markaas waxa aynu caddayn karnaa in “jidka weyn ee macluumaadka” uu yahay qayb ka mid ah imtixaanka “ugu dambeeya” ee ekaanta bahalka ee dunida, kaas oo dhacaya ka dib sharciga Axadda. Markaas way fududaan doontaa in la garto in imtixaanka “koowaad” ee ekaanta bahalka ee Maraykanku uu khasab ku yahay inuu lahaado isla isgaadhsiimaha Shaydaannimo ee musuqmaasuqmay sida kan ugu dambeeya. Markhaatiga hawsha Shaydaanka ee musuqmaasuqidda “jidka weyn ee macluumaadka” laga bilaabo sharciga Axadda ilaa xidhitaanka muddada nimcada ayaa bixinaya caddaynta sida dilkii labada gees ee Jamhuuriyadnimada iyo hadhaagii Protestantnimada runta ah ee bahalka dhulka loogu fuliyey sannadkii 2020. Waxa lagu fuliyey “jidka weyn ee macluumaadka,” kaas oo Yooxanaa ugu yeedho “waddo” Muujintii kow iyo tobnaad.
Furfuridda xaqiiqooyinkan nebiyadeed waa qayb ka mid ah waxa laga rabo in ay fahmaan kuwa damacsan inay ka gudbaan imtixaanka ekaanta bahalka, kaas oo nebiyaddu si cad u aragtay in la samayn doono ka hor xidhitaanka wakhtiga imtixaanka, iyo ka hor intaan la shaabadayn boqolka iyo afartan iyo afarta kun.
“Marka amarku soo baxo oo shaabbaddu ku dhacdo, dabeecaddoodu waxay ahaan doontaa mid daahir ah oo aan iin lahayn weligeed.” Testimonies, volume 5, 216.