Cutubka kow iyo tobnaad ee Muujintii, labada markhaati waxaa loo qaadaa samada iyagoo ah astaan isla “saacaddaas” uu “qaybtii tobnaad ee magaalada” ku dhacayo. Saacaddaas “hooggii labaad waa dhaafay; oo bal eeg, hooggii saddexaad si dhakhso ah ayuu u imanayaa.” Islaamku waa buunka toddobaad iyo hooggii saddexaad ee imanaya “saacadda” “dhulgariirka” sharciga Axadda.
Oo waxay maqleen cod weyn oo samada ka leh, Kaalaya halkan sare. Oo waxay samada ugu kaceen daruur dhexdeed; colkoodiina way arkeen iyaga. Isla saacaddaasna waxaa dhacay dhulgariir weyn, oo magaalada toban meelood meelkeed baa dhacday, oo dhulgariirkaas waxaa ku dhintay toddoba kun oo nin; kuwii hadhayna cabsi baa ku dhacday, oo waxay ammaaneen Ilaaha samada. Hoogii labaad waa dhammaaday; oo bal eeg, hoogii saddexaad degdeg buu u imanayaa. Markaasaa malaa’igtii toddobaad buunkii yeedhisay; oo waxaa samada ka dhacay codad waaweyn oo leh, Boqortooyooyinkii dunidan waxay noqdeen boqortooyooyinkii Rabbigeenna iyo Masiixiisa; oo isagu wuxuu xukumi doonaa weligiis iyo weligiis. Oo afar iyo labaatankii oday ee Ilaah hortiisa ku fadhiyey carshiyadooda ayaa wejiyadooda ku dhacay, oo Ilaah caabuday, iyagoo leh, Waannu kuugu mahadnaqaynaa, Rabbiyow Ilaaha Qaadirka ahow, ka jira, oo jiray, oo iman doona; maxaa yeelay, waxaad qaadatay xooggaaga weyn, oo waad xukuntay. Oo quruumihii way cadhoodeen, oo cadhadaadiina way timid, iyo wakhtigii kuwii dhintay in la xukumo, iyo inaad abaalgud siisid addoommadaada nebiyada ah, iyo quduusiinta, iyo kuwa magacaaga ka cabsada, yar iyo weynba; iyo inaad baabbi'isid kuwa dhulka baabbi'iya. Markaasaa macbudkii Ilaah ee samada ku yiil la furay, oo macbudkiisana waxaa lagu arkay sanduuqii axdigiisa; oo waxaa dhacay hillaacyo, iyo codad, iyo onkodad, iyo dhulgariir, iyo roobdhagaxyaale weyn. Muujintii 11:12–19.
Labada markhaati waxay samada ugu kacaan daruur, taas oo si nebiyannimo ah u metelaysa koox malaa’ig ah. Sida hore loogu soo xigtay maqaalladan iyo sida laga helo Miisaska Xabaquuq, Sister White waxay tilmaamaysaa in marka farriimaha keli-keliga ah ee lagu matalay malaa’igtii koowaad, tii labaad, iyo tii saddexaad ay soo galaan taariikhda nebiyannimada, loo sawiro iyagoo ah malaa’ig keli-keli ah; laakiin farriinta Qaylada Saqda-dhexe waxaa lagu matalaa malaa’ig badan. Labada markhaati waxaa kor loogu qaadaa samada iyagoo ku dhawaaqaya farriinta Qaylada Saqda-dhexe iyada oo loo marayo ciidan malaa’ig ah; sidaas darteed waxaa loo qaadaa samada “daruur ku jirta.”
“Ku dhow dhammaadka farriintii malaa’igta labaad, waxaan arkay iftiin weyn oo samada ka imanaya oo ku ifaya dadka Ilaah. Fallaaraha iftiinkaasu waxay u ekaayeen kuwo u dhalaalaya sida qorraxda. Oo waxaan maqlay codadka malaa’igaha oo qaylinaya, ‘Bal eega, Aroosku waa imanayaa; u baxa inaad ka hor tagtaan Isaga!’”
“Tani waxay ahayd qayladii saqdhexe, taas oo ahayd inay awood siiso farriintii malaa’igta labaad. Malaa’ig baa samada laga soo diray si ay u toosiyaan quduusiintii niyad-jabsanaa oo ay ugu diyaariyaan hawsha weyn ee hortooda taal. Nimankii ugu hibada badnaa ma ahayn kuwii ugu horreeyey ee farriintan qaata. Malaa’ig baa loo diray kuwa is-hoosaysiiya oo daacadda ah, waxaana lagu qasbay inay qaylada kor u qaadaan, ‘Bal eega, Aroosku waa imanayaa; u baxa si aad ula kulantaan!’ Kuwii qaylada lagu aamminay way dedaaleen, oo xoogga Ruuxa Quduuska ah ayay farriintii ku dhawaaqeen, walaalahoodii niyad-jabsanaana way toosiyeen. Hawshani kuma taagnayn xigmadda iyo aqoonta dadka, laakiin waxay ku taagnayd xoogga Ilaah, quduusiintiisii qaylada maqashayna way diidi kari waayeen. Kuwii ugu ruuxiga badnaa ayaa farriintan ugu horrayn qaatay, kuwii horena hawsha u hoggaamin jirayna waxay ahaayeen kuwii ugu dambeeyey ee qaata oo ka qayb qaata ballaarinta qaylada, ‘Bal eega, Aroosku waa imanayaa; u baxa si aad ula kulantaan!’” Early Writings, 238.
Saacadda dhulgariirka, kaas oo baabbiʼiya toban meelood meel oo magaalada ka mid ah, ayaa toddoba kun oo nin la laayaa. Dhulgariirku waa sharciga Axadda ee Maraykanka. Magaalo wax sii sheegidda dhexdeeda waa boqortooyo, Maraykankuna waa toban meelood meel ka mid ah boqortooyada tobanka boqor ee Muujintii 17. Maraykanka waxaa lagu ridaa dhulgariirka sharciga Axadda, wuxuuna joojiyaa inuu ahaado boqortooyada lixaad ee wax sii sheegidda Kitaabka Quduuska ah; dabadeedna wuxuu u gudbaa inuu noqdo boqorka hormuudka ah ee tobanka boqor, oo ah boqortooyada toddobaad ee wax sii sheegidda Kitaabka Quduuska ah, kuwaas oo ku heshiin doona inay boqortooyadooda siiyaan baabtiisnimada, taas oo ah ta siddeedaad oo ka mid ah toddobada.
Oo tobanka geesood ee aad aragtay waa toban boqor, kuwaas oo aan weli boqortooyo helin; laakiinse waxay saacad keliya amar ku helaan iyagoo boqorro ah oo bahalka la jira. Kuwanu waa isku maan, oo xooggooda iyo itaalkaoodaba waxay siiyaan bahalka. Kuwanu waxay la diriri doonaan Wanka, Wankuna wuu ka adkaan doonaa iyaga, waayo, isagu waa Sayidka sayidyada iyo Boqorka boqorrada; kuwa isaga la jirana waa kuwa loo yeedhay, oo la doortay, oo aaminka ah. Oo wuxuu igu yidhi, Biyihii aad aragtay oo ay dhilladu ku dul fadhido waa dadyow, iyo faro badan, iyo quruumo, iyo afaf. Oo tobanka geesood ee aad ku aragtay bahalka dushiisa, kuwanu way necbaan doonaan dhillada, oo waxay ka dhigi doonaan cidla iyo qaawan, oo hilibkeedana way cuni doonaan, dabna way ku gubi doonaan. Waayo, Ilaah wuxuu qalbigooda geliyey inay doonistiisa fuliyaan, oo ay isku raacaan, oo boqortooyadooda siiyaan bahalka, ilaa erayada Ilaah ay ka rumoobaan. Oo naagtii aad aragtay waa magaaladaas weyn, oo u talisa boqorrada dhulka. Muujintii 17:12–18.
Boqorrada tobanka ah ee Qaramada Midoobay waxay “isku raaceen” inay “boqortooyadooda” caalamiga ah “siiyaan bahalka.” Waxay leeyihiin “hal maan,” sida ay “isku tashadeen iyagoo isku ra’yi ah” Sabuurrada siddeetan iyo saddex ku qoran. Axaab wuxuu ahaa boqorkii tobanka qabiil, kaas oo galay xiriirka sharci-darrada ah ee sino la leh dhilladii Turos ee Ishacyaah saddex iyo labaatan. Xiriirkii sharci-darrada ahaa ee Axaab iyo Yesebeel wuxuu astaan u ahaa xiriirkii sharci-darrada ahaa ee Herodos iyo Herodiyaas ee wakhtigii Eliiyaah, kaas oo lagu matalay Yooxanaa Baabtiisaha. Herodos wuxuu ahaa wakiil ka mid ah Boqortooyadii Rooma, taas oo Daanyeel toddoba ku cad in Boqortooyada Rooma ay ka kooban tahay toban gees. Tobanka gees waxaa astaan u ahaa boqortooyadii Axaab ee tobanka qabiil, labaduba waxayna markhaati u yihiin tobanka boqor ee Qaramada Midoobay. Iyadoo Axaab iyo Herodos ay dawladnimada ku matalayaan xiriirradaas sharci-darrada ah, doorkoodu wuxuu ahaa inay u fuliyaan cadaadiska bidcooleyaasha dhilladii Turos aawadeed, taas oo heesaheeda qaadda dhammaadka toddobaatanka sannadood ee astaanta ah.
“Boqorro iyo taliyayaal iyo guddoonno waxay naftooda saareen astaanta kan Masiixa ka geesta ah, waxaana lagu matalay masduulaagii u baxay inuu quduusiinta la dagaallamo—kuwa xajiya amarrada Ilaah oo haysta rumaysadka Ciise.” Testimonies to Ministers, 38.
Marka la dejiyo sharciga Axadda, bahalka dhulka ka soo baxay wuxuu joojiyaa inuu xukumo sidii boqortooyadii lixaad ee waxsii sheegista Kitaabka Quduuska ah, waayo wuxuu immika sino la galay Yeesebeel, dabadeedna wuxuu la wareegaa hoggaanka Qaramada Midoobay. Markaas ayuu dunida oo dhan ku khasbaa inay taagto suurad caalami ah oo bahalka ah, sida ay hore ugu sameeyeen qaran-kooda markii la dejiyey sharciga Axadda.
Oo khiyaanaynayaa kuwa dhulka deggan isagoo adeegsanaya mucjisooyinkii loo siiyey inuu ku sameeyo hortiisa bahalka; isagoo ku leh kuwa dhulka deggan inay u sameeyaan bahalka sanam, kaas oo seef lagu dhaawacay, haddana noolaa. Oo waxaa loo siiyey amar uu nafta ugu bixiyo sanamka bahalka, si sanamka bahalku u hadlo, oo uu weliba ka yeelo in inta aan caabudin sanamka bahalka la dilo. Oo wuxuu ku khasbayaa dhammaan, kuwa yaryar iyo kuwa waaweyn, kuwa taajiriinta ah iyo kuwa masaakiinta ah, kuwa xorta ah iyo kuwa addoommada ah, in calaamad lagu siiyo gacantooda midigta ah ama fooddooda: si aan ninna wax u iibsan ama u gadin, kan mooyaane kii lahaa calaamadda, ama magaca bahalka, ama tirada magiciisa. Muujintii 13:14–17.
Axaab, Herodos, tobanka boqor ee Boqortooyadii Roomaanka, iyo tobanka boqor ee Qaramada Midoobay waxay matalaan masduulaagii u baxa inuu quduusiinta la dagaallamo; waayo mar kasta waa gacaliyaha Yesebeel kan fuliya silcinta kuwa ay Yesebeel ku sifeeyso bidcooleyaal.
“Sidaas darteed masduulaagii, marka hore, wuxuu matalaa Shaydaan; hase yeeshee, macne labaad ahaan, waa astaan Roomaankii jaahiliga ahaa.” The Great Controversy, 439.
Dhulgariirkii sharciga Axadda waxaa lagu “laayaa” “toddoba kun” oo nin. Daniel kow iyo toban aayadda afartan iyo kow, “kuwo badan baa la afgembiyaa.” Kuwii la afgembiyey marka sharciga Axaddu yimaado waa Adventist-yaasha maalinta toddobaad ee La’odikiya oo aan isu diyaarin qalalaasaha. Tirada “toddoba kun” waxay matalaysaa kuwa hadhay ee dadka Ilaah. Ilaah wuxuu Eliiyaah ugu sheegay, xilligii qalalaasaha Buur Karmel, oo matalaya qalalaasaha sharciga Axadda, inay jireen “toddoba kun oo Israa’iil ku jira” oo aan Baal jilba u sujuudin. Rasuul Bawlos ayaa arrintan ka faallooda.
Haddaba waxaan leeyahay, Ilaah ma xooray dadkiisii? Yaanay taasu dhicin. Waayo, aniguna waxaan ahay reer binu Israa’iil, farcankii Ibraahim, qabiilkii Benyaamiin. Ilaah ma xoorin dadkiisii uu hore u yiqiin. Miyeydnaan garanayn waxa Qorniinku ka sheegayo Eliyaas? siduu Ilaah uga dacwoonayo reer binu Israa’iil, isagoo leh, Rabbiyow, nebiyadaadii way dileen, meelihii allabarigaagana way dumiyeen; aniguna keligay baa hadhay, oo naftaydana way doondoonayaan. Laakiin maxaa loogu jawaabay xagga Ilaah? Waxaan naftayda u reebtay toddoba kun oo nin oo aan jilibka u sujuudin sanamkii Bacal. Sidaas oo kale haddaba wakhtigan xaadirka ahna waxaa jira kuwo hadhay sida doorashada nimcada ku timid. Rooma 11:1–5.
Erayada “todoba kun” waxay matalaan hadhaagii dadka Ilaah, hase ahaatee waa in lagu xisaabtamaa macnaha guud ee lagu aqoonsaday si calaamad ahaan ah. Ragga lagu afgembiyey dhulgariirkii sharciga Axadda waa hadhaaga Adventistayaasha aan aaminka ahayn ee maalinta toddobaad, kuwaas oo halkaas iyo markaas lagu qafaashay Baabuloonii ruuxiga ahayd ee casriga ah. Taariikhda nebiyadeed ee Israa’iiltii qadiimiga ahayd ee dhab ahaan jirtay, markii Baabuloon ay Yeruusaalem baabi’isay mar labaad saddex jeer ka mid ah, waxaa jiray hadhaagii “todoba kun” oo rag “xoog badan” ah “oo dalka ka mid ah” kuwaas oo maxaabiis ahaan loo kaxaystay.
Oo wuxuu Yehooyaakiin u kaxeeyey Baabuloon, iyo boqorka hooyadiis, iyo boqorka naagihiisii, iyo saraakiishiisii, iyo kuwa xoogga badan ee dalka; kuwaas ayuu maxaabiis ahaan uga waday Yeruusaalem ilaa Baabuloon. Oo raggii xoogga lahaa oo dhan, kuwaas oo ahaa toddoba kun, iyo farsamayaqaanno iyo tumaallo kun ah, dhammaan kuwii xoog badnaa oo dagaal ku habboonaa, kuwaasna boqorkii Baabuloon wuxuu maxaabiis ahaan u geeyey Baabuloon. Oo boqorkii Baabuloon wuxuu Mattanyaah, oo ahaa walaalkii aabbihiis, ka dhigay boqor meeshiisii, magiciisiina wuxuu u beddelay Sidqiyaah. 2 Boqorradii 24:15–17.
Markii ragga xoogga badan ee Yeruusaalem lagu dumiyo gariirka dhulka ee sharciga Axadda, “hooggii saddexaadna si dhaqso ah ayuu u imanayaa. Markaasaa malaa’igtii toddobaad buunkii afuuftay.” Hoogga saddexaad waa buunka toddobaad ee ay malaa’igta toddobaad afuufto. “Saacadda” “gariirka dhulka” ee sharciga Axadda—Islaam baa wax ku dhufta!
Mid ka mid ah astaamaha ugu waaweyn ee Islaamka intii lagu jiray hooggii kowaad iyo kii labaad, wuxuu ahaa xaqiiqada taariikhiga ah ee ah in habkooda dagaalku ka duwanaa xeeladaha caadiga ah ee dagaalka ee lagu fulin jiray taariikhda xilligii ay gudanayeen kaalintoodii nebinnimo. Habkooda dagaalku wuxuu ahaa inay si kedis ah oo aan la filayn u weeraraan. Erayga “assassin” waxaa laga soo dheegtay dhaqammadii dagaalyahannada Islaamka ee muddadaas taariikhda. Weeraradoodu waxay la mid ahaayeen kuwii Kamikazayaasha Jabbaanka ee Dagaalkii Labaad ee Adduunka. Dagaalyahannada Islaamku waxay filayeen inay dhintaan marka ay dilka qorshaysan ku fuliyaan bartilmaameedkooda. Sababtaas awgeed, dhaqanka caadiga ah ee dagaalyahannadu wuxuu ahaa inay geerida isu diyaariyaan iyagoo ku sakhraamaya xashiish ka hor weerarkooda si ay uga gacan siiso yaraynta cabsida geerida. Marka ay ku dhacaan dhibbanayaashooda, waxay ahayd si kedis ah oo aan la filayn, ku tiirsanaantoodii xashiishka si ay u gaadhaan xaaladda maskaxeed ee la doonayay, oo ay weheliso weerarka qarsoodiga ah, ayaa samaysay saldhigga eray-asalka ah ee erayga “assassin,” sababtuna tahay xidhiidhkiisa erayga hashish.
Waxaa dhaqso u imanaya hooggii saddexaad iyo buunkii toddobaad.
Sidoo kale, Oktoobar 22, 1844, malaa’igta axdigu waxay “si kedis ah” ugu timid macbudkiisa. Walaasha White waxay qeexday “kedisnimada” imaatinka malaa’igta axdiga, taasoo muujinaysa in imaatinkiisu ahaa “mid aan la filayn.” Sidaas darteed afartaas “imaan” ee dhammaantood ku rumoobay Oktoobar 22, 1844 waxay ahaayeen kuwo lama filaan ah oo kedis ah.
“Imaatinka Masiixa oo ah Wadaadkeenna Sare ku imanaya meesha ugu quduusan, si loo nadiifiyo meesha quduuska ah, sida lagu muujiyey Daanyeel 8:14; imaanshaha Wiilka Aadanaha ee u imanaya Odaygii Maalmaha, sida lagu soo bandhigay Daanyeel 7:13; iyo imaanshaha Rabbiga ee macbudkiisa, sida uu Malakii u sii sheegay, dhammaantood waa tilmaamo ka hadlaya isla dhacdadaas; tanuna sidoo kale waxaa lagu matalayaa imaanshaha arooska ee arooska loo tegayo, sida Masiixu ugu sharraxay masaalka tobanka bikradood ee Matayos 25.” The Great Controversy, 426.
Masaalka tobanka gabdhood ee bikradaha ah ayaa loo soo celiyaa isla xaraf-xaraf, sidaas darteed afarta “imaansho” ee rumoobay Oktoobar 22, 1844, waa inay mar kale u rumoobaan isla xaraf-xaraf dhulgariirka ah oo ah sharciga Axadda. Iyadoo ka faalloonaysa masaalka gabdhaha bikradaha ah, Sister White waxay ku darsataa markhaatiga aqoonsanaya lama-filaanimada iyo aan-la-sii-filan-karnimada lagu astaan yeelay dhulgariirka sharciga Axadda, kaas oo ah rumoobidda kaamilka ah ee Qaylada Saqda Dhexe.
“Dabeecaddu waxaa muujiya qalalaase. Markii codkii qiiro leh saqdii dhexe ku dhawaaqay, ‘Bal eega, aroosku waa imanayaa; u baxa inaad ka hortagtaan,’ bikradihii hurdayay way ka tooseen hurdadoodii, markaasna waxaa la arkay kuwii isu diyaariyey dhacdadaas. Labada qayboodba si lama filaan ah ayaa loogu qabtay, laakiin mid baa u diyaarsanaa xaaladda degdegga ah, tan kalena waxaa lagu helay iyada oo aan diyaar ahayn. Dabeecaddu waxaa muujiya duruufaha. Xaaladaha degdegga ahi waxay soo saaraan birta runta ah ee dabeecadda. Masiibo kedis ah oo aan la filayn, geeri ama murugo, ama qalalaase; xanuun lama filaan ah ama silic, ama wax nafta hor keena dhimashada, ayaa soo saari doona waxa dhab ahaan ku jira dabeecadda. Waxaa la muujin doonaa inay jirto iyo in kale rumaysad dhab ah oo lagu qabo ballamaha ereyga Ilaah. Waxaa la muujin doonaa inay naftu nimco ku taagan tahay iyo in kale, iyo inuu saliid ku jiro weelka iyo laambadda.”
“Wakhtiyada imtixaanku way u yimaadaan dadka oo dhan. Sidee baynu isu haynaa marka aynu ku jirno imtixaanka iyo tijaabinta Ilaah? Laambadahayagu ma bakhtiyaan? mise weli way sii shidan yihiin? Ma u diyaarsannahay xaalad kasta oo degdeg ah annagoo ku xiran Isaga oo ka buuxa nimco iyo run? Shantii bikradood ee xigmadda lahayd ma ayan u gudbin karin dabeecaddooda shantii bikradood ee nacasnimada lahayd. Dabeecaddu waa inaynu innagu u samaysannaa si shaqsiyeed.” Review and Herald, October 17, 1895.
Marka uu dhaco gariirka sharciga Axadda, Maraykanku wuxuu joojinayaa inuu ahaado boqortooyadii lixaad ee waxsii sheegidda Kitaabka Quduuska ah. Hadhaagii toddobada kun ee Adventistayaasha La’odikiya ee aan isu diyaarin dhibaatada, waxay muujin doonaan dabeecad u diyaarsan calaamadda bahalka. Markaas Islaamku si kedis ah oo aan la filayn ayuu u yimaadaa, waayo “hoogga saddexaad si dhakhso leh buu u imanayaa” sida “malaa’igta toddobaad” u dhawaaqayso!
Afarta “imaansho” ee dhammaantood rumoobay Oktoobar 22, 1844, ayaa markaas mar kale la soo celiyaa. Imaanshihii kowaad wuxuu aqoonsi siiyey furitaanka xukunka, isagoo rumoobaya Daanyeel siddeed aayadda afar iyo tobnaad. Wuxuu xaqiijiyey farriintii malaa’igta kowaad ee ku dhawaaqday in “saacaddii” xukunkiisu timid. Rumoobiddaasu waxay tusaale u tahay “saacadda” dhulgariirka, taas oo ka bilaabmata sharciga Axadda, oo ah “saacadda” Islaamku ku keeno “xukunkiisa” dusha Maraykanka sababo la xiriira meelmarinta sharciga Axadda.
Rasuulkii axdiga ee Malaakii cutubka saddexaad ku xusan, ayaa si lama filaan ah u yimid macbudkii uu ku dhisay lix iyo afartan sannadood gudahood, laga bilaabo 1798 ilaa 1844, si uu axdi ula galo “Laawiyiinta” taariikhdii Millerite-ka. Markii uu dhaco dhulgariirka sharciga Axadda, rasuulkii axdigu wuxuu si lama filaan ah u yimaadaa si uu u galo macbudka lafihii engegnaa ee kuwii dhintay ee la soo sara kiciyey, si uu axdi ula galo “Laawiyiinta” taariikhda boqol iyo afartan iyo afar kun.
Waqtiga gariirka dhulka ee sharciga Axadda, Wiilka Aadanahu wuxuu u yimaadaa Aabbaha si uu boqortooyo u helo, taas oo ah dhammaystirka Daanyeel toddoba aayadda saddex iyo tobnaad, sida uu yeelay Oktoobar 22, 1844, waayo “saacadda” gariirka dhulka waxaa jira “codad samada ka yeedhaya,” kuwaas oo ku dhawaaqaya in “boqortooyooyinkii dunidan ay noqdeen boqortooyooyinka Rabbigeenna iyo Masiixiisa; oo isagu weligiis iyo weligiisba wuu xukumi doonaa. Oo afar iyo labaatankii oday, oo Ilaah hortiisa ku fadhiyey kuraastoodii, waxay wejiyadooda ku dhaceen, oo Ilaah bay caabudeen, Iyagoo leh, Waannu kuugu mahadnaqaynaa, Rabbiyow Ilaaha Qaadirka ahow, kan jira, oo jiray, oo iman doona; maxaa yeelay waxaad qaadatay xooggaaga weyn, oo waad xukuntay.”
Saacadda dhulgariirka, markuu xukunkiisu yimid, iyo labadii markhaati ee hore looga soo sara kiciyey waddadii lagu dilay ay istaagaan. Markaas, iyagoo ah ciidan xoog weyn leh, ayaa samada kor loogu qaadaa, halka hadhaaga toddobadii kun ee Adventistada La’odikiyaanka ah la afgembiyo. Qamadigii xigmadda lahaa ayaa isla goobtaas iyo isla markaas laga soocay gocoshii nacasnimada lahayd. Markaas Masiixu wuxuu qaataa boqortooyadiisa, waxaana dhawaaqa buunka toddobaad, kaas oo sidoo kale ah hooggii saddexaad, oo si kedis ah oo aan la filayn u yimaada; dabadeedna “quruumaha” way “cadhoodeen, cadhadaaduna way timid.”
Ka cadhaysiinta quruumaha waa doorka nebinnimo ee Islaamka, waxayna ka bilaabataa saacadda dhulgariirka oo sii socotaa ilaa xidhitaanka wakhtiga imtixaanka aadanaha iyo toddobada belaayo ee ugu dambaysa, kuwaas oo lagu muujiyey erayada, “cadhaabkaagu waa yimid.” Inta u dhaxaysa sharciga Axadda ee Maraykanka iyo xidhitaanka wakhtiga imtixaanka, halkaas oo cadhada Ilaah lagu muujiyo toddobada belaayo ee ugu dambaysa—hoogga saddexaad, oo astaan u ah Islaamka; buunka toddobaad, oo astaan u ah Islaamka; iyo ka cadhaysiinta quruumaha, oo astaan u ah Islaamka—waxay bixiyaan saddex markhaati oo astaan ah oo muujinaya in farriinta Qaylada Habeenbadhku ay tahay rumoobidda imaatinka Islaamka ee sharciga Axadda.
Sida dhaqdhaqaaqii Millerite bilowgiisii, farriintii Qaylada Saqda dhexe waxay ahayd sixid ku saabsan wax sii-sheegis fashilantay. Taariikhda Millerite, fashilku wuxuu ku saabsanaa dhacdadii la sii sheegay inay dhici doonto. Bilowgii taariikhda Millerite, reer Filadelfiya waxay soo bandhigeen wax sii-sheegistoodii fashilantay, maxaa yeelay Ilaah gacantiisa ayuu ku daboolay qalad ku jiray shaxdii 1843.
Dhaqdhaqaaqa La’odikiya ee dhammaadka Future for America, Ilaah marna gacantiisa kuma daboolin qaladka. Waxay ahaayeen gacmo dadnimo oo daboolay runta ahayd in waqtiga aan mar dambe loo adeegsan codsi nebiyadeed. Gacmaha dadku waxay metelaan shuqullo dadnimo.
Dhaqdhaqaaqii ugu dambeeyey ee boqolka iyo afartan iyo afarta kun, khaladka ku jiray dabaqidda wakhtigu wuxuu ahaa dembi, waayo dabaqidda wakhtiga nebinnimada mar dambe lama oggolayn in la isticmaalo. Dabaqiddaas dembiga leh ee wakhtiga waxaa hore loogu sii calaamadeeyey Muuse oo iska indhatiray amarkii Ilaah ee ahaa inuu wiilkiisa gudo, waxaana kaloo lagu sii calaamadeeyey Cuusaah oo iska indhatiray amarkii Ilaah ee ahaa in wadaaddada oo keliya ay sanduuqa qaadi karaan. Ma ahayn doonista Rabbiga in midkoodna falalkaas ama dayacaadahaas dembiga leh ay dadkiisa ku dhex dhacaan. Dembigu hal qeexid oo keliya ayuu leeyahay, waana ku xadgudubka sharciga. Muuse wuxuu ku xadgudbay sharcigii gudniinka ee Ilaah, Cuusaah wuxuu ku xadgudbay sharcigii meesha quduuska ah ee Ilaah, dhaqdhaqaaqanna wuxuu ku xadgudbay sharcigii nebinnimada ee Ilaah. Israa’iiltii hore waxaa laga dhigay kuwa lagu aaminay sharciga Ilaah, dhaqdhaqaaqii Advent-kana bilowgiisa iyo dhammaadkiisaba waxaa sidoo kale laga dhigay kuwa lagu aaminay runaha nebinnimada ee Ilaah.
Iyadoo ku jirta cidhiidhigeeda, Sipporah markiiba iyada qudheedu waxay fulisay falka gudniinka wiilkooda, sidaasna waxay u matalaysay toobadda kuwii ku lug lahaa dhaqdhaqaaqan ay ahayd inay isla markiiba muujiyaan sababo la xiriira dayacaaddii dembiga lahayd ee oggolaatay in ku-dhaqangelinta wakhti lala xiriiriyo farriinta. Daa’uudna si la mid ah wuxuu muujiyaa toobad aad u daran falka Cuusaah awgiis. In dhaqdhaqaaqu ku doodo in ku-dhaqangelinta wakhtiga ee saadaashii Luulyo 18, 2020 ay si uun u ahayd sax, in si uun ay u ahayd doonista Ilaah, waa in la yidhaahdo Muuse iyo Sipporah run ahaantii uma baahnayn inay ilaaliyaan amarrada cad ee Ilaah, iyo in Ilaah aanu dhab ahaan dan ka lahayn in Cuusaah taabtay sanduuqa axdiga. Luulyo 18, 2020 waxay ahayd saadaal been ah, qodobkii beenta ahaana wuxuu ahaa qodobka wakhtiga.
Xaqiiqooyinkan waxaa si dheeraad ah loogu sii faahfaahin doonaa maqaalka xiga.
“Rabbigu wuxuu i tusay in farriinta malaa’igta saddexaad ay tahay inay baxdo, oo lagu naadiyo carruurta Rabbiga ee kala firidhsan, iyo in aan lagu xidhi karin waqti; waayo, waqti mar dambe imtixaan ahaan looma dhigi doono. Waxaan arkay in qaar ay gelayeen kicitaan been ah oo ka dhashay wacdinta waqtiyeed; in farriinta malaa’igta saddexaad ay ka xoog badan tahay intii waqti xoojin karo. Waxaan arkay in farriintani ay ku taagnaan karto aasaaskeeda qudheeda, iyo in aanay waqti u baahnayn si uu u xoojiyo, iyo inay ku bixi doonto xoog weyn, oo ay gudan doonto hawsheeda, oo xaqnimo lagu soo gaabin doono.” Experience and Views, 48.