Kitabu cha Danieli - Nambari Tisini na Sita

Mfumo wa ujumbe wa kinabii wa William Miller ulikuwa nguvu mbili za kuleta ukiwa: upagani ukifuatiwa na upapa; na mfumo wa ujumbe wa kinabii wa Future for America ni nguvu tatu za kuleta ukiwa: upagani, ukifuatiwa na upapa, kisha ukifuatiwa na Uprotestanti uliopotoka, lakini zote zikiwa kwa wakati mmoja mwishoni. Ufunguo wa msingi wa kinabii kwa uelewa wa kinabii wa Miller ulikuwa kwamba “kila siku” katika kitabu cha Danieli ni ishara ya upagani, kwani ufafanuzi huo uliweka uhusiano wa nguvu hizo mbili za kuleta ukiwa ambazo zikawa mfumo wa uelewa wake wa kinabii. Ufunguo wa msingi wa kinabii kwa uelewa wa kinabii wa Future for America pia ni kwamba “kila siku” katika kitabu cha Danieli ni ishara ya upagani, kwa kuwa utimizaji wa kihistoria wa upagani uliweka mfululizo wa matukio katika Danieli sura ya kumi na moja, aya ya arobaini na aya ya arobaini na moja, ambao ukawa mfumo wa uelewa wa kinabii wa Future for America.

Kama ilivyo kawaida kwa nuru mpya, maendeleo ya kweli iliyofunguliwa mwaka 1989 wakati wa kuanguka kwa Umoja wa Kisovyeti yalipigiwa vita na sauti nyingi mbalimbali. Upinzani dhidi ya kweli mara zote ulisababisha ufahamu ulio wazi zaidi wa kweli. Katika mabishano ya awali dhidi ya kweli iliyomo katika mistari sita ya mwisho ya Danieli sura ya kumi na moja, kanuni kadhaa za kinabii zilizoko katika Biblia zilitambuliwa kama uthibitisho muhimu wa kuunga mkono kuongezeka kwa maarifa kulikotokea wakati kitabu cha Danieli kilipofunguliwa mwaka 1989. Kwa sasa tunazingatia mojawapo ya kanuni hizo, ambayo tunaiita “matumizi mara tatu ya unabii.”

Tulianza kwa kuangalia matumizi mawili ya mara tatu ambayo katika kiwango kimoja ni mstari uleule, lakini katika kiwango kingine ni tofauti. Madhihirisho mawili ya kwanza ya Roma (ya kipagani na ya kipapa), yanaanzisha udhihirisho wa tatu wa Roma ya Kisasa. Madhihirisho mawili ya kwanza ya Babeli (Babel na Babylon), yalithibitisha udhihirisho wa tatu wa Babeli ya Kisasa. Roma ya Kisasa ni mnyama wa Ufunuo kumi na saba ambaye Babeli ya Kisasa anampanda na kumtawala. Wawili hao ni tofauti kama vile koboi alivyo tofauti na farasi wake, lakini pia hufanya uzinzi wa kiroho wao kwa wao, hivyo katika kiwango hicho ni kitu kimoja. Kuna matumizi mengine mawili ya mara tatu ya unabii ambayo yana uhusiano unaofanana.

Madhihirisho mawili ya kwanza ya Eliya (Eliya na Yohana Mbatizaji), yanaweka msingi wa Eliya wa tatu wa siku za mwisho. Pamoja na hilo, wajumbe wawili wa kwanza wanaoandaa njia kwa Mjumbe wa Agano (Yohana Mbatizaji na William Miller), wanaweka msingi wa mjumbe anayeandaa njia kwa Mjumbe wa Agano katika siku za mwisho. Kuna mambo matatu muhimu ya kutambua kuhusu mistari hii miwili ya matumizi mara tatu ya unabii.

Jambo la kwanza ni kwamba wawakilishi halisi wa kihistoria wa mistari miwili ya matumizi mara tatu ya unabii kimsingi ni wahusika wale wale wa kihistoria, lakini madhumuni yao katika mawakilisho hayo mawili ni tofauti bayana. Jambo la pili ni kutambua ni nini tofauti iliyopo kati ya matumizi hayo mawili ya mara tatu ya unabii yanayohusiana kwa karibu. Tofauti hiyo ni kwamba Eliya anawakilisha kazi ya nje katika siku za mwisho, na mjumbe anayeandaa njia kwa Mjumbe wa Agano, anawakilisha kazi ya ndani katika siku za mwisho.

Hoja ya tatu ya kuzingatia ni kwamba Yesu, kama Alfa na Omega, anamtambua Eliya wa tatu, na pia mjumbe wa tatu anayeandaa njia, kwa kuwahusianisha na mjumbe wa kwanza na wa mwisho wa Eliya, na mjumbe wa kwanza na wa mwisho anayeandaa njia kwa ajili ya Mjumbe wa Agano. Mjumbe wa Eliya wa malaika wa kwanza na mjumbe wa Eliya wa malaika wa tatu wanaunda utimilifu wa tatu wa Eliya, na mjumbe anayeandaa njia anaonyeshwa kama mjumbe wa harakati za malaika wa kwanza na wa tatu.

Nabii Eliya anatoa kielelezo cha makabiliano ya siku za mwisho kati ya watu wa Mungu na muungano wa mara tatu wa Roma ya Kisasa, katika makabiliano ya Mlima Karmeli.

Mlima Karmeli uko kaskazini mwa Israeli, karibu na pwani ya Bahari ya Mediterania. Unaelekea takriban kutoka kaskazini-magharibi hadi kusini-mashariki na kuunda tuta mashuhuri linaloenea kwa urefu wa takriban maili 39 (kilomita 63). Bonde la Megido, linalojulikana pia kama Bonde la Yezreeli, liko kusini-mashariki mwa Mlima Karmeli. Mlima Karmeli na Bonde la Megido viko karibu kiasi kwa umbali. Umbali kati yao, kwa mstari wa moja kwa moja (kama ndege anaruka), ni takriban maili 20 hadi 25 (kilomita 32 hadi 40). Magharibi mwa Mlima Karmeli kuna Bahari ya Mediterania, na mashariki mwa Bonde la Megido na Bonde la Yezreeli kuna Ziwa la Galilaya, linalojulikana pia kama Ziwa Tiberia au Ziwa Kinereti.

Katika Ufunuo, vita ya Armagedoni inatambulisha Bonde la Megido, na uvuvio haukutaka wanafunzi wa unabii waamini kwamba kitabu cha Ufunuo kilikuwa kinawasilisha ujumbe wake kwa maana halisi; kwa hiyo, kilipokitambulisha Armagedoni (Megido) kama Armagedoni kilitumia neno "har," ambalo maana yake ni mlima, ili kuweka wazi kwamba vita hiyo ilikuwa uwakilishi wa kiroho wa vita ya mwisho ambayo joka, mnyama na nabii wa uongo wanaiongoza dunia kuiendea.

Kwa kuitaja Megido kuwa Harmagedoni, Yohana alihakikisha kwamba Harmagedoni lisiwe likafahamiwa kama eneo halisi la kijiografia, kwa maana Megido ni bonde wala haina milima. Karibu hapo kuna Mlima Karmeli ambako Eliya alikabiliana na Ahabu na manabii wa Yezebeli; hivyo, Megido na Mlima Karmeli vyote ni vielelezo vya vita vya mwisho vya Harmagedoni.

Kama ungechora pembetatu kwa kuchukua Yerusalemu, Mlima Karmeli, na Bonde la Megido, Yerusalemu ingekuwa pembe ya kusini mashariki ya pembetatu hiyo, na Mlima Karmeli ukiwa kaskazini magharibi na Bonde la Megido kaskazini mashariki. Eneo linalowakilisha kwa ishara vita vya Armagedoni limepakana na bahari mbili, na mfalme wa kaskazini (kahaba wa Babeli ya Kisasa) anafikia mwisho wake kati ya bahari hizo na mlima mtakatifu mtukufu. Na wakati huo kipindi cha majaribio ya binadamu kinamalizika.

Matumizi mara tatu ya Eliya yanawakilisha makabiliano ya nje ya watu wa Mungu na mfalme wa kaskazini, ambaye ndiye kichwa cha muungano wa mara tatu wa joka, mnyama na nabii wa uongo unaouongoza ulimwengu hadi Harmagedoni. Maadui watatu wa Eliya waliokuwa kielelezo cha muungano huo wa mara tatu walikuwa Ahabu, aliyekuwa mfalme wa makabila kumi ya kaskazini, akiwekilesha wafalme kumi wa Ufunuo kumi na saba, wanaozini na kahaba wa Babeli, na wanaokubaliana kumpa kahaba huyo ufalme wao kwa "saa moja", ambayo ndiyo "saa" ya mgogoro wa sheria ya Jumapili. Kahaba wa Babeli aliwakilishwa na Yezebeli, na manabii wa Baali wa Yezebeli pamoja na makuhani wa Ashera wanamwakilisha nabii wa uongo.

Mgogoro wa sheria ya Jumapili unaanza na sheria ya Jumapili inayokuja hivi karibuni nchini Marekani na huishia Mikaeli anaposimama. Sheria hiyo ya Jumapili itakapowasili, sauti ya pili ya Ufunuo sura ya kumi na nane inaita kundi lingine la Mungu litoke Babeli. Kipindi cha wakati kuanzia mwito wa kutoka Babeli hadi kufungwa kwa rehema ndicho kipindi cha hukumu ya kahaba wa Babeli. Pia ndicho kipindi ambacho Roho Mtakatifu anamiminwa bila kipimo. Ni ile “saa” ambayo wafalme kumi wanakubaliana kutawala pamoja na kahaba wa Tiro, ambaye hasahauliki tena. Ni ile “saa” ya “tetemeko” kuu la Ufunuo sura ya kumi na moja, wakati mia na arobaini na nne elfu wanainuliwa kama bendera.

Kama vile Yohana alivyotambua Megido kuwa mlima ("har") wa Megido ili kubainisha ukweli wa kiroho na si wa kihalisi, hukumu ya kahaba wa Babeli na wa Tiro inatajwa kutokea wakati wa "saa" na pia katika "siku".

Baada ya Oktoba 22, 1844, wakati wa kinabii haupaswi tena kutumiwa kiunabii, na hivyo hukumu ya mamlaka ya kipapa inaonyeshwa kuwa inatokea katika “saa,” na pia katika “siku.” “Saa” ya hukumu yake ni kipindi cha kinabii kuanzia sheria ya Jumapili nchini Marekani hadi kufungwa kwa mlango wa rehema. Ni muhimu kuutambua kipindi hiki tunapomzingatia Eliya wa siku za mwisho, maana pambano la Eliya kwenye Mlima Karmeli hufuata mtihani wa ndani wa watu wa Mungu wa siku za mwisho, na kipindi cha kujaribiwa kwa kanisa na kwa dunia kina mwanzo na mwisho uleule wa kinabii.

Sauti mbili za Ufunuo sura ya kumi na nane zinawakilisha miito miwili tofauti kwa makanisa mawili. Kanisa la kwanza ni wale laki moja na arobaini na nne elfu wa Ufunuo sura ya saba, na kanisa la pili linaloitwa ni mkutano mkubwa wa Ufunuo sura ya saba. Mwito kwa wale laki moja na arobaini na nne elfu hutolewa wakati Roho Mtakatifu anapomiminwa kwa kipimo, na mwito kwa ule mkutano mkubwa hutolewa wakati Roho Mtakatifu anapomiminwa bila kipimo.

Malaika mwenye nguvu alishuka katika utimilifu wa Ufunuo sura ya kumi na nane, wakati majengo makubwa ya Jiji la New York yaliangushwa tarehe 11 Septemba 2001, kwa kuwasili kwa “upepo wa mashariki” wa Uislamu. Kisha akapaza sauti kwa nguvu kuu, akisema, “Babeli ile kuu imeanguka, imeanguka, na imekuwa makao ya mashetani.” Na kisha katika aya ya nne sauti nyingine “inasikika kutoka mbinguni ikisema, ‘Tokeni kwake, watu wangu.’” Sauti hizo mbili ni “miito miwili tofauti iliyotolewa kwa makanisa.” Makanisa mawili tofauti ya Mungu katika siku za mwisho yanatambuliwa kama mia moja arobaini na nne elfu na umati mkubwa.

Kipindi cha majaribu cha wale elfu mia arobaini na nne kinaanza na Uislamu wa Ole la tatu, unaotambuliwa na Isaya kama “siku ya upepo wa mashariki.” Kipindi hicho cha majaribu kinamalizika na sheria ya Jumapili inayokuja hivi karibuni nchini Marekani na utekelezaji wa alama ya mnyama. Mnyama huyo ni mfalme bandia wa kaskazini, kichwa cha Babeli ya kisasa. Babeli ni simba katika sura ya saba ya Danieli, na yule nabii asiye mtiifu kutoka Yuda, anayewakilisha Uadventista wa Laodikia, hufa katika kipindi kinachoanza na “punda” wa Uislamu (11 Septemba 2001) na kuishia kwa “simba” (Babeli ya kisasa).

Katika kipindi cha wakati kinachoonyeshwa kama "kaburi" la nabii mkaidi wa Uadventista wa Laodikia, mvua ya mwisho inatolewa kwa kipimo, huku mwito mahsusi ukitolewa kwa kanisa la wale laki moja na arobaini na nne elfu. Wakati kipindi hicho kinapomalizika, katika "saa" ya "tetemeko kuu la ardhi", linalowakilisha sheria ya Jumapili nchini Marekani; kipindi cha sauti ya pili ya Ufunuo kumi na nane, kinafika pamoja na utekelezaji wa chapa ya mnyama, ambayo ni chapa ya mfalme wa kaskazini. Wakati huohuo, Uislamu wa Ole la tatu unatumika kuleta hukumu inayoendelea na kuongezeka kwa hatua juu ya ulimwengu ulioasi. Ujumbe unaotangazwa na "bendera" ya wale laki moja na arobaini na nne elfu wakati wa mwito huo wa pili mahsusi kwa kanisa la "umati mkubwa" hutambua "chapa" ya "mfalme wa kaskazini", na jukumu la Uislamu wa Ole la tatu, linalowakilishwa kama "wana wa mashariki".

Ujumbe unaoukasirisha mamlaka ya kipapa katika mstari wa arobaini na nne wa sura ya kumi na moja ya Danieli, na ujumbe unaoanzisha umwagaji damu wa mwisho wa kipapa, unawakilishwa kama “habari kutoka mashariki” (Uislamu) na “kaskazini” (alama ya mnyama). Katika kipindi hicho, kama ilivyokuwa katika kipindi kilichotangulia, Uislamu wa “upepo wa mashariki” unaleta hukumu juu ya Marekani ili kuanzisha kipindi hicho, na kipindi hicho kinamalizika wakati mfalme wa kaskazini anapofikia mwisho wake, “kati ya bahari na mlima mtakatifu mtukufu”, katika bonde la Megido na Mlima Karmeli.

Kipindi cha hukumu cha Babeli ya kisasa, kinachowakilisha kitanda chake cha mauti (kaburi), huanza kwa ishara ya mashariki na kuishia kwa ishara ya kaskazini, kama vile kitanda cha mauti cha nabii asiyetii wa Laodikia kilivyoishia katika mwito wa kwanza ulio dhahiri kwa makanisa. Kaburi (kitanda cha mauti) ambamo wote wawili, nabii mwongo wa Betheli na nabii asiyetii wa Yuda, wamezikwa, kinawakilishwa kati ya "punda" na "simba".

Eliya anawakilisha watu wa Mungu wa siku za mwisho waliokabiliwa na adui wa mara tatu, yaani Ahabu, Yezebeli na manabii wa Yezebeli. Yezebeli ni ishara ya mamlaka ya kipapa katika kanisa la nne la Thiatira, na manabii wake huko Karmeli waliwakilishwa na manabii wa Baali na makuhani wa Ashera. Baali anawakilisha mungu wa kiume na makuhani wa Ashera waliwakilisha Ashtorethi, mungu wa kike; hivyo manabii wa uongo wa Yezebeli walikuwa wa kiume na wa kike, wakiwakilisha muungano wa Kanisa na Serikali unaowakilishwa na sanamu ya mnyama katika kitabu cha Ufunuo.

Ni Marekani ndiyo inayoinua kwanza sanamu ya mnyama nchini Marekani na baadaye duniani, na ni Marekani ndiyo nabii wa uongo wa muungano wa mara tatu. Ahabu, mfalme wa makabila kumi, anawakilisha wafalme kumi wa Ufunuo kumi na saba, yaani joka, na Yezebeli ndiye mnyama. Eliya alikuwa akikabiliana na muungano wa mara tatu wa Babeli ya Kisasa, katika Mlima Karmeli, ambako kahaba wa Babeli anafikia mwisho wake bila mtu wa kumsaidia. Matumizi ya mara tatu ya Eliya yanawakilisha makabiliano ya nje yanayoletwa dhidi ya watu wa Mungu wa siku za mwisho, na Eliya anawakilisha nabii aliye katika makabiliano ya moja kwa moja na zile nguvu tatu.

Kipengele muhimu cha simulizi la Eliya ni “mvua”, ambayo inawakilisha mvua ya mwisho inayomiminwa katika historia ya makabiliano hayo. Kuelekea makabiliano katika Mlima Karmeli, Eliya alitangaza wazi kwamba hakutakuwa na mvua, isipokuwa kwa neno lake. Kipindi kinachoelekea kwenye “saa” ya hukumu ya Yezebeli ndicho kipindi kinachowakilishwa na “sauti” ya kwanza mahsusi iliyotolewa kwa makanisa. “Sauti” hiyo ilifika mnamo Septemba 11, 2001, na katika kipindi hicho “mvua” ilikuwa inapimwa tu, na katika kipindi hicho kulikuwa na mafundisho mawili yanayoshindana ya mvua ya mwisho yaliyohusishwa na mjadala wa Habakuki. Moja lilikuwa fundisho bandia la kulilia Tamuzu, lililowakilisha ujumbe wa “amani na usalama”, na lingine lilikuwa fundisho la kweli la Ole la tatu la Uislamu.

Ujumbe wa kweli wa "mvua ya mwisho" ulitegemea jukumu la Uislamu katika Ole wa Tatu. Ujumbe huo ulianzia katika chanzo kimoja (ambacho kilikuwa Future for America), na kulikuwa na mapambano ya kuwania ukuu kati ya ujumbe huo na mwingine hadi historia ilipothibitisha uhalali wa ujumbe wa kweli, na pia ikathibitisha upumbavu wa ujumbe wa "amani na usalama" katika wakati kama huu.

Utimilifu wa kwanza wa Eliya katika matumizi mara tatu ya Eliya, unathibitishwa na Eliya wa pili, ambaye Yesu alimtambua kuwa Yohana Mbatizaji. Kwa pamoja, mashahidi hao wawili wanaanzisha Eliya wa tatu.

Tutaendelea na utafiti huu katika makala ijayo.