Musa na Eliya ni ishara za kinabii ambazo kila moja inaweza kufahamika kwa muktadha kama ishara ya pekee, au zinaweza pia kufahamika kama ishara inayowajumuisha manabii hao wote wawili. Kwa ushuhuda wa wawili jambo huthibitishwa, na katika Ufunuo kumi na moja Musa na Eliya wanawakilisha mashahidi wawili wa Agano la Kale na Agano Jipya. Kwenye Mlima wa Kubadilika Sura, unaowakilisha Kurudi kwa Pili kwa Kristo, ile ishara maradufu inawakilisha wote wawili, yaani mia moja arobaini na nne elfu (Eliya) na wafia-dini (Musa) wa mgogoro wa sheria ya Jumapili. Wakiwa pamoja kama ishara, katika pango la Horebu, wanawakilisha watu wa Mungu mwishoni mwa ulimwengu wanao "sikia," "soma" na "kuyashika" ule ujumbe ambao ni Ufunuo wa tabia ya Mungu, wenye nguvu ya kumgeuza Mlaodikia kuwa Mfiladelfia. Hivi karibuni, (karibuni sana) kutafika wakati ambapo haitakuwa tena inawezekana kwa Waadventista Walaodikia wapumbavu kujipatia "mafuta" yanayohitajika ili kujibu ipasavyo mwito, "Tazama, Bwana-arusi anakuja."

Na Musa akamwambia Bwana, Tazama, umeniambia, Uwapandishe watu hawa; wala huku nijulisha ni nani utakayemtuma pamoja nami. Lakini umesema, Nakujua kwa jina, tena umepata kibali machoni pangu. Sasa basi, nakuomba, ikiwa nimepata kibali machoni pako, nionyeshe sasa njia yako, ili nikujue, ili nipate kibali machoni pako; ukakumbuke ya kwamba taifa hili ni watu wako. Akasema, Uwepo wangu utakwenda pamoja nawe, nami nitakupa raha. Naye akamwambia, Ikiwa uwepo wako hauendi pamoja nami, usitupandishe kutoka hapa. Maana kwa nini litajulikana hapa kwamba mimi na watu wako tumepata kibali machoni pako? Je, si kwa kuwa waenda pamoja nasi? Hivyo basi, mimi na watu wako tutatengwa na watu wote walioko juu ya uso wa dunia. Bwana akamwambia Musa, Nitalifanya jambo hili pia ulilolinena; kwa maana umepata kibali machoni pangu, nami nakujua kwa jina. Naye akasema, Nakusihi, unionyeshe utukufu wako. Akasema, Nitapisha wema wangu wote mbele yako, nami nitalitangaza jina la Bwana mbele yako; nami nitamwonea neema nitakayemwonea neema, nami nitamrehemu nitakayemrehemu. Akasema, Hutaweza kuuona uso wangu; kwa maana hapana mtu ataniona akaishi. Bwana akasema, Tazama, karibu nami pana mahali, nawe utasimama juu ya mwamba; na itakuwa, utukufu wangu utakapopita, nitakuweka katika mwanya wa mwamba, nami nitakufunika kwa mkono wangu mpaka nitakapopita; kisha nitaiondoa mkono wangu, nawe utaona mgongo wangu; lakini uso wangu hautaonekana. Bwana akamwambia Musa, Jichongee vibao viwili vya mawe mfano wa vile vya kwanza; nami nitaandika juu ya vibao hivi maneno yale yaliyokuwa katika vile vibao vya kwanza, ulivyovivunja. Na uwe tayari asubuhi, ukwee asubuhi mlimani Sinai, ukajionyeshe huko mbele zangu kileleni mwa mlima. Wala mtu yeyote asipande pamoja nawe, wala mtu yeyote asionekane katika mlima wote; wala makundi ya kondoo wala makundi ya ng’ombe yasilishe mbele ya mlima huo. Naye akachonga vibao viwili vya mawe mfano wa vile vya kwanza; na Musa akaamka alfajiri, akapanda mlimani Sinai kama Bwana alivyomwamuru, akavitwaa mkononi mwake vile vibao viwili vya mawe. Ndipo Bwana akashuka katika wingu, akasimama pamoja naye huko, akalitangaza jina la Bwana. Na Bwana akapita mbele yake, akatangaza, Bwana, Bwana Mungu, mwenye rehema na neema, mvumilivu, mwingi wa wema na kweli, mwenye kuhifadhi rehema kwa maelfu, mwenye kusamehe uovu na kosa na dhambi, wala hamwachii mwenye hatia kuwa hana hatia kamwe; akiwapatiliza uovu wa baba juu ya watoto, na juu ya watoto wa watoto, hata kizazi cha tatu na cha nne. Naye Musa akafanya haraka, akainama uso wake kuelekea nchi, akaabudu. Akasema, Ikiwa sasa nimepata kibali machoni pako, Ee Bwana, nakuomba, uende kati yetu; kwa maana ni watu wenye shingo ngumu; usamehe uovu wetu na dhambi yetu, utuchukue kuwa urithi wako. Akasema, Tazama, nafanya agano; mbele ya watu wako wote nitafanya maajabu ambayo hayajafanywa katika dunia yote, wala katika taifa lo lote; na watu wote ambao umo kati yao wataona kazi ya Bwana; kwa maana ni jambo la kutisha nitakalofanya pamoja nawe. Kutoka 33:12-34:10.

Musa anawakilisha watu wa Mungu mwishoni mwa dunia. Hao ni wale ambao katika "siku za mwisho" za hukumu ya uchunguzi wanamwomba Mungu awaonyeshe "njia yake, ili" wapate "kumjua" Mungu, na wakijibiwa hupokea jibu kutoka kwa Mungu linalojumuisha ahadi kwamba "uwepo wake utakwenda pamoja" nao, na kwamba Mungu atawapa watu hao "raha."

Hivi ndivyo asemavyo Bwana: Simameni katika njia, tazameni, na muulize habari za mapito ya zamani; ilipo njia iliyo njema, enendeni katika hiyo, nanyi mtapata raha kwa nafsi zenu. Lakini walisema, Hatutaenenda humo. Tena niliwaweka walinzi juu yenu, nikisema, Sikilizeni sauti ya baragumu; lakini walisema, Hatutasikiliza. Yeremia 6:16, 17.

Yeremia anatambua kundi linalokataa "kuona" na "kusikiliza," na hivyo halipokei "pumziko" lililoahidiwa kwa wale wanaotafuta "njia njema" na "kutembea humo." Pumziko hilo linatambulishwa na Isaya kama "burudisho."

Ni nani atakayemfundisha maarifa? Na ni nani atakayemfahamisha mafundisho? Wale walioachishwa maziwa, waliotolewa matitini. Kwa maana agizo lazima liwe juu ya agizo, agizo juu ya agizo; mstari juu ya mstari, mstari juu ya mstari; hapa kidogo, na pale kidogo. Kwa maana kwa midomo ya kigugumizi na kwa lugha nyingine atawanenea watu hawa. Hao aliwaambia, Hii ndiyo pumziko ambalo kwalo mnaweza kumpumzisha aliyechoka; na huu ndio uburudisho; lakini hawakutaka kusikia. Lakini neno la Bwana likawa kwao agizo juu ya agizo, agizo juu ya agizo; mstari juu ya mstari, mstari juu ya mstari; hapa kidogo, na pale kidogo; ili waende, wakaanguke nyuma, wakavunjika, wakanaswa, wakachukuliwa. Isaya 28:9-13.

"Raha" na "burudisho" zinawakilisha mvua ya mwisho inayomiminwa wakati wa kutangazwa kwa ujumbe wa onyo la mwisho.

Nilielekezwa wakati ambapo ujumbe wa malaika wa tatu ulipokuwa ukifungwa. Nguvu ya Mungu ilikuwa imetulia juu ya watu Wake; walikuwa wametimiza kazi yao na walikuwa wamejiandaa kwa saa ya majaribu iliyokuwa mbele yao. Walikuwa wamepokea mvua ya masika, au kuburudishwa kutoka katika uwepo wa Bwana, na ushuhuda ulio hai ulikuwa umehuishwa. Onyo la mwisho kuu lilikuwa limesikika kila mahali, nalo lilikuwa limewachochea na kuwaghadhibisha wakazi wa dunia ambao hawakutaka kupokea ujumbe. Early Writings, 279.

Ahadi ya "pumziko" au "uburudisho," yaani "mvua ya mwisho," inajumuisha ahadi iliyotolewa kwa Musa pangoni kwamba "uwepo" wa Mungu ungeandamana na watu Wake.

Kazi itafanana na ile ya siku ya Pentekoste. Kama vile 'mvua ya kwanza' ilivyotolewa, katika kumiminwa kwa Roho Mtakatifu mwanzoni mwa injili, ili kusababisha kuchipuka kwa mbegu ya thamani, vivyo hivyo 'mvua ya mwisho' itatolewa mwishoni mwake, kwa ajili ya kuiva kwa mavuno. 'Ndipo tutamjua, tukimfuata kumjua Bwana; kutoka kwake ni tayari kama asubuhi; naye atakuja kwetu kama mvua, kama mvua ya mwisho na ya kwanza juu ya nchi.' (Hosea 6:3.) 'Basi furahini, enyi wana wa Sayuni, na mfurahi katika Bwana Mungu wenu; kwa maana amewapa mvua ya kwanza kwa kiasi, naye atawanyeshea mvua kwa ajili yenu, mvua, mvua ya kwanza, na mvua ya mwisho.' (Yoeli 2:23.) 'Katika siku za mwisho, asema Mungu, nitamimina Roho wangu juu ya wote wenye mwili.' 'Na itakuwa kwamba kila atakayeliitia jina la Bwana ataokoka.' (Matendo 2:17, 21.) Kazi kuu ya injili haitafungwa kwa udhihirisho mdogo wa nguvu za Mungu kuliko ulioutambulisha mwanzo wake. Unabii uliotimizwa katika kumiminwa kwa mvua ya kwanza mwanzoni mwa injili, utatimizwa tena katika mvua ya mwisho mwishoni mwake. Hapa ndimo 'nyakati za kuburudishwa' alizotazamia mtume Petro aliposema, 'Tubuni basi, na mgeuke, ili dhambi zenu zifutwe [katika Hukumu ya Uchunguzi], wakati nyakati za kuburudishwa zitakapokuja kutoka mbele za Bwana; naye atamtuma Yesu.' (Matendo 3:19-20.)

"Watumishi wa Mungu, nyuso zao zikiwa zimejaa mwanga na kung'aa kwa wakfu mtakatifu, wataharakisha kutoka sehemu moja hadi nyingine kutangaza ujumbe kutoka Mbinguni. Kwa maelfu ya sauti, kote duniani, onyo litatolewa. Miujiza itatendeka, wagonjwa wataponywa, na ishara na maajabu yataandamana na waamini. Shetani pia hufanya maajabu ya uongo, hata kushusha moto kutoka mbinguni machoni pa watu. (Ufunuo 13:13.) Hivyo wakazi wa dunia wataletwa kuchukua msimamo wao." Pambano Kuu, 611, 612.

Kumiminika kwa Roho Mtakatifu katika siku za mwisho kumeonyeshwa kwa mfano na kumiminika kwa Roho Mtakatifu mwanzoni mwa kutangazwa kwa injili. “Neno la Bwana kwao” wasiotaka kusikia asemalo Roho kwa makanisa, lilikuwa kanuni ya kinabii ya kuunganisha mstari mmoja wa kinabii wa historia na mwingine ili kuonyesha mwisho wa dunia. Si chochote kingine ila kanuni kwamba mwisho wa jambo huonyeshwa na mwanzo wa jambo hilo. Kanuni hiyo ya kinabii inakataliwa na Waadventista Wasabato wa Laodikia wapumbavu. Ikikubaliwa, Mungu anaweza “kufundisha maarifa,” ambayo Danieli anatambua kwamba yanaongezeka wakati wa mwisho, na hayo hayo maarifa ambayo Hosea anasema watu wa Mungu wanaangamizwa kwa kuyakataa. Kundi katika Isaya na Yeremia linalokataa kusikia au kuona, linakataa “kuburudishwa,” ambayo ndiyo “raha” Mungu anayoahidi kuwapatia watu wake wa “siku za mwisho” ili waweze kuupitia salama mzozo wa mwisho wa nyakati.

Jina la Bwana (tabia) ambalo Mungu alitangaza kwa Musa lilikuwa kwamba ‘Bwana Mungu’ ni ‘mwenye rehema na neema, mvumilivu, tena mwingi wa wema na kweli.’ Tabia yake ni rehema na kweli. Kweli inayowakilisha tabia yake siku zote inaambatana na rehema yake, kwa maana hakuna mtu atakayeielewa kweli yake isipokuwa Mungu kwanza awafanyie rehema, kwa kuwa wote wamefanya dhambi na kupungukiwa na utukufu (tabia) wa Mungu. Kweli kwamba Yesu Kristo ni Alfa na Omega hutambuliwa na kushikiliwa na wale ambao Mungu amewasamehe maovu yao na dhambi zao. Msamaha huo hutokea katika hatua za mwisho za hukumu ya upelelezi. Wale anaowafanyia rehema, hivyo kuwasamehe dhambi zao, anawachukua kuwa urithi wake na kuingia nao agano.

"Katika siku za mwisho za historia ya dunia hii, agano la Mungu na watu wake wanaoshika amri zake litafanywa upya." Review and Herald, 26 Februari 1914.

Manabii wote, wakiwemo Musa, wanabainisha siku za mwisho za hukumu ya uchunguzi, wakati Mungu anapofanya upya agano Lake na wale wanaotambuliwa kuwa mia arobaini na nne elfu. Na agano hilo litakapowekwa imara, Mungu "atatenda maajabu, ambayo hayajafanywa katika dunia yote, wala katika taifa lolote: na watu wote miongoni mwao ulipo wataona kazi ya Bwana: kwa maana ni jambo la kutisha nitakalofanya pamoja nawe."

Uzoefu wa Musa pangoni katika Mlima Horebu, unaojulikana pia kama Mlima Sinai, ulieleweka katika muktadha wa mapambano ya Musa na watu wa Mungu. Mapambano yake yalihusu kutekeleza kazi ambayo Mungu alikuwa amempa. Musa alikuwa katika mapambano kuhusu ujumbe wa Mungu kwa ulimwengu. Muda mfupi kabla ya Bwana kumwonyesha Musa utukufu wake, tunamkuta Musa akitumia hoja mbele za Bwana, akidokeza kwamba iwapo Bwana angewaharibu waasi ambao punde tu walikuwa wakicheza kuuzunguka ndama wa dhahabu wa Haruni, kuangamizwa kwao kungeharibu ujumbe uliokuwa ukionyesha uweza wa Mungu.

Bwana akamwambia Musa, Nimeuona watu hawa, na, tazama, ni watu wenye shingo ngumu. Basi sasa niachie, ili hasira yangu iwake juu yao, nami niwaangamize; nami nitakufanya uwe taifa kubwa. Musa akamsihi Bwana Mungu wake, akasema, Ee Bwana, kwa nini hasira yako iwake juu ya watu wako, uliowatoa katika nchi ya Misri kwa nguvu kuu na kwa mkono hodari? Kwa nini Wamisri waseme, Kwa uovu aliwatoa, awauwe milimani, na awaangamize kutoka uso wa nchi? Geuka na uache ukali wa hasira yako, ujutie uovu huu juu ya watu wako. Mkumbuke Ibrahimu, Isaka, na Israeli, watumishi wako, uliowaapia kwa nafsi yako mwenyewe, ukawaambia, Nitazidisha uzao wenu kama nyota za mbinguni, na nchi hii yote niliyosema nitawapa wazao wenu, na wataimiliki milele. Basi Bwana akaghairi uovu aliokuwa amekusudia kuwafanyia watu wake. Kutoka 32:9-14.

Uzoefu wa pango wa Musa unajumuisha ujumbe ambao Musa aliagizwa aulete kwa ulimwengu. Ushuhuda wa Bwana kupita mbele ya Musa na kutangaza tabia Yake umewekwa katika muktadha wa ujumbe wa ndani kuhusu watu wa Mungu waasi (wa Laodikia), na muktadha wa uzoefu wa pango wa Eliya uliwekwa ndani ya mapambano yake na Yezebeli, au muungano wa pande tatu wa Marekani, Upapa na Umoja wa Mataifa. Mmoja unawakilisha ujumbe wa ndani kwa kanisa, mwingine ujumbe wa nje kwa ulimwengu, lakini mashahidi wawili wa Musa na Eliya wamo katika pango lilelile la Horebu, na wote wawili wanawakilishwa katika pango hilo mwishoni mwa dunia.

Ndipo Ahabu akamweleza Yezebeli yote aliyoyafanya Elia, na zaidi jinsi alivyowaua manabii wote kwa upanga. Kisha Yezebeli akampelekea Elia mjumbe, akisema, Miungu na wanifanye hivyo, tena na waongeze, nisipokufanya maisha yako yawe kama maisha ya mmoja wao, kesho kama wakati huu. Naye alipoona hayo, akaondoka, akaenda ili kuokoa uhai wake, akafika Beersheba, iliyo ya Yuda, akamwacha mtumishi wake huko. Bali yeye mwenyewe akaenda mwendo wa siku moja jangwani, akafika, akaketi chini ya mti wa mwanzalia; akaomba afe, akasema, Imetosha; sasa, Ee Bwana, iondoe nafsi yangu; maana mimi si mwema kuliko baba zangu. Naye alipokuwa amelala usingizi chini ya mti wa mwanzalia, tazama, malaika akamgusa, akamwambia, Amka ule. Akatazama, na tazama, palikuwa na mkate uliookwa juu ya makaa, na chupa ya maji kando ya kichwa chake. Akala, akanywa, akajilaza tena. Malaika wa Bwana akaja mara ya pili tena, akamgusa, akasema, Amka ule; maana safari hii ni kubwa mno kwako. Akaondoka, akala, akanywa, akaenda kwa nguvu za chakula kile siku arobaini, usiku arobaini, mpaka Horebu, mlima wa Mungu. Akafika huko, akaingia ndani ya pango, akakaa humo; na tazama, neno la Bwana likamjia, akamwambia, Unatenda nini hapa, Elia? Naye akasema, Nimekuwa na wivu mwingi kwa ajili ya Bwana, Mungu wa majeshi; kwa kuwa wana wa Israeli wameiacha agano lako, wamebomoa madhabahu zako, wamewaua manabii wako kwa upanga; nami, naam, mimi peke yangu, nimebaki; nao wanaitafuta nafsi yangu, ili waiondoe. Naye akasema, Toka, usimame juu ya mlima mbele za Bwana. Na tazama, Bwana akapita; upepo mkuu, wenye nguvu, ukaipasua milima, ukavunja miamba vipande vipande mbele za Bwana; lakini Bwana hakuwa ndani ya ule upepo; na baada ya ule upepo kukawa na tetemeko la nchi; lakini Bwana hakuwa katika lile tetemeko; na baada ya lile tetemeko, moto; lakini Bwana hakuwa katika ule moto; na baada ya moto, sauti ndogo, tulivu. Ikawa Elia alipoisikia, akaifunika uso wake kwa vazi lake, akatoka, akasimama mlangoni pa pango. Na tazama, sauti ikamjia, ikasema, Unatenda nini hapa, Elia? Naye akasema, Nimekuwa na wivu mwingi kwa ajili ya Bwana, Mungu wa majeshi; kwa sababu wana wa Israeli wameiacha agano lako, wamebomoa madhabahu zako, wamewaua manabii wako kwa upanga; nami, naam, mimi peke yangu, nimebaki; nao wanaitafuta nafsi yangu, ili waiondoe. Bwana akamwambia, Nenda, urudi njia yako mpaka jangwani la Dameski; nawe utakapofika, umtie mafuta Hazaeli awe mfalme juu ya Shamu; na Yehu mwana wa Nimshi utamtia mafuta awe mfalme wa Israeli; na Elisha mwana wa Shafati wa Abel-mehola utamtia mafuta awe nabii badala yako. Na itakuwa, atakayenusurika na upanga wa Hazaeli, Yehu atamwua; na atakayenusurika na upanga wa Yehu, Elisha atamwua. Lakini nimebaki na watu elfu saba katika Israeli, kila goti lisilomwinamia Baali, na kila kinywa kisichombusu. 1 Wafalme 19:1-18.

Uzoefu wa Eliya katika pango unawakilisha kukata tamaa kwa nabii kuhusu ujumbe na athari aliyodhani kuwa ujumbe na kazi yake zilikuwa nazo. Musa alikuwa akitetea ujumbe wa Mungu uliotamkwa, na Eliya alikuwa amekata tamaa kuhusu ujumbe huo. Ni ujumbe uleule, isipokuwa mmoja unahusu mambo ya ndani ya kanisa na mwingine unahusu mambo ya nje ya kanisa. Hata hivyo, kinabii, kwa pamoja wote wanaonyesha ujumbe maradufu wa Ufunuo kumi na nane. Ninachotaka kusisitiza kuhusu ukweli wote unaohusiana na pango ni kwamba katika “siku za mwisho” kukata tamaa kunakoonyeshwa katika hali zote mbili kunahusu ujumbe na athari yake.

Musa na Eliya wote wawili wanawakilisha wale wanao "sikia" na "kuona" "sauti" ambayo ni "neno la Bwana." "Neno" hilo linaakilisha tabia yake ya rehema na kweli. Mtunga Zaburi pia anaomba aonyeshwe rehema ya Mungu, ambayo ndiyo tabia yake. Ili kuona "rehema" yake, Mtunga Zaburi anaahidi "kusikia" kile ambacho Roho anasema kwa makanisa.

Kwa mkuu wa waimbaji, Zaburi kwa wana wa Kora. Bwana, umeifadhili nchi yako; umewarejesha [umegeuza] mateka wa Yakobo. Umeisamehe uovu wa watu wako, umefunika dhambi zao zote. Sela. Umeondoa ghadhabu yako yote; umegeuka mbali na ukali wa hasira yako. Turejeshe, Ee Mungu wa wokovu wetu, na uikomeshe hasira yako juu yetu. Je, utakuwa na hasira nasi milele? je, utaidumisha hasira yako kwa vizazi vyote? Je, hutatuhuisha tena, ili watu wako wafurahi kwako? Tuonyeshe rehema zako, Ee Bwana, na utupe wokovu wako. Nitasikiliza atakachosema Mungu Bwana; kwa kuwa atanena amani kwa watu wake na kwa watakatifu wake; lakini wasirudi tena katika upumbavu. Hakika wokovu wake uko karibu na wamchao; ili utukufu ukae katika nchi yetu. Rehema na kweli zimekutana pamoja; haki na amani zimebusiana. Kweli itachipuka kutoka duniani; na haki itatazama kutoka mbinguni. Naam, Bwana atatoa kilicho chema; na nchi yetu itatoa mazao yake. Haki itatangulia mbele zake; nayo itatuweka katika njia ya nyayo zake. Zaburi 85:1-13.

Tambua kwamba "rehema na kweli," (na "kweli" ni neno la Kiebrania 'emet' ambalo tumekuwa tukilitaja) ambazo huleta haki na amani zime "busiana." Zimeungana. Mwandishi wa Zaburi anaweka wimbo wake katika siku za mwisho za hukumu ya uchunguzi, wakati Mungu "ameusamehe uovu wa" "watu" wake. Ombi ni kwamba Bwana "awahuisha" watu wake.

"Uamusho na matengenezo lazima yafanyike, chini ya huduma ya Roho Mtakatifu. Uamusho na matengenezo ni mambo mawili tofauti. Uamusho unamaanisha upya wa uhai wa kiroho, uhuishaji wa nguvu za akili na moyo, ufufuo kutoka katika mauti ya kiroho. Matengenezo yanamaanisha uundaji upya, mabadiliko katika mawazo na nadharia, tabia na matendo. Matengenezo hayataleta tunda jema la haki isipokuwa yanapounganishwa na uamusho wa Roho. Uamusho na matengenezo yanapaswa kufanya kazi yao waliyopewa, na katika kufanya kazi hii lazima yaungane." Selected Messages, kitabu cha 1, 128.

"Kuhuishwa" ambako Mtunga Zaburi anaomba kunaonyesha ombi la mtu anayejua kwamba amekufa. Kuhuishwa ambako Mtunga Zaburi anaomba ni ombi gumu sana kwa Mlaodikia kuomba, kwa kuwa Mlaodikia hajitambui kuwa amekufa kiroho; lakini kama asingekuwa amekufa asingehitaji kuhuishwa. Kuhuishwa kunaletwa kwa kukubali "kusikia atakalosema Mungu Bwana," wala kazi nyingine isitangulie kupata kwetu kuhuishwa huko kunakokuja Roho Mtakatifu anapokaa ndani yetu.

Uamsho wa utauwa wa kweli miongoni mwetu ndilo hitaji letu kubwa zaidi na la dharura kuliko yote. Kutafuta hili kunapaswa kuwa kazi yetu ya kwanza. Ujumbe Uliochaguliwa, kitabu cha 1, 121.

Akizungumzia kitabu cha Ufunuo, Dada White anasema yafuatayo.

"Sisi kama watu tutakapoelewa kitabu hiki kinamaanisha nini kwetu, uamsho mkubwa utaonekana miongoni mwetu." Ushuhuda kwa Wahudumu, 113.

Neno "ufufuo" linafafanuliwa kama kurudisha uhai. Wale walioteuliwa kuwa miongoni mwa laki moja na arobaini na nne elfu lazima kwanza watambue kwamba wamekufa na wanahitaji ufufuo. Ukweli kwamba laki moja na arobaini na nne elfu wamekufa ni sehemu muhimu ya ujumbe unaofunuliwa muda mfupi kabla ya wakati wa rehema kufungwa. Tunayo mengi zaidi ya kusema kuhusu ukweli huu. Kinachowafufua ni "huruma" ambayo Mungu anawajalia "anapowafufua" na kuwapa haki yake. Kinachowafufua ni ukweli kwamba Yesu ni Alfa na Omega, na ufahamu huu unazalisha ndani yao "amani" inayozidi ufahamu wote. Ahadi ni kwamba "kweli" "itachipuka kutoka duniani." Ujumbe unaowakilishwa kama "kweli," ambayo ni Alfa na Omega, unatoka Marekani, kwa maana unachipuka "kutoka duniani." Ujumbe mwanzoni ulitoka Marekani na ujumbe mwishoni unachipuka kutoka sehemu hiyo hiyo.

Kwa muktadha kwamba watu wa Mungu wa mapangoni ni ishara, tutaangalia manabii wengine waliokuwa katika pango la kiishara. Yesu alimtambua Yohana Mbatizaji kuwa ni Eliya, na Yohana alikuwa gerezani alipohitaji kujua kama Yesu ndiye Masiya ajaye. Alihitaji kujua tabia ya kweli ya Yesu. Alihitaji kujua kama ujumbe aliokuwa ametangaza na ule ambao Yesu aliendelea kuutangaza ulikuwa ujumbe wa kweli. Akawatumia wanafunzi wake waende kumwuliza Yesu swali hilo, na Yesu akaacha swali lao kando akaendelea kuwaonyesha utukufu wake.

Hivyo siku ikapita, wanafunzi wa Yohana wakiyaona na kuyasikia yote. Hatimaye Yesu akawaita kwake, akawaagiza waende wakamwambie Yohana walichokishuhudia, akaongeza, ‘Heri yeye, yeyote asiyepata sababu ya kujikwaa kwa ajili Yangu.’ Luka 7:23, R. V. Ushahidi wa uungu Wake ulionekana katika kuendana kwake na mahitaji ya ubinadamu unaoteseka. Utukufu Wake ulidhihirishwa katika unyenyekevu Wake wa kujishusha hadi hali yetu duni.

Wanafunzi walifikisha ujumbe, nao ukatosha. Yohana alikumbuka unabii kumhusu Masihi, ‘Bwana amenitia upako kuhubiri habari njema kwa wanyonge; amenituma kuwaponya waliovunjika mioyo, kutangaza uhuru kwa mateka, na kufungua gereza kwa waliofungwa; kutangaza mwaka uliokubalika wa Bwana.’ Isaya 61:1, 2. Matendo ya Kristo hayakumtangaza tu kuwa Masihi, bali pia yalionyesha kwa njia gani ufalme Wake ungeanzishwa. Yohana alifunuliwa kweli ile ile iliyomjia Eliya jangwani, wakati ‘upepo mkubwa na wenye nguvu ulipasua milima, na kuvunja-vunja miamba mbele za Bwana; lakini Bwana hakuwa katika ule upepo; na baada ya upepo kukawa na tetemeko la nchi; lakini Bwana hakuwa katika tetemeko la nchi; na baada ya tetemeko la nchi kukawa na moto; lakini Bwana hakuwa katika ule moto;’ na baada ya moto, Mungu akamnena nabii kwa ‘sauti ndogo tulivu.’ 1 Wafalme 19:11, 12. Vivyo hivyo Yesu alipaswa kufanya kazi Yake, si kwa mshindo wa silaha na kupindua viti vya enzi na falme, bali kwa kusema na mioyo ya watu kupitia maisha ya rehema na kujitoa nafsi. Desire of Ages, 217.

Uweza wa Mungu hupitishwa kupitia Neno Lake. Neno hilo huwasilishwa katika "mioyo ya wanadamu." Huo ulikuwa somo la "sauti ndogo tulivu." Hata hivyo, ujumbe wa Eliya ni ujumbe wa nje unaotambua nguvu zilizo nje ya watu wa Mungu. Kristo alikuwa akimwambia Eliya kwamba katika "siku za mwisho" Neno Lake ndiko kunakopatikana uweza, ilhali "mgongano wa silaha na kupinduliwa kwa viti vya enzi na falme," vinavyoashiriwa na upepo wa uharibifu, tetemeko la ardhi na moto, vinawakilisha nguvu tatu za nje zilizotajwa katika kitabu cha Ufunuo ambazo watu wa Mungu watakabiliwa nazo. "Upepo" wa uharibifu ni ishara ya Uislamu katika unabii wa Biblia. "Tetemeko la ardhi" ni uasi na machafuko ya Mapinduzi ya Ufaransa. "Moto" ni maangamizi yaliyoletwa juu ya Sodoma na Gomora. Eliya alikuwa amekimbia mamlaka ya kipapa ili kufika pangoni, kwa hiyo Bwana akamfunulia kwamba, licha ya nguvu zote za uovu zinazounda mzozo wa mwisho wa dunia, ni katika "sauti ndogo tulivu" ambako uweza wa Mungu unapatikana.

Musa, Eliya na Yohana Mbatizaji wote wanashuhudia kwamba waliona tabia ya Mungu walipokuwa pangoni. "Pango" ndilo ishara ya pekee itakayopewa kizazi kizinzi na kiovu. Yesu alizungumza kuhusu "kizazi kizinzi na kiovu," ambacho ni kizazi cha "siku za mwisho" za hukumu ya uchunguzi. Ishara kwa kizazi hicho ilikuwa nabii Yona, aliyekaa siku tatu katika pango—tumbo la nyangumi.

Na watu walipokusanyika kwa wingi, akaanza kusema, Kizazi hiki ni kizazi kibaya; kinatafuta ishara, wala hakitatolewa ishara yoyote kwacho, ila ishara ya nabii Yona. Kwa maana kama Yona alivyokuwa ishara kwa Waninawi, vivyo hivyo Mwana wa Adamu atakuwa kwa kizazi hiki. Luka 11:29, 30.

Yona alikuwa katika tumbo la nyangumi siku tatu, mchana na usiku, kama vile Yesu alivyokuwa kaburini siku tatu. Yona alikuwa ishara, na Yesu pia ni ishara. Wote wawili wanawakilisha ishara ya ufufuo, ambao bila shaka hufuata kifo.

Ndipo baadhi ya waandishi na Mafarisayo wakamjibu, wakisema, Mwalimu, tunataka kuona ishara kutoka kwako. Lakini akawajibu, akawaambia, Kizazi kibaya na cha zinaa hutafuta ishara; wala hakitapewa ishara yoyote, ila ishara ya nabii Yona. Kwa maana kama vile Yona alivyokuwa siku tatu, mchana na usiku, katika tumbo la nyangumi; ndivyo naye Mwana wa Adamu atakavyokuwa siku tatu, mchana na usiku, moyoni mwa nchi. Watu wa Ninawi watasimama katika hukumu pamoja na kizazi hiki, nao watakihukumu; kwa sababu walitubu kwa mahubiri ya Yona; na tazama, hapa yupo aliye mkuu kuliko Yona. Mathayo 12:38-41.

Ikiwa tunaelewa kanuni ya kurudia kwa historia, pamoja na ukweli kwamba historia yote takatifu inabainisha mwisho wa dunia, basi Yona na kifo, maziko na ufufuo wa Kristo ni "ishara" na pia ujumbe kwa watu wa Mungu sasa. Yona alipotupwa kutoka tumboni mwa nyangumi, alitangaza ujumbe huo, kama vile ujumbe wa ufufuo wa Kristo ulivyotangazwa mara moja wakati malaika alipoondoa jiwe kutoka kwenye pango ambamo Kristo alikuwa. Wale wanaowakilishwa na Musa, Eliya, Yona na Kristo wanaashiria si tu watu wa Mungu wa "siku za mwisho," bali pia ule ujumbe ambao kila mmoja wao alitoa.

Ishara ya Yona inajumuisha uzoefu wa pango ambamo tabia yenye huruma ya Kristo inadhihirishwa. Huruma ileile ambayo Yesu alimwonyesha Eliya ilionyeshwa pia kwa Yona alipokuwa akikimbia jukumu lake la kutangaza ujumbe. Kuna mengi zaidi ya kusemwa kuhusu Yona, lakini sasa kuna masuala mengine yanayohitaji kushughulikiwa.

Pango, miongoni mwa mambo mengine, linawakilisha kifo na ufufuo. Watu wa agano la Mungu katika siku za mwisho wamebainishwa kupitia ushuhuda wa mashahidi kadhaa kuwa walikuwa wamekufa kisha wakafufuliwa. Bila shaka, Mkristo lazima azaliwe mara ya pili ili auone ufalme wa Mungu, na hili linawakilisha kifo cha yule mtu wa kale wa mwili, lakini kinabii linamaanisha zaidi. Linazungumzia ujumbe unaosimamishwa ghafla. Eliya alikoma kutangaza ujumbe, Yona alikimbia kutangaza ujumbe. Yohana alitupwa gerezani na kuuawa. Yesu alisulubiwa.

Kwa hiyo ishara ya Yona si tu kuhusu kifo na ufufuo, bali inahusu kifo na ufufuo wa ujumbe, na jumbe zote zilizoonyeshwa kwa mfano katika neno la Mungu zinawakilisha ujumbe wa onyo la mwisho uliopewa na Baba kwa Yesu, ambaye kisha alimkabidhi Gabrieli, ambaye kisha alimkabidhi nabii, ambaye kisha akaandika ujumbe huo na kuutuma kwa makanisa. Mungu alikuwa tayari kumaliza ujumbe na kuanza upya katika uzoefu wa Musa pangoni. Eliya alimaliza kazi yake kama mjumbe na akakimbilia pangoni. Yona alikimbilia Tarshishi. Yohana Mbatizaji aliuawa, kama vile Yesu. Shuhuda hizi zote zinapaswa kuletwa katika kitabu cha Ufunuo na kuoanisha moja kwa nyingine. Danieli na Ufunuo ni vitabu viwili, lakini 'ushuhuda wa Yesu' unaonyesha kwamba pia ni kitabu kimoja. Vina sifa zile zile kama Biblia. Vitabu viwili vinavyofanya kitabu kimoja na waandishi wawili wanaowakilisha mashahidi wawili.

Danieli, aliyekuwa mateka wa Babeli na baadaye wa Umedi na Uajemi, alikufa kimfano alipotupwa ndani ya tundu la simba. Yona alikufa kimfano alipoliwa na nyangumi. Yohana mwandishi wa Ufunuo alikufa kimfano alipotupwa katika mafuta yanayochemka. William Miller alikufa lakini ana ahadi kwamba malaika wanasubiri kwenye kaburi lake kwa ajili ya ufufuo wa wenye haki. Huduma Future for America ilikufa kimfano tarehe 18 Julai 2020.

Ujumbe wa onyo la mwisho umewekwa katika muktadha wa uponyaji wa jeraha la mauti la mamlaka ya kipapa. Uponyaji wa jeraha hilo ni mada mahsusi ya sura ya kumi na tatu na ya kumi na saba ya Ufunuo. Wakati jeraha la mauti linapoponywa, upapa ulioufufuliwa utakuwa ufalme wa nane unaowakilishwa katika sura ya kumi na saba ya Ufunuo. Unatambuliwa kuwa wa nane, yaani ni wa wale saba. Nane ni ishara ya ufufuo, kwa kuwa tohara kama muhuri wa uhusiano wa agano ilipaswa kufanywa siku ya nane baada ya mtoto wa kiume kuzaliwa. Desturi hiyo ilibadilishwa na ubatizo katika kipindi cha Ukristo, na ubatizo unawakilisha kifo, maziko na ufufuo wa Kristo. Kristo alifufuliwa siku iliyofuata siku ya saba. Hivyo basi alifufuliwa kinabii siku ya nane. Baada ya miaka elfu moja ya pumziko, dunia iliyofanywa upya hufufuliwa katika milenia ya nane.