Mistari ya harakati za matengenezo ni ufunguo wa kuelewa “ngurumo saba” za Ufunuo sura ya kumi. “Ngurumo saba” zinawakilisha historia ya kuimarishwa kwa ujumbe wa malaika wa kwanza kuanzia tarehe 11 Agosti 1840 hadi Masikitiko Makuu tarehe 22 Oktoba 1844. Sura ya kumi inatoa mashahidi watatu wa ndani katika sura hiyo ili kuunga mkono uelewa huu.
"Harakati ya Adventi ya miaka 1840-44 ilikuwa udhihirisho mtukufu wa nguvu za Mungu; ujumbe wa malaika wa kwanza ulipelekwa katika kila kituo cha kimisionari ulimwenguni, na katika baadhi ya nchi kulikuwa na shauku ya kidini iliyo kubwa kuliko zote iliyowahi kushuhudiwa katika nchi yoyote tangu Mageuzi ya karne ya kumi na sita; lakini haya yatapitwa na harakati yenye nguvu chini ya onyo la mwisho la malaika wa tatu." Pambano Kuu, 611.
Ujumbe wa malaika wa kwanza ulianza kupelekwa duniani kuanzia mwaka 1840 na kuendelea. Uriah Smith anaeleza ufahamu wa waasisi, akiwa katika makubaliano na Dada White. Smith anatambua kwamba malaika wa kwanza aliwasili mwaka 1798, na anaonyesha kwamba ndiye huyo malaika wa kwanza aliyeshuka mwaka 1840. Smith na waasisi walikuwa tu hawajatambua tofauti kati ya kuwasili kwa ujumbe na kutiwa nguvu kwake. Smith anasema wazi kwamba malaika wa Ufunuo kumi alipoweka mguu mmoja juu ya bahari na mwingine juu ya nchi, alitambulisha ujumbe uliokuwa ukipelekwa duniani.
Kwa hiyo, mwaka 1798, marufuku dhidi ya kutangaza siku ya Kristo kuwa iko karibu ilikoma; mwaka 1798, wakati wa mwisho ulianza, na muhuri ukaondolewa katika kitabu kidogo. Tangu kipindi hicho, basi, malaika wa Ufunuo 14 ametoka akitangaza kwamba saa ya hukumu ya Mungu imefika; na pia tangu wakati huo ndiko malaika wa sura ya 10 amesimama juu ya bahari na nchi kavu, na akaapa kwamba wakati hautakuwepo tena. Kuhusu utambulisho wao, hakuna shaka; na hoja zote zinazotumika kumtambulisha au kumweka mmoja mahali ni zenye ufanisi sawa katika yule mwingine. Hatuhitaji kuingia katika hoja yoyote hapa kuonyesha kwamba kizazi cha sasa kinashuhudia utimizwaji wa maneno haya mawili ya kinabii. Katika mahubiri ya ujio, hasa kuanzia 1840 hadi 1844, ndiko kulipoanza utimizwaji wao kamili na wa kina. Msimamo wa malaika huyu, mguu mmoja juu ya bahari na mwingine juu ya nchi kavu, unaashiria upana wa tangazo lake kwa baharini na nchi kavu. Kama ujumbe huu ungekusudiwa kwa nchi moja tu, ingelitosha kwa malaika kuchukua nafasi yake juu ya nchi kavu tu. Lakini ana mguu mmoja juu ya bahari, jambo ambalo kutokana nalo tunaweza kuhitimisha kwamba ujumbe wake ungevuka bahari na kuenea kwa mataifa mbalimbali na sehemu mbalimbali za dunia; na hitimisho hili linaimarishwa na ukweli kwamba tangazo la Ujio, lililotajwa hapo juu, lilienda hadi kila kituo cha kimisionari duniani. Zaidi kuhusu hili chini ya sura ya 14. Uriah Smith, Mawazo juu ya Danieli na Ufunuo, 521.
Hivyo basi, mstari wa kwanza wa sura ya kumi unabainisha tarehe 11 Agosti, 1840, kwa kuwa wakati huo mwisho uliotabiriwa wa utawala wa Othmani ulikoma sawasawa na utabiri wa Ufunuo sura ya tisa. Dada White asema:
"Mnamo mwaka 1840 utimizaji mwingine wa ajabu wa unabii ulizua shauku kubwa kote. Miaka miwili kabla, Josiah Litch, mmoja wa wahubiri wanaoongoza waliokuwa wakihubiri ujio wa pili, alichapisha ufafanuzi wa Ufunuo 9, uliotabiri anguko la Dola ya Ottoman. Kulingana na mahesabu yake, mamlaka hii ilitarajiwa kupinduliwa . . . tarehe 11 Agosti, 1840, wakati ambapo nguvu ya Ottoman huko Constantinople ingetarajiwa kuvunjika. Na hili, ninaamini, litaonekana kuwa hivyo.'"
Kwa wakati hasa uliobainishwa, Uturuki, kupitia mabalozi wake, ilikubali ulinzi wa madola ya Ulaya yaliyoungana, na hivyo ikajiweka chini ya udhibiti wa mataifa ya Kikristo. Tukio hilo lilitimiza unabii kwa usahihi kabisa. Lilipojulikana, makutano mengi walishawishika kuhusu usahihi wa kanuni za ufafanuzi wa unabii zilizokubaliwa na Miller na wenzake, na msukumo wa ajabu ulitolewa kwa harakati ya Adventi. Watu wa elimu na wa cheo waliungana na Miller, katika kuhubiri na pia katika kuchapisha maoni yake, na kuanzia 1840 hadi 1844 kazi hiyo ilienea haraka. Pambano Kuu, 334, 335.
Mstari wa kwanza wa sura ya kumi unawakilisha mwaka 1840, na katika mstari wa kumi tunamwona Yohana akiwa amekatishwa tamaa kwa uchungu tarehe 22 Oktoba 1844. Yohana aliwakilisha wale waliouchukua ujumbe wa kitabu kidogo kwa ulimwengu, lakini wakapata kukatishwa tamaa kwa uchungu tarehe 22 Oktoba 1844. Mstari wa kwanza hadi mstari wa kumi unawakilisha historia ya 1840 hadi 1844. Huo ni ushuhuda mmoja wa ndani katika sura ya kumi.
Shahidi mwingine ni Yohana anayekula kitabu kidogo na kinakuwa kitamu kinywani mwake, kikiwakilisha kukubali kwake ujumbe wa tarehe 11 Agosti 1840, kisha kikawa kichungu tumboni mwake wakati wa Kukatishwa Tamaa Kuu ya tarehe 22 Oktoba 1844.
Nami nikakitwaa kijitabu kutoka mkononi mwa malaika, nikakila chote; kilikuwa kitamu kinywani mwangu kama asali; na mara tu nilipokila, tumbo langu likawa chungu. Ufunuo 10:10.
Aya ya kumi inawakilisha historia halisi ya 1840 hadi 1844 katika aya moja. Huo ni shahidi wa pili wa ndani katika sura hiyo kwamba "ngurumo saba" zinawakilisha historia hiyo. Dada White tayari ametambua kwamba "ngurumo saba" zinawakilisha mfululizo wa matukio yaliyotokea chini ya ujumbe wa malaika wa kwanza na wa pili. Ujumbe wa malaika wa pili ulihitimika katika Kukata Tamaa Kuu, kwa hiyo "ngurumo saba" zinawakilisha historia hiyo hiyo. Kuna mashahidi watatu wa ndani wanaounga mkono ukweli kwamba historia ya Agosti 11, 1840 hadi Kukata Tamaa Kuu mnamo Oktoba 22, 1844 ndiyo historia ya kinabii inayosisitizwa katika Ufunuo sura ya kumi.
Kisha katika aya ya mwisho, kwa kuafikiana na ukweli unaohusiana na "ngurumo saba", amri inatolewa ya kwamba ujumbe uwasilishwe, na kwamba historia hiyo hiyo lazima irudiwe.
Naye akaniambia, Imekupasa kutabiri tena juu ya watu wengi, na mataifa, na lugha, na wafalme. Ufunuo 10:11.
Ngurumo saba zinabainisha kwamba mwanzo wa Uadventista—ukianzia wakati ambapo ujumbe uliokuwa umefunuliwa katika "wakati wa mwisho" ulipotiwa nguvu—ungeonyesha mwisho wa Uadventista, wakati ujumbe uliokuwa umefunuliwa mwaka 1989 ungetiwa nguvu kwa kushuka, si kwa malaika wa Ufunuo sura ya kumi, bali kwa malaika anayeshuka wa Ufunuo sura ya kumi na nane. Malaika wa Ufunuo sura ya kumi na nane alishuka tarehe 11 Septemba 2001, na sasa tunakaribia hitimisho la marudio ya historia ya 1840 hadi 1844.
Maelezo haya ya sura ya kumi yamekuwa katika umiliki wa umma kwa miaka. Kilichokuwa hakijatambuliwa hadi hivi karibuni ni kwamba, pamoja na historia hiyo takatifu, kuna historia nyingine takatifu iliyopachikwa ndani yake. Historia hiyo itatambuliwa tu na wale wanaokubali kanuni ya Alfa na Omega inayofananisha mwisho wa jambo na mwanzo wake. Historia iliyopachikwa ndani ya historia ile takatifu inaanza kwa kukatishwa tamaa na kuishia katika Kukatishwa Tamaa Kuu. Historia ya 1843 hadi 1844 ni mstari maalum wa historia ulio ndani ya ile historia, lakini ulio tofauti na historia ya 1840 hadi 1844. Dada White na Kristo wote wawili wanalizungumzia mstari huu wa historia.
Jumbe zote zilizotolewa kuanzia mwaka 1840 hadi 1844 zitiwe msisitizo sasa, kwa kuwa kuna watu wengi ambao wamepoteza mwelekeo. Jumbe hizo zifikishwe katika makanisa yote.
Kristo alisema, ‘Heri macho yenu, kwa maana yanaona; na masikio yenu, kwa maana yanasikia. Kwa hakika nawaambia, ya kwamba manabii wengi na watu wenye haki walitamani kuona mambo mnayoyaona, wala hawakuyaona; na kusikia mambo mnayoyasikia, wala hawakuyasikia’ [Mathayo 13:16, 17]. Heri macho yaliyoona mambo yaliyoonwa katika miaka ya 1843 na 1844.
"Ujumbe ulitolewa. Wala hapapaswi kuchelewa kurudia ujumbe huo, kwa kuwa ishara za nyakati zinatimia; kazi ya kufunga lazima ikamilishwe. Kazi kubwa itafanywa kwa muda mfupi. Ujumbe hivi karibuni utatolewa kwa mpango wa Mungu ambao utaongezeka na kuwa kilio kikuu. Kisha Danieli atasimama katika fungu lake, kutoa ushuhuda wake." Manuscript Releases, juzuu ya 21, 437.
"Manabii na watu wenye haki walitamani kuyaona mambo hayo" ambayo "yaliyoonekana mnamo mwaka 1843 na 1844." Yesu alirejelea historia hii takatifu katika injili mbili, lakini kila rejeo lilikuwa katika muktadha tofauti.
Akasema nao mambo mengi kwa mifano, akisema, Tazama, mpanzi alitoka kwenda kupanda; na alipokuwa akipanda, baadhi ya mbegu zikaanguka kando ya njia, nao ndege wakaja wakazila; nyingine zikaanguka penye miamba, pasipokuwa na udongo mwingi; mara zikaota, kwa sababu hapakuwa na kina cha udongo; na jua lilipochomoza, zikachomwa; na kwa kuwa hazikuwa na mizizi, zikanyauka. Nyingine zikaanguka kati ya miiba; nayo miiba ikaota, ikazisonga; bali nyingine zikaanguka katika udongo mzuri, zikazaa matunda, moja mia, nyingine sitini, nyingine thelathini. Yeye aliye na masikio ya kusikia, na asikie. Ndipo wanafunzi wakamjia, wakamwambia, Kwa nini unawaambia kwa mifano? Akajibu, akawaambia, Kwa sababu mmepewa ninyi kuijua siri za ufalme wa mbinguni, bali wao hawajapewa. Kwa maana yeyote aliye na, atapewa, naye atazidishiwa; bali asiye na, hata kile alicho nacho kitachukuliwa kwake. Kwa sababu hiyo nawasemea kwa mifano; kwa kuwa wakitazama hawaoni, na wakisikia hawasikii, wala hawaelewi. Na ndani yao inatimia unabii wa Isaya, usemao, Kusikia mtasikia, wala hamtaelewa; na kutazama mtatazama, wala hamtatambua; kwa maana moyo wa watu hawa umekuwa mzito, na masikio yao yamekuwa mazito ya kusikia, na macho yao wameyafumba; wasije wakaona kwa macho yao, wakasikia kwa masikio yao, wakaelewa kwa mioyo yao, wakaongoka, nami niwaponye. Lakini heri macho yenu, kwa kuwa yanaona; na masikio yenu, kwa kuwa yanasikia. Kwa maana, amin, nawaambia, kwamba manabii wengi na watu wenye haki walitamani kuyaona yale mnayoyaona, wala hawakuyaona; na kuyasikia yale mnayoyasikia, wala hawakuyasikia. Mathayo 13:3-17.
Yesu katika Mathayo, alipokuwa akizungumzia athari ya Neno la Mungu na kuwataka watu “wasikie,” anaonyesha kwamba Walaodikia wanaokataa ujumbe ambao manabii walitamani kuuona, waliwakilishwa katika Isaya sura ya sita. Future for America imewasilisha mara kwa mara Isaya sura ya sita katika muktadha wa Septemba 11, 2001, kwa kuwa pamoja na shambulio la Uislamu katika tarehe hiyo malaika mwenye nguvu wa Ufunuo kumi na nane alishuka na akaangaza dunia kwa utukufu wake. Manabii wote wanakubaliana wao kwa wao, na katika aya ya tatu ya Isaya sura ya sita tunapata rejea ya moja kwa moja kwa malaika huyo mwenyewe.
Katika mwaka ule alikofariki mfalme Uzia, nilimwona pia Bwana akiketi juu ya kiti cha enzi, juu sana na ameinuliwa, na pindo la vazi lake lilijaza hekalu. Juu yake walisimama maserafi; kila mmoja alikuwa na mabawa sita; kwa mawili alifunika uso wake, na kwa mawili alifunika miguu yake, na kwa mawili akaruka. Nao wakaitana wao kwa wao, wakisema, Mtakatifu, mtakatifu, mtakatifu, ni Bwana wa majeshi; dunia yote imejaa utukufu wake. Isaya 6:1-3.
Dunia inaangazwa kwa utukufu wake wakati malaika wa Ufunuo kumi na nane anaposhuka, na Isaya anatoa ufunguo mwingine muhimu anapotuarifu kwamba maono yake ya patakatifu yalitokea katika mwaka ambao Mfalme Uzia alikufa. Mfalme Uzia alijaribu kufanya kazi ya kuhani ndani ya hekalu. Makuhani themanini na kuhani mkuu walimzuia kufanya hivyo hadi Bwana alipompiga kwa ukoma katika paji la uso wake. Alipokea alama ya mnyama kwa kujaribu kuunganisha mamlaka yake ya dola na mamlaka ya kanisa. Hakufa mara moja; aliondolewa kwenye kiti cha enzi na kubadilishwa, na baada ya muda hatimaye alikufa tarehe 11 Septemba 2001. Kanisa la Waadventista hufa hatua kwa hatua kama ilivyokuwa kwa kanisa la Wayahudi wakati wa Kristo. Lakini tarehe 11 Septemba 2001, Uadventista uliokuwa tayari umekataa ujumbe wa mistari sita ya mwisho ya Danieli kumi na moja, ulikoma kama pembe ya Kiprotestanti ya Marekani, na wale waliowakilishwa na Isaya kisha waliitwa kuchukua ujumbe unaowakilishwa na sauti ya kwanza ya Ufunuo kumi na nane.
Ndipo Azaria kuhani akaingia baada yake, na pamoja naye makuhani themanini wa Bwana, waliokuwa wanaume hodari; wakampinga mfalme Uzia, wakamwambia, Si wajibu wako, Uzia, kufukiza uvumba kwa Bwana, bali ni wa makuhani, wana wa Haruni, waliowekwa wakfu kufukiza uvumba; toka katika patakatifu; kwa maana umefanya kosa; wala hutapata heshima kwa Bwana Mungu. Ndipo Uzia akaghadhibika, naye alikuwa na kifaa cha kufukizia mkononi mwake, ili kufukiza uvumba; na alipokuwa akiwakasirikia makuhani, ukoma ukazuka katika kipaji cha uso wake mbele ya makuhani katika nyumba ya Bwana, karibu na madhabahu ya uvumba. Naye Azaria kuhani mkuu, na makuhani wote, walipomtazama, tazama, alikuwa na ukoma katika kipaji cha uso wake, wakamtoa huko kwa nguvu; naam, yeye mwenyewe pia akaharakisha kutoka, kwa sababu Bwana alikuwa amempiga. Naye mfalme Uzia akawa mwenye ukoma hata siku ya kufa kwake, akakaa katika nyumba iliyotengwa, akiwa mwenye ukoma; kwa kuwa alikuwa ametengwa na nyumba ya Bwana; na Yothamu mwanawe alikuwa juu ya nyumba ya mfalme, akiwahukumu watu wa nchi. 2 Mambo ya Nyakati 26:17-21.
Ni muhimu kutambua kwamba pembe ya Uprotestanti iliondolewa kutoka katika Kanisa la Waadventista Wasabato tarehe 11 Septemba 2001, kwa kuwa kuna vipengele vitatu vya msingi katika kufunguliwa kwa ujumbe wa Ufunuo katika siku za mwisho. Moja ni historia sambamba ya pembe ya Ujamhuri na pembe ya Uprotestanti. Kipengele kingine kinachopaswa kutambuliwa ni umuhimu wa makanisa saba, na bila shaka cha tatu ni "ngurumo saba." Vipengele vyote vitatu vya kinabii vinaunda ujumbe unaofunguliwa, na ni lazima kutambua kwamba kama vile kanisa la Kiyahudi liliachwa kando wakati wa Kristo, Uadventista unaachwa kando katika "siku za mwisho."
Isaya anajitolea kupeleka ujumbe kwa watu wa Mungu waliochaguliwa lakini wasio waaminifu katika wakati wake, na Yesu anatumia maneno yaleyale kushughulikia hali ileile katika wakati Wake. Watu walioteuliwa wa agano wanapitwa kando, nao wanakataa “kusikia” na kuponywa.
Akasema, Nenda, ukawaambie watu hawa, Sikieni kwa hakika, lakini msielewe; na tazameni kwa hakika, lakini msitambue. Uufanye moyo wa watu hawa kuwa mgumu, uyatie masikio yao uzito, na uzifumbe macho yao; wasije wakaona kwa macho yao, na kusikia kwa masikio yao, na kufahamu kwa mioyo yao, na kugeuka, nao waponywe. Isaya 6:9, 10.
Kazi anayochukua Isaya ni kazi ambayo Yohana na Ezekieli waliichukua walipokula kitabu kidogo. Wanapeleka ujumbe wa kukemea kwa watu teule wa agano walioko katika hali ya kutapikwa kutoka kinywani mwa Bwana. Mara ya pili Yesu anapotaja historia ambayo manabii na watu wenye haki walitamani kuiona imenakiliwa na Luka.
Na wewe, Kapernaumu, uliyetukuzwa hata mbinguni, utashushwa hadi kuzimu. Yeye awasikilizaye ninyi, ananisikiliza mimi; naye anayewadharau ninyi, ananidharau mimi; naye anayenidharau mimi, anamdharao yeye aliyenituma. Na wale sabini wakarudi tena kwa furaha, wakisema, Bwana, hata pepo hututiisha kwa jina lako. Akawaambia, Nilimwona Shetani akianguka kutoka mbinguni kama umeme. Tazama, nimewapa mamlaka ya kukanyaga nyoka na nge, na juu ya nguvu zote za adui; wala hakuna kitu kitakachowadhuru kwa njia yoyote. Walakini msifurahi kwa hili, ya kwamba roho wawatii; bali furahini kwa sababu majina yenu yameandikwa mbinguni. Saa ile Yesu akafurahi kwa roho, akasema, Nakushukuru, Ee Baba, Bwana wa mbingu na nchi, kwa kuwa umeficha mambo haya kwa wenye hekima na wenye busara, ukayafunua kwa watoto wachanga; Naam, Baba, kwa kuwa ndivyo ilivyokupendeza. Mambo yote yamekabidhiwa kwangu na Baba yangu; wala hakuna amjuaye Mwana ni nani ila Baba; wala amjuaye Baba ni nani ila Mwana, na yule ambaye Mwana atampendeza kumfunulia. Akawageukia wanafunzi wake, akasema kwa faragha, Heri macho yaonayo mnayoona; kwa maana nawaambia, ya kwamba manabii wengi na wafalme walitamani kuyaona mnayoona, wasiyaone; na kusikia mnayosikia, wasiyasikie. Luka 10:15-24.
Tena, muktadha wa baraka inayohusishwa na wale walio na fursa ya kuona kile ambacho wenye haki walitamani kukiona unawahusu watu wa agano waliochaguliwa wanaopitilizwa na hawataki "kusikia." Dada White anarejelea kemeo la Kristo dhidi ya Kapernaumu, ambalo ni ishara ya kukataa nuru kuu, na alisisitiza Uadventista kwa kuweka kemeo dhidi ya Uadventista ndani ya [mabano.]
Miongoni mwa wale wanaokiri kuwa watoto wa Mungu, ni uvumilivu mdogo kiasi gani umeonyeshwa, maneno ya uchungu mangapi yamesemwa, na shutuma kali nyingi kiasi gani zimetolewa dhidi ya wale wasio wa imani yetu. Wengi wamewaona wale wa makanisa mengine kama wenye dhambi wakuu, ilhali Bwana hawaoni hivyo. Wale wanaowaangalia hivyo wanachama wa makanisa mengine, wanahitaji kujinyenyekesha chini ya mkono wa Mungu mwenye nguvu. Wale wanaohukumiwa na watu hao huenda wamepata nuru ndogo tu, fursa chache na haki maalum chache. Kama wangelikuwa na nuru ambayo wengi wa washiriki wa makanisa yetu wamekuwa nayo, huenda wangeendelea kwa kasi kubwa zaidi, na kuiwakilisha imani yao kwa ulimwengu kwa njia bora zaidi. Kuhusu wale wanaojisifu kwa nuru yao, ilhali wanashindwa kuenenda ndani yake, Kristo asema, 'Lakini nawaambia, Itakuwa afadhali kwa Tiro na Sidoni siku ya hukumu kuliko kwenu. Na wewe, Kapernaumu [Waadventista Wasabato, waliopata nuru kuu], uliyetukuzwa mpaka mbinguni [kwa upande wa upendeleo], utashushwa hata kuzimu; kwa kuwa kama miujiza yenye nguvu iliyotendeka kwako ingalitendeka Sodoma, ingalikuwa imesimama hata leo. Lakini nawaambia, ya kwamba itakuwa afadhali kwa nchi ya Sodoma siku ya hukumu, kuliko kwako.' Wakati huo Yesu akajibu akasema, 'Nakushukuru, Ee Baba, Bwana wa mbingu na nchi, kwa kuwa umeficha mambo haya kwa wenye hekima na wenye busara [katika makadirio yao wenyewe], ukayafunua kwa watoto wachanga.'
“Na sasa, kwa kuwa mmeyafanya mambo haya yote, asema Bwana; nami nimesema nanyi, nikiondoka mapema na kusema, lakini hamkusikia; nami nimeita, lakini hamkujibu; kwa hiyo nitafanya kwa nyumba hii, iitwayo kwa jina langu, ambayo mnaitumaini, na kwa mahali hapo nilipowapa ninyi na baba zenu, kama nilivyofanya katika Shilo. Nami nitawatupa mbali mbele ya uso wangu, kama nilivyowatupa ndugu zenu wote, naam, uzao wote wa Efraimu.” Review and Herald, Agosti 1, 1893.
“Matendo makuu” yaliyokuwa yamefanywa katika Uadventista yalikuwa matendo ambayo watu wenye haki na manabii walitamani kuyaona na kuyasikia. Matendo hayo makuu yalidhihirishwa katika historia ya 1843 na 1844 wakati ujumbe wa Mwito wa Usiku wa Manane ulipotangazwa. Uadventista umekataa historia yake, na hasa historia ya 1843 na 1844. Historia inayaanza na kuishia kwa kukatishwa tamaa, na pia historia iliyokusudiwa kuwaongoza kuingia katika dunia iliyofanywa mpya.
Walikuwa na mwanga mkali uliowekwa nyuma yao, mwanzoni mwa njia, ambao malaika mmoja aliniambia kuwa ulikuwa ‘mwito wa usiku wa manane.’ Mwanga huu uliangaza njia yote, na ukaangaza miguu yao, ili wasijikwae.
Iwapo wangeweka macho yao yamemkazia Yesu, aliye mbele yao tu, akiwaongoza kwenda kwenye mji, walikuwa salama. Lakini muda si mrefu baadhi wakachoka, wakasema kuwa mji ulikuwa mbali sana, nao walitarajia kuwa wangeishaingia humo mapema. Hapo Yesu angewatia moyo kwa kuinua mkono wake wa kuume mtukufu, na kutoka katika mkono wake kulitoka nuru iliyotanda juu ya kundi la waadventi, nao wakapaza sauti, ‘Aleluya!’ Wengine kwa pupa wakakana nuru iliyokuwa nyuma yao, wakasema kwamba haikuwa Mungu aliyekuwa amewaongoza kufika mbali hivyo. Nuru iliyokuwa nyuma yao ikazimika, ikiyaacha miguu yao katika giza kamili, nao wakajikwaa wakapoteza shabaha na wakampoteza Yesu machoni, wakaanguka nje ya njia, wakashuka katika ulimwengu wa giza na uovu ulio chini. Maandishi ya Mapema, 15.
Kile ambacho Simba wa kabila la Yuda anafunua sasa ni historia ya 1843 na 1844. "Ngurumo saba" zinawakilisha kipindi cha 1840 hadi 1844, lakini kipindi hicho kina historia maalum sana ambayo imekuwa ikitolewa kwa mifano tangu mwanzo wa historia ya agano. Harakati zote za matengenezo huenda sambamba, zikiwa na alama zilezile za njia. Kama zingekuwa tofauti, Shetani angebuni mkakati tofauti wa shambulio kwa kila harakati ya matengenezo, lakini hafanyi hivyo kamwe.
Lakini Shetani hakuwa amekaa bila kufanya chochote. Sasa alijaribu kile ambacho amekuwa akijaribu katika kila harakati nyingine ya mageuzi—kuwadanganya na kuwaangamiza watu kwa kuwaingizia kitu bandia badala ya kazi ya kweli. Kama vile kulivyokuwapo makristo wa uongo katika karne ya kwanza ya kanisa la Kikristo, vivyo hivyo walitokea manabii wa uongo katika karne ya kumi na sita. Mzozo Mkubwa, 186.
Hoja ya msingi katika kifungu hiki, kwa muktadha wa ujumbe wa jumla tunaoshiriki, ni kwamba Uadventista ulipoacha kuubeba vazi la Uprotestanti, na vazi hilo likaondolewa kabisa tarehe 11 Septemba 2001, bado wanasisitiza kuwa wao ndio harakati ya mabaki inayotangaza sauti kuu ya malaika wa tatu. Hata hivyo wao ni bandia. Ikiwa hutambui ni harakati ipi sasa inayobeba pembe ya Uprotestanti, karibu haiwezekani kuelewa mfanano kati ya pembe mbili nchini Marekani.
Historia ya 1843 na 1844 inawakilishwa katika kila harakati ya mageuzi, na sasa tutatumia mwanzo wa Israeli ya kale kama watu teule wa Mungu na mwisho wa Israeli kama watu teule wa Mungu ili kuonyesha jambo lilelile kwa Israeli ya kisasa, kwa kuzingatia 1843 na 1844 kama zinavyowakilishwa katika kila mstari wa harakati za mageuzi.
Musa alitabiri kwamba Bwana angemwinua nabii aliye kama yeye, na nabii huyo alikuwa Yesu. Luka katika Matendo ya Mitume anathibitisha kwamba Yesu alitimiza unabii wa Musa.
Bwana Mungu wako atakuinulia nabii kutoka katikati yako, miongoni mwa ndugu zako, aliye kama mimi; mtamsikiliza. Kumbukumbu la Torati 18:15.
Yesu ndiye nabii tunayepaswa kumsikiliza.
Kwa maana Musa kweli aliwaambia baba zetu, Bwana Mungu wenu atawainulia nabii kutoka miongoni mwa ndugu zenu, kama mimi; msikieni katika mambo yote atakayowaambia. Na itakuwa kwamba kila nafsi asiyemsikia nabii yule ataangamizwa kutoka miongoni mwa watu. Naam, na manabii wote tangu Samweli na wale waliokuja baada yake, wote walionena, vilevile wametabiri habari za siku hizi. Ninyi ni watoto wa manabii, na wa agano ambalo Mungu alifanya na baba zetu, alipomwambia Ibrahimu, Na katika uzao wako jamaa zote za dunia zitabarikiwa. Kwenu ninyi kwanza Mungu, baada ya kumwinua Mwana wake Yesu, alimpeleka awabariki, kwa kumgeuza kila mmoja wenu kutoka maovu yake. Matendo ya Mitume 3:22-26.
Mstari wa mageuzi wa Kristo unaanza wakati wa mwisho, kama ilivyo kwa mistari yote ya mageuzi. "Wakati wa mwisho" katika siku za Kristo ulikuwa kuzaliwa Kwake. Maandiko yanaonyesha kwamba katika kuzaliwa Kwake kulikuwa na kuongezeka kwa maarifa, kulingana na ufafanuzi wa "wakati wa mwisho" katika kitabu cha Danieli. Iwe ni wachungaji, Mamajusi kutoka mashariki, Herode aliyekasirika, au Ana na Simeoni hekalini, kulikuwa na kuongezeka kwa maarifa alipozaliwa. Wakati huo uongozi wa kanisa la Kiyahudi uliwekwa pembeni. Talaka hiyo ilikuwa ya hatua kwa hatua, lakini ilianza kwa kukataa kwao ule ujumbe uliofumbuliwa wakati wa mwisho.
Watu hawajui, lakini habari hiyo huijaza mbingu shangwe. Kwa shauku ya kina na yenye upole zaidi, viumbe watakatifu kutoka ulimwengu wa nuru huvutwa duniani. Ulimwengu wote unang'aa zaidi kwa sababu ya uwepo wake. Juu ya vilima vya Bethlehemu umekusanyika umati usioweza kuhesabika wa malaika. Wanasubiri ishara ya kutangaza habari njema kwa ulimwengu. Lau viongozi wa Israeli wangelikuwa waaminifu kwa amana yao, wangeweza kushiriki furaha ya kutangaza kuzaliwa kwa Yesu. Lakini sasa wameachwa kando. Shauku ya Nyakati, 47.
Uongozi wa Waadventista ulipitwa mwaka 1989 wakati Danieli kumi na moja aya arobaini ilipotimia. “Wakati wa mwisho” katika historia ya Musa, ambaye alikuwa kielelezo cha Yesu, ulikuwa kuzaliwa kwake, ambapo familia yake, na baadaye binti wa Farao, walipata maarifa zaidi kuhusu mtoto Musa. Jina lake, bila shaka, linamaanisha “ameokolewa kutoka majini” na Yesu linamaanisha “Yehova anaokoa.”
Baada ya ‘wakati wa mwisho’ mistari yote ya mageuzi yanaonyesha hatua ambayo maarifa yaliyoongezeka katika historia hiyo maalum yanarasimishwa kuwa ujumbe unaoweza kuinuliwa kama ushuhuda kwa kizazi kitakachowajibishwa kwa nuru iliyofunuliwa wakati wa mwisho.
Yohana Mbatizaji aliweka rasmi ujumbe wa Kristo, na ujumbe wa Musa uliwekwa rasmi katika mwaka wa arobaini wa maisha yake, alipojaribu kuwakomboa Waisraeli kutoka Misri kwa nguvu zake mwenyewe. Ujumbe wa ukombozi kutoka Misri sasa ulikuwa katika kumbukumbu za umma.
Miaka arobaini baadaye, ujumbe wa Musa uliwezeshwa kwenye kichaka kilichowaka moto, na uliambatana na ishara mbili za uungu wa Mungu, kama zilivyowakilishwa na fimbo iliyogeuka kuwa nyoka na mkono wenye ukoma alioutoa Musa kifuani mwake. Ujumbe wa Yesu uliwezeshwa katika ubatizo wake, ambao uliambatana na ishara mbili za uungu: sauti ya Baba na Roho Mtakatifu. Alama ya njia inayofuata katika historia zote mbili inaashiria kukata tamaa kwa mara ya kwanza, wakati wa kusubiri, kuwasili kwa malaika wa pili, au mwaka 1843.
Masikitiko katika mfululizo wa historia ya Musa yalionyeshwa na mke wake wakati malaika alishuka ili kumuua Musa kwa sababu hakuwa amemtahiri mwanawe. Kwa hofu, Sipora akamtahiri mwana wao yeye mwenyewe. Musa alikuwa amesahau kumtahiri mwanawe! Ishara yenyewe ya agano iliyotolewa kwa Ibrahimu ilisahauliwa na Musa. Baba Ibrahimu alikuwa ametoa unabii kuhusu utumwa wa Waebrania na ukombozi wao huko Misri na kutoka Misri, na unabii wake ulipaswa kutimizwa mahsusi kupitia Musa, lakini Musa akasahau kumtahiri mwanawe. Wakati huo Musa alimtuma Sipora arudi akakaa na baba yake hadi baada ya ukombozi. Alikaa Midiani hadi Musa alipowaongoza wana wa Israeli kupita katika maji ya Bahari ya Shamu, ambayo, kama mtume Paulo anavyotuarifu, ni mfano wa ubatizo, tendo lenyewe lililochukua nafasi ya tohara. Usikose kuona jambo hilo. Kuwasili kwa alama ya njia inayowakilisha malaika wa pili katika historia ya Musa, alama ya njia inayozalisha masikitiko ya kwanza katika historia hiyo, kulikuwa ni kukataa kanuni ya msingi ya uhusiano wa agano la Ibrahimu na Mungu.
Masikitiko ya kwanza katika mlolongo wa matukio ya Kristo yalikuwa kifo cha Lazaro, ambacho Martha na Maria walikuwa na hakika kwamba kisingetokea kama Yesu asingekawia hadi Lazaro awe tayari amekufa kwa siku nne. Masikitiko kwamba Yesu alimruhusu rafiki yake wa karibu, Lazaro, afe na aoze kaburini yalikuwa makubwa mno, si kwa dada wale wawili tu, bali pia kwa wanafunzi. Hata hivyo, ufufuo wa Lazaro ukawa muhuri wa huduma yote ya Kristo.
Kwa kukawia kuja kwake kwa Lazaro, Kristo alikuwa na kusudi la rehema kwa wale ambao hawakumpokea. Alikawia, ili kwa kumfufua Lazaro kutoka kwa wafu awape watu wake wakaidi, wasioamini, ushahidi mwingine kwamba kwa kweli Yeye ndiye ‘ufufuo na uzima.’ Hakutaka kuacha kabisa tumaini kuhusu watu, wale kondoo maskini waliotangatanga wa nyumba ya Israeli. Moyo wake ulikuwa ukivunjika kwa sababu ya kutotubu kwao. Katika rehema yake alikusudia kuwapa ushahidi mmoja zaidi kwamba Yeye ndiye Mrejesha, Yule peke yake awezaye kuleta uzima na kutokufa mwangani. Huu ulipaswa kuwa ushahidi ambao makuhani wasingeweza kuutafsiri vibaya. Hii ndiyo sababu ya kukawia kwake kwenda Bethania. Muujiza huu wa kilele, kumfufua Lazaro, ulikuwa kutiwa muhuri wa Mungu juu ya kazi yake na juu ya dai lake la uungu.” The Desire of Ages, 529.
Kutiwa muhuri kwa wale mia arobaini na nne elfu wa Mungu kunaonyeshwa katika historia ya 1843 na 1844, kwa kuwa tumejulishwa kwamba Lazaro ndiye aliyemwongoza Kristo kuingia Yerusalemu katika kuingia kwake kwa ushindi. Historia ya kuingia huko kwa ushindi ndiyo historia ambayo Dada White hutumia kuonyesha Mwito wa Usiku wa Manane wa 1843 na 1844. Ilikuwa ni kutoelewa kuhusu Kristo kuwa na uwezo wa kuwafufua wafu kwa nguvu ya uumbaji ya Mungu. Maria na Elizabeti walikiri kwamba walijua Yesu alikuwa na uwezo wa kumfufua Lazaro katika parapanda ya mwisho, lakini hawakuweza kuona kwamba kwa hakika alikuwa na uwezo wa kumfufua hapo hapo na wakati huo. Walikuwa wakikana ukweli wenyewe aliokuja kuudhihirisha katika ubatizo wake na kifo chake, yaani mwanzo na mwisho wa huduma yake binafsi ya miaka mitatu na nusu. Hawakuweza kuona hadi jiwe lilipoondolewa kwenye kaburi, kama vile mkono wake ungeondolewa baadaye kutoka juu ya kosa lililokuwamo katika baadhi ya tarakimu kwenye chati ya 1843.
Musa, baada ya kumtuma Sefora aondoke ili kumuepusha na mapambano yajayo na Farao, alikutana na ndugu yake mkubwa, Aroni, nao wajumbe hao wawili wakaelekea Misri wakiwakilisha ujumbe wa malaika wa pili. Kabla ya mapigo yoyote kuletwa juu ya Misri, Musa alimwonya Farao kwamba asipomruhusu Israeli, mzaliwa wa kwanza wa Mungu, kutoka na kumwabudu, basi Mungu angeua wazaliwa wa kwanza wa Misri.
Bwana akamwambia Musa, Utakapokwenda kurudi Misri, tazama uyafanye maajabu yote hayo mbele ya Farao, niliyoweka mkononi mwako; lakini mimi nitaufanya moyo wake kuwa mgumu, hata hatakubali kuwaacha watu waende. Nawe utamwambia Farao, Hivi ndivyo asemavyo Bwana, Israeli ni mwanangu, mzaliwa wangu wa kwanza; nami nakuambia, Mwache mwanangu aende, ili anitumikie; na ukikataa kumwacha aende, tazama, nitamwua mwanao, mzaliwa wako wa kwanza. Kutoka 4:21-23.
Kilio cha Usiku wa Manane kilikuwa utabiri ambao ungekuja kutimia baadaye.
Katika ukombozi wa Israeli kutoka Misri, kuwekwa wakfu kwa wazaliwa wa kwanza kuliamriwa tena. Wakati wana wa Israeli walipokuwa utumwani kwa Wamisri, Bwana alimwagiza Musa aende kwa Farao, mfalme wa Misri, na amwambie, 'Hivi ndivyo asemavyo Bwana, Israeli ni mwanangu, hata mzaliwa wangu wa kwanza; nami nakuambia, mwache mwanangu aende, ili anitumikie; na ukikataa kumwacha aende, tazama, nitamuua mwanao, mzaliwa wako wa kwanza.' Kutoka 4:22, 23.
"Musa alitoa ujumbe wake; lakini jibu la mfalme mwenye kiburi lilikuwa, 'Ni nani Bwana, hata nimtii sauti yake niwaache Waisraeli waende? Simjui Bwana, wala sitawaacha Waisraeli waende.' Kutoka 5:2. Bwana alitenda kwa ajili ya watu wake kwa ishara na maajabu, akileta hukumu za kutisha juu ya Farao. Hatimaye malaika mwangamizi akaamriwa kuua wazaliwa wa kwanza wa mwanadamu na wa mnyama miongoni mwa Wamisri. Ili Waisraeli waepushwe, waliagizwa kuweka juu ya miimo ya milango yao damu ya mwanakondoo aliyechinjwa. Kila nyumba ilipaswa kutiwa alama, ili malaika atakapokuja katika utume wake wa mauti, awapitilie mbali nyumba za Waisraeli." The Desire of Ages, 51.
Ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane kwa Farao ulikuwa ukitangaza vifo vya wazaliwa wa kwanza kama jibu kwa uasi wa Farao. Mara tu ujumbe uliporekodiwa, mapigo, yaliyowakilisha nguvu za Kilio cha Usiku wa Manane katika kiangazi cha 1844, yaliletwa juu ya Misri. Ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane ulienea kote nchini kama wimbi kubwa la bahari katika kiangazi cha 1844. Mapigo yalienea kote Misri, na kile kifo kilichoahidiwa cha wazaliwa wa kwanza kilipotokea, kilio kikasikika usiku wa manane kote Misri.
Musa akasema, Hivi ndivyo asemavyo Bwana: Karibu usiku wa manane nitapita katikati ya Misri; na wazaliwa wa kwanza wote katika nchi ya Misri watakufa, kuanzia mzaliwa wa kwanza wa Farao aketiye juu ya kiti chake cha enzi, hata mzaliwa wa kwanza wa mjakazi aliye nyuma ya jiwe la kusagia; na wazaliwa wa kwanza wote wa wanyama. Na kutakuwa na kilio kikuu katika nchi yote ya Misri, ambacho hakijapata kuwako kama hicho, wala hakitakuwako tena. Kutoka 11:4-6.
Kuingia kwa shangwe kwa Kristo katika Yerusalemu kuliishia msalabani pale Kalivari, na wanafunzi wa Kristo pamoja na wafuasi wake wengine walipitia kukatishwa tamaa kuu.
"Kukatishwa tamaa kwetu hakukuwa kukubwa kama ilivyokuwa kwa wanafunzi. Mwana wa Adamu alipopanda kwa ushindi akaingia Yerusalemu, walitarajia atawazwe mfalme. Watu walimiminika kutoka pande zote za eneo lile, wakapaza sauti: 'Hosana kwa Mwana wa Daudi.' Na makuhani na wazee walipomsihi Yesu awanyamazishe makutano, akatangaza kwamba wakinyamaza, hata mawe yatapaza sauti, maana unabii lazima utimizwe. Hata hivyo, baada ya siku chache tu, wanafunzi hao hao walimwona Bwana wao mpendwa, waliyemwamini angeketi kutawala katika kiti cha enzi cha Daudi, akiwa amesulubishwa juu ya msalaba wa kikatili, juu ya Wafarisayo waliokuwa wakimdhihaki na kumkejeli. Matumaini yao makuu yakavunjika, na giza la mauti likawazunguka." Shuhuda, juzuu ya 1, 57, 58.
Kukatishwa tamaa kuu kwa wanafunzi na Wamileraiti pia kunawakilishwa na Waebrania kukwama kati ya jeshi la Farao na Bahari ya Shamu.
"Mwanga uliokusanywa wa enzi zilizopita unatuangazia. Kumbukumbu ya usahaulifu wa Waisraeli imehifadhiwa kwa ajili ya kutupa nuru. Katika enzi hii Mungu ameunyosha mkono Wake ili kujikusanyia watu kutoka kila taifa, kabila na lugha. Katika harakati ya Adventi ametenda kwa ajili ya urithi Wake, kama vile alivyotenda kwa Waisraeli alipowaongoza kutoka Misri. Katika Sikitiko Kuu la mwaka 1844, imani ya watu Wake ilijaribiwa kama ile ya Waebrania kwenye Bahari ya Shamu." Shuhuda, juzuu ya 8, 115, 116.
Ni muhimu kuona kwamba Kristo alipoingia Yerusalemu, msukumo wa wakati ule ulizua wimbi la sifa, ambalo Mafarisayo walitaka kulinyamazisha. Kiini cha wimbo huo wa sifa kilikuwa ni kutaja kwamba Yesu ni Mwana wa Daudi, ishara hiyohiyo ambayo Kristo alitumia kuashiria mwisho wa majadiliano yake na Wayahudi wabishi. Kilichowakera zaidi Wayahudi kilikuwa kutambua kwamba, walipomwita Yesu Mwana wa Daudi, kwa kudokeza walikuwa wakirejelea kuingia kwa ushindi kwa Mfalme Daudi katika Yerusalemu.
Katika historia ya kazi ya Daudi ya kuleta Sanduku la Agano Yerusalemu, nguvu ya ujumbe iliwakilishwa na nguvu alizopewa Daudi.
Na Daudi akaendelea, akazidi kuwa mkuu, na Bwana, Mungu wa majeshi, alikuwa pamoja naye. 2 Samweli 5:10.
Baada ya hapo Daudi akaazimia kulileta sanduku la agano Yerusalemu. Katika kulileta sanduku hilo katika mji wa Daudi, kulikuwa na masikitiko, kama ilivyo katika kila hatua ya mageuzi. Uzzah, ambaye jina lake lina maana ya ‘nguvu’, akijua vyema kwamba hakuwa amepewa mamlaka ya kuligusa sanduku, hata hivyo aliligusa. Sababu ile ile iliyolisababisha sanduku kuchukuliwa mateka hapo mwanzo ilikuwa kutotii mapenzi yaliyofunuliwa ya Bwana, na kuthubutu kwa majivuno kuhusu nguvu zinazohusishwa na sanduku la Mungu. Hata hivyo, Uzzah, shujaa wa Daudi, alikaidi, kama vile Musa alivyokaidi amri ya tohara. Uzzah akapigwa na kufa, na sanduku likakaa nje ya Yerusalemu mpaka Daudi alipoelewa kwamba wale waliokuwa wakilinda mahali ambapo sanduku lilikuwa limekaa baada ya kifo cha Uzzah walikuwa wakibarikiwa. Ndipo Daudi akaanza tena kulileta sanduku Yerusalemu. Daudi alipocheza akiingia Yerusalemu, mkewe akaona uchi wake na akasikitika sana.
Mistari mitatu ya harakati za urekebisho zinazohusu 1843 na 1844, kipindi ambacho watu wenye haki na manabii walitamani kukiona na kukisikia. Sifa za kuwasili kwa malaika wa pili, hivyo kuashiria kipindi cha kusubiri na cha kukatishwa tamaa, ni rahisi kuona. Kweli za kina zaidi zinaonyesha kwamba kukatishwa tamaa huko hakukuwa tu kutokuelewa kwa upande wa Musa, au Uza, au Martha na Maria, bali kulikuwa ni kukatishwa tamaa kulikohusishwa na kukataa kanuni ya msingi iliyoambatana na historia ileile ambamo kukatishwa tamaa huko kulitokea. Kwa Musa ilikuwa ni ishara ya tohara, kwa Uza ilikuwa ni kujidhubutu kinyume na amri za Mungu kuhusu sanduku la agano, kwa Martha na Maria ulikuwa ni ukosefu wa imani katika uwezo wa uumbaji wa Kristo wa kufufua.
Kwa Musa, kiini cha huduma yake kilikuwa kuanzisha uhusiano wa agano na watu wateule, na Musa akasahau ishara ya agano hilo. Kwa Uza, lilikuwa ni kanuni yenyewe ya utakatifu wa sheria ya Mungu, iliyodhihirishwa katika Sanduku la Agano. Kwa Martha na Maria, lilikuwa ni kiini chenyewe cha huduma ya Kristo, kuanzia ubatizo Wake, na kuishia katika kifo Chake, maziko na ufufuo kama vilivyoashiriwa mwanzoni mwa huduma Yake. Tukio la kwanza la kukata tamaa mwaka 1843 lilisababishwa na kosa katika baadhi ya hesabu kwenye chati ambayo ilikuwa utimilifu wa unabii wa Habakuki. Kosa hilo lilihusisha kanuni ya msingi ya harakati ya Miller - kanuni ya siku kwa mwaka.
"Ngurumo saba" zinawakilisha harakati ya Adventi ya 1840 hadi 1844, lakini ndani ya harakati hiyo kuna historia ya 1843 hadi 1844 ambayo huanza na kuishia kwa kukatishwa tamaa, hivyo ikiweka saini ya Alfa na Omega juu ya historia hiyo. Na historia hiyo ndiyo hasa historia ambayo Yesu na Ellen White wanaionyesha kuwa historia takatifu ambayo wenye haki daima wametamani kuiona.
Mistari ile minne—Musa, Daudi, Kristo na Wamileraiti—hufundisha kwamba wakati mfano wa wanawali kumi utakaporudiwa mwishoni mwa ulimwengu, ujumbe wa malaika wa tatu utatiwa nguvu, si ule wa pili; na hilo litafuatiwa na kukatishwa tamaa, kunakoanzisha kipindi cha kusubiri.
Malaika wa kwanza alipo shuka mnamo Agosti 11, 1840, tukio hilo lilithibitisha kanuni ya msingi ya kinabii ya Wamileraiti, na kukatishwa kwa matumaini yao kwa mara ya kwanza kungehusishwa mahsusi na kanuni hiyo. Wakati kukatishwa tamaa huko na kipindi cha kusubiri kulipomalizikia katika Mwito wa Usiku wa Manane, ujumbe huo pia ungehusiana na kanuni ya siku kwa mwaka, kama vile ulivyohusiana na utambuzi kwamba Kristo angekuja tarehe 22 Oktoba, 1844. Alama nne zote za njia za 1840 hadi 1844 zilihusishwa na kanuni ya siku kwa mwaka.
Wayahudi waliwekwa kuwa wahifadhi wa sheria ya Mungu, na jambo linalowakilishwa katika kipindi cha Musa ni sheria ya Mungu na amri zake. Katika historia ya Daudi, tena ilikuwa sheria ya Mungu. Katika historia ya Kristo, ilikuwa sheria ya Mungu, kwa maana pasipo kumwagika damu hapana ondoleo la dhambi iliyofunuliwa kwa mwenye dhambi na sheria ya Mungu. Lakini Uadventista uliwekwa kuwa mhifadhi si tu wa sheria ya Mungu bali pia wa Neno la kinabii.
Kwa hiyo, mada katika mstari wa historia ya Wamileraiti ni kanuni za Mungu za kinabii. Mwishoni mwa Uadventista, mada itakuwa tena kuhusu kanuni za ufafanuzi wa kinabii, lakini tangu mwaka wa 1844 wakati wa kinabii haupaswi tena kutumika. Kanuni mwishoni zinajengwa juu ya dhana ya Alfa na Omega inayoonyesha mwisho tangu mwanzo.
Utawala wa Uthmaniyya ulipokoma katika kutimia kwa ole wa pili, uliowakilisha shughuli ya kinabii ya Uislamu, unabii wa miaka mia tatu tisini na moja na siku kumi na tano wa Ufunuo 9:15 ulitimizwa, na kanuni ya 'siku kwa mwaka', ambayo ndiyo kiini cha kazi ya Miller, ikathibitishwa.
Wakati Uislamu uliposhambulia tarehe 11 Septemba 2001, kufika kwa ole wa tatu, kulingana na Ufunuo 8:13, kulitimia, na kanuni iliyokuwa moyo wa kazi ya Future for America ilithibitishwa; kanuni hiyo ikielezwa kwa urahisi kama kurudiwa kwa historia. Unabii kuhusu tarumbeta ya ole inayowakilisha Uislamu ulithibitishwa wakati malaika wa Ufunuo kumi mwaka 1840 na malaika wa Ufunuo kumi na nane mwaka 2001 walipotimia. Historia ilikuwa imejirudia. Kinachotarajiwa kufuata ni kukatishwa tamaa.
Kukatishwa tamaa kungeanzisha kipindi cha kusubiri. Kukatishwa tamaa kungewakatisha tamaa na kuwatawanya wale waliokuwa wakihusika na kazi. Kukatishwa tamaa kungesababishwa na kupuuzwa kwa sheria ya msingi ya unabii; kwa kweli, kanuni ya msingi ya unabii iliyowekwa mwanzoni mwa harakati ya Waadventista. Uwezeshaji wa tarehe 11 Septemba 2001 ulihusishwa na Uislamu na kukatishwa tamaa kwa tarehe 18 Julai 2020 kulihusu Uislamu. Tunaambiwa kwamba kilichomruhusu Samuel Snow na wengine baadaye kutambua tarehe 22 Oktoba 1844 ni kwamba Bwana aliondoa mkono wake kutoka kwa kosa katika baadhi ya nambari kwenye chati ya 1843. Kisha Snow na wafuasi wa Miller waliona kwamba ushahidi uleule uliokuwa umewaongoza kutabiri mwaka 1843 kuwa ndio utimizaji wa unabii wa miaka elfu mbili na mia tatu ulitambuliwa kuwa ndio huo huo uliowawezesha kubaini tarehe 22 Oktoba 1844.
"Yesu na majeshi yote ya mbinguni waliwaangalia kwa huruma na upendo wale ambao kwa matarajio ya kupendeza walitamani kumwona Yeye ambaye roho zao zilimpenda. Malaika walikuwa wakiwazunguka, ili kuwaimarisha katika saa ya jaribu lao. Wale waliokuwa wamezembea kupokea ujumbe wa mbinguni waliwachwa katika giza, na hasira ya Mungu ikawaka juu yao, kwa sababu hawakutaka kupokea nuru aliyowatuma kutoka mbinguni. Wale waaminifu, waliokatishwa tamaa, ambao hawakuweza kuelewa kwa nini Bwana wao hakuja, hawakuachwa katika giza. Tena waliongozwa kwa Biblia zao kuchunguza vipindi vya kinabii. Mkono wa Bwana uliondoka juu ya hesabu hizo, na kosa likafafanuliwa. Waliona kwamba vipindi vya kinabii vilifika hadi mwaka 1844, na kwamba ule ule ushahidi waliokuwa wamewasilisha kuonyesha kwamba vipindi vya kinabii vilifungwa mwaka 1843, ulithibitisha kwamba vingekoma mwaka 1844. Nuru kutoka kwa Neno la Mungu iliangaza msimamo wao, nao wakagundua kipindi cha kukawia—'Ijapokawia [maono], ingoje.' Katika upendo wao kwa kuja kwa Kristo mara moja, walikuwa wamelipuuza kukawia kwa maono, kulikokusudiwa kudhihirisha wasubiri wa kweli. Tena walikuwa na wakati uliobainishwa. Hata hivyo nikaona kwamba wengi wao hawakuweza kuinuka juu ya kukatishwa kwao tamaa kulikokuwa kukali sana ili kuwa na kiwango cha bidii na nguvu kilichotambulisha imani yao mwaka 1843." Maandishi ya Awali, 236, 237.
Tunapaswa kutarajia kwamba ushahidi uliosababisha utabiri kwamba Uislamu ungeishambulia Marekani tarehe 18 Julai 2020 utathibitisha kwamba wakati wa sheria ya Jumapili inayokuja hivi karibuni, Uislamu ndiyo hukumu inayoletwa dhidi ya Marekani, na kipengele cha muda hakihusishwi tena na tukio hilo.
Alama kuu nne za njia katika historia ya kipindi cha 1840 hadi 1844. Kila alama ya njia inahusishwa na matumizi ya kanuni ya msingi ya Miller, yaani kanuni ya siku kwa mwaka.
Alama nne kuu za njia katika historia ya 2001, hadi sheria ya Jumapili. Septemba 11, 2001 ilikuwa Uislamu. Unabii ulioshindikana wa Julai 18, 2020 ulihusu Uislamu. Kila alama ya njia inahusishwa na utekelezaji wa kanuni kuu ya Future for America - marudio ya historia. "Ngurumo saba" zinawakilisha matukio ya wakati ujao ambayo yatafunuliwa katika mpangilio wao. Ya kwanza kati ya alama nne za njia ilikuwa Septemba 11, 2001, ikitambua shambulio dhidi ya Marekani lililofanywa na Uislamu kama utimilifu wa ole wa tatu. Alama ya mwisho ya njia, inayowakilisha sheria ya Jumapili katika historia yetu, lazima iwe kuhusu Uislamu kwa kuwa Alfa na Omega siku zote huonyesha mwisho tangu mwanzo, na Alfa na Omega ndiye aliyefunga "ngurumo saba" kwa ajili ya historia hii yenyewe. Uislamu utashambulia Marekani wakati wa sheria ya Jumapili.
Hii ni mojawapo ya vipengele vitatu vikuu vya kufunuliwa kwa ngurumo saba, ambavyo sasa vinawekwa wazi. Mara tu Musa alipotangaza ujumbe uliokuwa kielelezo cha Kilio cha Usiku wa Manane katika mstari wake wa historia, harakati za mwisho zilikuwa za kasi. Mapigo kumi ya kimiujiza na ya kuangamiza, hadi unabii wa wazaliwa wa kwanza ulipotimizwa, na kusababisha kilio cha Usiku wa Manane huko Misri. Mara tu Kristo alipoingia Yerusalemu, hatua za kasi kuelekea msalabani zilikuwa zimeanza. Ujumbe ulipotangazwa hakukuwa na kurudi nyuma. Kuanzia mkutano wa kambi wa Exeter tarehe 12 Agosti, 1844, chini ya miezi miwili baadaye utabiri huo ulitimizwa.
Neno la Bwana likanijia, kusema, Mwana wa binadamu, hiyo methali mliyo nayo katika nchi ya Israeli ni nini, mkisema, Siku zinarefushwa, na maono yote hayatimia? Basi uwaambie, Bwana MUNGU asema hivi; Nitaikomesha methali hii, wala haitakuwa tena methali katika Israeli; bali uwaambie, Siku ziko karibu, na maono yote yatatimia. Kwa maana hakutakuwa tena maono ya ubatili wala uaguzi wa kujipendekeza ndani ya nyumba ya Israeli. Kwa kuwa mimi ni Bwana; nitanena, na neno nitakalolinena litatimia; halitacheleweshwa tena; kwa maana katika siku zenu, enyi nyumba ya kuasi, nitalinena neno, nami nitalitimiza, asema Bwana MUNGU. Tena neno la Bwana likanijia, kusema, Mwana wa binadamu, tazama, watu wa nyumba ya Israeli husema, Maono ayaonayo ni ya siku nyingi zijazo, naye anatabiri habari za nyakati za mbali. Kwa hiyo uwaambie, Bwana MUNGU asema hivi; Hakuna neno lo lote langu litakalocheleweshwa tena, bali neno nililonena litatendeka, asema Bwana MUNGU. Ezekieli 12:21-28.