Roho ya Unabii: Wakati wa Kungoja na Kilio cha Usiku wa Manane

Katika wasilisho letu lililopita, swali liliibuka kuhusu jinsi Oktoba 22, 1844, inavyoweza kuwa siku ya kumi ya mwezi wa saba ikiwa Machi 22, 1844, ni siku ya kwanza ya mwezi wa kwanza. Wamillerite katika Machi 1844 walikosa kuelewa kile walichoamini kuwa mwisho wa 1843. Baada ya kukatishwa tamaa huko, walichunguza upya hesabu ya kibiblia ya wakati. Hili limefafanuliwa katika kitabu cha Gerhard Damsteegt, Foundations of the Seventh-day Adventist Message and Mission, hasa katika kurasa za 89 na 92. Walipoamini kwamba 1843 ilikuwa imekwisha, walitathmini upya vipengele viwili vya uelewa wao wa wakati: badiliko kutoka 1843 kwenda 1844, na siku zinazoashiria mwanzo na mwisho wa miaka, ili waweze kuhesabu siku ya kumi ya mwezi wa saba.

Mara nyingi husisitiza kwamba kuanzia tarehe 22 Machi hadi tarehe 22 Oktoba ni miezi saba. Sipendekezi kwamba huu ni Mvuvio wa Mwezi wa Saba, lakini inavutia kwamba Wamillerite waliamini kuwa tarehe 22 Machi ilikuwa ya umuhimu, na hiyo ni alama ya kiakili yenye msaada—miezi saba baadaye hukupeleka kwenye tarehe 22 Oktoba. Hili ni jambo la kweli.

Kukatishwa tamaa na wakati wa kukawia havikuwa utimizo wa unabii wa wakati, bali vilikuwa matokeo ya kutokuelewa kwa Wamillerite. Kutokuelewa kwao ndiko kulikotimiza wakati wa kukawia na kukatishwa tamaa; hakukuwa na unabii mahsusi uliotamka kwamba wakati wa kukawia ungeanza katika hatua fulani. Imani yao kwamba mwaka 1843 ulikuwa umekwisha tarehe 22 Machi 1844 ilisababisha kukatishwa tamaa.

Tulisoma jana kwamba Miller alikuwa akiitarajia tarehe hiyo. Wengi wa Wamillerite walikuwa wakiitazamia tarehe hiyo, na hata wapinzani wao waliijua na walikuwa wakiisubiri kama uthibitisho kwamba Wamillerite walikuwa wa uongo. Huo ndio uliokuwa uelewa wa kawaida. Baada ya tarehe hiyo kupita, walianza kuchunguza unabii wa nyakati kwa ukaribu zaidi, jambo lililowaongoza hadi Oktoba 22, 1844. Hili linatoa rejea ya swali lililoibuka jana.

Leo, nataka kutumia muda zaidi kuangalia wakati wa kukawia. Hili ni muhimu kwa sababu tunashughulika na maono ya kwanza ya Ellen White, ambapo anasema kwamba nuru angavu mwanzoni mwa njia iendayo Mbinguni ilikuwa ni Kilio cha Usiku wa Manane, na ukikana nuru hiyo, unaanguka kutoka kwenye njia iendayo Mbinguni. Ninajaribu kuthibitisha kwamba Kilio cha Usiku wa Manane katika maono yake kinajumuisha historia yote ya Ujumbe wa Malaika wa Pili.

Binafsi, sina tatizo lolote kusema kwamba Kilio cha Usiku wa Manane katika maono hayo, kilicho mwanzoni mwa njia na kinachotoa nuru katika njia yote, kinawakilisha historia ya Wamilleri kuanzia 1840 hadi 1844. Mienendo ya historia hiyo lazima ieleweke kwa usahihi. Kutimizwa kwa Kilio cha Usiku wa Manane chenyewe kulikuwa kuanzia Agosti 12 hadi 17, wakati ujumbe uliwasilishwa katika Mkutano wa Kambi wa Exeter, kisha wakauchukua ujumbe huo kwa muda wa takriban miezi miwili—Septemba na Oktoba, miezi miwili na siku tano. Kabla ya Oktoba 22, walikuwa wakijiandaa kwa kurudi kwa Bwana. Kipindi hiki cha miezi miwili ndicho historia ya Kilio cha Usiku wa Manane. Hata hivyo, huwezi kukielewa kipindi hiki bila kuelewa hatua zilizokiongoza kuingia ndani yake. Kwangu mimi, Kilio cha Usiku wa Manane ni, kwa uhususi zaidi, historia ya wakati wa kukawia, ikiendelea hadi Oktoba 22, 1844.

Hii ndiyo historia ya 1840 hadi 1844. Kuna vifungu kadhaa katika Roho ya Unabii ambapo Dada White anatueleza kwamba tunahitaji kujua mahali pa kuyaweka mahali pake ujumbe. Unapoanza kuyaweka mahali pake ujumbe, unatambua kwamba ujumbe wote hufika katika kipindi fulani cha wakati na baadaye hupewa nguvu.

Malaika wa Kwanza anawasili mwaka 1798 katika Wakati wa Mwisho, wakati Kitabu cha Danieli kinafunguliwa muhuri na kunakuwa na ongezeko la maarifa. Ujumbe wa Malaika wa Kwanza unawezeshwa tarehe 11 Agosti, 1840, wakati kanuni ya siku-mwaka inapothibitishwa kwa ulimwengu wote, na hivyo kumshusha Malaika wa Ufunuo 10, ambaye anaashiria kutiwa nguvu kwa Ujumbe wa Malaika wa Kwanza.

Malaika wa Pili anawasili mwezi wa Juni 1842. Tulisoma jana kwamba katika Juni 1842, Bwana Miller alitoa mfululizo wake wa pili wa hotuba katika kanisa la Casco Street. Isipokuwa kwa wachache, makanisa ya Kiprotestanti yalifunga milango yao. Hivyo, katika Juni 1842, Ujumbe wa Malaika wa Pili unawasili, kwa sababu wakati kanisa la Kiprotestanti linafunga mlango wake dhidi ya Ujumbe wa Malaika wa Kwanza, linakuwa sehemu ya Babeli. Ujumbe wa Malaika wa Pili ni mwito wa kutoka Babeli. Ni wa maendeleo.

Dada White anatuambia kwamba ingawa Waprotestanti walianza kufunga milango yao mnamo Juni 1842, mwito wa kutoka Babeli—maudhui ya Ujumbe wa Malaika wa Pili—haukuanza kwa kweli hadi majira ya joto ya 1844.

Ujumbe wa Malaika wa Pili unafika mwezi Juni mwaka 1842 na kutiwa nguvu kwa ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane, Agosti 12–17, 1844, katika Mkutano wa Kambi wa Exeter.

Malaika wa Tatu anakuja tarehe 22 Oktoba 1844, kwa sababu siku hiyo njia ya kuingia Patakatifu pa Patakatifu inafunguliwa, ambapo wanadamu wanaweza kuelewa kwamba Kristo sasa ndiye Kuhani Mkuu katika Patakatifu pa Patakatifu. Huko, sanduku la agano linatambuliwa, na ndani ya sanduku hilo zimo Amri Kumi. Wakati Dada White alipopelekwa ndani ya Patakatifu pa Patakatifu na kuzitazama Amri Kumi, aliona kwamba Amri ya Sabato iling'aa kuliko zile nyingine, ikionyesha umuhimu wa Sabato katika Ujumbe wa Malaika wa Tatu. Hilo litakuwa jaribu kuhusu Sabato au Jumapili. Tarehe 22 Oktoba 1844, maudhui ya Ujumbe wa Malaika wa Tatu yanakuja.

Sifa moja ya jumbe zote tatu ni kwamba wakati Ujumbe wa Malaika wa Kwanza ulipowasili mwaka 1798, hakuna mtu aliyeuelewa. Bwana alimwinua William Miller awe mjumbe wa Malaika wa Kwanza, lakini haikuwa mpaka mwaka 1818—miaka ishirini baadaye—ndipo Miller alianza kuuelewa ujumbe huo. Ujumbe huwasili, lakini huchukua muda kabla watu wa Mungu kuutambua, kisha hupewa nguvu.

Ujumbe wa Malaika wa Pili unafika mwezi Juni wa 1842, lakini hakuna Wamillerite katika mwaka 1842 walioanza kuyaita makanisa ya Kiprotestanti Babeli. Hawakulitambua bado. Haikuwa hadi majira ya kiangazi ya 1844 walipoanza kulitambua na kuwaita watu watoke katika makanisa. Ujumbe unafika, kisha unaeleweka, na kisha unatiwa nguvu.

Mnamo Oktoba 22, 1844, wakati Hiram Edson alipokuwa na maono yake ya Kristo akihama kutoka Patakatifu hadi Patakatifu pa Patakatifu, walipokea nuru fulani kuhusu badiliko la huduma ya Kristo. Lakini mnamo Oktoba 23, 1844, Hiram Edson hakuwa tayari kuandika makala au kuhubiri hubiri kuhusu Jumapili kuwa alama ya mnyama. Hawakuelewa Ujumbe wa Malaika wa Tatu hadi baada ya kipindi hicho cha wakati.

Ujumbe wa Malaika wa Tatu hupewa uwezo, kama Waadventista Wasabato wanavyojua, wakati Malaika wa Nne wa Ufunuo 18 anapoungana nao. Kwa wale wanaotazama hili kupitia LiveStreaming au baadaye kwenye DVD, huenda mkataka kubishana kuhusu wakati wa Malaika wa Nne kuungana na wa Tatu tarehe 11 Septemba, 2001. Katika hatua hii, hatutoi hoja zozote kuhusu jambo hilo, lakini hatulikatai pia: Malaika wa Nne anaungana na Malaika wa Tatu wakati Minara Pacha inapoanguka, na hapo ndipo Ujumbe wa Malaika wa Tatu hupewa uwezo.

Ujumbe wote watatu wa Malaika una sifa hizi: huja, hueleweka, kisha hupewa uwezo.

Mnamo Juni mwaka wa 1842, mlango ulianza kufungwa, jambo lililodhihirishwa na makanisa ya Kiprotestanti kufunga milango yao dhidi ya Ujumbe wa Malaika wa Kwanza. Mwanzoni mwa historia hii tunaona mlango ukifungwa, na mwishoni mwa historia hii—historia ya Malaika wa Pili—mlango unafungwa tena, mlango wa kuingia Patakatifu pa Patakatifu, mlango katika mfano wa Mabikira Kumi.

Kufungwa huku kuwili kwa milango ni muhimu kutambua, hasa ikiwa mtashughulikia utakaso ule wa hekalu mara mbili. Kristo alilitakasa hekalu mara mbili alipokuwa duniani, na Sister White anatuambia kwamba kutakuwapo utakaso wa hekalu mara mbili mwishoni mwa ulimwengu, kama ilivyokuwa katika wakati wa Wamilleri. Utakaso wa hekalu katika wakati wa Wamilleri unaweza kuwekewa alama katika kufungwa kwa mlango mnamo Juni 1842—mlango wa kwanza wa hekalu, Uprotestanti—na katika utakaso wa pili wa hekalu, wakati utakaso wa hekalu wa Wamilleri unapokamilika.

Tutatazama wakati wa kukawia. Katika historia hii ya Malaika wa Pili, wakati wa kukawia unaingia mnamo Machi 22, 1844, na unafungiwa kati ya utakaso wa hekalu mbili. Huo ndio Ujumbe wa Malaika wa Pili.

Hii pia ni hadithi ya Gideoni. Kulikuwa na utakaso mara mbili katika hadithi ya Gideoni, ambayo ni mojawapo ya alama za utakaso mbili wa hekalu na Ujumbe wa Malaika wa Pili.

Hebu tuanze somo letu kwa nukuu kutoka Spiritual Gifts, juzuu ya 1, kurasa 195–196. Tunauchunguza wakati wa kukawia ili kuelewa uhusiano wake na Kilio cha Usiku wa Manane, kwa sababu hatutaki kuikataa nuru ya Kilio cha Usiku wa Manane; tukifanya hivyo, tunaanguka kutoka katika njia kwenda kwa ulimwengu mwovu ulio chini.

Ujumbe wa Malaika wa Pili unawasili mnamo Juni 1842, na Kilio cha Usiku wa Manane kinaungana nao mnamo Agosti 1844. Umwagikaji huu wa Roho juu ya ujumbe huu—mwito wa kutoka Babeli—ndio historia ambayo Dada White anaitumia kuelezea historia ya Septemba 11, 2001, wakati Ujumbe wa Malaika wa Tatu unaunganishwa na Malaika wa Nne. Malaika wa Nne ni wakati Malaika Mwenye Nguvu wa Ufunuo 18 anashuka.

Kulikuwa na miaka 490 ya muda wa kujaribiwa iliyokatwa kwa ajili ya Wayahudi kutoka katika ile miaka 2300 iliyotiwa alama katika Danieli 8 na Danieli 9. Ile miaka 490 ilifikia mwisho wake katika BK 34 kwa kupigwa mawe kwa Stefano. Katika hatua hiyo, Yerusalemu, kwa namna ya kinabii, ilipaswa kuharibiwa, lakini haikuharibiwa hadi BK 70. Katika The Great Controversy, Dada White anasema jambo lilo hilo kuhusu historia hiyo. Anasema kwamba kulikuwako watoto na wengine ambao hawakuwa wameisikia ujumbe wa Kristo na wanafunzi kabla ya BK 34, na Mungu kwa rehema Yake aliwapa muda wa kukabiliwa na ujumbe huo kabla ya kuharibiwa kwa Yerusalemu. Anaitambulisha, kama Kristo afanyavyo, kuharibiwa kwa Yerusalemu kuwa ni kielelezo cha mwisho wa dunia.

Historia hiyo hutangulia kwa ishara historia yenyewe anayoinena. Sheria ya Jumapili itakapokuja Marekani na ujumbe hatimaye kuwafikia makanisa yaliyoanguka, watoto wa Mungu ambao sasa wako Babeli hawatahesabiwa kuwa na hatia kwa sababu ya kukataa kulikofanywa na makanisa yao au mababu zao katika Karne ya 19.

Katika aya hizi mbili, hii ni mara ya pili anapolinganisha historia yetu wakati wa Sheria ya Jumapili mwishoni mwa dunia na historia ya Kilio cha Usiku wa Manane. Mara ya kwanza, anasema kwamba Malaika Mwenye Nguvu wa Ufunuo 18 anaungana na Malaika wa Tatu kama vile Kilio cha Usiku wa Manane kilivyoungana na Malaika wa Pili. Ingawa anazungumzia wazi historia ya wakati wa mgogoro wa Sheria ya Jumapili, kwa dhahiri anaitumia historia ya Malaika wa Pili kama rejea. Hizi ni historia zinazoenda sambamba.

Linapokuja suala la mwito wa kutoka Babeli, iwe mwishoni mwa dunia au katika Ujumbe wa Malaika wa Pili, Lutu ni ishara ya historia hiyo na ya kuangamizwa kwa Sodoma.

Ikiwa unaielewa Danieli 11 kwa usahihi, katika aya ya 41 Mfalme wa Kaskazini huingia katika nchi ya utukufu na wengi huangushwa, lakini “hawa wataokoka kutoka mkononi mwake, yaani, Edomu, Moabu, na viongozi wa wana wa Amoni.” Moabu na Amoni ni watoto wa binti wawili wa Lutu. Jamaa ya Lutu inawakilisha wale wanaookoka kutoka mkononi mwa upapa katika wakati wa mgogoro wa Sheria ya Jumapili.

Dada White hutumia ishara hii. Makanisa yaliyoanguka yanawakilishwa na Lutu, na wale wa thamani waliharakishwa kutoka katika makanisa yaliyokuwa yamehukumiwa kuangamizwa, kama Lutu alivyoharakishwa kutoka Sodoma kabla ya kuangamizwa kwake. Watu wa Mungu walitayarishwa kikamilifu na kutiwa nguvu kwa utukufu ule mkuu sana uliowashukia kwa wingi tele, ukiwaandaa kuvumilia saa ya majaribu. Sauti nyingi zilisikiwa kila mahali, zikisema, “Hapa ndipo penye subira ya watakatifu; hapa ndipo walishikao amri za Mungu, na imani ya Yesu.”

Wakati anazungumzia mwito wa kutoka Babeli mwishoni mwa ulimwengu, anatumia historia ya Ujumbe wa Malaika wa Pili katika kipindi cha Wamilleri kueleza mwito huo. Ujumbe wa Malaika wa Pili ni mwito wa kutoka Babeli, na historia hii ni mfano wa historia ya mgogoro wa Sheria ya Jumapili.

Moja ya marejeo ya kibiblia ambayo Ellen White hutumia kueleza historia hii ni kisa cha Sodoma na Gomora. Tutasoma kutoka Mwanzo 19:1-11, ambacho ni sehemu ya kisa cha Lutu.

Dada White anazungumzia mchakato wa upimaji unaoendelea katika wakati wa Kristo na katika wakati wa Wamilleri, akionyesha mchakato wa upimaji unaoendelea kwa ajili yetu. Katika *Early Writings*, ukurasa wa 259, anasema, “Wale ambao wasingeupokea ujumbe wa Yohana Mbatizaji hawangeweza kufaidika na mafundisho ya Yesu, wala hawangeweza kufaidika na huduma ya Kristo katika Patakatifu pa juu.” Kisha anasema, “Wale ambao hawakuupokea Ujumbe wa Malaika wa Kwanza hawangeweza kufaidika na Ujumbe wa Malaika wa Pili, wala hawangeweza kufaidika na Kilio cha Usiku wa Manane.”

Katika kifungu hicho katika *Early Writings*, 259, wakati mlango unafungwa katika wakati wa Kristo, Wayahudi wako katika giza kamili, upofu.

Historia ya Kimilleri ya Malaika wa Pili ni historia ya Lutu. Malaika wawili wanakuja mjini (Juni 1842), Ujumbe wa Malaika wa Pili unafika, naye Lutu anawakalisha wakae usiku huo (Wakati wa Kukawia). Kuna hukumu, kisha mlango unafungwa (Oktoba 22, 1844).

Tutaangalia historia nyingine ya kibiblia ambapo wakati wa kukawia unalingana na Historia ya Wamilleri kabla ya kuunganisha hili pamoja.

Historia inayofuata ni ya Musa kupokea maagizo kuhusu kujenga patakatifu na Sheria.

Katika historia hii, Musa alitumia siku 46 akipokea maagizo ya kujenga hekalu, sambamba na miaka 46 kutoka 1798 hadi 1844 ambapo Bwana aliliinua hekalu la Wamilleri, na miaka 46 ya ujenzi upya wa hekalu wa Herode uliotajwa katika Yohana 2:20, vilevile na kromosomu 46 za hekalu la mwanadamu. Katika muda wa zile siku sita, Yoshua alikuwa pamoja na Musa, na kwa pamoja walikula mana na kunywa kutoka kijito kilichoshuka kutoka mlimani. Yoshua hakuingia ndani ya lile wingu pamoja na Musa, bali alibaki nje, akila na kunywa kila siku huku akisubiri kurudi kwa Musa, wakati Musa alifunga katika hizo siku arobaini.

Wakati wa kukaa kwake mlimani, Musa alipokea maagizo ya kujenga patakatifu ambamo uwepo wa Uungu ungedhihirishwa kwa namna ya pekee. “Nao wanifanyie patakatifu; ili nipate kukaa kati yao” (Kutoka 25:8), lilikuwa agizo la Mungu.

Hapa ndipo tunapoikuta idadi ya 46 ikihusishwa na ujenzi wa patakatifu.

Tutasoma kutoka katika kitabu cha Kutoka na kubainisha wakati wa kukawia katika kisa hiki, kwa kuwa unatangulia kuonesha wakati wa kukawia katika wakati wa Kristo, wa Wamileri, na katika mwisho wa dunia. Wakati wa kukawia hutokeza mazingira yanayowezesha Kilio cha Usiku wa Manane kutangazwa na kuzaa makundi mawili ya waabuduo. Pasipo wakati wa kukawia, mienendo ya historia hiyo isingekuwapo kwa ajili ya yale ambayo Bwana anakusudia kuyatimiza katika Kilio cha Usiku wa Manane. Ni lazima tuone kile ambacho wakati wa kukawia unawakilisha.

Kipindi hiki cha siku 46, hiki Kipindi cha Kukesha, ni wakati ambapo Bwana anaingia katika agano na watu.

Je, Bwana aliingia katika agano na Wamilleri katika historia hii? Ndiyo.

Je, alifanya agano na kanisa la Kikristo wakati wa Pentekoste katika wakati wa Kristo? Ndiyo.

Kwa hiyo, wakati huu wa kukawia ni mojawapo ya alama za njia za Bwana kuingia katika agano na watu.

Katika historia ya Musa, tunaona wakati wa kukawia. Katika kipindi hiki, zile mbao mbili zinaashiria agano, naye Bwana anaingia katika agano na kumpa Musa maagizo juu ya kuijenga hekalu.

Kuanzia 1798 hadi 1844, katika miaka hiyo 46, Bwana alikuwa akiikuza hekalu la Kiwamileri ili aweze kuingia katika agano pamoja na Israeli ya kisasa.

Kipindi ambacho tumekisoma hivi punde kuhusu Musa na wakati wa kungoja wa wale wazee sabini huitwa Pentekoste katika historia ya Biblia—siku hamsini baada ya Pasaka. Bwana aliwaagiza Israeli kuadhimisha Pentekoste milele. Katika Agano Jipya, Pentekoste ni kitovu cha kanisa la kwanza la Kikristo, ikiadhimisha historia hii hii. Tunapata vipengele vilevile katika Pentekoste wakati wa Kristo, katika historia ya Wamilleri, na vipengele hivi vitarudiwa tena mwisho wa dunia.

Na tuiangalie Pentekoste kutoka Luka 24:44-52, katika simulizi la safari ya kwenda Emau.

Hapo awali katika Luka, wale wanafunzi wawili waliokuwa wakitembea pamoja na Yesu wanamwomba akae pamoja nao. Biblia hutumia neno “kaa.” Kuna wakati wa kukaa uliowekwa alama hapo, lakini tunataka kuonyesha wakati mwingine wa kukaa katika historia hii hii.

Wakati wa kungoja umewekwa alama kwa amri ya kungoja katika Yerusalemu kwa ajili ya nguvu. Hapa ndipo kuwezeshwa kwa ujumbe kunakotukia kwa Wamillerite.

Kukawia kunamaanisha kungoja. “Heri yeye angojaye.” Kwa ajili ya nini? Kutiwa nguvu.

Huwezi kuelewa kwa usahihi kutiwa nguvu kwa Kilio cha Usiku wa Manane isipokuwa uelewe wakati wa kukawia, ambapo wanaamriwa kungoja nguvu hiyo. Hii ni sehemu ya kisa hicho. Ili nuru iliyowekwa nyuma yako iendelee kung’aa, sharti uelewe historia yote.

Huenda bado huoni jambo hili linakoelekea, lakini kesho litakuwa wazi.

Unabii tatu ziliwaongoza Wamillerite kwenye dhana potovu iliyosababisha wakati wa kukawia na kufadhaika kwa kwanza. Unabii hizi ndizo zilezile tatu ambazo William Miller alisema alipewa mwanzo wake kwa ajili ya hizo: siku 1335, 2520, na 2300.

Ikiwa unaelewa kwamba wakati wa kukawia ni sehemu mahsusi ya Kilio cha Usiku wa Manane, ni lazima uulize ni nini kilichosababisha wakati wa kukawia. Ni unabii huu mitatu ya nyakati: 1335, 2520, na 2300.

Ukiikataa unabii wa 2520 na wa 1335, unaikana Kilio cha Usiku wa Manane, nawe unaanguka kutoka katika njia na kwenda kwa ulimwengu mwovu ulio chini.

Huko ndiko tunakoelekea katika haya yote.

Wanachelewa kwa sababu inawapasa kungojea nguvu zitokazo juu, na katika Historia ya Millerite, nguvu hiyo ilikuwa Kilio cha Usiku wa Manane.

Bethania ni kitongoji cha Yerusalemu, yapata maili moja na nusu nje ya mji. Katika siku za Yesu, huu ulikuwa umbali mkubwa, kwa kuwa watu walitembea kila mahali.

Bethania maana yake ni “Nyumba ya Maskini.”

Mahali alipopapenda Yesu sana kuwa ni Bethania, ambako waliishi Lazaro, Maria, na Martha.

Inafaa kuzingatiwa kwamba Kuingia kwa Ushindi ni historia ambayo Dada White anaitumia kueleza Kilio cha Usiku wa Manane.

Kabla Yesu hajaingia Yerusalemu kwa Kuingia kwa Ushindi, alikawia Bethania, Nyumba ya Maskini. Kuna wakati wa kukawia unaotangulia Kuingia kwa Ushindi, kama vile ulivyo wakati wa kukawia unaotangulia Kilio cha Usiku wa Manane. Hizo ni historia zilizo sambamba, lakini bado tunashughulika na Luka 24:44-52 na kungoja na kukawia katika Yerusalemu.

Katika Kilio cha Usiku wa Manane, Wamilleri walifunguliwa ufahamu wao wa Maandiko.

“Waliofadhaishwa” kutokana na kufadhaishwa kwa kwanza waliona katika Maandiko kwamba walikuwa katika wakati wa kukawia, na ushahidi uleule uliowafanya watabiri mwaka wa 1843 kuwa ni kurudi kwa Bwana sasa ulithibitisha mwaka wa 1844.

Bwana alikuwa amewafanyia nini? Alifungua ufahamu wao. Hii ni historia sambamba na ile ya wanafunzi.

Kuna kipindi cha kukawia katika simulizi la Yakobo. Kipindi hiki cha kukawia huangaza kweli nyingi za kinabii, ingawa tutazigusia baadhi yake tu.

Mwanzo 28, kuanzia mstari wa 10, inaonyesha kwamba kisa cha Yakobo kinatangulia kuashiria mwisho wa dunia. Wana wa Yakobo wanawakilisha wale 144,000 katika mwisho wa dunia.

Yakobo alikuwa na wana kutoka kwa wanawake wanne—wake wawili, Raheli na Lea, na masuria wawili. Ilimpasa kuwafanyia kazi wake zake: siku 2520 kwa ajili ya Lea na siku 2520 kwa ajili ya Raheli. Katika simulizi la Yakobo, tunaona zile 2520 zote mbili, zikiwakilisha Ufalme wa Kaskazini na Ufalme wa Kusini.

Yakobo ni ishara ya Historia ya Wamilleri na ya wale 144,000. Kisa chake kinapaswa kutupatia nuru sisi katika mwisho wa ulimwengu.

Bwana anaingia katika agano pamoja na Yakobo. Bwana anapoingia katika agano pamoja na Musa na Israeli, kunakuwa na kipindi cha kukawia; anapoingia katika agano pamoja na Yakobo, kunakuwa na kipindi cha kukawia; anapoingia katika agano pamoja na Israeli ya kisasa katika Historia ya Wamillerite, kunakuwa na kipindi cha kukawia; na anapoingia katika agano pamoja na kanisa la Kikristo katika Pentekoste, kunakuwa na kipindi cha kukawia.

Katika kisa hiki, wakati wa kukawia, Bwana hufungua ufahamu wa watu Wake kwa Neno Lake, jambo lililoonyeshwa kwa mfano wa ngazi yenye malaika wakipanda na kushuka—ishara ya mawasiliano kati ya Mungu na mwanadamu.

Katika Kilio cha Usiku wa Manane, mabikira wa Kimiileri wanaamka na kuwa Nyumba ya Mungu. Anaingia katika agano pamoja nao, akiwafanya kuwa Israeli ya kisasa.

“Luzi” inabadilishwa. Wamilleri hawakuwa watu wa Mungu mwaka 1798. Historia ya Wamilleri ni historia ya jinsi anavyoingia katika agano pamoja nao na kuwafanya kuwa watu Wake, akiwabadilisha kutoka “Luzi” kuwa “Betheli.”

Nadhiri ya Yakobo ni kuingia katika agano. Anamwomba Mungu amlinde katika njia—Njia za Kale—na kumpa mkate wa kula. Wamillerite wanapaswa kula mkate wao wenyewe na kutorudi kwenye upumbavu wa Kiprotestanti.

Tukiendelea kula mkate anaotupatia Mungu, Yeye ataendeleza agano Lake nasi. Mkate na mavazi katika nadhiri ya Yakobo vinaashiria kweli zilizo kwenye Chati ya 1843, ambazo Ellen White anaziita Mwamba wa Milele—Njia za Zamani na mkate.

Anapofungua ufahamu wao katika wakati wa kungojea, hufanya hivyo kwa kuwatuma malaika wapande na kushuka juu ya ngazi.

Ikiwa umeupokea ukweli, una wajibu wa kuushiriki. Ukitimiza wajibu wako, unakuwa ngazi—mfereji wa mawasiliano. Tumeitwa kuwa mfereji huo.

Yakobo ana wakati wa kukawia; anakawia na kuota ngazi, ambayo inamwakilisha Bwana akifungua ufahamu wa Neno Lake kwa watu Wake wakati wa kukawia. Katika historia hii, Bwana anaingia katika agano na watu Wake, akiwatoa kutoka Luzi na kuwafanya Betheli—Nyumba ya Mungu.

Njia ya mawasiliano inayowakilishwa na malaika wanaopanda na kushuka juu ya ngazi, ambaye ni Kristo, pia inawakilishwa katika Zekaria. Dada White analitolea maoni jambo hili katika Review and Herald, Julai 20, 1897, ingawa anatumia ishara tofauti.

Mafuta ya dhahabu yanawakilisha neema ambayo kwa hiyo Mungu huendelea kuijazia taa za waaminio, zisipunguze mwanga wake na kuzimika. Isingalikuwa kwamba mafuta haya matakatifu humiminwa kutoka mbinguni katika ujumbe wa Roho wa Mungu, vyombo vya uovu vingewatawala wanadamu kabisa.

Mungu hudharauliwa wakati hatupokei mawasiliano anayotutumia. Hivyo tunakataa mafuta ya dhahabu ambayo angeyamimina katika nafsi zetu ili yapitishwe kwa wale walio gizani. Wakati mwito unapokuja, “Tazama, bwana-arusi anakuja; tokeni mwende kumlaki,” wale ambao hawajapokea mafuta matakatifu, ambao hawajathamini neema ya Kristo mioyoni mwao, watagundua, kama wanawali wapumbavu, kwamba hawako tayari kumlaki Bwana wao. Hawana, ndani yao wenyewe, uwezo wa kupata yale mafuta, na maisha yao yanaharibika. Lakini ikiwa Roho Mtakatifu wa Mungu ataombwa, ikiwa tutasihi, kama alivyofanya Musa, “Unionyeshe utukufu wako,” upendo wa Mungu utamiminwa mioyoni mwetu. Kupitia mabomba ya dhahabu, mafuta ya dhahabu yatapitishwa kwetu. “Si kwa uwezo, wala si kwa nguvu, bali ni kwa Roho yangu, asema Bwana wa majeshi.” Kwa kupokea miale angavu ya Jua la Haki, watoto wa Mungu hung’aa kama taa ulimwenguni.” Review and Herald, July 20, 1897.

Katika kisa cha Yakobo, tunayo simulizi ya Historia ya Wamillerite. Kuna wakati wa kukawia, naye anaona ngazi ikiwasilisha mawasiliano kati ya Mbingu na Dunia.

Zekaria anatuambia kuhusu mabomba mawili ya dhahabu. Ngazi ina fito au reli mbili kuu, lakini Zekaria anaviita mabomba mawili ya dhahabu.

Tunapaswa kuzipokea jumbe zinazoshuka kutoka katika ngazi ya Mbinguni na kuwafikishia wengine. Tukifanya hivyo, tunakuwa sehemu ya ngazi hiyo, sehemu ya mchakato wa mawasiliano.

Dada White analihusisha jambo hili na mfano wa Wanawali Kumi.

Katika Historia ya Wamilleri, walikuwa wakilitimiza fumbo la Wanawali Kumi. Wakati wa kukawia wa Yakobo ndio wakati wa kukawia wa Mathayo 25 na Habakuki 2: “Ijapokuwa maono yanakawia, yangoje.”

Kisa cha Yakobo na Zekaria ni nyakati zilezile za kukawia.

Wakati wa kukawia unaonyesha, miongoni mwa mambo mengine, kwamba Bwana yu karibu kuongeza ufahamu wa wafuasi Wake kuhusu Neno la Mungu. Usipopokea hiyo Mafuta Matakatifu, wewe ni bikira mpumbavu.

Utakapoufikia historia hii, mlango utakapofungwa na wewe uwe bikira mpumbavu, Dada White anasema, “Maneno ya huzuni kuu yaliyowahi kusikiwa ni haya, ‘Sikuwajua ninyi.’”

Huwezi kuitenga wakati wa kukawia na Kilio cha Usiku wa Manane. Wakati wa kukawia huzaa kumiminwa kwa Roho Mtakatifu, ambako hufungua ufahamu wa watu wa Mungu kwa Neno katika Kilio cha Usiku wa Manane na hutoa mafuta yanayowatofautisha wanawali wenye hekima na wanawali wapumbavu.

Kuna wakati wa kukawia ambapo Kristo alitenda tendo Lake la kutawaza—kumfufua Lazaro.

Yesu alipokea ujumbe, “Lazaro ni mgonjwa. Njoo, umhudumie.” Lakini Yesu hakuenda mara moja.

Dada White anasema kwamba wanafunzi walijikwaa juu ya jambo hili. Walijiuliza kwa nini hakuwa anakwenda kumsaidia rafiki Yake, au kuthibitisha uweza Wake kama Masihi. Lakini alikawia.

Alikawia ili kuwapa ushahidi mmoja zaidi kwamba alikuwa na uwezo wa kuwafufua wafu.

Muujiza huu wa kilele, kumfufua Lazaro, uliweka muhuri wa Mungu juu ya kazi Yake na dai Lake la uungu.

Katika Kilio cha Usiku wa manane, Bwana anawainua wanawali wenye hekima. Huu ni mfano wa mchakato wa kutiwa muhuri. Wamilleri walikuwa wakitiwa muhuri, wakitoa kielelezo cha kutiwa muhuri kwa wale 144,000.

Somo la Lazaro ni kwamba Kristo aweza kumchukua mtu aliyekufa katika makosa na dhambi, na kumrudisha kwenye uzima.

Katika kifungu kuhusu Lazaro, Kristo anafafanua kifo kuwa usingizi.

Wote wamelala. Anakawia. Atamfufua Lazaro, akiwaleta kwenye uzima na kuweka muhuri Wake juu yao. Huu ndio muujiza Wake wa kilele.

Katika historia yetu, anapowatia muhuri wale 144,000, huwainua kama bendera.

Zekaria anasema kwamba bendera hiyo ni kama vito katika taji. Hii ndiyo tendo Lake la kutawazwa.

Kwa kumiminwa na kufunguliwa kwa ukweli katika historia ya Wamilleri, wakati wa kukawia unaonyesha wakati ambapo Bwana anaufungua ukweli. Ngazi, pamoja na malaika wakipanda na kushuka, ndipo mahali ambapo mchakato wa kutiwa muhuri hufanyika.

Sasa tunaangalia Kuingia kwa Ushindi. Angalia kile ambacho Dada White analinganisha nacho Kuingia kwa Ushindi katika Spirit of Prophecy, juzuu ya 4, ukurasa wa 250.

Kuingia kwa Ushindi kunawakilisha Kilio cha Usiku wa Manane.

Na tusome yale ambayo Dada White anasema kuhusu Kuingia kwa Ushindi katika The Youth Instructor, Februari 21, 1901.

“Muujiza wa kilele wa Mwokozi, katika kumfufua Lazaro kutoka kwa wafu, ulikuwa na athari ya ajabu juu ya watu, na umati mkubwa wenye shauku ulikuja mahali alipokuwa Yesu akikaa.” Hivyo, alikuwa akikaa Bethania kabla ya Kuingia kwa Ushindi.

Hili linarejelea Wakati wa Kungoja.

Hii ilikuwa mara ya kwanza wakati wa huduma Yake ambapo Kristo alikubali kupanda, nayo wanafunzi waliitafsiri hili kuwa ishara kwamba alikuwa karibu kudhihirisha uwezo na mamlaka Yake ya kifalme, na kuchukua nafasi Yake katika kiti cha enzi cha Daudi.

Kwa shangwe walitekeleza agizo hilo. Walimkuta mwana-punda, wakamfungua, na kumleta kwa Yesu, naye akampanda.

Yesu alipoketi juu ya yule mnyama, anga likajaa shangwe za sifa na ushindi. Hakuwa na ishara yoyote ya nje ya kifalme, hakuvikwa mavazi ya enzi, wala hakufuatwa na askari. Lakini alikuwa amezungukwa na kundi lililochangamshwa na matarajio.

Alikuwa amemfufua tu aliyekuwa amekufa. Watu walidhani kwamba alikuwa anakuja kuwa Mwokozi wa Israeli. Watu hawa walikuwa akina nani?

Hakuna maombolezo wala vilio vilivyosikika katika ule msafara. Wale ambao hapo awali walikuwa vipofu, lakini ambao macho yao yalikuwa yameponywa na Mwana wa Mungu, waliongoza mbele.

Ni nani aongozaye njia? Wale waliokuwa wa Laodikia.

Walimkaribia Yesu kwa msongamano, huku mmoja ambaye alikuwa amemfufua kutoka kwa wafu akimwongoza mnyama aliyempanda. Wale waliokuwa hapo awali viziwi na mabubu, lakini sasa wameponywa, walisaidia kuongeza hosana za furaha. Viwete, ambao sasa wanatembea, walivunja matawi ya mitende na kuyatandaza njiani mwake.

Yule mwenye ukoma, ambaye hapo kwanza alikuwa ametengwa na jamii, alikuwapo pale, akiwa ametakaswa kwa uweza wa Mwokozi. Aliweka vazi lake njiani mwa Mwokozi, akisema kwa sauti, “Mshukuruni Bwana; kwa kuwa ni mwema; kwa maana fadhili zake zadumu milele.”

Yule aliyekuwa amepagawa na pepo naye alikuwapo, sasa akiwa na akili zake timamu, akiongeza ushuhuda wake: “Bwana amenitendea mambo makuu, nami nimefurahi.”

Wafu waliorejeshwa uzimani walikuwapo pale, wakimsifu. Mjane na yatima walinena juu ya matendo Yake ya ajabu. Watoto wadogo, wale walioponywa magonjwa, na wale waliorudishwa kutoka kaburini, waliitandaza njia ya Mkombozi kwa matawi ya mitende na maua.

Hivyo basi, Yesu anakawia katika Nyumba ya Maskini, akirejelea Wakati wa Kukawia.

Kwa nini? Kwa sababu yuko karibu kumimina Roho Wake Mtakatifu na kufungua ufahamu wao, akirejelea Kilio cha Usiku wa Manane.

Katika kisa hiki, Yeye anakuja kama Mfalme, akirejelea tarehe 22 Oktoba, 1844. Je, Yesu anakuja kuupokea ufalme tarehe 22 Oktoba, 1844? Ndiyo.

Hii ndiyo Kuingia kwa Ushindi, na wapo wale watakaoipaza Sauti ya Usiku wa Manane.

Hawa watu ni akina nani? Hao ni wale waliobadilishwa kwa uweza wa Kristo.

Ujumbe wa haki ya Kristo, nguvu Yake ya kutubadili kutoka vipofu kuwa wenye kuona, kutoka wafu kuwa walio hai, kutoka wenye ukoma kuwa safi, umebebwa katika historia ya Kuingia kwa Ushindi, ukitangulia kuufananisha Kilio cha Usiku wa Manane. Ni nini hubeba ujumbe huo?

Kristo amepanda juu ya nini? Punda. Ni Ujumbe wa Uislamu unaoubeba ujumbe wa haki ya Kristo.

Mnamo mwaka 1840, kutiwa nguvu kwa Ujumbe wa Malaika wa Kwanza kulihusiana na kuzuiwa kwa Uislamu. Ujumbe wa Kwanza huongoza kwenye Ujumbe wa Pili; hayawezi kutenganishwa.

Ujumbe wa Kwanza unabeba Ujumbe wa Pili.

Ujumbe wa Kwanza ulithibitishwa wakati Uislamu ulipozuiwa, na hivyo kutimiza unabii. Uthibitisho huu uliutia nguvu Ujumbe wa Malaika wa Kwanza na ukawaongoza Waprotestanti kuyafunga milango yao dhidi yake.

Kufungwa kwa milango na makanisa ya Kiprotestanti kulikuwa kukataliwa kwa Ujumbe wa Uislamu.

Historia ya Wamillerite ni kivuli cha awali cha historia yetu.

Ujumbe wa haki ya Kristo katika wakati wa kutiwa muhuri kwa wale 144,000, wakati Bwana anapomimina Roho Wake Mtakatifu na kuyafungua Maandiko kwa Walaodikia na wenye ukoma wa Uadventista, unabebwa tena na punda—Ujumbe wa Uislamu.

Kuingia kwa Ushindi ni kuja kwa Mfalme. Tarehe 22 Oktoba, 1844, Yeye anapokea Ufalme. Hii ndiyo Kuingia kwa Ushindi.

Ni katika kipindi hiki cha wakati ambapo yale madaraja mawili yanatiwa muhuri katika hatima yao.

Maandiko machache yanaangazia wakati wa kukawia. Tutayapitia kwa haraka na kumalizia kwa kauli ya Dada White.

Hapa hapa, Machi 22, 1844, ikirejelea Wakati wa Kukawia.

Tarehe 22 Machi 1844 si utabiri wa unabii wa Biblia. Ni tarehe ambayo Wamillerite waliielewa vibaya, lakini ilizalisha kukatishwa tamaa kwa kwanza na ikaashiria wakati wa kukawia.

Maandiko hayadai kwamba Mungu ndiye anayeleta wakati wa kukawia. Ni kutoelewa kwa watu kunakousababisha: “Ijapokuwa maono yanakawia, yaingojeni; kwa maana hayatakawia, hayasemi uongo.”

Unaweza kusoma hili kwa njia mbili. Kwa vyovyote vile, “Heri yeye aangoaye, naye afikaye hata siku zile elfu moja mia tatu na thelathini na tano. Bali enenda zako hata mwisho utakapokuwa; maana utastarehe, nawe utasimama katika sehemu yako mwishoni mwa siku hizo.”

Baraka ya kuifikia 1335 haihusu tu kufikia mwisho wa unabii wa wakati. Kwenye Chati, 1335 inaishia katika mwaka 1843. Baraka hiyo si tu mwisho wa unabii, bali ni uzoefu wa wakati wa kukawia. Baraka hiyo hutukia kati ya Wakati wa Kukawia na Oktoba 22, 1844. Hapa ndipo unapopaswa kungoja. “Heri yeye angojaye.”

Kungoja huko ni tangu Wakati wa Kukawia hadi Oktoba 22, 1844. Ikiwa unamngoja Yeye, utabarikiwa.

Ilikuwa ni kutoelewa kwa Wamileri kulikosababisha wakati wa kukawia. Maono ni kwa wakati uliowekwa—Oktoba 22, 1844. Hayatasema uongo, lakini mtafikiri yanakawia kwa sababu ya kutoelewa.

Je, Bwana alikusudia kutokuelewana huko? Ndiyo. Dada White anasema hivyo.

Bwana alisababisha kutoelewana huko kupitia Chati ya 1843. William Miller alisema kwamba hakuwahi kusema kwa uthabiti mwaka 1843, lakini katika mwaka 1843 ndugu walimwomba aondoe neno “ikiwa” na kuuweka mwaka 1843 kuwa alama ya njia. Dada White anasema kwamba hii ni alama ya njia ya kinabii, utimizo wa Habakuki 2. Alama hii ya njia, kwa kuweka mwaka 1843 kwa mtazamo wa kidogma, ilileta wakati wa kukawia.

Angalia Danieli 12:12-13: “Heri yeye angojaye, naye akafika siku elfu moja mia tatu na thelathini na tano.”—“Heri yeye afikaye kwenye zile 1335. Heri yeye afikaye kwenye 1843,” hilo ni fungu la 12.

Aya ya 13: “Lakini enenda zako hata mwisho utakapowadia; kwa maana utastarehe, nawe utasimama katika sehemu yako mwishoni mwa siku.” Danieli 12:12-13 (KJV).

Dada White anaunganisha pamoja aya ya 12 na ya 13, akisema kwamba baraka ya hao 1335 inatimizwa katika mwaka wa 1843 na 1844. Haimaanishi kuhusu nukta fulani ya wakati, bali kuhusu wale wanaongoja Kuingia kwa Ushindi katika Yerusalemu kwa Kristo, wanaotambua malaika wakipanda na kushuka juu ya ngazi, na kuingia katika agano na Bwana anapowapa yale mabamba mawili ya agano.