Mbao Mbili za Habakuki 3 ya 95
Utangulizi: Msingi wa Meza Mbili za Habakuki
Mfululizo huu unaitwa Meza Mbili za Habakuki. Hadi sasa, tumekuwa tukichukua kweli fulani kutoka katika Chati za 1843 na 1850, si kwa kusudi la kuzitetea kibiblia katika hatua hii, bali ili kuthibitisha kwamba Ellen White anaidhinisha kweli hizi. Dai letu ni kwamba ukizikataa kweli hizi za msingi, kwa wakati uo huo unaikataa Roho ya Unabii. Tunataka kuweka jambo hilo kwenye kumbukumbu kwanza.
Mapitio ya Historia ya Millerite na Kilio cha Usiku wa Manane
Katika wasilisho letu la kwanza, tulieleza kwa muhtasari historia ya Wamillerite, alama za njia kutoka 1798 hadi 1844. Katika wasilisho letu la mwisho, tuliitazama kwa ukaribu zaidi historia kutoka wakati wa kukawia hadi kufungwa kwa mlango mnamo Oktoba 22, 1844, tukitambua wakati huo kuwa ni Kilio cha Usiku wa Manane. Kilio cha Usiku wa Manane kiliingia katika historia kwenye Mkutano wa Kambi wa Exeter, Agosti 12–17, 1844, na kiliendelea hadi Oktoba 22, 1844. Wakati wa kukawia, ambao ulianza mwezi wa Machi 1844, ni sehemu ya Kilio cha Usiku wa Manane na mchakato wa kutakasa uliowaandaa watu kuitangaza ujumbe wake.
Tulitarajia kuimarisha hili mioyoni na akilini mwenu jana. Vielelezo vyote katika Neno la Mungu kuhusu nyakati za kukawia vinanena kuhusu mwisho wa dunia. Ellen White, akitoa maoni juu ya 1 Wakorintho 10:11, anasema, “Kila mmoja wa manabii wa kale alinena zaidi kwa ajili ya siku yetu kuliko kwa ajili ya siku walizoishi.” 1 Wakorintho 10:11 lasema, “Basi hayo yote yaliwapata wao kwa jinsi ya vielelezo; tena yakaandikwa ili kutuonya sisi, tuliofikiliwa na miisho ya dunia.” Historia ya Wamillerite ni historia ya yale yatakayotukia mwisho wa dunia. Historia hizi zote za kibiblia za wakati wa kukawia na yale yanayofuata zinaonyesha kwa mfano yale ambayo yangetukia katika wakati wa kukawia wa Wamillerite na katika Kilio cha Usiku wa Manane. Tunahitaji kuelewa mambo haya kwa sababu historia itajirudia.
2520: Uungaji Mkono wa Ellen White
Tumekuwa tukishughulikia suala la kwanza katika Chati hizi, ingawa hatujalitaja sana. Fundisho la kwanza tunalotaka kuonyesha kwamba Ellen White analiunga mkono waziwazi ni lile la 2520. Mawasilisho mawili ya kwanza yalipangwa kutuongoza hadi hapa. Kesho asubuhi, tutaanza kulizingatia fundisho la Dhabihu ya Kila Siku katika Chati hii.
Kukumbuka Uongozi na Mafundisho ya Bwana
Na tuanze na Life Sketches, ukurasa wa 196: “Hatuna jambo lolote la kuogopa kuhusu wakati ujao, isipokuwa tu tutakaposahau njia ambayo Bwana ametuongoza kwayo, na mafundisho Yake katika historia yetu ya zamani.” Kitu pekee ambacho Mkristo anapaswa kukiogopa kuhusu wakati ujao ni kuanguka kutoka njiani na kupotea. Jambo la kuogopwa si kutopata uzima wa milele. Hapa, Dada White anasema kwamba hatuna jambo lolote la kuogopa kuhusu wakati ujao isipokuwa mambo mawili. Huu ni mstari unaojulikana sana katika Roho ya Unabii ndani ya Uadventista, lakini ni nadra sana kumsikia mtu yeyote akifafanua ni uongozi upi na ni mafundisho yapi anayorejelea.
Tutaonyesha kwamba huo uongozi anao urejelea ni historia ya Kilio cha Usiku wa Manane. Katika historia ya Kilio cha Usiku wa Manane, Kristo alikuwa akiongoza katika wakati wa kukawia, kuwasili na kutangazwa kwa Kilio cha Usiku wa Manane, na kufungwa kwa mlango mnamo Oktoba 22, 1844. Aliibuni historia hiyo ili izae watu ambao wangeweza kuingia kwa imani pamoja Naye katika Patakatifu pa Patakatifu. Inatupasa kuogopa kuisahau historia hiyo mahsusi, pamoja na mafundisho Yake.
Tutaonyesha kwamba kulikuwapo fundisho maalumu lililozaa Kilio cha Usiku wa Manane. Fundisho hilo halikuwa kuanguka kwa Dola ya Ottoman tarehe 11 Agosti, 1840, wala halikuwa hali ya wafu, iliyokuja katika historia ya Ujumbe wa Malaika wa Pili katika Historia ya Wamillerite. Lilikuwa fundisho maalumu katika Historia ya Wamillerite lililozaa Kilio cha Usiku wa Manane, ambamo Bwana aliongoza, nasi hatuna jambo la kuogopa kwa ajili ya wakati ujao isipokuwa tu kwamba tusahau uongozi Wake na fundisho Lake.
Tunadokeza kwamba ishara ya uongozi Wake na ya mafundisho Yake ni Kilio cha Usiku wa Manane. Hebu tusome tena kifungu hiki kutoka katika njozi ya kwanza ya Ellen White:
“Katika njia hii watu wa Majilio walikuwa wakisafiri kuelekea mji uliokuwa mwisho wa mbali wa njia hiyo. Walikuwa na nuru angavu iliyowekwa nyuma yao, mwanzoni mwa njia, ambayo malaika aliniambia ilikuwa ni kilio cha usiku wa manane. Nuru hiyo iliangaza kote katika njia, na kuwapa mwanga kwa miguu yao, ili wasije wakajikwaa. Ikiwa wangeendelea kumkazia macho Yesu, aliyekuwa mbele yao kidogo, akiwaongoza kwenda mjini, walikuwa salama. Lakini upesi baadhi yao walichoka, wakasema kwamba mji ulikuwa mbali sana, na walitarajia kwamba wangekuwa wamekwisha kuuingia kabla ya hapo. Ndipo Yesu angewatia moyo kwa kuinua mkono Wake wa kuume wenye utukufu, na kutoka katika mkono Wake kulitoka nuru iliyotanda juu ya kundi la watu wa Majilio, nao wakapaza sauti wakisema, ‘Haleluya!’ Wengine kwa ujasiri wa pupa waliinakana nuru iliyokuwa nyuma yao, wakisema kwamba si Mungu aliyekuwa amewaongoza kutoka mbali kiasi hicho.”
Wanaukana Kilio cha Usiku wa Manane, na kuhusiana na Kilio cha Usiku wa Manane, wanabisha kwamba Bwana hakuwa akiwaongoza katika Kilio cha Usiku wa Manane. Wanakana uongozi wa Mungu katika Kilio cha Usiku wa Manane.
Nuru iliyokuwa nyuma yao ilizimika, ikiacha miguu yao katika giza nene kabisa, nao wakajikwaa na kupoteza mwelekeo wa alama ile na wa Yesu, wakaanguka kutoka njiani wakaingia katika ulimwengu wa chini wa giza na uovu.
Kilio cha Usiku wa Manane katika Muktadha
Tutaangalia tena historia ya Kilio cha Usiku wa Manane ili kuiweka katika muktadha wake kabla hatujashughulikia 2520.
Kutoka katika Pambano Kuu, kurasa 391–395: “Wakati ulipopita ambao kuja kwa Bwana kulikuwa kumetarajiwa kwanza, katika majira ya kuchipua ya mwaka 1844,”—huu ndio wakati wa kukawia, masikitiko ya kwanza—“wale ambao kwa imani walikuwa wametazamia kutokea Kwake walihusika kwa muda katika shaka na kutokuwa na uhakika. Wakati ulimwengu uliwaona kana kwamba walikuwa wameshindwa kabisa na kuthibitishwa kuwa wamekuwa wakikuza udanganyifu, chanzo chao cha faraja bado kilikuwa neno la Mungu. Wengi waliendelea kuyachunguza Maandiko, wakichunguza upya ushahidi wa imani yao na kujifunza kwa uangalifu unabii ili wapate nuru zaidi.”
Ikiwa wengi walifanya hivi, hilo linamaanisha kwamba kulikuwapo baadhi ambao hawakufanya hivyo. Hasemi “wao”; anasema “wengi”—hapa kuna makundi mawili.
Ushuhuda wa Biblia uliounga mkono msimamo wao ulionekana kuwa wazi na wa kuthibitisha bila shaka. Ishara ambazo zisingeweza kukosewa zilielekeza kwamba kuja kwa Kristo kulikuwa karibu. Baraka ya pekee ya Bwana, katika kuongoka kwa wenye dhambi na katika uhuisho wa maisha ya kiroho miongoni mwa Wakristo, ilikuwa imeshuhudia kwamba ujumbe ule ulitoka Mbinguni. Na ingawa waumini hawakuweza kueleza kukata tamaa kwao, walihisi kwa hakika kwamba Mungu alikuwa amewaongoza katika uzoefu wao wa zamani.
Yalikuwa yamefungamanishwa na unabii ambao walikuwa wameuona kuwa unahusu wakati wa kuja kwa mara ya pili, maelekezo yaliyofaa kwa namna ya pekee kwa hali yao ya kutokuwa na uhakika na ya matarajio yenye wasiwasi, yakawatia moyo kungoja kwa saburi katika imani kwamba yale ambayo sasa yalikuwa giza kwa ufahamu wao yangewekwa wazi kwa wakati wake.
Katika aya hiyo, inasema, “Yalifungamanishwa na unabii ambao walikuwa wameuona kuwa unahusu wakati wa ujio wa pili . . . .” Ni unabii gani waliouamini kuwa unahusu Ujio wa Pili? Ile miaka 2520, ile 2300, na ile 1335. Waliamini kwamba unabii huo wote watatu wa wakati uliishia mwaka 1843, na huo ndio uliokuwa Ujio wa Pili.
Miongoni mwa unabii huu ulikuwamo ule wa Habakuki 2:1–4: “Nitasimama juu ya zamu yangu, nami nitajiweka juu ya mnara, nami nitaangalia ili nione atakalonena nami, na nitajibu nini nitakapokaripiwa. Naye BWANA akanijibu, akasema, Andika maono haya, ukayafanye kuwa wazi juu ya vibao, ili ayasomaye apate kupiga mbio. Kwa maana maono haya bado ni kwa wakati ulioamriwa, lakini mwisho wake yatanena, wala hayatadanganya; yajapokawia, yakingoje; kwa kuwa hakika yatakuja, hayatachelewa. Tazama, nafsi yake iliyojivuna si nyofu ndani yake; bali mwenye haki ataishi kwa imani yake.”
Mapema kama mwaka wa 1842, mwelekeo uliotolewa katika unabii huu wa “kuandika maono, na kuyaweka wazi juu ya mbao, ili ayasomaye apate kukimbia,” ulimdokezea Charles Fitch kutayarisha chati ya kiunabii ili kufafanua maono ya Danieli na Ufunuo. Kuchapishwa kwa chati hii kulichukuliwa kuwa utimilifu wa amri iliyotolewa na Habakuki. Hata hivyo, wakati huo hakuna mtu aliyetambua kwamba kuchelewa kunakoonekana katika kutimizwa kwa maono—wakati wa kukawia—kunawasilishwa katika unabii huohuo. Baada ya kukatishwa tamaa, andiko hili lilionekana kuwa na maana kubwa sana: “Maono haya bado ni kwa wakati uliowekwa, lakini mwisho wake yatanena, wala hayatadanganya; ijapokuwa yanakawia, yangojee; kwa kuwa hakika yatakuja, hayatachelewa. . . . Mwenye haki ataishi kwa imani yake.”
Chati ya 1843 na Roho ya Unabii
Haidhuru ikiwa unafanya kazi ya kawaida au kazi isiyo ya kawaida—maneno ambayo Ellen White hutumia kwa kazi ya konferensi na kazi ya kujitegemeza, mtawalia. Iwe unaenda kwa huduma zinazoongoza za kujitegemeza ndani ya Uadventista au kwenye General Conference au Biblical Research Institute, ukiwauliza kuhusu Chati ya 1843, watasema, “Kuna makosa mengi katika Chati hii.” Wanatofautiana na Ellen White, asemaye kwamba Bwana aliushikilia mkono Wake juu ya “kosa” katika baadhi ya tarakimu zilizo katika Chati hii.
Lakini wao pia wanajiweka wenyewe katika upinzani dhidi ya Neno la Mungu. Katika Habakuki, inasema kwamba ono hili “halitasema uongo.” Ono ambalo Waanzilishi walipaswa kuliweka kwenye Chati ya 1843, na waliliweka, ni utimilifu wa Habakuki 2. Hili ndilo ono walilopaswa kuliweka kwenye Chati hii, na Habakuki 2 inasema kwamba ono hili “halitasema uongo.” Kwa hiyo, unaposema kwamba Chati hii “imejaa makosa,” unapinga Roho ya Unabii na pia Biblia.
Sehemu ya unabii wa Ezekieli nayo ilikuwa chanzo cha nguvu na faraja kwa waaminio: “Neno la Bwana likanijia, kusema, Mwanadamu, ni mithali gani hiyo mliyo nayo katika nchi ya Israeli, mkisema, Siku zinakawia, na kila maono hayafiki? Kwa hiyo waambie, Bwana MUNGU asema hivi, . . . Siku ziko karibu, na utimilifu wa kila maono. . . . Nitasema, na neno nitakalolisema litatimia; halitakawia tena.” “Watu wa nyumba ya Israeli husema, Maono ayaonayo ni ya siku nyingi zijazo, naye anatabiri habari za nyakati zilizo mbali. Basi waambie, Bwana MUNGU asema hivi; Hakutakuwa na neno lo lote katika maneno yangu litakalokawia tena, lakini neno lile nililolinena litatendeka.” Ezekieli 12:21–25, 27, 28.
Makundi Mawili ya Waabuduo
Angalia kwamba anazungumza kuhusu makundi mawili ya waabudu. Anasema kwamba wengi, wakati kukatishwa tamaa huku kulipokuja, waliendelea kujifunza unabii, akionyesha kwamba kulikuwapo kundi ambalo halikuendelea. Tutapata nuru zaidi kuhusu tofauti kati ya makundi hayo mawili.
Kutimizwa kwa Habakuki 2:1–4 ni Chati hii ya 1843 na Chati ya 1850. Hata katika Habakuki, aya ya 4 inasema kwamba mwenye haki ataishi kwa imani yake, na yeye ambaye moyo wake umejivuna. Hapa inaelezwa makundi mawili ya waabudu. Historia ya Kilio cha Usiku wa Manane huzaa makundi mawili ya waabudu, na makundi hayo mawili yanatajwa katika Habakuki.
Katika aya inayofuata, baada ya kurejelea Habakuki 2 na Ezekieli, anabainisha mojawapo ya makundi hayo: “hao wanaongoja.” Hao wanaongoja ni nani? Ni wale wanaoitimiza Danieli 12, “Heri yeye aangojaye, na kuifikia 1335.” Kundi hili ndilo hao wanaongoja.
Wale waliokuwa wakingoja wakafurahi, wakiamini kwamba Yeye ajuaye mwisho tangu mwanzo alikuwa ametazama chini katika vipindi vyote vya nyakati, na, akiuona mbele ya wakati huo kukatishwa tamaa kwao, alikuwa amewapa maneno ya ujasiri na tumaini.
Tulipigiwa simu na dada mmoja ambaye alikuwa amekuwa akifanya kazi katika mojawapo ya nchi za Ulaya ya Mashariki kwa miaka michache. Alitoka huko, akahamia Marekani, na alipoielewa ujumbe huu, akarudi tena huko. Amekabiliwa na upinzani, huku familia yake ya kanisa ya zamani ikiwasiliana na uongozi katika nchi yake ili “kumfungia mlango.” Hivi karibuni, Bwana alimfungulia mlango wa kushiriki ujumbe huu na makundi.
Alipiga simu mapema asubuhi ya leo, akieleza kwamba kikwazo kimoja kilikuwa usafiri. Walihitaji gari ili kusafiri na kufundisha ujumbe huu, lakini walikosa fedha. Mara tu walipofika mahali hapa, rafiki kutoka Marekani, akiwa amesukumwa moyoni na Bwana, walituma fedha za kutosha kununua gari.
Hii ndiyo aina ya uzoefu uliokuwa ukiwapata wale waliokatishwa tamaa. Walikatishwa tamaa, lakini Bwana aliwaongoza kwenye Maandiko ili kuwatia moyo, akisema, “Kukatishwa tamaa huku kulikuwa kwa uongozi wangu. Endeleeni tu kusonga mbele.”
Kama isingalikuwa kwa ajili ya sehemu kama hizo za Maandiko, zikiwatahadharisha kungoja kwa saburi na kushika sana tumaini lao katika neno la Mungu, imani yao ingalishindwa katika saa ile ya majaribu.
Mfano wa Mabikira Kumi na Wakati wa Kukawia
Angalia jinsi Dada White anavyounganisha mfano wa Wanawali Kumi na Habakuki 2, kwa kuwa yote mawili yanazungumzia wakati wa kukawia na makundi mawili ya waabuduo.
Mfano wa wanawali kumi wa Mathayo 25 pia unaonyesha uzoefu wa watu wa Waadventista. Katika Mathayo 24, akijibu swali la wanafunzi Wake kuhusu ishara ya kuja Kwake na ya mwisho wa dunia, Kristo alikuwa ameeleza baadhi ya matukio muhimu sana katika historia ya dunia na ya kanisa tangu kuja Kwake kwa kwanza hadi kuja Kwake kwa pili; yaani, kuangamizwa kwa Yerusalemu, dhiki kuu ya kanisa chini ya mateso ya kipagani na ya kipapa, kutiwa giza kwa jua na mwezi, na kuanguka kwa nyota. Baada ya hayo alizungumza juu ya kuja Kwake katika ufalme Wake, na akasimulia mfano unaoeleza makundi mawili ya watumishi wanaotazamia kutokea Kwake. Sura ya 25 inaanza kwa maneno haya: “Ndipo ufalme wa mbinguni utakapofananishwa na wanawali kumi.” Hapa linaonyeshwa kanisa linaloishi katika siku za mwisho,
Sasa, anatumia hili kwa Historia ya Wamillerite, lakini angalia asemavyo—“Hapa linaonyeshwa kanisa linaloishi katika siku za mwisho,”—ni nani “kanisa linaloishi katika siku za mwisho”? Hilo ni sisi.
Hilo ndilo jambo lilelile linaloonyeshwa katika sehemu ya mwisho ya sura ya 24. Katika mfano huu uzoefu wao unaoneshwa kwa matukio ya ndoa ya Mashariki. “Ndipo ufalme wa mbinguni utakapofanana na wanawali kumi, waliotwaa taa zao, wakaenda nje kumlaki bwana arusi. Watano wao walikuwa wenye busara, na watano wapumbavu. Wale waliokuwa wapumbavu walizitwaa taa zao, lakini hawakuchukua mafuta pamoja nao; bali wale wenye busara walichukua mafuta katika vyombo vyao pamoja na taa zao. Bwana arusi alipokawia, wote wakasinzia wakalala. Na usiku wa manane pakawa na kelele, Tazama, bwana arusi yuaja; tokeni nje kumlaki.”
Kuja kwa Kristo, kama kulivyotangazwa na ujumbe wa malaika wa kwanza, kulieleweka kuwa kumewakilishwa na kuja kwa bwana-arusi. Matengenezo yaliyoenea sana chini ya tangazo la kuja Kwake karibu yalilingana na kutoka kwa wanawali. Katika mfano huu, kama ilivyo katika Mathayo 24, makundi mawili yanawakilishwa. Wote walikuwa wamechukua taa zao, Biblia, na kwa nuru yake walikuwa wametoka kwenda kumlaki Bwana-arusi. Lakini wakati wajinga walichukua taa zao bila mafuta, wenye hekima walichukua mafuta katika vyombo vyao. Wenye hekima walikuwa wamepokea neema ya Mungu, nguvu ya Roho Mtakatifu ya kuzaliwa upya na kuleta nuru, ambayo ilifanya neno Lake kuwa taa ya miguu yao. Waliyachunguza Maandiko ili kujifunza kweli na kwa bidii walitafuta usafi wa moyo na wa maisha. Hawa walikuwa na uzoefu wa binafsi na imani katika Mungu na katika neno Lake, ambayo haingeweza kushindwa na kuvunjwa moyo na kuchelewa. Wengine waliongozwa na msukumo wa ghafula, wakitegemea imani ya ndugu zao, wakiridhika na hisia njema lakini wakikosa ufahamu kamili wa kweli au kazi ya kweli ya neema. Hawakuwa wamejiandaa kwa kuchelewa na kuvunjwa moyo. Majaribu yalipokuja, imani yao ilidhoofika, na taa zao zikafifia.
“Bwana-arusi alipokawia,” Bwana-arusi alikawia lini? Machi 22, 1844. Anakawia. Ni nini kitakachotukia sasa? Makundi haya mawili yatafunuliwa.
Tunapoisahau Kilio cha Usiku wa Manane na kuanguka kutoka katika njia kwenda chini kwenye ulimwengu mwovu, tunaonyesha kwamba hatuielewi Injili. Injili ya Milele ni kazi ya Kristo katika kuzalisha makundi mawili ya waabuduo, kwa msingi wa ujumbe wa kinabii wa kupima. Tangu wakati wa kukawia hadi kufungwa kwa mlango, huu ndio upeo wa Injili ya Milele. Hapa, Bwana huyachukua makundi mawili katika wakati wa kukawia, akitafuta kuwaongoza pamoja Naye kuingia katika Hukumu, na kuwaweka katika mchakato wa kupimwa ili kuthibitisha kama kweli wana mafuta au la. Huu ndio upeo wa kazi ya Kristo ya kuitenga dhahabu na takataka, ngano na magugu, wenye hekima na wapumbavu.
“Bwana-arusi alipokawia, wote wakasinzia wakalala.” Kwa kukawia kwa bwana-arusi kunawakilishwa kupita kwa wakati ambao Bwana alitarajiwa, kukatishwa tamaa, na kile kilichoonekana kuwa kuchelewa. Katika wakati huu wa kutokuwa na uhakika, shauku ya wale wa juujuu na wenye moyo wa nusu ilianza upesi kuyumba, na jitihada zao kulegea; lakini wale ambao imani yao ilijengwa juu ya ujuzi wa kibinafsi wa Biblia walikuwa na mwamba chini ya miguu yao, ambao mawimbi ya kukatishwa tamaa yasingeweza kuuosha. “Wote wakasinzia wakalala;” kundi moja katika kutokujali na kuiacha imani yao, kundi jingine wakingoja kwa saburi hata nuru iliyo wazi zaidi itakapotolewa. Hata hivyo, katika usiku wa jaribu wale wa mwisho walionekana kupoteza, kwa kiwango fulani, bidii yao na kujitoa kwao. Wale wa moyo wa nusu na wa juujuu hawangeweza tena kuegemea juu ya imani ya ndugu zao. Kila mmoja lazima asimame au aanguke kwa nafsi yake mwenyewe.
Wakati kukata tamaa kulipotokea, makundi mawili yakaanza kulala kwa namna tofauti; lakini hata wale wanawali wenye hekima walipoteza sehemu ya bidii yao. Bwana alikuwa akiwaongoza katika jambo hili, ili ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane ulipokuja katika Mkutano wa Kambi wa Exeter, afanye kazi miongoni mwao.
Mchakato wa Kujaribiwa: Wakati wa Kukawia na Kilio cha Usiku wa Manane
Kutoka katika *Spirit of Prophecy*, juzuu ya 4, ukurasa wa 228: Kumbukeni kwamba mchakato huu—Kililio cha Usiku wa Manane, tangu Wakati wa Kukawia hadi kufungwa kwa mlango—ndicho Bwana anatumia kuwajaribu watu Wake. Kililio cha Usiku wa Manane katika Mkutano wa Kambi wa Exeter, katika kutangazwa kwake hadi Oktoba 22, 1844, ni sehemu moja tu ya historia hiyo. Hakiwezi kutenganishwa na wakati wa kukawia, ambao huandaa kwa ajili ya athari ya Kililio cha Usiku wa Manane miongoni mwa madaraja mawili ya waabuduo. Ni lazima muelewe Kililio cha Usiku wa Manane, kwa sababu msipofanya hivyo, mtaanguka kutoka katika njia.
Mungu alikusudia kuwajaribu watu wake. Mkono wake ulifunika kosa katika kuhesabu vipindi vya kinabii. Mkono wake, yaani, mkono wa Bwana, ulifunika kosa la pekee katika kuhesabu vipindi vya kinabii,” katika wingi. “Waadventista hawakuligundua kosa hilo, wala halikugunduliwa na wale wenye elimu zaidi miongoni mwa wapinzani wao. Wale wa mwisho walisema, ‘Kuhesabu kwenu kwa vipindi vya kinabii ni sahihi. Tukio fulani kuu liko karibu kutukia; lakini si lile analotabiri Bwana Miller; ni kuongoka kwa ulimwengu, wala si kuja kwa pili kwa Kristo.’”
Wakati wa matarajio ulipita, na Kristo hakuonekana kwa ukombozi wa watu Wake. Wale waliokuwa wamemtazamia Mwokozi wao kwa imani ya kweli na upendo walipatwa na masikitiko makali. Hata hivyo, Bwana alikuwa ametimiza kusudi Lake: alikuwa ameijaribu mioyo ya wale waliodai kuwa wanangoja kutokea Kwake. Miongoni mwao walikuwamo wengi ambao walikuwa wakisukumwa na hofu kuliko kupenda kweli. Tukio lililotazamiwa liliposhindwa kutokea, watu hawa walitangaza kwamba hawakuwa wamesikitishwa; hawakuwa wamewahi kuamini kwamba Kristo angekuja. Walikuwa miongoni mwa wa kwanza kudhihaki huzuni ya waamini wa kweli.
Hili lilikuwa kusudi la Bwana. Hatuna sababu ya kuogopa kwa ajili ya wakati ujao, isipokuwa tunaposahau jinsi Bwana alivyotuongoza katika uzoefu wetu wa zamani, wala hatuna cha kuogopa isipokuwa tunaposahau mafundisho ya Bwana katika uzoefu wetu wa zamani. Tunadokeza kwamba huwezi kutenganisha uongozi huu na mafundisho Yake.
Maisha ya James White na Ellen G. White 1888, ukurasa wa 186–187: “Mungu aliwajaribu na kuwathibitisha watu wake kwa kupita kwa wakati katika mwaka wa 1843. Kosa—kosa la pekee—walilolifanya katika kuhesabu vipindi vya unabii halikugunduliwa mara moja hata na watu wenye elimu waliopinga maoni ya wale waliokuwa wakingojea kuja kwa Kristo. Wasomi hawa mashuhuri walitangaza kwamba Bw. Miller alikuwa sahihi katika hesabu yake ya wakati, ingawa walitofautiana naye kuhusu tukio ambalo lingehitimisha kipindi hicho. Lakini wao, pamoja na watu wa Mungu waliokuwa wakingoja, walikuwa katika kosa la pamoja kuhusu suala la wakati.”
Tunaamini kabisa kwamba Mungu, katika hekima Yake, alipanga kwamba watu Wake wapate kukatishwa tamaa, jambo lililokusudiwa kwa namna iliyo kamili kufunua mioyo na kusitawisha tabia za kweli—si tu kufunua mioyo yao bali kusitawisha tabia zao, akilifikisha kwenye kiwango ambapo lingedhihirishwa katika msiba unaokuja wakati wa Kilio cha Usiku wa Manane. Wale walioukubali ujumbe wa malaika wa kwanza kwa hofu ya hukumu za Mungu, si kwa sababu waliipenda kweli na kutamani urithi katika ufalme wa mbinguni, sasa walionekana katika nuru yao ya kweli. Walikuwa miongoni mwa wa kwanza kuwadhihaki wale waliokatishwa tamaa ambao kwa unyofu walitamani sana na kuupenda kuonekana kwa Yesu. Jaribu hili la Mungu, lenye kuchunguza kwa kina sana, lilifunua tabia za kweli za wale ambao wangeukwepa wajibu na aibu kwa kuikana imani yao katika saa ya jaribu.
Wale waliokuwa wamekatishwa tamaa hawakuachwa gizani; kwa maana katika kuichunguza kwa maombi ya dhati nyakati za unabii, kosa lilifunuliwa—kosa la pekee—na kufuatiliwa kwa kalamu ya unabii kupitia kipindi chote cha kukawia. Katika matarajio ya furaha ya kuja kwake Kristo, kule kukawia kwa maono kulivyoonekana hakukuwa kumezingatiwa, na kulikuwa mshangao wa huzuni usiotazamiwa. Hata hivyo, jaribu hili lenyewe lilikuwa la lazima sana ili kuwakuza na kuwatia nguvu waaminio wa kweli katika ukweli. Kipindi cha kukawia kilikuwa cha lazima sana. Si kwamba kingeonyesha tu yale makundi mawili na kuanza kuikuza tabia yao ambayo ingeonyeshwa katika historia ya Kilio cha Usiku wa Manane hadi kufungwa kwa mlango, bali kilikuwa cha lazima ili kuwatia nguvu wale ambao wangetokea upande ulio sahihi wa suala hilo. Huwezi kukitenga kipindi cha kukawia na Kilio cha Usiku wa Manane au kufungwa kwa mlango.
Unapoukana Kilio cha Usiku wa Manane, unapoukana historia iyo hiyo. Kilio cha Usiku wa Manane si ujumbe wa Samuel Snow tu katika Mkutano wa Kambi wa Exeter; ni uzoefu wa wakati wa kukawia. Hapa ndipo Bwana alikuwa akiongoza. Hatuna cha kuogopa kwa ajili ya wakati ujao, isipokuwa tu tusahau uongozi wa Bwana katika historia yetu ya zamani—historia hii ya wakati wa kukawia na Kilio cha Usiku wa Manane, ambapo Yeye huifikisha Injili ya Milele kwenye kilele chake katika Historia ya Wamilleri, akizalisha makundi mawili ya waabuduo.
Maandishi ya Awali, ukurasa wa 74: “Nimeona ya kwamba chati ya 1843 iliongozwa na mkono wa Bwana, na kwamba haikupaswa kubadilishwa; kwamba tarakimu zilikuwa kama alivyotaka Yeye; kwamba mkono Wake ulikuwa juu yake na ulificha kosa katika baadhi ya tarakimu, ili mtu awaye yote asiweze kuliona, mpaka mkono Wake ulipoondolewa.”
Siri ya Uovu na Mchakato wa Kujaribiwa
Kama tungekuwa na wakati, tungeweza kujadili siri ya uasi. Siri ya uasi inaweza kuwa na zaidi ya ufafanuzi mmoja sahihi, lakini hapa inarejelea kazi ya Shetani ya kuchanganya uovu na wema, kweli na kosa, katika historia takatifu ambamo Bwana huwajaribu watu Wake. Katika historia takatifu ya Maandiko ambapo Bwana huwaleta watu Wake katika mchakato wa kujaribiwa, daima utaiona siri ya uasi—utendaji wa Shetani katika kuchanganya kweli na kosa. Watu wanapofikia hatua hii ya kujaribiwa, siri ya uasi imeyatia ukungu masuala hayo.
Wakati wa kujaribiwa kwa Nuhu ulipofika, Biblia inatuambia kwamba mbegu ya Shetani ilikuwa tayari imechanganywa na mbegu ya Mungu kabla ya wakati huo. Hili ndilo lililosababisha siri ya uovu kutimizwa katika wakati wa Nuhu, ikielezwa katika Mwanzo kama wana wa Mungu kuwatwaa binti za wanadamu kuwa wake—mchanganyiko wa mbegu hizo mbili, siri ya uovu inayotangulia jaribu la Nuhu.
Katika jaribu la Musa na Bahari ya Shamu, Maandiko yanaeleza jinsi Israeli, ambao wangejaribiwa katika Bahari ya Shamu na Sinai, walivyokuwa wameharibiwa na mafundisho ya Misri baada ya kukaa huko kwa muda mrefu hivyo. Hiyo ndiyo iliyokuwa siri ya kuasi—kuathiriwa na mafundisho ya kishetani.
Katika wakati wa Wayahudi, ni mafundisho ya Kiyunani yaliyotayarisha njia kwa ajili ya Sanhedrini kukataa mchakato wao wa kupimwa.
Katika historia ya Wamilleri, Wamilleri waliokuwa katika makanisa ya Kiprotestanti walikuwa wametoka tu katika miaka 1260 ya ushawishi wa Upapa, ambao uliiharibu mbegu safi kwa mbegu isiyo safi, na hivyo kuzaa siri ya uasi-iliyoitangulia jaribio la Historia ya Wamilleri.
Hiyo ndiyo siri ya uasi-sheria ambayo daima iko.
Ikiwa utajifunza jinsi siri ya uasi inavyotenda kazi, nenda katika Patriarchs and Prophets, sura ya kwanza. Dada White anatueleza jinsi Shetani alivyoitenda siri ya uasi Mbinguni. Kungetukia mtihani Mbinguni kuhusu ni malaika gani wangekaa na ni nani wangeondolewa, naye Shetani alikuwa akiitenda siri ya uasi hapo hapo Mbinguni kabla ya mchakato huo wa kupimwa.
Shetani alifanya jambo hili kwa kutia shaka kwa hila, kuliweka neno lake juu ya Neno la Mungu, na muhimu zaidi, kwa kuwaongoza wengine wazieleze mafundisho yake ya uongo—tendo ovu la kishetani. Angetia shaka katika akili yako, kisha wewe ungeenda nje na kuieleza shaka hiyo kwa kikundi. Iwapo mtu yeyote angelalamikia shaka hiyo, angelalamika juu yako, wala si juu yake.
Hivi karibuni, mchungaji mmoja huko Spokane, Washington, alitoa maoni kuhusu Early Writings, ukurasa wa 74, akisema, “Nilikwenda kwenye kamusi ya siku na zama za Ellen White, Webster’s Dictionary, na figures haimaanishi kitu chochote kinachohusiana na hesabu.” Watu wengi waliosikia jambo hilo wasingelichunguza na wangemwamini. Kwa kiwango cha chini kabisa, mchungaji huyo alikuwa akipanda shaka kuhusu kile ambacho figures inawakilisha katika kifungu hiki; kwa kweli, alikuwa akisema uongo. Webster’s 1828 Dictionary inasema: FIGURE, n. Katika hesabu, ishara inayowakilisha namba, kama 2, 7, 9.
Alikuwa akionyesha shaka, akifanya kazi inayowakilishwa kama siri ya uasi. Alikuwa akiwatambulishia Waadventista, ikiwa wako tayari kuona, kwamba katika wakati huu wa historia ya dunia, ni lazima uielewe kweli mwenyewe wala usiwasikilize wanadamu; kwa sababu, “. . . siri ya uasi yatenda kazi hivi sasa: . . . .”
Maandishi ya Awali, ukurasa wa 74: “. . . kwamba tarakimu zilikuwa kama alivyotaka Yeye, kwamba mkono Wake ulikuwa juu yake na ulificha kosa katika baadhi ya tarakimu hizo, ili mtu yeyote asiweze kuliona, mpaka mkono Wake ulipoondolewa.”
Ni upotoshaji, na wanatheolojia mara nyingi hufanya hivyo. Ikiwa unataka kuelewa neno lina maana gani katika Biblia au Roho ya Unabii, huangalii kamusi kwanza; unamwangalia nabii. Kwa mfano, Danieli anatumia neno la Kiebrania rum katika Danieli 8:11, lililotafsiriwa kuwa "ikaondolewa." Watu hudhani kwamba linamaanisha "kuondolewa," lakini Danieli anatumia rum mara nyingine tano, na kamwe halimaanishi "kuondoa"—linamaanisha "kuinua na kutukuza." Hivyo basi, kudhani kwamba rum katika Danieli 8:11 linamaanisha "kuondoa" ni kufuata mapokeo, si jinsi Danieli alivyolitumia neno hilo.
Vivyo hivyo, kuhusu Ellen White: Ikiwa unataka kudai kwamba katika Early Writings, 74, “figures” humaanisha vielelezo vya kisanaa au michoro, unaweza kusema, “Kamusi ya wakati wa Ellen White haisemi kwamba figures humaanisha hesabu,” ukitegemea kwamba watu wengi hawatachunguza. Lakini kama wangechunguza, wangekuta kwamba figures kwa kweli humaanisha hesabu.
Lakini mahali pa kwanza unapopaswa kwenda ni kwa Ellen White mwenyewe: Anamaanisha nini kwa figures? Katika Early Writings, ukurasa wa 74, anasema, "Mkono wake ulikuwa juu na ulificha kosa katika baadhi ya figures," na katika ukurasa wa 236 anasema, "Mkono wake ulifunika kosa katika ukokotoaji wa vipindi vya kiunabii." Nabii huyo mwanamke anatambulisha kwamba istilahi yake, figures, inawakilisha vipindi vya kiunabii—hesabu, si mchoro.
Basi, Bwana aliushikilia mkono Wake juu ya kosa katika kuhesabu vipindi vya unabii—tarakimu.
Idhini ya Ellen White kwa 2520
Huu ndio msingi wa hoja. Wengi wanawasilisha ujumbe uleule tunaowasilisha sisi, nami ninawaunga mkono. Lakini inapokuja kwa habari ya 2520 na kama Ellen White aliamini kwamba ilikuwa unabii halali, hii ndiyo hoja—huu ndio uthibitisho na mahali ambapo unapaswa kuanzia. Hoja nyingine zote ni halali na za kweli, lakini hapa ndipo mahali pa kuanzia.
Katika Early Writings, ukurasa wa 74, panaposema kwamba Bwana aliushikilia mkono Wake juu ya kosa katika baadhi ya tarakimu, anaeleza maana ya jambo hilo katika kitabu hicho hicho, kwenye ukurasa wa 236: “Niliwaona watu wa Mungu wakiwa na furaha katika matarajio, wakimtazamia Bwana wao. Lakini Mungu alikusudia kuwajaribu.” Anazungumza kuhusu Wakati wa Kukawia, masikitiko ya kwanza.
Hazungumzii kuhusu Kukatishwa Tamaa kwa Oktoba 22, 1844, kwa sababu huko pia watathibitishwa; bali hapa anazungumzia wakati wa kukawia: “Mungu alikusudia kuwajaribu.” “Mkono wake ulifunika kosa katika kuhesabu nyakati za kiunabii.” Aliendaje kuwajaribu kwa wakati wa kukawia? Kwa kuushikilia mkono Wake juu ya ufahamu wao wa nyakati za kiunabii. Hamna chochote cha kuogopa kuhusu wakati ujao, isipokuwa tunaposahau jinsi Bwana alivyotuongoza zamani, katika historia ya Wamilleri na mafundisho Yake.
Vipindi hivi vya kinabii ni mafundisho yaliyozalisha wakati wa kukawia. “Mkono wake ulifunika kosa katika kuhesabu vipindi vya kinabii. Wale waliokuwa wakimtazamia Bwana wao hawakuligundua kosa hili,”—kosa moja—“na hata watu waliosoma sana zaidi miongoni mwa wale walioupinga wakati huo hawakuliona pia. Mungu alikusudia kwamba watu Wake wakutane na hali ya kukatishwa tamaa. Wakati ukapita, na wale waliokuwa wamemtazamia Mwokozi wao kwa matarajio ya furaha wakahuzunika na kuvunjika moyo, ilhali wale ambao hawakupenda kutokea kwa Yesu, bali waliupokea ujumbe kwa hofu, walifurahi kwamba hakuja wakati wa matarajio. Kukiri kwao hakukuwa kumeugusa moyo na kuusafisha maisha. Kupita kwa wakati kulihesabiwa vema ili kufunua mioyo ya namna hiyo. Hao ndio waliokuwa wa kwanza kugeuka na kuwadhihaki wale wenye huzuni na waliokatishwa tamaa ambao kwa kweli walilipenda kutokea kwa Mwokozi wao. Niliona hekima ya Mungu katika kuwajaribu watu Wake na kuwapa jaribu lenye kuchunguza sana ili kuwabaini wale ambao wangerudi nyuma na kugeuka katika saa ya majaribu.
Yesu na jeshi lote la mbinguni waliwatazama kwa huruma na upendo wale ambao kwa matarajio matamu walikuwa wametamani kumwona Yeye ambaye roho zao zilimpenda. Malaika walikuwa wakitanda juu yao, ili kuwategemeza katika saa ya jaribu lao. Wale waliokuwa wamepuuza kuipokea ujumbe wa mbinguni waliachwa gizani, na hasira ya Mungu ikawaka juu yao, kwa sababu hawakutaka kuipokea nuru ambayo alikuwa amewatuma kutoka mbinguni. Wale waaminifu, waliokatishwa tamaa, ambao hawakuweza kuelewa kwa nini Bwana wao hakuja, hawakuachwa gizani. Tena wakaongozwa kwenye Biblia zao ili kuichunguza vipindi vya unabii. Mkono wa Bwana uliondolewa kutoka kwenye tarakimu, na kosa—moja tu—likaelezwa.
Hapa anaeleza kosa lililokuwamo katika tarakimu za Kielelezo cha 1843, na tayari amefafanua kwamba tarakimu hizo zinawakilisha vipindi vya unabii. “Wakaona kwamba vipindi vya unabii vilifikia mwaka 1844, na kwamba ushahidi uleule waliokuwa wameutoa kuonyesha kwamba vipindi vya unabii vilifungwa katika 1843, ulithibitisha kwamba vingekoma katika 1844.” Mwisho wa mjadala! Ellen White anaweka muhuri wake wa kuidhinisha juu ya 2520.
Kuna vipindi vitatu tu vya kinabii kwenye Chati ya 1843 ambavyo walielewa kuwa viliishia katika mwaka wa 1843: vile 1335, 2520, na 2300. Mungu aliushikilia mkono Wake juu ya kosa fulani katika baadhi ya hesabu—vipindi vya kinabii kwenye Chati hii—hata mkono Wake ulipoondolewa. Alipouondoa mkono Wake, wale waaminifu waliokuwa wakingoja waliongozwa kuchunguza tena vipindi vya kinabii, nao wakagundua kwamba uthibitisho uleule uliowaongoza kuwasilisha kwamba vipindi vya kinabii vilifungwa katika mwaka wa 1843 ndipo ulipotambuliwa kuthibitisha kwamba viwili viliishia katika mwaka wa 1844.
Miaka 1335 inaanza mwaka 508 na kumalizika mwaka 1843. Miaka 2520 inaanza mwaka 677 KK na inaathiriwa na ukamilifu wa mwaka. Waanzilishi walidhani kwamba ilimalizika mwaka 1843, lakini baadaye walielewa kwamba ushahidi uleule uliowaongoza kutabiri mwaka 1843 ulithibitisha kwamba unabii wa miaka 2520 ulimalizika mwaka 1844. Unabii wa miaka 2300 unaanza mwaka 457 KK, nao walikuwa wamefikiri kwamba ulimalizika mwaka 1843, lakini baada ya masikitiko yale, kupitia uchunguzi wao wa vipindi vya kinabii, walitambua kwamba ulimalizika mwaka 1844.
Kuna unabii watatu tu ambao walitabiri ungekwisha mwaka 1843, na mmoja wao unakwisha kweli: ule wa siku 1335. Unabii huu si ule ambao Bwana aliuzuia kwa mkono Wake. Huu unabainisha historia ya Wamilleri tangu Wakati wa Kukawia, kupitia Kilio cha Usiku wa Manane, hadi Oktoba 22, 1844.
Katika wasilisho la jana, tulimalizia kwa nukuu hii kutoka kwa Ellen White: “Yamebarikiwa macho yaliyoona mambo yale yaliyoonekana katika mwaka 1843 na 1844.” Huyu ndiye “amebarikiwa yeye ajaye kwa mwaka 1843.” Katika aya inayofuata, anasema, “Ujumbe ulitolewa. Wala kusiwe na kuchelewa katika kuurudia ujumbe huo, kwa maana ishara za nyakati zinatimia; kazi ya kufunga lazima ifanywe. Kazi kubwa itafanywa kwa muda mfupi. Ujumbe utatolewa karibuni kwa uteuzi wa Mungu, nao utakua na kuwa kilio kikuu. Ndipo Danieli atasimama katika kura yake, ili kutoa ushuhuda wake.” Manuscript Releases, juzuu ya 21, 437.
Danieli akisimama katika sehemu yake ni aya ya 13 ya Danieli 12. “Heri macho yale yaliyoona mambo yale yaliyoonekana katika 1843 na 1844” ni aya ya 12. Ellen White anatoa ufafanuzi wa kiungu juu ya Danieli 12:12–13, akisema kwamba aya hizi hazihusu unabii wa wakati, bali uzoefu unaojumuisha 1843 na 1844, uliotokana na kutokueleweka kwa 1843 kunakoleta wakati wa kukawia. Wakati wa kukawia unapokuja, “Heri yeye angojeaye.” Ingawa maono yanakawia, yangojee. Heri ni wake yule anayengoja kwa uaminifu tangu Wakati wa Kukawia hadi mlango utakapofungwa. Yale ambayo waaminifu huona katika 1843 na 1844 ni baraka inayomwongoza kuingia Patakatifu pa Patakatifu.
Unabii wa siku 1335 uliisha mwaka 1843, ukiashiria kuwasili kwa Kilio cha Usiku wa Manane. Vipindi vya kiunabii vya 2520 na 2300 vinafikia mwisho wake mwaka 1844. Ellen White anasema kwamba ushahidi uleule uliowaongoza kutangaza kwamba 2520, 2300, na 1335 viliisha mwaka 1843 ndipo ulipotambuliwa kuthibitisha kwamba vingefikia mwisho wake mwaka 1844.
Nuru kutoka katika Neno la Mungu iliangaza hali yao, nao wakagundua wakati wa kukawia—“Ijapokawia [maono], yangoje.” Katika upendo wao kwa kuja kwa Kristo mara moja, walikuwa wamepuuza kukawia kwa maono, kulikokusudiwa kuwadhihirisha wale wa kweli wanaongoja. Tena walikuwa na wakati maalumu. Hata hivyo niliona kwamba wengi wao hawakuweza kuinuka juu ya kuvunjika moyo kwao kukuu ili wawe na kile kiwango cha bidii na nguvu kilichokuwa kimeitambulisha imani yao mwaka wa 1843.
Shetani na malaika zake waliwashinda, na wale ambao hawakutaka kuupokea ujumbe walijipongeza kwa hukumu yao ya kuona mbali na hekima yao kwa kutokupokea upotovu huo, kama walivyoiita. Hawakutambua kwamba walikuwa wakikataa shauri la Mungu dhidi ya nafsi zao wenyewe, na walikuwa wakifanya kazi kwa umoja na Shetani na malaika zake ili kuwataharuki watu wa Mungu, ambao walikuwa wakiuishi ujumbe uliotumwa kutoka mbinguni.
Katika historia hii, kuna makundi mawili ya waabudu. Kundi lisilo waaminifu huwadhihaki wale wanaongoja, lakini wale wanaongoja huongozwa kurudi kwenye vipindi vya kinabii na kufikia kuelewa kwamba ushahidi uleule uliowaongoza kutambua hitimisho la 2520 na 2300 katika mwaka 1843 ulithibitisha kwamba vilimalizika katika mwaka 1844.
Ingawa wale waliokuwa wakingoja walitambua jambo hili, hawakuwa na bidii kwa Bwana kama walivyokuwa kabla ya kuvunjika moyo kwa kwanza. Wangehuishwa tena kwa ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane. Wale waliokuwa wakingoja walikuwa tayari wameelewa 1844, mwisho wa unabii, kabla ya Kilio cha Usiku wa Manane.
Ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane uliwawezesha wale waliokuwa wakingoja kuitambua Oktoba 22, 1844. Kwa habari hiyo, haikuwa tu mahali fulani katika mwaka 1844; ilikuwa siku hii hasa, na jambo hilo liliutia ujumbe huo nguvu.
Je, unaona mchakato huo? Mafundisho yanayozalisha uzoefu huu ni unabii tatu: 1335, 2300, na 2520.
Baada ya kutambua jambo hili, walianza kutangaza, “Tokeni Babeli.” Huu ndio Ujumbe wa Malaika wa Pili.
Na tuwe wazi: Ni nini kinachokoma wakati wa kukawia? Matumizi ya Chati ya 1843. Waliweka Chati hii kando kwa sababu sasa walielewa kwamba Bwana alikuwa akija mwaka 1844, ilhali Chati ilisema 1843. Hivyo basi, waliweka Chati hiyo kando kwa ajili ya historia ya Ujumbe wa Malaika wa Pili.
Ujumbe wao unakuwa nini katika historia ya Malaika wa Pili? Aya ya mwisho inaeleza.
Waumini katika ujumbe huu walionezwa katika makanisa. Kwa muda fulani, wale ambao hawakutaka kuupokea ujumbe huo walizuiwa na hofu wasidhihirishe hisia za mioyo yao; lakini kupita kwa wakati kulifunua hisia zao za kweli. Walitamani kuinyamazisha ushuhuda ambao wale waliokuwa wakingoja walihisi kusukumwa kuutoa, ya kwamba vipindi vya kinabii vilienea hadi mwaka wa 1844.
Ni vipindi gani vya unabii? Miaka 2520 na 2300. Huo ndio ujumbe wao katika historia hii. Sasa wanasema, “Tunaelewa! Unabii huu unaendelea hadi mwaka 1844.” Ujumbe wao katika historia ya Kilio cha Usiku wa Manane ni unabii wa miaka 2520 na 2300.
Kwa muda fulani, wale ambao hawakutaka kuupokea ujumbe walizuiliwa na hofu wasitende kulingana na hisia za mioyo yao; lakini kupita kwa wakati kulifunua hisia zao za kweli. Walitaka kuinyamazisha ushuhuda ambao wale waliokuwa wakingoja walihisi kulazimika kuutoa, ya kwamba vipindi vya kinabii vilienea hadi mwaka wa 1844. Kwa uwazi waaminio walieleza kosa lao—kosa la pekee—na kutoa sababu zilizowafanya wamtazamie Bwana wao katika mwaka wa 1844. Wapinzani wao hawakuweza kuleta hoja yoyote dhidi ya sababu zenye nguvu zilizotolewa. Hata hivyo hasira ya makanisa ikawaka; walikuwa wameazimia kutosikiliza ushahidi, na kuufungia ushuhuda nje ya makanisa, ili wengine wasiweze kuusikia.
Ni nini hutokea unapowasilisha 2520 kwa uhusiano na siku 2300? Katika Historia ya Wamilleri, unafungiwa nje ya makanisa, na kunakuwa na jitihada za kuinyamazisha ujumbe huo.
Wale ambao hawakuthubutu kuwanyima wengine nuru ambayo Mungu alikuwa amewapa, walifungiwa nje ya makanisa; lakini Yesu alikuwa pamoja nao, nao walifurahia nuru ya uso Wake. Walikuwa wameandaliwa kuipokea ujumbe wa malaika wa pili.” Early Writings, 235–237.
Bila kuingia katika uchunguzi juu ya 2520, tunachojaribu kuonyesha ni kwamba Ellen White anaweka muhuri wake wa kuidhinisha juu ya 2520. Ikiwa huwezi kuona hili, unahitaji kuomba ili Yesu aondoe magamba kutoka machoni pako. Ellen White alisema kwamba ushahidi uleule uliowaongoza kutabiri 1843 baadaye ulionekana kuthibitisha kwamba vipindi hivi vya kinabii vilimalizika mwaka 1844. Yeye daima hutambulisha vipindi vya kinabii, au tarakimu hizo, katika wingi. Kuna vipindi vitatu tu vya kinabii kwenye Chati ya 1843 vilivyoishia mwaka 1843.
Ile ambayo kwa hakika inaishia mwaka 1843, yaani 1335, kwa usahihi wa kisarufi, inahitaji angalau vipindi viwili vya kinabii ili yeye aseme “figures” na “prophetic periods.” Ikiwa vipo vitatu na ukiondoa kimoja, basi viwili anavyoviidhinisha ni 2520 na 2300, bila kujali mtu mwingine yeyote atasema nini.
Katika historia hii, ikijumuisha Kukatishwa Tamaa Kukuu kwa Waadventista tarehe 22 Oktoba, 1844, Bwana alikuwa akitokeza uzoefu ambao ndani yake walikuwa wakitengwa na makanisa ili waweze kusimama si juu ya ushawishi wa wanadamu bali juu ya Neno la Mungu. Walihitaji uzoefu huo ili wawe na imani ya kuingia pamoja na Yesu Kristo katika Patakatifu pa Patakatifu. Alikuwa akiwakamilisha ili kuifikisha kwenye hitimisho Injili ya Milele.
Ushuhuda wa Waanzilishi: James White na Uriah Smith
Kisha, tunao Waanzilishi wawili, James White na Uriah Smith. Hawa ndio watu wakuu ambao wanatheolojia wa kisasa huwataja ili kudai kwamba James White aliikataa 2520 mwaka 1863 na kwamba Uriah Smith aliikataa katika maandishi yake ya miaka ya 1870 na 1880.
Tunarudi katika mwaka wa 1844 na muda mfupi baadaye ili kuona jinsi James White na Uriah Smith wanavyoeleza historia hii hii ambayo Ellen White ameieleza hivi punde. Yeye anazungumzia nyakati za kinabii na Bwana kuondoa mkono Wake na kuona kosa, na vivyo hivyo hawa Waanzilishi wawili.
Ellen White hasemi “2520” wala “nyakati saba,” lakini Uriah Smith na James White wanasema hivyo. Wanaweka wazi kwamba vipindi vya kinabii vilivyotambuliwa katika historia hii vilikuwa 2520 na 2300.
James White, Review and Herald, juzuu ya 1, Julai 9, 1851: “Asema mpingaji mmoja, ‘Siamini ya kwamba kilio cha usiku wa manane bado kimetolewa.’ Wala sisi hatuamini ya kwamba kilio cha usiku wa manane kimesikiwa na sisi, au ya kwamba kitapata kusikiwa kamwe. Kilio cha Mathayo 25:6, ‘Tazama, bwana arusi anakuja,’ kiko katika historia ya ndoa ya Mashariki. Lakini ya kwamba kilio kilitolewa, na kupokewa kikamilifu na jamii yote ya Waadventista katika majira ya kupukutika majani ya mwaka 1844, ambacho kinalingana vyema na kilio cha usiku wa manane cha mfano huo, hakipaswi kukataliwa na wale waliokuwa na uzoefu ndani yake.”
James White anashughulikia historia ambayo ndani yake watu wanaikataa Kilio cha Usiku wa Manane na kuanguka kutoka njiani. Anajibu hali hii na atajadili historia hiyo.
“Ilikuja kwa wakati uliofaa. Kilio cha mfano kilifuata mara moja baada ya kuchelewa kule, na kusinzia na kulala. Hili lilifuata kuchelewa kwetu, baada ya kukatishwa tamaa, nalo likazifikia sikio zetu tukiwa katika hali ya usingizi mzito. Kilio hicho kiliwaamsha mabikira kumi, na kuwaongoza kuzitengeneza taa zao. Jambo hili, likiambatana na nguvu za Roho, liliwaamsha watu wa Ujio, na kuwaongoza kulichunguza Biblia kuliko hapo awali kamwe, na kujiweka wakfu wao wenyewe pamoja na mali zao za kidunia kabisa kwa Bwana. Wale waliotoa kilio kwamba Bwana angekuja katika mwezi wa saba, 1844, waliona wazi kwamba nyakati za kinabii zilifikia wakati huo; kwa hiyo, ushahidi uliokuwa umetolewa kutoka katika nyakati zile ili kuthibitisha kwamba Ujio ungekuwa katika 1843, ulithibitisha kwamba ungekuwa katika 1844. Ndipo tukaona kosa katika namna ile ya kuhesabu iliyofikisha mwisho wa siku 2300 katika 1843. Hakuna hata mmoja wa wale walioandika dhidi ya Ujio aliyeliona. Mkono wa Majaliwa—herufi kubwa “M”—ulifunika kosa hilo—umoja—mpaka wakati ulipowadia wa lionekane. Kosa lenyewe lilikuwa katika kuondoa miaka 457 kamili kutoka katika 2300, jambo lililoacha 1843, bila kuhesabu hata sehemu ya mwaka 457 K.K., iliyokuwa imepita wakati amri ilipotolewa, ambako kutoka hapo yale majuma 70 yanahesabiwa.”
“Akili zetu zilielekezwa kwenye kipindi hicho cha wakati, [1843,] kutokana na ukweli kwamba, kwa kuhesabu vipindi mbalimbali vya unabii kuanzia miaka ile ambayo wanahistoria wa nyakati walio bora zaidi huiainisha kuwa ndiyo utimilifu wa matukio yale yaliyopaswa kuashiria mwanzo wake, vyote vilionekana kuishia mwaka huo.”
Sasa anatuambia vipindi vya kinabii ambavyo walidhani vilikoma mwaka wa 1843.
“Hata hivyo, jambo hili lilikuwa ni la kuonekana tu.” Ilionekana tu kwamba yaliishia mwaka 1843. Wangegundua kwamba yaliishia mwaka 1844.
“Tunahesabu ‘nyakati saba,’ yaani miaka 2520, tangu utekwa wa Manase, ambao, kwa mapatano makubwa sana, waandishi wa kronolojia huuweka katika 677 K.K.’ Hizo ndizo nyakati za kinabii walizokuwa wakishughulika nazo. ‘Tarehe hii ndiyo pekee ambayo tumewahi kuhesabu kwayo kwa ajili ya mwanzo wa kipindi hiki; na tukitoa 677 K.K. kutoka miaka 2520, zilibaki 1843 B.K. Hata hivyo, hatukutambua kwamba, kwa kuwa ingehitaji miaka 677 kamili K.K. na miaka 1843 kamili B.K. ili kutimiza miaka 2520, hilo pia lingetulazimu kukiendeleza kipindi hiki hadi ndani ya 1844 kadiri ambavyo huenda kilianza baada ya mwanzo wa 677 K.K.’”
Vipindi vya kinabii ambavyo “mkono wa Majaliwa uliuzuia mkono wake juu ya kosa hilo,” vilijumuisha 2520.
Uriah Smith: “Kadiri wakati ulivyoendelea kupita mwaka 1843, wengi walianza kujiuliza sababu za kukatishwa tamaa kwao kuhusu mwaka wa ukombozi wao walioutarajia. Ndipo ikaonekana kwamba, tukianza vipindi vyote vya unabii katika miaka ya KK, mahali ambapo sikuzote tulikuwa tumeweka mwanzo wake, havingekamilika kila kimoja, hata kwa kudhania kwamba kronolojia yetu na tarehe ya mwanzo wake vilikuwa sahihi, mpaka wakati fulani ndani ya mwaka 1844. Hivyo basi, kuhusu nyakati saba, au miaka 2520, zikianza katika KK677—yubile kuu, au miaka 2450 [isiyoonyeshwa katika chati ya 1843 wala ya 1850.], ikianza katika KK607—na miaka 2300 ya Danieli, ikianza katika KK457—kwa kuwa sehemu ya kila mmoja wa miaka hiyo, ambayo kutoka kwayo vipindi vya unabii vilihesabiwa kila kimoja, ilikuwa imekwisha kabla ya kutokea kwa matukio mbalimbali yaliyotia alama mwanzo wake, ilikuwa lazima vipanuke hadi kufikia ndani ya 1844 kwa kadiri ambavyo kila kimoja kilianza baada ya mwanzo wa miaka ya KK ambayo kutoka kwayo vinahesabiwa kwa namna yake, ili ama kutimiza hesabu ya miaka katika kila kimoja, au kujaribu usahihi wa kronolojia yetu. Lakini hapakuwa na kidokezo kuhusu wakati, katika miaka husika ya KK, ambapo vipindi hivyo mbalimbali vilianza; na kwa hiyo wakati ndani ya mwaka wa mwisho wake usingeweza kubainishwa kwa usahihi.”
Uriah Smith na James White wote wawili hushuhudia kwamba vipindi vya kinabii vilivyotambuliwa kuhitimika mwaka 1844 vilikuwa ni miaka 2520 na 2300, wakitumia kauli zilezile alizotumia Ellen White katika Early Writings, ukurasa wa 236 na kuendelea.
Mlolongo wa Ukweli: Sehemu za Kuanza za William Miller
Maandishi ya Awali, ukurasa wa 230: “Mungu alimtuma malaika Wake”—malaika Gabrieli—“aiguse moyo wa mkulima mmoja”—William Miller—“ambaye hakuwa ameliamini Biblia, ili amwongoze kuchunguza unabii. Malaika wa Mungu walimtembelea mara kwa mara huyo mteule, ili kuuongoza akili yake na kufungua kwa ufahamu wake unabii ambao daima ulikuwa umejaa giza kwa watu wa Mungu. Mwanzo wa mnyororo wa kweli ulipewa kwake, naye akaongozwa kuutafuta kiungo baada ya kiungo, hata akalitazama Neno la Mungu kwa mshangao na kustaajabu. Hapo aliona mnyororo mkamilifu wa kweli. Neno hilo ambalo alikuwa ameliona kuwa halikuvuviwa sasa lilifunguka mbele ya macho yake katika uzuri na utukufu wake. Aliona kwamba sehemu moja ya Maandiko hufafanua nyingine,”
Gabrieli alimwonyesha mbinu tunayoita uthibitishaji wa maandiko, mstari juu ya mstari, hapa kidogo na pale kidogo.
Gabrieli alimpa mwanzo wa mnyororo wa ukweli na mbinu ya kuthibitisha kwa kutumia maandiko.
William Miller, Advent Review and Sabbath Herald, Aprili 18, 1854: “Kutokana na uchunguzi zaidi wa Maandiko, nilifikia hitimisho kwamba zile nyakati saba za ukuu wa Mataifa zilipaswa kuanza wakati Wayahudi walipoacha kuwa taifa huru katika utumwa wa Manase, ambao wanakronolojia bora waliuweka katika K.K. 677; kwamba zile siku 2300 zilianza pamoja na yale majuma sabini, ambayo wanakronolojia bora waliyatia tarehe kuanzia K.K. 457; na kwamba zile siku 1335, zinazoanza kwa kuondolewa kwa ile sadaka ya daima, na kusimamishwa kwa chukizo liharibulo, [Danieli 12:11] zilipaswa kuhesabiwa kuanzia kusimamishwa kwa ukuu wa Upapa, baada ya kuondolewa kwa machukizo ya kipagani, na ambayo, kulingana na wanahistoria bora nilioweza kuwashauri, zilipaswa kutiwa tarehe kuanzia karibu mwaka 508.”
Ellen White anasema kwamba Gabrieli alimpa William Miller mwanzo wa mnyororo wa ukweli, naye William Miller anashuhudia kwamba sehemu tatu za mwanzo alizopewa ni 508, 677 KK, na 457 KK. Alipewa sehemu za mwanzo za unabii huu zilizozaa historia ya Kilio cha Usiku wa Manane na Malaika Gabrieli.
Udanganyifu wa Mwisho: Kuikataa Roho ya Unabii
Selected Messages, kitabu cha 1, ukurasa wa 48: “Shetani ni . . . akisisitiza daima mambo ya kughushi—ili awaondoe watu katika kweli. Udanganyifu wa mwisho kabisa wa Shetani utakuwa kuifanya ushuhuda wa Roho wa Mungu kuwa batili.” Udanganyifu wa mwisho wa Shetani ni kuiharibu Roho ya Unabii.
Ikiwa unakataa kweli hizi za msingi, kwa wakati huohuo unaukataa pia Roho ya Unabii. Ellen White anaweka uthibitisho wake juu ya 2520. Ikatae 2520, nawe unatupa nje pamoja mtoto na maji ya kuogea.
“Shetani yuko . . . akisisitiza daima yaliyo ya bandia—ili awaondoe watu kutoka katika kweli. Udanganyifu wa mwisho kabisa wa Shetani utakuwa kuifanya ushuhuda wa Roho wa Mungu usiwe na matokeo yoyote. ‘Pasipo maono, watu huangamia’ (Mithali 29:18).” Anazungumza juu ya kuikataa Roho ya Unabii na, kwa uhusiano na hilo, anasema kwamba ukiikataa Roho ya Unabii, pasipo maono watu huangamia. Maono ni nini? Ukiikataa Roho ya Unabii, ni maono gani unayokosa?
“Andika maono haya, ukayaweke wazi juu ya mbao, ili aisomaye ayakimbilie.” Habakuki 2:2 (KJV)
Ukiikataa Roho ya Unabii, utaikataa Chati ya 1843; na, ukiikataa Chati hii, unaikataa Roho ya Unabii.
“Shetani atatenda kwa werevu, kwa njia mbalimbali na kwa mawakala tofauti, ili kutikisa imani ya watu wa mabaki ya Mungu katika ushuhuda wa kweli. Kutachochewa chuki dhidi ya Shuhuda ambayo ni ya kishetani.” Wakati mwingine sisi huifikiria “ya kishetani” kuwa ni matendo ya kutisha, lakini katika Wazee na Manabii tunaambiwa kwamba Shetani hutenda kazi kwa kupandikiza mashaka. Huo ndio mashambulio ya kishetani dhidi ya Roho ya Unabii na kweli hizi za msingi. Hufanywa kwa njia ya watu ambao tunapaswa kuwaamini, wanaopandikiza mashaka hayo.
Kutakuwa na chuki itakayochochewa dhidi ya Shuhuda ambayo ni ya kishetani. Kazi za Shetani zitakuwa ni kuyumbisha imani ya makanisa ndani yake, kwa sababu hii: Shetani hawezi kuwa na njia iliyo wazi namna hiyo ya kuingiza madanganyo yake na kuzifunga nafsi katika upotovu wake ikiwa maonyo na karipio na mashauri ya Roho wa Mungu yanatiiwa maanani. Selected Messages, book 1, 48.
Tunapolifikisha hili kwenye hitimisho, wakati Dada White anaposema kwamba hatuna kitu cha kuogopa kuhusu wakati ujao isipokuwa tukisahau uongozi wa Bwana, nasema kwamba uongozi wa Bwana anaouzungumzia ni historia kutoka Wakati wa Kukawia hadi mlango uliofungwa—historia inayowakilishwa na istilahi, Kilio cha Usiku wa Manane. Hatuna kitu cha kuogopa kuhusu wakati ujao isipokuwa tukisahau jinsi Bwana alivyotuongoza katika uzoefu wa Kilio cha Usiku wa Manane, na pia mafundisho yanayohusiana na uongozi huo. Mafundisho yaliyozalisha uzoefu huu ni unabii watatu wa wakati, unaoanza kwa tarehe alizopewa William Miller na Malaika Gabrieli. Hatuna kitu cha kuogopa kuhusu wakati ujao isipokuwa tukiyasahau mafundisho haya, yakiwemo yale ya 2520, yaliyotokeza uzoefu wa Kilio cha Usiku wa Manane jinsi Bwana alivyowaongoza Wamillerite kupitia kilele cha Injili ya Milele.
Jambo moja ni la hakika: Waadventista Wasabato wale wanaochukua msimamo wao chini ya bendera ya Shetani wataacha kwanza imani yao katika maonyo na makaripio yaliyomo katika Shuhuda za Roho wa Mungu.
Mkikataa Misingi, mnaikataa Roho ya Unabii. Mkikataa Roho ya Unabii, mnaikataa Misingi. Hivi viwili huenda pamoja. Mahali pasipo na Roho ya Unabii, hapana maono.
Wito wa wakfu mkuu zaidi na utumishi mtakatifu zaidi unatolewa, nao utaendelea kutolewa. Wengine ambao sasa wanatoa sauti ya madokezo ya Shetani watarudiwa na fahamu zao. Wako wale walio katika nyadhifa muhimu za amana ambao hawaielewi kweli ya wakati huu. Kwao ujumbe huu lazima utolewe. Wakiupokea, Kristo atawakubali, naye atawafanya kuwa watenda kazi pamoja naye. Lakini wakikataa kuusikia ujumbe huu, watachukua msimamo wao chini ya bendera nyeusi ya Mkuu wa Giza.
Nimeagizwa kusema kwamba kweli ya thamani kwa wakati huu inafunguliwa kwa akili za wanadamu kwa uwazi zaidi na zaidi. Kwa maana ya pekee wanaume na wanawake wanapaswa kula mwili wa Kristo na kunywa damu yake. Kutakuwapo maendeleo ya ufahamu, kwa maana kweli ina uwezo wa kuendelea kupanuka daima. Mwanzilishi wa kimungu wa kweli atakuja katika ushirika wa karibu zaidi na bado wa karibu zaidi pamoja na wale wanaoendelea kumjua. Watu wa Mungu wanapolipokea neno lake kama mkate wa mbinguni, watajua kwamba kutoka kwake kumewekwa tayari kama asubuhi. Watapokea nguvu za kiroho, kama vile mwili unavyopokea nguvu za kimwili chakula kinapoliwa.
Hatuielewi kikamilifu mpango wa Bwana katika kuwatoa wana wa Israeli kutoka utumwani wa Misri, na kuwaongoza kupitia jangwani kuingia Kanaani.
“Tunapokusanya miale ya Kiungu iangazayo kutoka katika injili, tutapata ufahamu ulio wazi zaidi kuhusu mfumo wa Kiyahudi, na uthamini wa ndani zaidi wa kweli zake muhimu. Uchunguzi wetu wa kweli bado haujakamilika. Tumekusanya miale michache tu ya nuru. Wale ambao si wanafunzi wa kila siku wa Neno hawatatatua matatizo ya mfumo wa Kiyahudi. Hawatazielewa kweli zinazofundishwa na huduma ya hekaluni. Kazi ya Mungu huzuiliwa na uelewa wa kidunia wa mpango wake mkuu. Uzima ujao utafunua maana ya sheria ambazo Kristo, akiwa amefunikwa ndani ya nguzo ya wingu, aliwapa watu wake.” Spalding and Magan, 305, 306.
Waadventista wale watakaoipokea chapa ya mnyama, wakiwa wamesimama chini ya bendera ya Shetani, kwanza huiikataa Roho ya Unabii.
Kuna makundi mawili katika kifungu hiki: wale wanaoendelea kumjua Bwana, wanaoendelea kuula mwili Wake na kuinywa damu Yake, na wanaoendelea kujifunza Neno la Mungu, na wale wasiofanya hivyo. Maendeleo ya kweli hayajakamilika; watakuwa na mambo ya kusema kuhusu huduma ya Patakatifu ambayo hayajasemwa bado. Watasisitiza badiliko la kipindi cha usimamizi wa Mungu katika wakati wa Kristo, likitangulia kuonyesha badiliko katika wakati wa Wamilleri, likielekeza mbele kwenye kipindi cha usimamizi wa Mungu wakati Kristo anapobadilika kutoka Hukumu ya Wafu kwenda Hukumu ya Walio Hai. Watakuwa na mambo ya kusema kuhusu Patakatifu na jinsi Bwana anavyozitia alama hatua Zake katika mabadiliko haya ya vipindi vya usimamizi kwa kumiminwa kwa Roho Wake.
Nukuu chache zaidi, nasi tumekaribia kumaliza.
Waadventista Wasabato wale wanaoikataa Kilio cha Usiku wa Manane huanguka kutoka njiani, wakikataa uongozi wa Bwana na mafundisho ya imani yanayozaa historia ya Kilio cha Usiku wa Manane. Hilo ndilo tunalopaswa kuliogopa—kuyakataa mafundisho hayo na kutokuelewa uzoefu huo. Kwa kufanya hivyo, tunaikataa Roho ya Unabii.
Dada White anaidhinisha 2520. Tutaonyesha jinsi anavyoweka muhuri wake wa kuidhinisha juu ya kweli nyingine zilizo katika Chati ya 1843.
Katika mwisho wa dunia, wakati haya yote yatakapofikia kilele cha Injili ya Milele katika historia yetu, Waadventista watakabiliwa na mchakato wa majaribu wa hatua tatu ambao umeoneshwa kimbele, kama inavyoonekana katika uzoefu wa William Miller.
William Miller alifanya makosa matatu: (1) Aliikataa Kilio cha Usiku wa Manane, akaanguka kutoka njiani hadi kwenye ulimwengu mwovu ulio chini. (2) Baada ya hayo aliiamini nguvu ya ushawishi wa kibinadamu, yaani, Joshua Himes. (3) Aliikataa Sabato.
Swali liliibuka: "Je, aliikataa Sabato au Patakatifu?" Mafundisho yaliyobadilika kutoka patakatifu pa duniani kwenda Patakatifu pa Mbinguni katika kipindi hicho huenda hayakuwa yamefahamika kikamilifu na Miller. Ellen White alipoongozwa kuingia Patakatifu pa Patakatifu, aliziona Amri Kumi ndani ya sanduku la agano, nayo amri ya Sabato ilikuwa na mwangaza mtakatifu kuizunguka.
Kitu ambacho Miller alikikataa kilikuwa Sheria ya Mungu—Sabato. Hivyo, Miller aliikataa Kilio cha Usiku wa Manane, kisha akalitegemea mwili, na ndipo akaipokea chapa ya mnyama. Hilo linarudiwa tena katika mwisho wa dunia.
Shuhuda, juzuu ya 5, ukurasa wa 211: “Hapa tunaona kwamba kanisa—patakatifu pa Bwana—ndilo lilikuwa la kwanza kuhisi pigo la ghadhabu ya Mungu. Wazee wale, ambao Mungu alikuwa amewapa nuru kuu na ambao walikuwa wamesimama kama walinzi wa masilahi ya kiroho ya watu, walikuwa wameisaliti amana yao.”
Anatoa maelezo juu ya Ezekieli 8 na 9, kutiwa muhuri. Dada White anasema kwamba kutiwa muhuri katika Ezekieli 9 ni kule kule kutiwa muhuri kwa Ufunuo 7. Anazungumza kuhusu kipindi cha kutiwa muhuri kwa wale 144,000. Anasema kwamba wale waliopaswa kuwa walinzi walikuwa wameisaliti amana yao.
“Walikuwa wamechukua msimamo kwamba hatuhitaji kutazamia miujiza na udhihirisho wa wazi wa nguvu za Mungu kama ilivyokuwa katika siku za zamani. Nyakati zimebadilika.” Kosa lao la kwanza lilikuwa kuipinga Kilio cha Usiku wa Manane, wakisema, “Kilichotukia katika historia hii ya Kilio cha Usiku wa Manane hakijirudii.”
Wanaanguka kutoka kwenye njia.
Maneno haya huiimarisha kutokuamini kwao, nao husema: Bwana hatatenda mema, wala hatatenda mabaya. Yeye ni mwenye rehema mno hata kuwajia watu Wake kwa hukumu. Hivyo “Amani na usalama” ndiko kilio cha watu ambao hawatainua tena sauti yao kama tarumbeta kuwaonyesha watu wa Mungu makosa yao na nyumba ya Yakobo dhambi zao. Mbwa hawa bubu wasiotaka kubweka ndio wale wanaohisi kisasi cha haki cha Mungu aliyekosewa. Wanaume, wanawali, na watoto wadogo huangamia wote pamoja.” Testimonies, juzuu ya 5, 211.
Yeremia, akizungumza juu ya kushindwa kwa pili kwa William Miller, alisema, “Bwana asema hivi; Amelaaniwa mtu yule amtegemeaye mwanadamu, na kuufanya mwili kuwa mkono wake, na ambaye moyo wake humwacha Bwana.” Yeremia 17:5. Ikiwa unamtegemea mwanadamu, moyo wako humwacha Bwana.
Kukataliwa kwa kwanza mwishoni ni Kilio cha Usiku wa Manane, kurudiwa kwa udhihirisho wa nguvu za Mungu. La pili ni kutegemea mwili. La tatu ni Sheria ya Jumapili.
Hakuwezi kuwapo ila makundi mawili tu. Kila upande umetiwa muhuri kwa namna iliyo dhahiri, ama kwa muhuri wa Mungu aliye hai, au kwa chapa ya mnyama au ya sanamu yake. Kila mwana na binti wa Adamu humchagua aidha Kristo au Baraba kuwa kiongozi wake. Nao wote wanaojiweka upande wa wasio waaminifu wamesimama chini ya bendera nyeusi ya Shetani, na wanahesabiwa kuwa wamemkataa Kristo na wamemtendea kwa dharau. Wanahesabiwa kuwa wanamsulubisha kwa makusudi Bwana wa uzima na utukufu." Review and Herald, January 30, 1900.
Jambo moja ni hakika: Waadventista Wasabato wale wanaochukua msimamo wao chini ya bendera ya Shetani kwanza wataacha imani yao kwa Roho ya Unabii.
Uadventista unarudia mchakato wa majaribu wa hatua tatu ambao William Miller alishindwa. Lakini malaika wanasubiri kumwinua Miller na kumpeleka nyumbani kwa Mwokozi wake. Kwa Waadventista wanaoipokea alama ya mnyama, hao si malaika wanaowasubiri wao.
Mara kwa mara nimeonyeshwa kwamba uzoefu wa zamani wa watu wa Mungu haupaswi kuhesabiwa kuwa ni mambo yaliyokufa. Hatupaswi kuushughulikia kumbukumbu ya uzoefu huu kama tungeushughulikia almanaka ya mwaka uliopita. Kumbukumbu hiyo inapaswa kuwekwa akilini, kwa maana historia itajirudia yenyewe.” Publishing Ministry, 175.
Kwa nini tunahitaji kuikumbuka Kilio cha Usiku wa Manane? Kwa sababu historia itarudiwa tena. Katika historia hii, ujumbe utakaosababisha mtikiso ni 2520 na 2300; kwa sababu ya hili utawafukuza watu kutoka makanisani.
Lakini je, historia hii, Kilio cha Usiku wa Manane, kwa kweli itarudiwa au ni historia tu fulani? Tazama nukuu hii inayofuata:
Kuna ulimwengu uliolala katika uovu, katika udanganyifu na upotovu, katika kivuli chenyewe cha mauti,—umelala, umelala. Ni nani wanaohisi utungu wa nafsi ili kuwaamsha? Ni sauti gani inayoweza kuwafikia? Akili yangu ilichukuliwa hadi wakati ujao, wakati ishara itakapotolewa. “Tazama, Bwana arusi yuaja; tokeni mwende kumlaki.” Lakini baadhi watakuwa wamechelewa kupata mafuta ya kujazia taa zao, na wakiwa wamechelewa mno watagundua kwamba tabia, ambayo inawakilishwa na mafuta, haiwezi kuhamishwa.” Review and Herald, February 11, 1896.
Historia ya Kilio cha Usiku wa Manane inarudiwa kwa kila neno.
Ellen White alielewa kwamba 2520 ulikuwa unabii halali wa wakati na kwamba ulitumiwa na Bwana kuleta wakati wa kukawia, masikitiko yale yaliyozalisha uzoefu uliowatayarisha wanaume na wanawake kwenda kwa imani pamoja na Kristo ndani ya Patakatifu pa Patakatifu.
Bado hatujajaribu kuthibitisha 2520 kutoka katika Biblia. Katika uchunguzi huu wa Meza Mbili za Habakuki, kwanza tunataka kuweka wazi kwamba Ellen White anaidhinisha mafundisho haya yanayokataliwa na Uadventista leo; kisha tutaingia katika uchunguzi wa Kibiblia.