“Ufunguo” unaowakilisha vita vya Ninawi katika Ufunuo sura ya tisa ulipata utimizo wake kupitia historia iliyoleta mgeuko, jambo ambalo, bila shaka, ndilo linalofanywa na ufunguo. Ninachodai ni kwamba vita vya Ninawi havikuwa tu ufunguo wa kihistoria ulioashiria kuinuka kwa Uislamu, bali pia ni ufunguo wa kiunabii. Mienendo ya kiunabii ya vita hivyo huiweka mistari yote ya falme za unabii wa Biblia, kama ilivyobainishwa katika Danieli na Ufunuo, katika ulinganifu na sura ya kumi na moja ya Danieli. Kwa kufanya hivyo, huziwezesha falme hizo zote kutoa ushuhuda kuhusu aya sita za mwisho za Danieli sura ya kumi na moja, na muhimu zaidi—kuondoa muhuri kwenye historia ya nje iliyofichika ya aya ya arobaini.

Nami nitakupa funguo za ufalme wa mbinguni; na lo lote utakalolifunga duniani litafungwa mbinguni; na lo lote utakalolifungua duniani litafunguliwa mbinguni. Mathayo 16:19.

Kuachiliwa na Kuinuka kwa Ufalme wa Mohammed

Vita vya Ninawi vya mwaka wa 627 viliashiria mwanzo wa miaka kumi ya mwisho ya dola ya Uajemi, iliyokuwa imeshindwa kwa hila ya kivita ya Roma iliyoambatana na ukungu uliotokea kwa maongozi ya Mungu. Viliashiria hatua ya mgeuko ambapo makundi makubwa ya wapiganaji wa Kiislamu wa Mohammed yalianza kuibuka. Vita hivyo viliondoa kizuizi kilichokuwapo, kizuizi ambacho kinadharia kingaliendelea kuwapo iwapo Roma na Uajemi zote mbili zingalidumisha nguvu zao. Hakuna hata moja iliyofanya hivyo.

Kuzuia na Kuachilia

Katika uwakilishaji wa kinabii wa Uislamu, tunaona kuzuiwa na kuachiliwa kwa Uislamu tangu utangulizi wa kwanza kabisa wa Maandiko, kama vile Sara alivyomshawishi Ibrahimu kuwazuia Hajiri na Ishmaeli.

Sara akamwambia Abramu, “Uovu wangu na uwe juu yako; nimemtoa kijakazi wangu kifuani mwako, naye alipoona kwamba amepata mimba, nikadharauliwa machoni pake; Bwana aamue kati yangu na wewe.” Lakini Abramu akamwambia Sara, “Tazama, kijakazi wako yumo mkononi mwako; umfanyie kama ikuonavyo vema.” Sara alipomtenda kwa ukali, akakimbia kutoka mbele yake. Mwanzo 16:5, 6.

Hata kabla ya tukio hilo, sababu Hagar analetwa katika simulizi la kinabii ni kwamba Bwana amemzuia Sarah asipate mtoto.

Basi Sarai, mkewe Abramu, hakumzaa watoto; naye alikuwa na kijakazi, Mmisri, jina lake Hajiri. Sarai akamwambia Abramu, Tazama sasa, Bwana amenizuia nisizae; tafadhali, ingia kwa kijakazi changu; huenda nikapata watoto kwa yeye. Naye Abramu akaisikiza sauti ya Sarai. Mwanzo 16:1, 2.

“Ufunguo” wa Ufunuo tisa aliopewa Mohammed, na ambao baadaye ulitimizwa kwa vita vya Nineveh, unawakilisha kuondolewa kwa “kizuizi” juu ya Uislamu katika hatua yoyote ile ya historia ya unabii.

“Malaika wanazizuia pepo nne, zinazowakilishwa kama farasi mwenye ghadhabu anayekusudia kujinasua na kukimbia juu ya uso wa dunia yote, akileta uharibifu na mauti katika njia yake.” Manuscript Releases, juzuu ya 20, 217.

“Kuinuka na kuanguka” kwa ufalme wa Mohammed hakuonyeshwi sana kama kuinuka na kuanguka, bali kama ‘kuachiliwa’ na ‘kuzuiwa’. Uislamu unapoachiliwa kinabii, kuachiliwa huko kumefananishwa na vita vya Nineve.

Ni Ole Zile Ole Only?

Kati ya baragumu saba, ni baragumu za ole za Uislamu pekee zinazoendelea katika historia kama nguvu yenye mwendelezo, tangu zilipojitokeza kwa mara ya kwanza katika historia ya kinabii hadi mwisho wa muda wa rehema. Baragumu nne za kwanza zilizoipata Rumi ya Magharibi ziliwakilishwa na Odoacer, Genseric, Attila Mhuni na Alaric, hivyo zikiwa vielelezo vya nguvu nne za hukumu zilizo chini ya maongozi ya Mungu katika siku za mwisho, lakini nguvu inayolingana nazo katika nyakati za kisasa si mzao wa moja kwa moja wa nguvu hizo nne za kale. Sivyo ilivyo kwa baragumu za ole. Uislamu unapoingia katika historia, huendelea katika mkondo wa moja kwa moja wa kuachiliwa na kuzuiwa hadi utakapoachiliwa kikamilifu mwishoni mwa muda wa rehema. Kwa upande wa baragumu za ole, “ufunguo” wa ‘kuachiliwa’ unaashiriwa na vita vya Ninawi.

Nikomedia na Julai 27, 1299

Waasisi walitambua kwa usahihi tarehe 27 Julai 1299 kuwa mwanzo wa kipindi cha miaka mia moja na hamsini kilichomalizika tarehe 27 Julai 1449, tarehe ambayo nayo ilikuwa mwanzo wa kipindi cha miaka mia tatu na tisini na mmoja na siku kumi na tano kilichomalizika tarehe 11 Agosti 1840.

Katika makala iliyotangulia, tulibainisha kuzingirwa kwa Nicomedia kuanzia mwaka wa 1333 hadi 1337 kulikofanywa na Sultani Orhan Gazi (mwana wa Osman I, mwanzilishi wa Beylik ya Ottoman), alipouzingira mji muhimu wa Dola ya Bizanti wa Nicomedia. Mazingiro hayo ni hitimisho la vita dhidi ya Nicomedia vilivyokuwa vimeanzishwa na baba yake, Osman. Miaka mia moja na hamsini inayotajwa katika Ufunuo sura ya tisa, mstari wa kumi ilianza tarehe 27 Julai 1299, na kwa kuwa huo ni mwanzo wa unabii, historia inayohusiana na tarehe hiyo ya mwanzo inapaswa kuzingatiwa. Osman I (mwanzilishi wa nasaba ya Ottoman) alikuwa baba yake Sultani Orhan Gazi, na tarehe 27 Julai 1299 alipata ushindi muhimu wa awali dhidi ya Dola ya Bizanti katika Vita vya Bapheus, vilivyopiganwa katika eneo la Nicomedia, karibu na mji wa Nicomedia, mji mkuu uliokuwa na umuhimu mkubwa sana katika historia ya Roma na ya kipindi cha awali cha Bizanti.

Baba na Mwana

Mnamo tarehe 27 Julai 1299, majeshi ya Osman yalilishinda jeshi la Bizanti lililoongozwa na gavana wa eneo hilo. Mapigano hayo yanachukuliwa kuwa mojawapo ya mafanikio makubwa ya kwanza ya kijeshi aliyoyapata Osman kwa kujitegemea baada ya kuanza kuimarisha mamlaka yake huko Bithynia (kaskazini-magharibi mwa Anatolia). Yaliashiria hatua muhimu katika mabadiliko kutoka beylik ndogo ya Kituruki (milki ya kikabila) hadi kuwa dola iliyokuwa ikiimarika, ambayo hatimaye ingeyakabili na kuyateka maeneo ya Bizanti. Tarehe hiyo inaashiria mwanzo wa kipindi cha kupanuka kwa Uislamu ambacho hatimaye kilisababisha kuanzishwa kwa Dola la Uthmani wakati wa kuanguka kwa Konstantinopoli mwaka 1453. Osman alitumia wapiganaji ghazi (wavamizi wa mipakani waliochochewa na Uislamu), na hapo ndipo ulipoanza mchakato wa kuwapanga wapiganaji hao ghazi wa mipakani kuwa jeshi lenye muundo thabiti zaidi, ambalo liliendelea kukua hatua kwa hatua chini ya Osman na kisha mwanawe, Orhan. Miongoni mwa vipengele vingine muhimu vya urithi wa Osman ni kwamba uliuwezesha Uislamu kudumisha umiliki wa mali, tofauti na namna ya kupigana ya wapiganaji ghazi, ambao mbinu zao zisizo na mpangilio za kushambulia na kutoroka ziliwaachia nyara tu za ushindi wao, lakini kamwe hazikuwaachia eneo lolote.

Mnamo Julai 27, 1299, Osman alianza kampeni katika eneo la Nicomedia, na miaka thelathini na minne baadaye mwanawe alianza mazingiro ya miaka minne dhidi ya mji mkuu, Nicomedia. Baba mwanzoni na mwana mwishoni. Vita huanza dhidi ya eneo linalowakilishwa kama Nicomedia na kumalizika kwa kutekwa kwa Nicomedia, mji mkuu wa eneo hilo, Nicomedia. Tangu 1299 hadi 1337 ni kipindi cha miaka thelathini na minane, na kinabii namba “thelathini na minane” huashiria kuinuka.

Basi ondoka, nikasema, mkavuke kijito cha Zered. Nasi tukavuka kijito cha Zered. Na muda tuliotembea tangu Kadesh-barnea, hata tulipokuwa tumekwisha kuvuka kijito cha Zered, ulikuwa ni miaka thelathini na minane; hata kizazi chote cha watu wa vita kilipokuwa kimeangamizwa kutoka miongoni mwa jeshi, kama Bwana alivyokuwa amewaapia. Kumbukumbu la Torati 2:13, 14.

Miaka mia moja na hamsini kutoka Julai 27, 1299 hadi Julai 27, 1449 inawakilisha kipindi kilichoongoza kwenye kuanzishwa kwa Milki ya Ottoman ya ole wa pili wa Ufunuo sura ya tisa. Miaka thelathini na minane ya ushindi wa taratibu wa Nicomedia ilianza na baba (Osman) na ikaishia kwa mwana wake (Orhan). Kipindi hicho kinaonyesha hatua ya kwanza ya kupanda kwa taratibu kutoka kwa ukuu wa kikabila hadi kuwa milki.

Kipindi cha miaka mia moja na hamsini kuanzia tarehe 27 Julai 1299 hadi tarehe 27 Julai 1449 kinajumuisha mzingiro wa miaka minne unaoashiria mwisho wa miaka hiyo thelathini na minane. Utekaji wa Nicomedia ulianzishwa na baba Osman, na ukakamilishwa kwa mzingiro wa miaka minne kuanzia mwaka 1333 hadi mwaka 1337—mzingiro uliofanywa na mwana wa Osman.

Miaka mia moja na hamsini ilipoisha tarehe 27 Julai 1449, maliki wa Bizanti, Konstantino wa Kumi na Moja, au Konstantino wa mwisho wa Roma ya Mashariki, aliomba ruhusa kutoka kwa Waturuki ili akalie kiti cha enzi. Tangu tarehe hiyo hadi kutekwa kwa Konstantinopoli kulipita miaka minne. Miaka hiyo minne iliisha kwa kuzingirwa kwa Konstantinopoli, naye Konstantino wa mwisho akafa wakati wa kuzingirwa huko. Kuinuka kwa Uislamu kunawakilishwa na miaka thelathini na minane ya kwanza ya unabii wa miaka mia moja na hamsini, ambao ulifikia kilele chake kwa kuzingirwa kulikodumu miaka minne. Miaka mia moja na hamsini ilipoisha, Uislamu ulikuwa umeinuka kufikia kiwango ambacho Roma ya Mashariki ilidhalilishwa na nguvu walizokuwa nazo Waturuki wakati huo. Miaka minne baada ya kudhalilishwa huko tarehe 27 Julai 1449, mwaka 1453, Konstantinopoli ilitekwa kwa kuzingirwa. Mwisho wa miaka thelathini na minane ya kwanza unaashiriwa na kuzingirwa, na kuanzishwa kwa Milki ya Ottoman kunaashiriwa na kuzingirwa.

38 na 40

Nambari thelathini na nane, kama ishara ilivyoelezwa na Musa katika Kumbukumbu la Torati, inawakilisha miaka thelathini na minane ya mwisho ya hukumu ya kutangatanga jangwani kwa miaka arobaini. Kwa hiyo, nambari thelathini na nane, kama ishara, ina uhusiano na nambari arobaini. Osman aliteka eneo la Nicomedia tarehe 27 Julai 1299, na miaka thelathini na minane baadaye mwanawe aliuteka mji mkuu wa eneo hilo. Jina la eneo hilo na la mji wake mkuu lilikuwa Nicomedia. Wanahistoria wanalitambua pambano hili kuwa hatua ya kwanza kati ya hatua ‘mbili’ zinazoashiria mwanzo kabisa wa kuinuka kwa Dola ya Ottoman. Hatua ya pili inayotambuliwa na historia ni pambano la Nicaea la mwaka 1301. Huko, Osman, baba yake, aliteka eneo lililoitwa Nicaea, na mwaka 1331, miaka thelathini baadaye, mwanawe aliuteka mji mkuu ulioitwa Nicaea, ambao hapo awali ulikuwa mji mkuu wa Kirumi.

Kuhusiana na mwaka 1299 na vita vya Nicomedia kama hatua ya kwanza kati ya hatua mbili, hatua ya pili ilifuata miaka miwili baadaye, mwaka 1301. Mwaka 1299 ni ishara ya thelathini na nane, na miaka miwili baadaye (arobaini), eneo la Nicaea linatwaliwa na baba. Mahusiano ya thelathini na nane na arobaini katika kuinuka kwa Israeli ya kale ili kuitwaa nchi ya ahadi yanawakilishwa katika tarehe 27 Julai 1299, na mwaka 1301. Hatua hizo mbili za kwanza za kuinuka kwa Uislamu zinatambulishwa na kampeni za kijeshi zinazoanza kwa baba kuliteka eneo na kuishia kwa mwana kuuteka mji mkuu wa eneo hilo. Miji hiyo miwili mikuu ilipoanguka, ilianguka wakati wa kuzingirwa. Miji yote miwili ilikuwa, wakati fulani, miji mikuu ya Roma ya Mashariki.

Tarehe 27 Julai 1299 na mwaka 1301 zinafikia tamati tarehe 11 Agosti 1840, zikiwakilisha historia ya mwaka 1838, wakati Litch alipochapisha kwa mara ya kwanza mtazamo wake na utabiri wake kuhusu unabii wa miaka mia tatu tisini na mmoja na siku kumi na tano, ambao hatimaye ungetimia tarehe 11 Agosti 1840. Hatua mbili za kuinuka kwa wafuasi wa Miller zilikuwa miaka ya 1838 na 1840.

“Katika mwaka wa 1840 utimizo mwingine wa ajabu wa unabii uliamsha hamu kubwa kote. Miaka miwili kabla ya hapo, Josiah Litch, mmoja wa wahudumu wakuu waliokuwa wakihubiri juu ya Kuja kwa Pili, alichapisha ufafanuzi wa Ufunuo 9, akitabiri kuanguka kwa Dola ya Ottoman. Kulingana na hesabu zake, mamlaka hii ilikuwa iangushwe ‘katika B.K. 1840, wakati fulani katika mwezi wa Agosti;’ na siku chache tu kabla ya jambo hilo kutimia aliandika: ‘Tukikubali kipindi cha kwanza, miaka 150, kuwa kilitimizwa kikamilifu kabla Deacozes hajapanda kwenye kiti cha enzi kwa idhini ya Waturuki, na kwamba ile miaka 391, siku kumi na tano, ilianza mwishoni mwa kipindi cha kwanza, basi itaishia tarehe 11 Agosti, 1840, ambapo mamlaka ya Ottoman katika Konstantinopoli yaweza kutazamiwa kuvunjwa. Na hili, naamini, litaonekana kuwa ndivyo ilivyo.’—Josiah Litch, katika Signs of the Times, and Expositor of Prophecy, Agosti 1, 1840.”

“Katika wakati uleule uliotajwa, Uturuki, kupitia mabalozi wake, ilikubali ulinzi wa mamlaka washirika wa Ulaya, na hivyo ikajiweka chini ya utawala wa mataifa ya Kikristo. Tukio hilo lilitimiza unabii huo kwa usahihi kabisa. Lilipojulikana, umati mkubwa ulisadikishwa juu ya usahihi wa kanuni za ufasiri wa unabii zilizokubaliwa na Miller na washirika wake, na msukumo wa ajabu ukatolewa kwa harakati ya ujio. Watu wenye elimu na hadhi waliungana na Miller, katika kuhubiri na pia katika kuchapisha maoni yake, na tangu mwaka 1840 hadi 1844 kazi hiyo ikaenea kwa haraka.” The Great Controversy, 334, 335.

Utabiri wa Litch wa mwaka wa ’38 na maono yake yaliyorekebishwa ya mwaka wa ’40 yanajumuisha kauli yake ya mwisho, ambayo aliandika tarehe 1 Agosti, siku kumi kabla ya utabiri uliorekebishwa. Ulikuwa utimilifu wa utabiri huo uliouhakikishia ulimwengu juu ya mbinu sahihi ya unabii wa kibiblia. Miaka thelathini na minane iliyobainisha kuinuka kwa Israeli wa kale ilijumuisha miaka miwili tangu kuvuka Bahari ya Shamu hadi uasi wa kwanza huko Kadeshi.

Kwa sababu watu hao wote waliouona utukufu wangu, na miujiza yangu, niliyofanya huko Misri na nyikani, nao wamenijaribu sasa mara hizi kumi, wala hawakusikiliza sauti yangu; hakika hawataiona nchi niliyowaapia baba zao, wala hakuna yeyote miongoni mwao walionikasirisha atakayeiona. Hesabu 14:22, 23.

Uasi huo unatambulishwa kuwa ndio wa mwisho wa majaribu kumi. Kipindi cha miaka miwili cha kujaribiwa kwa majaribu kumi kilichoongezwa kwa miaka thelathini na minane jangwani kilifananisha 1838 na 1840, na mwaka 1840 ulikuwa na kipindi cha siku kumi.

Mahali pa kuanzia kwa kuinuka kwa Uislamu chini ya Osman mnamo Julai 27, 1299 huanzisha kipindi cha miaka thelathini na minane kinachokoma kwa mazingiwa ya miaka minne katika 1337. Julai 27, 1299 ilikuwa ya kwanza ya hatua mbili ambazo wanahistoria huzitambua kuwa ni mahali pa kuanzia kwa kuinuka kwa Dola ya Ottoman, na hatua ya pili ilikuwa 1301. Hatua hizo mbili za vita vya Nicomedia na Nicaea katika 1299 na 1301 ni vielelezo vya 1838 na 1840. Mwanzo wa unabii unaonyesha mwisho.

Kila mmoja wa miji ya Nicomedia na Nicaea uliwahi, katika historia yake, kuwa mji mkuu wa Roma ya Mashariki kwa muda. Bila shaka, hatimaye mji wa Constantinople ukawa mji mkuu wa mashariki mwaka 330, na ukaendelea kuwa hivyo hadi mwaka 1453. Nicomedia na Nicaea ni vielelezo vya kuanguka kwa Constantinople; miji yote hiyo ilianguka kutokana na kuzingirwa na majeshi ya Kiislamu, kulikoashiria kuhitimishwa kwa kampeni ya kijeshi ambamo Uislamu kwanza ulichukua udhibiti wa eneo husika na baada ya hapo ukautwaa mji mkuu.

Mzingiro wa kwanza uliodumu miaka minne kuanzia 1333 hadi 1337 unawakilisha miaka minne kuanzia 1449 hadi 1453, wakati unabii ulipofikia mwisho. Miaka mia tatu tisini na moja na siku kumi na tano baadaye, Uislamu unazuiliwa huku wafuasi wa Miller ‘wakiinuka’ chini ya nguvu ya kinabii inayowakilishwa katika sifa za ‘thelathini na nane na arobaini’, kama inavyowakilishwa katika historia ya alfa ya tarehe 27 Julai 1299, na tarehe 27 Julai 1449. Kuinuka kwa Uislamu na kuinuka kwa wajumbe wa Mungu wa siku za mwisho kunawakilishwa katika ishara ya nambari inayoundwa kutokana na uhusiano wa kiidadi kati ya 38 na 40.

Katika Ezekieli thelathini na saba, Uislamu ni ujumbe wa upepo wa mashariki unaovutwa juu ya mifupa mikavu iliyokufa ili ipate kusimama kama jeshi kuu. Ujumbe wa Ezekieli unapowasili, kuinuka huanza, kama ilivyokuwa katika historia ya Wamilleriti ya 1838 na 1840. Ujumbe huo uliwasili tarehe 9/11, na wakati wa sheria ya Jumapili inayokuja upesi mifupa hiyo husimama kama jeshi kuu. Kunyanyuliwa kwa jeshi la Mungu kama kanisa lenye ushindi katika siku za mwisho kunafananishwa kwa njia ya mfano na 1838 na 1840. Kipindi cha 9/11 hadi sheria ya Jumapili kilifananishwa kwa njia ya mfano na 1840 hadi 1844, lakini pia kinafananisha kipindi cha kuanzia Desemba 31, 2023 hadi kwenye mipira ya moto ya Nashville.

Roma ya Mashariki

Kipindi cha kuanzia kugawanywa kwa dola na Constantine wa kwanza (Mkuu) hadi Constantine wa mwisho kinawakilisha historia ya kinabii ya Roma ya Mashariki. Kwa hiyo, kipindi hicho cha kinabii kinabainishwa na baba na mwana wa kinabii au wa kiishara, kama wanavyowakilishwa na jina lao, ingawa hakukuwa na uhusiano wa moja kwa moja wa nasaba kati ya Constantine Mkuu na Constantine wa kumi na moja. Constantine wa kwanza na wa mwisho pia wanawakilishwa kinabii kama ishara za alfa na omega, na baba (alfa) aliichagua Constantinople kuwa mji mkuu, na mwana (omega) alikufa wakati wa kuzingirwa kwa mji huo, Constantinople ilipoacha kuwa mji mkuu. Kipindi cha kinabii cha Roma ya Mashariki kinabainishwa na Constantine wa kwanza na wa mwisho. Kipindi cha miaka 150 kilichoanza tarehe 27 Julai 1299 kinajumuisha kipindi cha miaka 38 na kinamalizika kwa mzingiro wa miaka 4. Mzingiro huo ulikuwa mfano wa kipindi cha kuanzia mwaka 1449 hadi 1453. Kampeni ya kijeshi ya Nicomedia ilianza kwa kutekwa kwa eneo fulani na kuishia kwa kutekwa kwa mji mkuu wa eneo hilo. Kama ilivyokuwa kwa Constantine wa kwanza na wa mwisho, kutekwa kwa Nicomedia kulianza na baba (wa kwanza) na kuishia na mwana (wa mwisho).

Miaka minne

Mzingiro wa miaka minne katika kipindi cha mwanzo cha ile miaka mia moja na hamsini ulioongoza hadi miaka minne kuanzia kudhalilishwa kwa Konstantino wa mwisho mwaka 1449 hadi 1453, wakati Konstantinopoli ilipozingirwa na kuanguka. Unabii wa wakati wa ole ya pili, ukiowakilisha miaka mia tatu na tisini na moja na siku kumi na tano, ulianza Julai 27, 1449, nao ukamalizika Agosti 11, 1840. Tarehe hiyo inaashiria mwanzo wa kipindi cha miaka minne ambacho Dada White alikiita udhihirisho mtukufu wa uweza wa Mungu.

“Malaika anayeungana katika kutangaza ujumbe wa malaika wa tatu atauangazia ulimwengu wote kwa utukufu wake. Hapa umetabiriwa utendaji wa upeo wa ulimwengu mzima na wa nguvu isiyo ya kawaida. Vuguvugu la ujio la 1840–44 lilikuwa udhihirisho wa utukufu wa nguvu za Mungu; ujumbe wa malaika wa kwanza ulipelekwa katika kila kituo cha umisionari duniani, na katika baadhi ya nchi kulikuwako mwamko wa kidini mkuu kuliko yote ambayo yamewahi kushuhudiwa katika nchi yoyote tangu Matengenezo ya karne ya kumi na sita; lakini haya yatazidishwa na vuguvugu lenye nguvu chini ya onyo la mwisho la malaika wa tatu.” The Great Controversy, 611.

Uislamu ulizuiliwa tarehe 11 Agosti, 1840, na kulikuwa na kipindi cha miaka minne ambacho kinalingana na kumiminwa kwa Roho Mtakatifu katika Pentekoste, na pia kushuka kwa yule malaika mwenye nguvu wa Ufunuo kumi na nane, wakati “majengo makubwa” ya New York yalipopigwa na Uislamu wa ole ya tatu tarehe 9/11. Tarehe 9/11 huashiria mwanzo wa wakati wa kutiwa muhuri kwa wale mia moja arobaini na nne elfu. Kutiwa muhuri ni kipindi cha wakati, na mwisho wa kipindi cha kutiwa muhuri una sifa zilezile za mwanzo wa kipindi hicho. Kristo aliposhuka tarehe 9/11, alimwakilisha Mikaeli akishuka ili kuwafufua wale mashahidi wawili tarehe 31 Desemba, 2023, wakati kipindi cha mwisho cha kutiwa muhuri kilipoanza.

Ufunguo ambao ni vita vya Ninawi unawakilisha kufunguliwa mbalimbali kwa Uislamu, ambavyo vingeliuangusha Rumi ya mashariki kufikia mwaka 1453. Ndani ya ile miaka mia moja na hamsini ya “miezi mitano” ya aya ya kumi, mwanzo na pia mwisho wake vina kipindi cha miaka minne. Vipindi hivyo viwili vya miaka minne vinaungana na hitimisho la miaka mia tatu na tisini na mmoja na siku kumi na tano, ambavyo viliashiria kipindi cha miaka minne kuanzia 1840 hadi 1844 wakati Kristo angeiangazia “dunia yote kwa utukufu wake.” Mwaka 1844, wakati wa unabii ulikoma kutumika, kwa maana wakati usingekuwapo tena, “haupo tena.”

Naye akaapa kwa yeye aliye hai hata milele na milele, aliyeziumba mbingu, na vitu vilivyomo ndani yake, na nchi, na vitu vilivyomo ndani yake, na bahari, na vitu vilivyomo ndani yake, ya kwamba hakutakuwa na wakati tena. Ufunuo 10:6.

1333 hadi 1337, 1449 hadi 1453, 1840 hadi 1844

Mistari hiyo mitatu ya vipindi vya miaka minne inalingana na wakati wa kutiwa muhuri kuanzia 9/11 hadi sheria ya Jumapili, nayo pia inalingana na fractal ya 9/11 hadi sheria ya Jumapili ambayo imewasilishwa kuanzia tarehe 31 Desemba 2023 hadi Uislamu utakapoachiliwa tena ili kupeleka mipira ya moto ya Nashville.

Fraktali ya kinabii ya kipindi cha kuanzia tarehe 31 Desemba 2023 hadi mipira ya moto ya Nashville imewakilishwa kiishara na vipindi vitatu vya kinabii vya miaka minne kila kimoja, ambavyo vyote vinalingana na wakati wa kutiwa muhuri kuanzia 9/11 hadi sheria ya Jumapili. Hivyo, mashahidi wanne wanabainisha historia ya kuanzia tarehe 31 Desemba 2023 hadi shambulio la Nashville, na ni vita vya Ninawi vilivyo “ufunguo” kwa kila mmoja wa mashahidi hawa. 1333, 1449, 1840 na 9/11 zote zilikuwa nyakati za mabadiliko makubwa—“funguo.”

“Kuna mafunzo ya kujifunza kutoka katika historia ya zamani; na usikivu unaelekezwa kwa hayo, ili wote wapate kuelewa ya kwamba Mungu hutenda kazi kwa misingi ileile sasa kama ambavyo amekuwa akifanya daima. Mkono wake waonekana katika kazi yake na miongoni mwa mataifa sasa, vivyo hivyo kabisa kama ilivyokuwa tangu injili ilipotangazwa kwa mara ya kwanza kwa Adamu katika Edeni.

“Kuna nyakati ambazo ni hatua za mageuzi katika historia ya mataifa na ya kanisa. Katika majaliwa ya Mungu, migogoro hii mbalimbali inapowadia, nuru ya wakati huo hutolewa. Ikiwa inapokelewa, kunakuwa na maendeleo ya kiroho; ikiwa inakataliwa, kuporomoka kwa kiroho na kuvunjikiwa kabisa hufuata. Bwana katika neno Lake amefunua kazi ya kusonga mbele ya injili kama ilivyotekelezwa huko nyuma, na jinsi itakavyokuwa wakati ujao, hata kufikia pambano la mwisho, ambapo nguvu za kishetani zitafanya mwendo wao wa mwisho wa ajabu.” Bible Echo, August 26, 1895.

Nikomedia

Baada ya kuwa maliki mwaka 284, Diocletian aliichagua Nicomedia kuwa mji mkuu wa sehemu ya mashariki ya Milki ya Roma mwaka 293, alipoigawanya milki hiyo kisheria katika sehemu za Mashariki na Magharibi, akianzisha mfumo wa Tetrarkia. Kwa miongo kadhaa, Nicomedia ilikuwa mji mkuu na kitovu kikuu cha utawala na jeshi katika Mashariki. Constantine Mkuu aliutumia mji huo kama kituo chake kabla ya kuamua kujenga mji mkuu mpya huko Byzantium iliyokuwa karibu (ambayo aliipa jina jipya la Constantinople mwaka 330). Hata baada ya Constantinople kuwa mji mkuu wa milki hiyo, Nicomedia iliendelea kuwa kitovu muhimu cha kikanda, ikiwa katika eneo la kimkakati kwenye ufuo wa mashariki wa Bahari ya Marmara. Hivyo, ingawa haikuwa mji mkuu wa kudumu kama Roma au Constantinople, Nicomedia iliteuliwa rasmi kuwa mji mkuu wa Mashariki katika kipindi muhimu cha mpito katika historia ya Roma. Mwanzoni mwa ile miaka mia moja na hamsini, mji mkuu wa Roma ya Mashariki unatekwa, na mwishoni mji mkuu wa Roma ya Mashariki unatekwa. Matukio yote mawili ya kutekwa yalihusisha kuzingirwa.

Diokletiani

Maliki Diocletian aliifanya rasmi Nicomedia kuwa mji mkuu wa sehemu ya mashariki ya Milki ya Roma alipotekeleza mfumo wa Tetrarkia mwaka wa 293. Mfumo wa Tetrarkia ulijumuisha sehemu ya magharibi na sehemu ya mashariki ya milki, huku kila sehemu ikiwa na maliki mwandamizi (Augustus) na maliki wa cheo cha chini (Caesar), na hivyo kufikisha jumla ya watawala wanne inayowakilishwa na neno ‘tetrarkia’.

Alfa na Omega

Diokletiani ndiye ishara ya omega ya kanisa la Smirna, na Nero ndiye ishara ya alpha. Konstantino Mkuu ndiye ishara ya alpha ya kanisa la Pergamo, na Yustiniani ndiye ishara ya omega.

Mgawanyiko wa “kisheria” wa Roma kuwa mashariki na magharibi (ambao haukudumu) ulitekelezwa na Diocletian, na mgawanyiko wa kinabii wa Roma kuwa mashariki na magharibi ulitekelezwa na Constantine. Wakati wa historia ya kanisa la pili la mfano la mateso, linalowakilishwa na Smirna, Roma iligawanywa kisheria kuwa mashariki na magharibi, na katika historia ya kanisa la tatu la mfano la maridhiano, linalowakilishwa na Pergamo, Roma iligawanywa kinabii kuwa mashariki na magharibi. Mwaka 293 ulikuwa alfa na mwaka 330 ulikuwa omega, na tarehe 11 Mei, 330, Konstantino Mkuu aliweka wakfu Konstantinopoli kuwa mji mkuu wa Dola.

Mgawanyiko wa kisheria uliofanywa na Diocletian mwaka wa 293 ulisambaratika kutokana na vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyofuata hadi kutolewa kwa Amri ya Milan mwaka wa 313. Amri ya Milan ilipotolewa, ikiuhalalisha Ukristo na kuukomesha kwa vitendo Utawala wa Wanne, mfumo wa watawala wanne waliotawala kwa uratibu uliporomoka na kugeuka kuwa mapambano kati ya mamlaka kuu mbili (Constantine huko Magharibi na Licinius huko Mashariki). Mgawanyiko huo wa kisheria, uliofungua njia ya kuporomoka, unawakilisha kipindi cha miaka ishirini kutoka mgawanyiko mmoja hadi mwingine, na migawanyiko yote miwili iliharakisha kuporomoka kwa mfumo huo.

Kanisa la Smirna lilianza na Nero mwaka 64, wakati ule moto mkuu wa Rumi ulipotumiwa na Nero kuwatesa Wakristo, ambao Nero aliwashitaki kwa kuanzisha moto huo. Nero huashiria mwanzo wa mateso na ni mfano wa mateso ya mwisho ya siku za mwisho. Mateso hayo ya mwisho huendelea mpaka kufungwa kwa muda wa rehema, wakati mamlaka ya kipapa hufikia mwisho wake pasipo kuwako mtu wa kuisaidia. Hivyo kipindi cha kwanza cha mateso kilianza kwa kuteketezwa kwa Rumi, na mateso ya mwisho humalizika kwa kuteketezwa kwa Rumi.

Na zile pembe kumi ulizoziona juu ya yule mnyama, hao watamchukia yule kahaba, nao watamfanya kuwa ukiwa na uchi, nao watakula nyama yake, na kumteketeza kwa moto. Ufunuo 17:16.

Kanisa la Smirna lilianza na Nero mwaka wa 64, wakati Nero alipoutumia moto mkubwa wa Roma kuwatesa Wakristo, ambao Nero aliwashutumu kuwa ndio waliouwasha moto huo. Miaka mia mbili na hamsini baadaye, lilifikia mwisho mwaka wa 313 kwa kutolewa kwa Amri ya Milano. “Amri” hiyo ndiyo mwisho wa kipindi cha miaka ishirini kilichoanza kwa mgawanyo wa kisheria uliofanywa na Diocletian, na pia ilikuwa mwisho wa miaka mia mbili na hamsini ya Smirna iliyoanza na Nero. Miaka mia mbili na hamsini ya mateso iliyowakilishwa na kanisa la Smirna na Nero ilijumuisha miaka kumi ya mateso makali kuliko yote yaliyosababishwa na Diocletian. Miaka hiyo kumi ya mateso ilikuwa nusu ya mwisho ya miaka ishirini ya Diocletian iliyoanza kwa mgawanyo wake wa kisheria wa dola mwaka wa 293. Kuanzia wakati wa mgawanyo wa kisheria wa dola katika sehemu za mashariki na magharibi uliofanywa na Diocletian mwaka wa 293, kilianza kipindi cha miaka ishirini kilichojumuisha vipindi viwili vya miaka kumi kila kimoja.

Diocletian aliigawa dola kisheria katika sehemu ya mashariki na sehemu ya magharibi, na hivyo kuweka kielelezo cha mgawanyiko wa kinabii uliotekelezwa na Constantine. Mgawanyiko wa Diocletian ulikuwa wa mashariki na magharibi, lakini ulihusisha watawala wawili upande wa mashariki na watawala wawili upande wa magharibi. Mtawala mmoja mkuu na mtawala mmoja wa ngazi ya pili kwa kila eneo. Tarehe 24 Februari 303, Diocletian alitoa ‘amri’ ya kwanza kati ya amri kadhaa dhidi ya Wakristo, jambo lililoashiria mwanzo wa Mateso Makuu (yanayoitwa pia Mateso ya Diocletian), mateso makali zaidi na yaliyoenea zaidi dhidi ya Wakristo katika Dola ya Roma.

Na kwa malaika wa kanisa lililoko Smirna andika; Haya ndiyo anenayo yeye aliye wa kwanza na wa mwisho, aliyekuwa amekufa, naye yu hai; Nayajua matendo yako, na dhiki yako, na umaskini wako, (lakini wewe ni tajiri) nami nayajua makufuru ya wale wasemao kwamba wao ni Wayahudi, nao si Wayahudi, bali ni sinagogi la Shetani. Usiogope mateso yoyote utakayopata: tazama, Ibilisi atawatupa baadhi yenu gerezani, ili mjaribiwe; nanyi mtakuwa na dhiki siku kumi: uwe mwaminifu hata kufa, nami nitakupa taji ya uzima. Yeye aliye na sikio, na asikie yale ambayo Roho anayaambia makanisa; Yeye ashindaye hatadhuriwa na mauti ya pili. Ufunuo 2:8–11.

Mateso Makuu yaliendelea chini ya warithi wa Diocletian (hasa Galerius) hadi mwaka 313, yalipokoma kwa Amri ya Milan. Nero ni ishara ya alfa ya mateso, akiwa mfano wa Diocletian, anayewakilisha mateso ya omega ya kipindi cha kinabii kinachowakilishwa na kanisa la Smirna. Mateso hayo yalifikia kikomo kwa ndoa ya kisiasa na mkataba kati ya Constantine wa magharibi na Licinius wa mashariki. Mnamo Februari 313, Constantine na Licinius walikutana Milan na kutoa Amri ya Milan, iliyohakikisha kuvumiliwa kidini kwa Wakristo (na wengine) katika milki nzima. Ili kuimarisha muungano wao wa kisiasa, Licinius alimwoa Constantia (dada wa Constantine kwa mzazi mmoja) wakati wa mkutano huo au karibu na wakati huo. Ndoa hiyo ilikuwa mfano halisi wa muungano wa kisiasa wa Kirumi—ikiuthibitisha mkataba kati ya wafalme hao wawili na kusaidia kuleta utulivu wa muda katika milki baada ya miaka ya vita vya wenyewe kwa wenyewe. Muungano huo haukudumu kwa muda mrefu. Baadaye, Constantine na Licinius walipigana, naye Constantine akamshinda Licinius mwaka 324 na kuwa mtawala pekee.

Kuanzia Nero hadi Konstantino, kipindi cha kinabii cha Smirna cha miaka mia mbili na hamsini kilitimizwa, na mwaka wa 313 kanisa la Pergamo, kanisa la maridhiano, lilianza, likiishia kwa kanisa la Thiatira mwaka wa 538. Miaka mia mbili na hamsini ya Smirna iliwakilisha kipindi cha mateso, na mwishoni mwa kipindi hicho chote, mateso ya Diokletiani yalitimiza “siku kumi” (miaka kumi) za Ufunuo, ambapo kipindi cha mateso makali zaidi kinawakilisha fraktali ya kipindi chote. Miaka hiyo kumi ni fraktali ya miaka mia mbili na hamsini. Miaka hiyo kumi inawakilisha omega ya mateso ya Nero na, mwishoni mwake, mgawanyiko wa omega wa dola hiyo katika mashariki na magharibi.

Ndoa na Talaka

Smirna ilianza wakati wa kuchomwa kwa Roma mwaka 64 na ikaisha miaka mia mbili na hamsini baadaye katika mwaka 313 kwa Amri ya Milan na ndoa ya kisiasa ya mashariki na magharibi. Fraktali ya miaka kumi ya mateso ilianza mwaka 303 na ikaisha mwaka 313 kwa Amri ya Milan na ndoa ya kisiasa ya mashariki na magharibi. Miaka ishirini iliyoanza kwa mgawanyiko wa kisheria wa mashariki na magharibi mwaka 293 uliofanywa na Diocletian iliisha mwaka 313 kwa ndoa ya kisiasa ya mashariki na magharibi. Mkataba wa ndoa wa mwaka 313 kati ya mashariki na magharibi uliisha kwa talaka ya mwaka 324, wakati Konstantino alipomshinda Licinius wa mashariki na kuwa mtawala wa pekee wa Roma. Talaka ya kinabii ya mwaka 324 ilikuja miaka mitatu baada ya sheria ya kwanza ya Jumapili katika mwaka 321.

Miaka kumi na saba kuanzia mwaka 313 hadi mwaka 330 inaashiria ndoa ya kisiasa, na mwisho wa mateso yaliyowakilishwa na Smirna na Nero, na mwanzo wa kanisa la maridhiano lililowakilishwa na Pergamo. Mwanzo wa Pergamo mwaka 313, wakati wa ndoa hiyo, ulifuatiwa na mwanzo wa mateso yaliyoanza wakati wa kutungwa kwa sheria ya kwanza ya Jumapili mwaka 321. Hilo lilifuatiwa na talaka ya kinabii ya mwaka 324, iliyounganisha mashariki na magharibi kuwa milki moja chini ya Konstantino. Miaka sita baadaye, mwaka 330, mgawanyiko katika sehemu ya mashariki na sehemu ya magharibi ulirudiwa kinabii. Miaka hiyo kumi na saba inawakilisha kipindi cha alfa cha kanisa la Pergamo ambalo lingeendelea hadi kuwasili kwa kanisa la Thiatira katika historia ya kinabii mwaka 538. Kipindi hicho cha alfa kingewakilisha historia ya omega mwishoni mwa kipindi cha kuanzia mwaka 330 hadi mwaka 538. Historia ya omega ya Pergamo inawakilisha kipindi cha miaka ya 496, 508 na 533.

Miaka Kumi na Saba

Ptolemy wa vita vya Raphia alitawala “miaka kumi na saba,” na kulikuwapo “miaka kumi na saba” kati ya vita vya Raphia na vita vya Panium. Miaka hiyo kumi na saba inalingana kwa ishara na miaka kumi na saba kutoka 313 hadi 330. Miaka mia mbili na hamsini ya Nero ya Smirna iliongoza hadi miaka kumi na saba ya kwanza ya kanisa la Pergamo, na inaungana na miaka mia mbili na hamsini iliyoanza kwenye amri ya tatu katika 457 KK, mahali pa kuanzia pa miaka 2300 ya Danieli 8 na aya ya kumi na nne, ambayo ndiyo msingi na nguzo kuu ya Uadventista. Mashahidi wawili wa miaka mia mbili na hamsini wanalingana na miaka mia mbili na hamsini ya ufalme wa sita wa unabii wa Biblia ulioanza mwaka 1776 na unaisha mwaka huu wa 2026.

Waanzilishi wa Uadventista hawakuona wala kuelewa ile miaka kumi na saba ya 313 hadi 330, kwa maana katika 1844 walikuwa bado hata hawaelewi suala la Sabato ya siku ya saba wala siku ya jua. Hata hivyo waliitambua ile miaka mia moja na hamsini ya aya ya kumi ya Ufunuo tisa, nayo ikawa mwanzo wa kipindi kilichoongoza hadi ile miaka mia tatu na tisini na mmoja na siku kumi na tano iliyomalizika tarehe 11 Agosti, 1840. Ufahamu huo ulizalisha “udhihirisho mkuu wa uweza wa Mungu.”

Waasisi hawakutambua kipindi cha pili cha miaka mia moja na hamsini katika Ufunuo sura ya tisa. Uelewa wao wa kimsingi unawakilisha msingi ambao “nuru mpya” ya Ufunuo sura ya tisa imejengwa juu yake. Nuru hiyo inafunuliwa kwa “ufunguo” wa vita vya Ninawi. “Ufunguo” huo humwezesha mwanafunzi wa unabii kutambua falme zote za unabii wa Biblia zinazowakilishwa katika Danieli na Ufunuo: Babeli, Umedi na Uajemi, Uyunani, milki za Waseleuko na Waptolemaio, ufalme wa Muhammad; na, la maana zaidi, unaiangazia kwa undani zaidi milki ya Roma kwa kubainisha kuinuka na kuanguka si kwa Roma pekee, bali pia kwa falme za Roma ya Mashariki na Roma ya Magharibi, pamoja na Marekani (nabii wa uongo), upapa (mnyama) na Umoja wa Mataifa (joka). Matukio yote ya kuinuka na kuanguka kwa falme hizi yanashuhudia harakati za joka, mnyama na nabii wa uongo ambazo hatimaye huufikisha ulimwengu Har-Magedoni. Harakati hizo zinawakilishwa katika aya sita za mwisho za Danieli sura ya kumi na moja, na mwanzo wa harakati hizo unawakilishwa katika historia iliyofichika ya aya ya arobaini.

Vita vya Ninawi vinatoa marejeo ya kinabii ya kulandanisha ushuhuda wa dola ya Rumi, falme za Rumi ya mashariki na ya magharibi, na Rumi ya kipapa katika mfuatano wa matukio ya wakati wa mwisho. Hivyo, vita vya Ninawi ndivyo ufunguo unaoeleza kikamilifu ushuhuda mbalimbali wa kinabii kuhusu Rumi, na kulingana na mstari wa kumi na nne wa Danieli kumi na moja, ni Rumi inayothibitisha maono. Ufunguo unaoyaunganisha mapito hayo ni vita vya Ninawi.

Tutaanza kuunganisha pamoja makala tano zilizotangulia zinazoshughulikia ole za Ufunuo tisa katika makala yetu inayofuata.