Safu ya unabii inayobainisha wakati ambapo Marekani inaunda sanamu kwa yule mnyama na ya yule mnyama hutokea wakati pembe ya Uprotestanti inapoumba mfano wa Kristo. Uundaji huo umetambuliwa mahsusi katika Danieli sura ya kumi, wakati Danieli anaona maono ya “marah”, ya kioo cha kisababishi. Danieli anawakilisha wale wanaomtazama Kristo, na kwa kufanya hivyo huakisi tabia ya Kristo. Wale mia na arobaini na nne elfu, wanaowakilishwa na Danieli katika sura ya kumi, huunda mfano wa Kristo ndani yao, ni pale tu wanapotazama tabia Yake. Kwa kutazama hubadilishwa.
Picha ya mnyama huakisi mnyama, na uundaji wa picha ya mnyama ndilo jaribu kuu kwa watu wa Mungu, ambalo ndilo litakaloamua hatima yao ya milele. Wakati makanisa ya Kiprotestanti yatakapochukua udhibiti wa serikali ya Marekani, yatakuwa yameunda picha ya mfumo wa kanisa na serikali inayodhihirisha muundo wa udhibiti ambao mamlaka ya kipapa ilitumia kabla ya kuondolewa kwa uungwaji mkono wa kisiasa. Katika kipindi hicho hicho, picha ya Kristo itaundwa miongoni mwa watu wake wa siku za mwisho. Hata hivyo, kulikuwa na wale waliokuwa pamoja na Danieli ambao hawakuona maono, kwa kuwa walikimbia mbali na maono hayo. Walishindwa jaribu la uundaji wa picha ya mnyama, kwa kukataa kuruhusu picha ya Kristo kuundwa ndani yao wakati wa kujaribiwa.
Kanuni ya kiroho ya kuakisi hutimizwa kwa kutazama ndani ya kioo kinachomwakilisha Kristo, na kwa kuwa maono ya “marah” ni maono yanayosababisha, sura ya Kristo iliyo kwenye kioo huleta sura ya Kristo katika binadamu. Kioo halisi huakisi sura ya mtu anayetazama ndani ya kioo, lakini matumizi ya kiroho ya kanuni hiyo yana vipengele vinavyobadilika vinavyohusiana na kioo. Wale ambao ni “msikiaji wa neno tu, wala si mtendaji,” “hujitazama, akaenda zake, mara akasahau alivyo.” Hutazama kiooni na kuona tu ubinadamu.
Kundi lingine, wale wasio "msikilizaji msahaulifu, bali mtendaji wa kazi," wanaiona sheria ya Mungu; wanaona Kristo katika kioo. Kazi hiyo ni kuelewa kwamba kanuni ya kuakisi ina uhalisia wa "kiasili" na uhalisia wa kiroho. Daniel anaonyesha wale waliotenda "kazi," kwani katika sura ya tisa na ya kumi anaonyesha kazi inayozalisha kanuni ya kiroho ya kuakisi.
Katika siku zile, mimi, Danieli, nilikuwa nikiomboleza majuma matatu kamili. Sikula chakula kitamu, wala nyama wala divai haikuingia kinywani mwangu, wala sikujipaka mafuta kabisa, hata majuma matatu kamili yalipotimia. Danieli 10:1, 2.
Gabrieli alikuwa amempa Danieli tafsiri isiyokamilika ya maono ya sura ya nane, lakini Danieli hakuwa ameyaelewa yote.
Nami, Danieli, nikazimia, nikaugua siku kadhaa; baadaye nikainuka, nikafanya kazi ya mfalme; nikastaajabu juu ya maono hayo, lakini hakuna mtu aliyeelewa. Danieli 8:27.
Dada White anatueleza kwamba Danieli alikuwa akitafuta kuelewa tafsiri ya ujumbe wa sura ya nane ya Danieli ambayo Gabrieli alikuwa amemletea Danieli katika sura ya tisa.
Kwa umakinifu mpya na wa kina zaidi, Miller aliendelea na uchunguzi wa unabii, akitumia usiku kucha pamoja na siku kusoma kile kilichoonekana sasa kuwa cha umuhimu mkubwa ajabu na chenye kuteka mawazo yote. Katika sura ya nane ya Danieli hakuweza kupata dalili yoyote kuhusu mwanzo wa zile siku 2300; malaika Gabrieli, ingawa aliagizwa kumfahamisha Danieli maono hayo, alimpa maelezo ya sehemu tu. Mateso ya kutisha yaliyotarajiwa kulikumba kanisa yalipofunuliwa katika maono ya nabii, nguvu za mwili zikamwishia. Hakuweza kuvumilia zaidi, na malaika akamwacha kwa muda. Danieli 'alizimia, na akaugua siku kadhaa.' 'Nami nilishangazwa na hayo maono,' anasema, 'lakini hakuna aliyelielewa.'
Lakini Mungu alikuwa amemwamuru mjumbe wake: ‘Mfahamishe mtu huyu maono.’ Agizo hilo lilipaswa kutekelezwa. Kwa kutii agizo hilo, malaika baadaye alirudi kwa Danieli, akasema: ‘Sasa nimetoka ili kukupa hekima na ufahamu;’ ‘basi elewa jambo hilo, na zingatia maono hayo.’ Danieli 8:27, 16; 9:22, 23, 25-27. Kulikuwa na jambo moja muhimu katika maono ya sura ya 8 ambalo lilikuwa limeachwa bila kufafanuliwa, yaani lile linalohusu wakati—kipindi cha siku 2300; kwa hiyo malaika, alipoendelea na maelezo yake, alisisitiza zaidi juu ya suala la wakati. Pambano Kuu, 325.
Katika sura ya kumi tunaelezwa kwamba Danieli alikuwa na ufahamu wa "maono" na "jambo," lakini Danieli alitaka nuru zaidi, hivyo akaweka moyoni mwake kutafuta uelewa huo naye akafunga kwa siku ishirini na moja. Kwa kufanya hivyo anawakilisha wale wa siku za mwisho wanaoelewa kanuni ya kiroho ya kuakisi inayoonyeshwa kwa mfano na kanuni ya kiasili ya kuakisi. Uelewa huo unaonyeshwa na matendo yao, na matendo yao yanawakilishwa na Danieli kama kutafuta uelewa sahihi wa neno la kinabii la Mungu. Tofauti iliyo dhahiri ya wale waliokimbia maono hayo ni kwamba hawakuwa wakitafuta uelewa sahihi wa neno la kinabii la Mungu.
Kweli ya neno la kinabii la Mungu ambayo Danieli anaonyeshwa kutamani sana kuielewa ndiyo nuru ya siku za mwisho, kwa maana Danieli ni kielelezo cha wale laki moja arobaini na nne elfu. Hivyo, Danieli anawakilisha kundi linalotafuta kuelewa nuru ya neno la kinabii la Mungu, inayoonyeshwa kuwa jaribio la mwisho kabla ya mlango wa rehema kufungwa. Kwa muktadha huu, Ufunuo wa Yesu Kristo unafunguliwa mihuri yake muda mfupi kabla ya mlango wa rehema kufungwa, lakini pia ni jaribio linaloonyeshwa kama uundaji wa sanamu ya mnyama.
Uundaji wa sanamu ya mnyama unabainisha moja kwa moja mchakato wa jinsi sanamu ya mnyama inavyoundwa. Ukweli huo hauwezi kubainishwa kwa usahihi bila kwanza kumtambua mhusika mkuu wa jaribio, mnyama. Ni mnyama ndiye anayeweka misingi na kubainisha jinsi sanamu inavyoundwa.
Lakini “sanamu kwa mnyama” ni nini? Na itaundwaje? Sanamu hiyo hufanywa na mnyama mwenye pembe mbili, nayo ni sanamu kwa yule mnyama. Pia huitwa sanamu ya mnyama. Basi, ili kujua sanamu hiyo ilivyo na jinsi itakavyoundwa, ni lazima tuchunguze sifa za mnyama huyo mwenyewe—upapa.
"Kanisa la mapema lilipoharibika kwa kuiacha unyofu wa Injili na kukubali ibada na desturi za kipagani, lilipoteza Roho na nguvu za Mungu; na ili kudhibiti dhamiri za watu, lilitafuta uungwaji mkono wa mamlaka za kiraia. Matokeo yake yakawa upapa, kanisa lililodhibiti nguvu za dola na kuzitumia kuendeleza malengo yake mwenyewe, hasa kwa kuadhibu 'uzushi.' Ili Marekani iunde mfano wa yule mnyama, mamlaka ya kidini lazima yadhibiti serikali ya kiraia kiasi kwamba nguvu za dola pia zitatumiwa na kanisa kutimiza malengo yake mwenyewe." Pambano Kuu, 443.
Ili "kujifunza jinsi sanamu ilivyo na jinsi inavyopaswa kuundwa, ni lazima tuchunguze sifa za mnyama mwenyewe—upapa." Ni yule mnyama anayeanzisha maono ambayo ni jaribu la siku za mwisho, ambalo huletwa kabla tu ya mlango wa rehema kufungwa. Danieli alielewa maono na lile jambo.
Katika mwaka wa tatu wa Cyrus, mfalme wa Uajemi, jambo lilifunuliwa kwa Daniel, ambaye aliitwa Belteshazzar; na jambo hilo lilikuwa la kweli, lakini wakati uliowekwa ulikuwa mrefu; naye akalielewa jambo hilo, na alikuwa na ufahamu wa maono hayo. Daniel 10:1.
Maono hayo ni maono ya "mareh" ya miaka elfu mbili mia tatu. "Thing" ni neno la Kiebrania "dabar," likimaanisha "neno." Neno hilo hilo ("dabar") ambalo limetafsiriwa kama "thing" katika aya ya kwanza limetafsiriwa kama "matter" katika sura ya tisa aya ya ishirini na tatu.
Naam, nilipokuwa nikisema katika maombi, yule mtu Gabrieli, niliyemwona katika maono hapo mwanzo, akiwa amefanywa kuruka upesi, akanigusa karibu na wakati wa sadaka ya jioni. Akanifahamisha, akanena nami, akasema, Ee Danieli, sasa nimetoka ili nikupe hekima na ufahamu. Mwanzo wa dua zako, amri ilitoka, nami nimekuja ili nikuonyeshe; kwa maana wewe unapendwa sana; basi, zingatia neno, na ufahamu maono. Danieli 9:21-23.
Gabrieli anamjia Danieli kama jibu la sala ya Danieli, inayohusishwa na ufunuo ambao Danieli alikuwa amepokea alipoelewa kwamba alikuwa katika utekwa uliowakilishwa na kutawanywa kama kunavyotajwa katika Walawi ishirini na sita.
Katika mwaka wa kwanza wa kutawala kwake, mimi Danieli nilielewa kwa kusoma vitabu idadi ya miaka ambayo neno la Bwana lilimjia nabii Yeremia, kwamba angetimiza miaka sabini katika ukiwa wa Yerusalemu. Danieli 9:2.
Utumwa uliotambuliwa na Yeremia ulimwongoza Danieli kwenye utumwa wa "mara saba" ulioandikwa na Musa, uliokuwa kwa pamoja "kiapo" na "laana".
Naam, Israeli wote wameivunja sheria yako, wakageuka kando, wasiitii sauti yako; kwa hiyo laana imemiminwa juu yetu, na kiapo kilichoandikwa katika sheria ya Musa, mtumishi wa Mungu, kwa sababu tumetenda dhambi dhidi yake. Naye ameyathibitisha maneno yake, aliyoyanena juu yetu, na juu ya waamuzi wetu waliotuhukumu, kwa kutuletea uovu mkuu; kwa maana chini ya mbingu yote hayajafanyika kama yalivyofanyika juu ya Yerusalemu. Kama ilivyoandikwa katika sheria ya Musa, uovu huu wote umetupata; lakini hatukuomba mbele za Bwana Mungu wetu, ili tugeuke kutoka kwa maovu yetu, na tuelewe kweli yako. Danieli 9:11-13.
Kwa msingi wa mashahidi wawili, Yeremia na Musa, Danieli alielewa kwamba uharibifu uliokuwa umeletwa juu ya Yerusalemu ulikuwa ile "laana" "ya Musa" ambayo ilikuwa "imemiminwa juu ya" Israeli ya kale. Dada White anarejelea ushuhuda wa Yeremia kama "ushuhuda kwa kanisa," na kwa muktadha huu inamtambulisha Yeremia kama Roho ya Unabii wa siku za mwisho, kwa kuwa "ushuhuda kwa kanisa" katika siku za mwisho ndicho kitu hiki hasa. Yeremia anawakilisha Roho ya Unabii na Musa anawakilisha Biblia.
Danieli anawakilisha wale wa siku za mwisho wanaoelewa kutoka kwa wale mashahidi wawili kwamba wamesambaratishwa, na wanaoelewa kutoka kwa Biblia na Roho ya Unabii kwamba wameamshwa, kama vile Danieli alivyofahamishwa kuhusu ukweli kwamba alikuwa (walikuwa) katika utumwa, na kwamba utumwa huo umeonyeshwa katika neno la kinabii la Mungu.
Uzoefu wa watu wa Mungu wa siku za mwisho ni uzoefu wa wanawali kumi.
"Mfano wa wanawali kumi katika Mathayo 25 pia unaonyesha uzoefu wa watu Waadventista." Pambano Kuu, 393.
Kipindi cha kukawia katika mfano wa wanawali kumi kinawakilisha kuzinduka uleule kwa Danieli katika sura ya tisa. Kwa msingi wa mashahidi wawili waliotakaswa, Danieli alitambua kwamba maisha yake yote yalikuwa utimizaji wa unabii maalum ulio ndani ya Neno la Mungu. Unabii huo ulimwelekeza Danieli kwenye suluhisho lililohitajika ili Danieli awe ameandaliwa kwa kile kilichokuwa kitamkuta katika sura iliyofuata mara moja. Vivyo hivyo, Wamileraiti walipotimiza mfano wa wanawali kumi, walipaswa pia kuamshwa kutambua kwamba kukatishwa tamaa kwa mara ya kwanza na kuchelewa kulikuwa kumesababisha walale usingizi. Manabii wote wanawakilisha siku za mwisho.
Uamsho wa Danieli na wa Wamileraiti ni mashahidi wawili wa uamsho wa mia arobaini na nne elfu katika siku za mwisho.
Yesu na jeshi lote la mbinguni walitazama kwa huruma na upendo wale ambao, kwa matarajio matamu, walitamani kumwona Yeye ambaye roho zao zilimpenda. Malaika walikuwa wakitanda juu yao, ili kuwategemeza katika saa ya jaribu lao. Wale waliopuuzia kupokea ujumbe wa mbinguni waliachiwa gizani, na hasira ya Mungu ikawaka juu yao, kwa sababu hawakutaka kupokea nuru aliyowatuma kutoka mbinguni. Wale waaminifu waliokatishwa tamaa, ambao hawakuweza kuelewa kwa nini Bwana wao hakuja, hawakuachwa gizani. Tena wakaongozwa kwenye Biblia zao kuchunguza vipindi vya kinabii. Mkono wa Bwana ukaondolewa juu ya tarakimu hizo, na kosa likafafanuliwa. Wakaona kwamba vipindi vya kinabii vilifikia mwaka 1844, na kwamba ushahidi uleule waliokuwa wamewasilisha kuonyesha kwamba vipindi vya kinabii vilikamilika mwaka 1843, ulithibitisha kuwa vingemalizika mwaka 1844. Nuru kutoka katika Neno la Mungu iliangaza juu ya msimamo wao, nao wakagundua wakati wa kukawia—‘Ijapokuwa [maono] yatakawia, yangojeeni.’ Katika upendo wao kwa ujio wa karibu wa Kristo, waliupuuza ukawiaji wa maono, uliokusudiwa kuonyesha wale wasubiri wa kweli. Tena walikuwa na wakati maalum. Hata hivyo niliona kwamba wengi wao hawakuweza kuinuka juu ya kukata tamaa kwao kulikokuwa kukali sana ili kuwa na kiwango kile cha bidii na nguvu kilichotambulisha imani yao mwaka 1843. Early Writings, 236.
Katika utimilifu wa mfano, Millerites "walikuwa wamepuuza kuchelewa kwa maono," lakini "tena" "waliongozwa kwenye Biblia zao kuchunguza vipindi vya kinabii. Mkono wa Bwana uliondolewa kutoka kwa tarakimu, na kosa lilielezwa." Danieli aliongozwa kwenye Biblia na "mkono wa Bwana" ukaondolewa kutoka kwa "vipindi vya kinabii," na Danieli, kama mtendaji, si msikiaji tu, kwa imani hai, alithibitisha kwamba alielewa ujumbe wa Yeremia na Musa kwa kutekeleza maagizo yaliyotolewa katika Mambo ya Walawi ishirini na sita pamoja na tiba na suluhisho la hali ya kutawanyika kwa watu wa Mungu, ndipo "ufafanuzi," ulitolewa kwa Danieli.
Wakati wale elfu mia moja arobaini na nne watakapotimiza muda wa kungoja wa mfano katika utimizaji wake wa mwisho na ulio kamilifu zaidi katika siku za mwisho, watafanya hivyo katika kipindi ambapo "uundaji wa sanamu ya mnyama" ndicho jaribu lao kuu.
Tutaendelea na mawazo haya katika makala ijayo.
"'Matunda yanapoiva, mara moja huingiza mundu, kwa kuwa mavuno yamefika.' Kristo anasubiri kwa shauku kuu udhihirisho wa Nafsi Yake katika kanisa Lake. Wakati tabia ya Kristo itakapokuwa imeakisiwa kikamilifu katika watu Wake, ndipo Atakuja kuwadai kuwa Wake." Masomo ya Mfano ya Kristo 69.
Ni giza la kutoelewa vyema kuhusu Mungu ndilo linalofunika dunia. Watu wanapoteza ufahamu wao wa tabia Yake. Imeeleweka vibaya na kutafsiriwa vibaya. Wakati huu ujumbe kutoka kwa Mungu unapaswa kutangazwa, ujumbe unaoangazia kwa ushawishi wake na unaookoa kwa nguvu yake. Tabia Yake inapaswa kujulikana. Mwanga wa utukufu Wake, mwanga wa wema Wake, rehema Zake, na kweli Yake, unapaswa kuangazia giza la dunia.
Hii ndiyo kazi ambayo nabii Isaya aliieleza kwa maneno haya, 'Ee Yerusalemu, uletaye habari njema, inua sauti yako kwa nguvu; iinue, usiogope; sema kwa miji ya Yuda, Tazameni Mungu wenu! Tazama, Bwana Mungu atakuja kwa mkono wenye nguvu, na mkono wake utatawala kwa ajili yake; tazama, ujira wake upo pamoja naye, na kazi yake iko mbele yake.' Isaya 40:9, 10.
"Wale wanaosubiri kuja kwa Bwana Arusi wanapaswa kuwaambia watu, 'Tazameni Mungu wenu.' Miale ya mwisho ya nuru ya rehema, ujumbe wa mwisho wa rehema utakaotolewa kwa ulimwengu, ni ufunuo wa tabia Yake ya upendo. Watoto wa Mungu wanapaswa kudhihirisha utukufu Wake. Katika maisha yao na tabia yao wenyewe wanapaswa kufunua yale ambayo neema ya Mungu imewatendea." Christ's Object Lessons, 415.