Sasa tuko katika kipindi cha jaribio la sanamu ya mnyama, na mjadala wa kwanza wa kinabii katika historia ya Waadventista sasa unarudiwa. Mwezi Julai mwaka 2023, Mikaeli malaika mkuu alishuka kuyaamsha mifupa mikavu iliyokufa ya Ezekieli, iliyokuwa imelala ikiwa imeuawa katika barabara ya mji ule mkuu wa Sodoma na Misri. Huko katika sura ya kumi na moja ya Ufunuo, wanaamshwa kutoka usingizi wa mauti kwa kupewa Roho. Katika sura ya thelathini na saba ya Ezekieli, ujumbe wa pepo nne unatambuliwa kuwa ujumbe unaogeuza mifupa mikavu iliyokufa, ambayo inatambuliwa kuwa nyumba yote ya Israeli, kuwa jeshi la Bwana. Nabii Danieli anawakilisha mashahidi wawili wa Yohana waliouawa, na pia anawakilisha wale walioko katika bonde la mifupa mikavu iliyokufa pamoja na wanawali wenye busara katika mfano.
Wakati wafuasi wa Miller walipotimiza mfano huo, walitambua kwamba uzoefu wao uliwakilishwa katika mfano huo. Wale mia moja arobaini na nne elfu pia watalazimika kutambua kwamba walikuwa katika kipindi cha kusubiri. Kama Danieli katika sura ya tisa, watalazimika kutambua kwamba wamesambaratishwa katika nchi ya adui zao kama kunavyowakilishwa na mara saba za Mambo ya Walawi 26, na pia kuelewa sanamu ya siri ya wanyama ya Nebukadneza.
Katika kila moja ya mistari hii, jaribio la kinabii litokalo katika Neno la Mungu linawakilishwa. Mashahidi wawili waliokufa barabarani hujazwa na Roho wanapofufuliwa. Mifupa mikavu ya Ezekieli ilihitaji kusikia ujumbe wa kinabii. Danieli alikuwa amekuwa akijifunza maandishi ya Musa na Yeremia alipofumbuliwa macho juu ya hali yake ya kutawanyika. Katika sura ya pili Danieli na wale watu watatu mashuhuri kwa njia ya mfano waliamshwa kutambua kwamba walikuwa wamewekwa chini ya amri ya hukumu ya kifo, na ndipo nuru ya kinabii, ambayo ilikuwa imefichwa kisha ikafunuliwa, ikamwokoa Danieli na rafiki zake watatu. Mabikira wa mfano huo wanaamshwa na “kilio” usiku wa manane. Wamilleri waliamshwa Kristo alipoondoa mkono Wake kutoka katika vielelezo vilivyokuwa kwenye chati. Katika mashahidi wote sita, ni ujumbe wa kinabii unaowaamsha waliokufa au waliolala. Kisha huzalisha jaribio ambalo ndani yake madaraja mawili hudhihirishwa mwishoni mwa mchakato wa kujaribiwa.
Kwa kuzingatia mistari hii, imebainika kwamba watakapoamshwa katika siku za mwisho wale elfu mia arobaini na nne, huo ni ujumbe wa Ezekieli kuhusu pepo nne, na wa Musa kuhusu kutawanywa mara saba katika Mambo ya Walawi ishirini na sita. Ni ujumbe wa ufufuo unaoletwa na Mikaeli malaika mkuu. Ni ujumbe wa ndoto ya siri ya Nebukadneza kuhusu picha ya wanyama.
Mabikira hujaribiwa kwa msingi wa iwapo wana mafuta, ambayo yanatambulishwa kuwa ni “jumbe za Roho wa Mungu.” Wamillerite waliamshwa walipotambua kwamba walitajwa ndani ya Neno la unabii la Mungu, na pia walipoona kwamba uthibitisho uleule uliowaongoza kwanza kutabiri mwaka 1843 kwa hakika ulitabiri Oktoba 22, 1844. Kwa msingi wa mistari hii, huthibitishwa kwamba wale mia moja arobaini na nne elfu watakapoamshwa katika siku za mwisho, wataamshwa kwa ujumbe wa majaribu ya kinabii unaozalisha makundi mawili ya waabuduo.
Mistari hii yote hupata utimilifu wake kamilifu na wa mwisho katika kipindi cha kujaribiwa kinabii kinachowakilishwa na uundaji wa sanamu kwa ajili ya mnyama na sanamu ya mnyama. Jaribio hilo hukamilika wakati muda wa rehema unafungwa kwa wanawali katika sheria ya Jumapili. Kwa hiyo, mchakato wa jaribio la sanamu ya mnyama unaoonyeshwa mara kwa mara kama jaribio linalodhihirisha ni nani walioelewa ule ujumbe uliofunuliwa, unawakilishwa na mistari hii yote ya kinabii. Katika Danieli kumi na mbili, wenye hekima wanaoelewa kuongezeka kwa maarifa hupitia mchakato wa majaribu wa hatua tatu unaowakilishwa kama kutakaswa, kutiwa weupe na kujaribiwa. Hatua hizo tatu ni hatua za kushawishiwa na Roho Mtakatifu, zikiwakilisha kushawishiwa kuhusu dhambi, haki na hukumu. Hatua hizo tatu ni ua, Patakatifu na Patakatifu pa Patakatifu. Hatua hizo tatu pia zinawakilishwa katika malaika watatu wa Ufunuo kumi na nne pamoja na katika uzoefu wa Danieli na wale watatu waaminifu katika sura ya kwanza. Huko kwanza walifaulu jaribio la lishe, kisha jaribio la kuona, na hatimaye wakafaulu jaribio la tatu lililotolewa na mfalme wa kaskazini—anayewakilishwa na Nebukadneza.
Basi, kwa hao vijana wanne, Mungu aliwapa maarifa na ujuzi katika elimu yote na hekima; tena Danieli alikuwa na ufahamu wa maono yote na ndoto. Na ilipofika mwisho wa siku zile ambazo mfalme alikuwa amesema waletwe mbele yake, mkuu wa matowashi akawaleta mbele ya Nebukadneza. Naye mfalme akaongea nao; wala miongoni mwao wote hakupatikana aliyekuwa kama Danieli, Hanania, Mishaeli, na Azaria; kwa hiyo wakasimama mbele ya mfalme. Na katika mambo yote ya hekima na ufahamu aliyowahoji, aliwakuta kuwa bora mara kumi kuliko waganga wote na wanajimu waliokuwako katika ufalme wake wote. Danieli 1:17-20.
Jaribio la mwisho kati ya matatu kwa Danieli na wale watatu waaminifu lilikuwa jaribio lililofanywa na Nebukadneza, hivyo likiwakilisha kwa mfano kwamba jaribio la mwisho la kinabii ambalo Danieli na wale watatu waaminifu wanalionyesha linahusu Babeli, kwa maana Nebukadneza alikuwa mfalme; jambo ambalo, katika Isaya sura ya saba, aya ya nane na ya tisa, linathibitisha kwamba mfalme, mji mkuu wa taifa, na “kichwa” ni alama zinazobadilishana. “Kichwa” kinawakilisha kichwa cha Babeli ya Kisasa katika siku za mwisho. Hicho “kichwa” katika siku za mwisho ni yule kahaba wa Ufunuo kumi na saba, ambaye juu ya kipaji chake kumeandikwa, “SIRI, BABELI MKUU, MAMA WA MAKAHABA NA MACHUKIZO YA NCHI.”
Jaribio la mwisho la kinabii la 144,000 linahusishwa na uelewa sahihi au usio sahihi wa "kichwa" cha Babeli ya kisasa katika siku za mwisho. Jaribio lao la mwisho pia linajumuisha kuelewa kwamba Babeli ya kisasa na Roma ya kisasa ni alama zinazoweza kubadilishana, na hivyo "kichwa" cha Babeli ya kisasa ni "kichwa" kilekile katika mstari wowote, kwa kuwa ni alama zinazoweza kubadilishana.
Ulimwengu umejaa dhoruba, vita na mfarakano. Hata hivyo, chini ya kichwa kimoja—mamlaka ya upapa—watu wataungana kumpinga Mungu kwa kuwapinga mashahidi Wake. Ushuhuda, juzuu ya 7, 182.
Danieli na wale Waebrania watatu waaminifu wanaonyesha kwamba jaribio la kinabii la mwisho (maana siku zote ni jaribio juu ya unabii) ni jaribio kuhusu mada ya Roma, kwa kuwa kichwa katika siku za mwisho ni mamlaka ya kipapa, ambayo imefananishwa na Nebukadneza, kichwa cha kwanza cha Babeli, aliyewajaribu binafsi Danieli na wale Waebrania watatu waaminifu. Mzozo uliodhihirishwa na mfano wa Danieli na wale Waebrania watatu pia umeakisiwa mapema na mzozo wa kwanza katika historia ya msingi ya Uadventista, kama ulivyowakilishwa kwenye chati ya 1843, ambayo ilielekezwa na mkono wa Bwana, na haikupaswa kubadilishwa. Mzozo uliowakilishwa kwenye chati ya 1843 ulitokana na utambuzi wa Antioko Epifane au Roma ya kipagani kama nguvu iliyoyathibitisha maono katika aya ya kumi na nne ya sura ya kumi na moja ya kitabu cha Danieli.
Katika historia ya siku za mwisho, wale mia na arobaini na nne elfu watajaribiwa katika ufahamu wao wa kinabii. Ufahamu wa kinabii unathibitishwa na mistari kadhaa ya unabii inayounga mkono kwamba jaribio la mwisho ni la kinabii kwa asili. Jaribio hilo litakuwa la hatua kwa hatua na litafikia hitimisho lake kwa udhihirisho wa makundi mawili ya waabudu.
Kama inavyoonyeshwa katika Danieli sura ya kumi na mbili, majaribio huanza wakati nuru mpya ya kinabii inapofunguliwa muhuri, na jaribio la kwanza basi ni iwapo mtu atakula ule ujumbe au ataukataa. Jaribio hilo linaonyeshwa na Danieli kama "kutakaswa," na jaribio linalofuata Danieli aliliita "kufanywa weupe," na mchakato uliishia katika jaribio la tatu na la mwisho lililowakilishwa kama "kujaribiwa." Jaribio la tatu na la mwisho ndiko ambako makundi mawili "hujaribiwa," na hapo ndipo wanaonyesha kama wana mafuta au la.
Sura ya kwanza ya Danieli inatambua moja kwa moja mtihani wa mwisho, na kwa hiyo Danieli anabainisha mtihani unaowakilishwa kama "kuundwa kwa picha ya mnyama" ambao ni "mtihani ambao watu wa Mungu lazima waifaulu," kabla ya "wawekwe muhuri" na pia kabla ya "mlango wa rehema kufungwa" wakati wa sheria ya Jumapili inayokuja hivi karibuni.
Mtihani wa jinsi sanamu ya mnyama inavyoundwa unahusisha mtihani wa kinabii wa kuelewa muundo wa kinabii wa muungano wa pande tatu. Joka, mnyama na nabii wa uongo wana muundo maalum wa kinabii uliojengeka juu ya wingi wa ushuhuda wa kinabii. Kuelewa jinsi muungano wa pande tatu unavyoungana kuwa nguvu moja ya kinabii katika siku za mwisho ni kuelewa jinsi sanamu ya mnyama inavyoundwa.
Mfano rahisi, lakini wenye utata, wa umuhimu wa kuelewa jinsi sanamu ya mnyama inavyoundwa katika siku za mwisho ni ushuhuda wa Paulo kuhusu mtu wa dhambi katika sura ya pili ya 2 Wathesalonike. Paulo anashughulikia uhusiano wa kiunabii kati ya Rumi ya kipagani na Rumi ya kipapa, na anapofanya hivyo, anatambulisha kwamba “uhusiano wa kiunabii kati ya Rumi ya kipagani na Rumi ya kipapa” ni somo linalodhihirisha makundi mawili ya waabuduo.
Kikundi kimoja kinachopenda ukweli wa "uhusiano wa kinabii wa Roma ya kipagani na Roma ya kipapa," na kikundi kingine ambacho hakiupendi ukweli huo na hivyo hupokea udanganyifu mkuu. Uhusiano wa kinabii wa Roma ya kipagani na Roma ya kipapa ambao Paulo aliuweka wazi ni mmojawapo tu wa vifungu vingi vya kinabii vinavyowakilisha uhusiano wa nguvu hizo mbili, na pia uhusiano wa nguvu hizo mbili na Marekani.
Roma ya kipagani ni joka, Roma ya kipapa ni mnyama, na Marekani ni nabii wa uongo. Ahabu ni mfalme-joka wa wafalme kumi, aliyeoa Yezebeli, kahaba, anayatawala makundi mawili ya manabii wa uongo. Manabii wa kiume walikuwa manabii wa Baali, na makuhani wa msitu walimwakilisha mungu wa kike Ashtaroth. Pamoja, wanamfananisha nabii wa uongo wa siku za mwisho, ambaye huunda picha ya mnyama, kama inavyoonyeshwa na makuhani wa kike na manabii wa kiume.
Joka ni Ahabu, ambaye ni ishara ya wafalme kumi wa Ufunuo kumi na saba, naye ni ufalme wa saba kati ya falme nane. Ufalme wa sita ni Marekani, manabii wa uongo wa Yezebeli; ufalme wa saba ni wale wafalme kumi, Umoja wa Mataifa, nguvu ya joka; na ufalme wa nane, ambao unatoka kwa wale saba, ndio ule ufalme wa tano uliopokea jeraha la mauti, unaofufuliwa kuwa ufalme wa nane na wa mwisho ambao ni mnyama, ambaye Marekani na kisha ulimwengu wote hutengenezea sanamu kwake na kwa mfano wake.
Danieli sura ya kwanza inatambulisha jaribio la mwisho la kinabii linalohusisha kuelewa Roma kama inavyowakilishwa ndani ya Neno la Mungu. 2 Wathesalonike inatambulisha kwamba jaribio la mwisho la kinabii linajumuisha nuru kuhusu muundo wa Roma ya Kisasa, kama inavyowakilishwa na uhusiano wa kinabii na wa kisiasa kati ya Roma ya kipagani na Roma ya kipapa.
Sura ya pili ya Danieli inaonyesha kwamba kuna siri inayofunuliwa katika siku za mwisho inayowajaribu wale elfu mia moja arobaini na nne, kwa kuwa Danieli na wale watatu waaminifu katika sura ya pili wanawakilisha watu wa Mungu wa siku za mwisho. Siri ya kinabii inayofunuliwa, na hivyo kuwajaribu, ni ndoto ya siri ya Nebukadneza ya sanamu ya wanyama; hivyo inawakilisha jaribio la mwisho kwa wale elfu mia moja arobaini na nne, ambalo, kama Dada White alivyorekodi, “kuundwa kwa sanamu ya mnyama.”
Jaribio linalowakilishwa na sura ya pili ya Danieli lipo chini ya tishio la kifo. Kama kielelezo cha siku za mwisho, linathibitisha yale ambayo Paulo alifundisha alipotambua udanganyifu wenye nguvu unaowajia wale wasioupenda ukweli. Katika historia ya Danieli, ufahamu wake uliwaokoa wenye hekima wa Babeli, lakini hakuna tena nafasi ya rehema baada ya jaribio la mwisho la siku za mwisho.
Kila mstari wa pambano kuhusu Roma kama ishara ambao tumeutambua unatoa ushuhuda wa moja kwa moja kwa pambano linaloendelea sasa. Wakati mwamko wa sheria ya Jumapili sasa ukisonga mbele gizani, Neno la Mungu la unabii linatambulisha kukaribia kwake, ijapokuwa ni roho chache sana walio watoto wa mchana, na wale wasio watoto wa mchana, kwa hiyo hawatambui kwamba mchanga wa wakati wa rehema ya majaribio unamiminika upesi sana kuisha. Hili linatukia katika muktadha uliotambuliwa na Sister White, ambapo mienendo ya mwisho itakuwa ya haraka. Mwezi wa Julai, 2023, Mikaeli alishuka ili kulisimamisha jeshi Lake kuu kwa miguu yake, lakini ili mtu awe sehemu ya jeshi hilo ipo kazi ya unabii ambayo sharti kwanza itimizwe, nayo inatimizwa katika mazingira ya kisiasa ambamo sanamu ya mnyama inafanyizwa.
Kazi ya unabii ambayo ni lazima itimizwe inajumuisha kutambua kuundwa kwa sanamu ya mnyama. Mwanafunzi wa unabii hana budi kutambua, kwa matukio yanayotukia katika historia ya sasa, kwamba vipengele vya kidini na vya kisiasa vinavyoizalisha sanamu ya mnyama katika Marekani vinaendelea kutekelezwa. Mwanafunzi huyo pia hana budi kutambua jinsi sanamu ya mnyama inavyoundwa kiunabii kama ilivyowekwa wazi katika Neno la Mungu. Yeye hana budi pia kutambua kwamba, wakati sanamu ya mnyama inapoendelea kuundwa katika Marekani, sura ya Mungu inaendelea kuundwa ndani ya wale mia moja arobaini na nne elfu. Hana budi kuelewa ulinganifu wa historia ya siku za mwisho na Wamillerite wakati wa maendeleo ya ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane katika historia yao, walipoamshwa kwa ukweli kwamba walikuwa katika wakati wa kukawia wa mfano, na kwa hiyo wao wenyewe ndio mabikira. Vipengele hivyo vyote vitatu ni sehemu ya mtihani wa unabii ulioanza kujitokeza mwezi wa Julai 2023.
"Mstari juu ya mstari" kila mzozo kuhusu Roma uliotokea katika historia ya Uadventista ulikuwa historia takatifu inayorudiwa katika siku za mwisho. Mzozo wa mwisho kuhusu Roma ni matokeo ya moja kwa moja ya watu wa Mungu kukataa kuamshwa na ujumbe uliowasili mnamo Julai 2023.
Mungu atawaamsha watu Wake; ikiwa njia nyingine zitashindikana, uzushi utaingia miongoni mwao, utakaowachuja, ukitenganisha makapi na ngano. Bwana anawaita wote wanaoamini Neno Lake waamke kutoka usingizini. Nuru ya thamani imekuja, inayofaa wakati huu. Ni ukweli wa Biblia, unaoonyesha hatari zinazotukabili. Nuru hii inapaswa kutuongoza katika kujifunza kwa bidii Maandiko na kuchunguza kwa makini mno misimamo tunayoshikilia. Mungu angependa vipengele vyote na misimamo ya ukweli vichunguzwe kwa kina na kwa uvumilivu, pamoja na maombi na kufunga. Waumini wasitegemee dhana na mawazo yasiyoainishwa vyema kuhusu kile kinachounda ukweli. Imani yao lazima iwe imejengwa imara juu ya Neno la Mungu, ili kwamba wakati wa kujaribiwa utakapokuja na watakapoletwa mbele ya mabaraza kujibu juu ya imani yao, waweze kutoa sababu ya tumaini lililo ndani yao, kwa upole na kwa kicho.
Chocheeni, chocheeni, chocheeni. Mada tunazowasilisha kwa ulimwengu lazima ziwe kwetu uhalisia ulio hai. Ni muhimu kwamba, katika kutetea mafundisho tunayoyaona kuwa kanuni za msingi za imani, tusijiruhusu kamwe kutumia hoja ambazo si thabiti kabisa. Huenda hizi zikafaulu kumnyamazisha mpinzani, lakini haziheshimu ukweli. Tunapaswa kuwasilisha hoja thabiti, ambazo si tu zitawanyamazisha wapinzani wetu, bali pia zitakazostahimili uchunguzi wa karibu na wa kina kabisa. Kwa wale waliojizoeza katika sanaa ya mjadala, kuna hatari kubwa kwamba hawatalishughulikia Neno la Mungu kwa haki. Tunapokutana na mpinzani, jitihada zetu za dhati zinapaswa kuwa kuwasilisha mada kwa namna itakayoamsha hakika akilini mwake, badala ya kutafuta tu kumpa ujasiri mwamini.
“Haidhuru maendeleo ya kiakili ya mwanadamu yawe kiasi gani, asidhani hata kwa muda mfupi kwamba hakuna haja ya kuyachunguza Maandiko kwa kina na kwa kuendelea ili kupata nuru iliyo kuu zaidi. Kama watu, tumeitwa kila mmoja mmoja kuwa wanafunzi wa unabii. Inatupasa kukesha kwa bidii ili tuweze kutambua miale yoyote ya nuru ambayo Mungu atatuletea. Tunapaswa kuipokea miali ya kwanza ya kweli; na kwa njia ya kujifunza kwa maombi nuru iliyo wazi zaidi yaweza kupatikana, ambayo inaweza kuwekwa mbele ya wengine.” Testimonies, Juzuu la 5, 708.
Waprotestanti wa nyakati za Miller walikataa kuongozwa na kanuni za sarufi, na wakachagua kupuuza neno ‘pia’ katika aya ya kumi na nne, ambalo kisarufi linafafanua kwamba ‘waporaji wa watu wako’ waliwakilisha mamlaka mpya iliyokuwa ikiingizwa katika mtiririko wa matukio ulioelezwa katika aya ambamo ndimo aya ya kumi na nne ilipo. Uriah Smith alifanya jambo lile lile alipopuuza ushahidi wa kisarufi unaothibitisha kwamba mfalme wa kaskazini katika aya ya thelathini na sita, na baadaye katika aya ya arobaini, lazima awe huyo huyo mfalme wa kaskazini ambaye amekuwa mada tangu aya ya thelathini na moja.
Leo wale wanaofundisha kwamba Marekani ndiyo "wezi" hutumia kifungu kutoka kwa Dada White kinachotambua mamlaka ya kipapa na Marekani kuwa nguvu mbili kuu za utesi za siku za mwisho, na hupotosha sarufi ili kudai kwamba rejea ya "ulimwengu wa kale" ambayo Dada White hutumia kuirejelea Ulaya kwa kweli inawakilisha historia iliyopita. Sarufi katika kifungu hicho inathibitisha kwamba hili ni dhana isiyo sahihi, na jinsi Dada White anavyotumia "ulimwengu wa kale" katika kifungu hicho inalingana na jinsi anavyokitumia katika sehemu nyingine za maandishi yake. Anapofanya hivyo pia anakubaliana na wanahistoria wanaotumia usemi "ulimwengu wa kale" kwa uhusiano na "ulimwengu mpya" ili kutofautisha kati ya Ulaya na Amerika.
"Ukatoliki wa Kirumi katika Ulimwengu wa Kale na Uprotestanti uliopotoka katika Ulimwengu Mpya vitachukua mkondo unaofanana dhidi ya wale wanaoheshimu maagizo yote ya kimungu." Pambano Kuu, 615.
Kisarufi usemi “watafuata” unatambulisha kwamba mamlaka zote mbili zinazowakilishwa na “ulimwengu wa kale” na “mpya” zote mbili “zinafuata” mateso ya watu wa Mungu katika siku za mwisho, na ni upungufu wa kisarufi kudai kwamba sentensi hii inarejelea “ulimwengu wa kale” kama historia ya zamani, na “mpya” kama siku za mwisho. “Amri juu ya amri” mabishano yote ya kale ya Rumi humfahamisha mwanafunzi wa unabii kuhusu siku za mwisho kwamba watakapofumbuliwa macho kuhusu jaribio la sanamu ya mnyama, litajumuisha mazingira ambamo utambulisho sahihi wa wanyang’anyi wa watu wako unadhihirishwa. Uelewa sahihi wa “wanyang’anyi,” umewekwa wazi katika chati ya waanzilishi ya mwaka 1843, na kwa hiyo ni kweli ya msingi, iliyothibitishwa na mamlaka ya Roho ya Unabii. Hili linatambulisha kwamba wanafunzi wa unabii watakapofumbuka kwa jaribio lao la mwisho, somo la “wanyang’anyi,” nalo pia litawakilisha shambulio la mwisho dhidi ya kweli za msingi, na Roho ya Unabii.
Tutaendelea na mawazo haya katika makala ijayo.