Tunajadili vipengele sita vya mabishano ya kinabii yaliyotokea katika historia ya Uadventista kuanzia mwaka 1798 hadi leo.
Katika historia na unabii, Neno la Mungu linaonyesha mzozo uliodumu kwa muda mrefu kati ya kweli na upotovu. Mzozo huo bado unaendelea. Mambo yale yaliyokuwapo yatajirejea. Mabishano ya kale yatafufuliwa, na nadharia mpya zitaendelea kujitokeza. Lakini watu wa Mungu, ambao katika imani yao na katika utimizaji wa unabii wamechukua sehemu katika kutangaza ujumbe wa malaika wa kwanza, wa pili, na wa tatu, wanajua mahali waliposimama. Wana uzoefu ulio wa thamani zaidi kuliko dhahabu safi. Wanapaswa kusimama imara kama mwamba, wakishikilia kwa uthabiti tumaini waliloanza nalo hadi mwisho. Selected Messages, kitabu cha 2, 109.
Makala iliyotangulia ilishughulikia mzozo wa kwanza na wa mwisho kuhusu mamlaka ya Kirumi, na sasa tutashughulikia mzozo uliotokea kati ya Uriah Smith na James White. Uriah Smith aliingiza "tafsiri yake binafsi" katika aya ya thelathini na sita.
AYA YA 36. Naye mfalme atafanya kama apendavyo; naye atajitukuza, na kujikuza juu ya kila mungu, naye atasema maneno ya ajabu kinyume na Mungu wa miungu, naye atafanikiwa hata ghadhabu itimie; kwa kuwa yaliyoamuliwa yatatendeka.
Mfalme anayetajwa hapa hawezi kuashiria nguvu ileile iliyotajwa mara ya mwisho; yaani, nguvu ya kipapa; kwa kuwa maelezo maalum hayatafaa yakitumika kwa nguvu hiyo.
Smith alikiri kwamba mamlaka katika aya iliyotangulia ilikuwa “Roma ya Kipapa,” lakini anadai kwamba sifa za aya ya thelathini na sita si sifa za kinabii zinazotambulisha Roma ya Kipapa. Dai hilo si kweli. Inapaswa kukumbukwa kwamba katika uasi wa mwaka 1863, mara saba za Mambo ya Walawi sura ya ishirini na sita ziliwekwa pembeni, na hivyo uwakilishi wa mara saba katika vibao vyote viwili vya Habakuki ukakataliwa. Chati za 1843 na 1850 zote mbili zinaonyesha mara saba katikati kabisa ya chati hizo, na zote mbili zinaweka msalaba katikati ya mstari wa mara saba. Nuru mpya ya mara saba ilipowasili mwaka 1856 na baadaye ikakataliwa, hilo liliashiria kukataliwa kwa vibao viwili vya Habakuki, na pia mamlaka ya Roho ya Unabii, ambayo kwa uwazi sana inaonyesha kwamba chati zote mbili ziliongozwa na Mungu.
Kulingana na Dada White, udanganyifu wa mwisho wa Shetani ni kuubatilisha ushuhuda wa Roho ya Mungu, na hapa udanganyifu wa kwanza ulikuwa kuubatilisha ushuhuda wa Roho ya Mungu, na pia uliwakilisha kukataliwa kwa wakati mmoja kwa kweli za msingi zilizowasilishwa kwenye chati mbili, na hasa mara saba.
Wakati wa uasi wa mwaka 1863, si mwingine bali Uriah Smith ndiye aliyeitayarisha chati bandia ya 1863, ambayo iliondoa mstari wa nyakati saba. Kufikia mwaka 1863 Uriah Smith alikuwa amefumba macho kwa nuru ya nyakati saba, na hakuweza kuona kwamba kuna “ghadhabu” mbili ambazo Danieli anazitambua. Ghadhabu hizo mbili zinawakilisha nyakati saba dhidi ya ufalme wa kaskazini wa Israeli, na ufalme wa kusini wa Yuda. Ya kwanza dhidi ya makabila kumi ya kaskazini ilianza mwaka 723 KK na ikaisha mwaka 1798, na ya pili ilianza mwaka 677 KK na ikaisha mwaka 1844.
Gabrieli alimjia Danieli katika sura ya nane ili kufafanua maono ya marah, na kuhusiana na kazi yake, alitoa ushuhuda wa pili kuhusu mwaka 1844. Miaka elfu mbili mia tatu ya sura ya nane ya Danieli ilimalizika mwaka 1844, na vivyo hivyo, iliisha pia ile ya mwisho kati ya ghadhabu mbili dhidi ya falme za kaskazini na za kusini.
Akasema, Tazama, nitakujulisha yatakayokuwa katika wakati wa mwisho wa ghadhabu; kwa maana mwisho utakuwa wakati ulioamriwa. Danieli 8:19.
Mwisho wa mwisho huchukulia kuwepo kwa mwisho wa kwanza. Hasira ya mwisho kati ya hizo mbili, ambayo ni usemi mwingine tu wa “mara saba,” iliisha mwaka 1844, na hasira ya kwanza iliisha mwaka 1798. Mstari ambao Smith alidai hauna maelezo mahususi kuhusu mamlaka ya kipapa ulibainisha mwaka ambao upapa ungepokea jeraha lake la mauti.
Na mfalme atatenda apendavyo; naye atajitukuza, na kujikuza juu ya kila mungu, naye atasema maneno ya ajabu juu ya Mungu wa miungu; naye atafanikiwa hata ghadhabu itimie; maana yaliyokusudiwa yatatendeka. Danieli 11:36.
"Mfalme" katika aya ya thelathini na sita "angefanikiwa hadi ghadhabu itakapotimia." Angalia kile ambacho Smith anaandika kuhusu Danieli sura ya nane, aya za ishirini na tatu na ishirini na nne, katika kitabu hicho hicho ambamo anadai kwamba mamlaka ya Upapa haina sifa sahihi za kutimiza aya ya thelathini na sita.
AYA 23. Na mwishoni mwa wakati wa ufalme wao, waasi watakapofikia ukomo, atainuka mfalme mwenye sura kali, aelewaye mafumbo magumu. 24. Na nguvu zake zitakuwa kuu, lakini si kwa nguvu zake mwenyewe; naye ataharibu kwa njia ya ajabu, atafanikiwa na kutenda, naye atawaangamiza wenye nguvu na watu watakatifu. 25. Na kwa ujanja wake pia atafanya hila zifanikiwe mkononi mwake; naye atajikuza moyoni mwake, na kwa amani atawaangamiza wengi; tena atainuka dhidi ya Mkuu wa wakuu; lakini atavunjika bila mkono.
Nguvu hii huchukua nafasi ya sehemu nne za ufalme wa mbuzi katika wakati wa mwisho wa ufalme wao, yaani kuelekea mwisho wa enzi yao. Bila shaka, ni ile ile pembe ndogo ya aya ya 9 na kuendelea. Ihusishe na Roma, kama ilivyoelezwa katika maelezo kuhusu aya ya 9, na yote yanakuwa sambamba na wazi.
"'Mfalme wa uso mkali.' Musa, alipotabiri adhabu itakayowajia Wayahudi kutoka kwa nguvu hii hiyo, aliita 'taifa lenye uso mkali.' Kum. 28:49, 50. Hakuna watu waliokuwa na mwonekano wa kutisha zaidi vitani kuliko Warumi. 'Aelewa mafumbo magumu.' Musa, katika andiko hilo hilo lililotajwa, anasema, 'ambao lugha yao hutaielewa.' Hili lisingeweza kusemwa juu ya Wababeli, Waajemi, au Wagiriki, kwa kuhusiana na Wayahudi; kwa kuwa lugha za Kikaldayo na Kigiriki zilitumika kwa kiwango kikubwa au kidogo katika Palestina. Hata hivyo, haikuwa hivyo kwa Kilatini."
Wakosaji watakapokuwa wamekamilika.' Muda wote, uhusiano kati ya watu wa Mungu na watesi wao umekuwa ukizingatiwa. Ni kwa sababu ya maasi ya watu wake ndipo waliouzwa utumwani. Na kuendelea kwao katika dhambi kulileta adhabu kali zaidi. Hakuna wakati Wayahudi walipokuwa waovu zaidi kimaadili, kama taifa, kuliko wakati walipokuja chini ya mamlaka ya Warumi.
'Mwenye nguvu, lakini si kwa nguvu zake mwenyewe.' Mafanikio ya Warumi yalitokana kwa kiasi kikubwa na msaada wa washirika wao, na migawanyiko miongoni mwa maadui wao, ambayo daima walikuwa tayari kuitumia kwa manufaa yao. Roma ya Kipapa pia ilikuwa yenye nguvu kwa njia ya mamlaka za kidunia ambazo alizidhibiti kiroho.
"'Ataangamiza kwa ajabu.' Bwana aliwaambia Wayahudi kupitia nabii Ezekieli kwamba angewatia mikononi mwa watu waliokuwa 'wenye ujuzi wa kuangamiza;' na mauaji ya Wayahudi milioni moja na laki moja wakati wa uharibifu wa Yerusalemu na jeshi la Warumi yalikuwa uthibitisho wa kutisha wa maneno ya nabii. Na Roma katika awamu yake ya pili, yaani ya kipapa, ilihusika na vifo vya mashahidi milioni hamsini."
"'Na kwa sera yake pia atafanya hila zifanikiwe mkononi mwake.' Roma imetambulika kuliko mamlaka nyingine zote kwa sera ya hila, ambayo kwa njia yake iliweka mataifa chini ya udhibiti wake. Hili ni kweli kwa Roma ya kipagani na pia kwa Roma ya kipapa. Na hivyo kwa amani iliangamiza wengi."
"Na Rumi, hatimaye, kupitia mmoja wa watawala wake, alisimama kinyume na Mkuu wa wakuu, kwa kutoa hukumu ya mauti dhidi ya Yesu Kristo. 'Lakini ataangamizwa, si kwa mkono,' usemi unaoulinganisha uharibifu wa mamlaka hii na kupigwa kwa sanamu ya sura ya 2." Uriah Smith, Danieli na Ufunuo, 202-204.
Smith, mara mbili katika kifungu, anatambua kwamba tabia za kinabii za Roma ya kipagani na ya kipapa ni za kubadilishana, kwa kuwa ni tu udhihirisho wa Roma katika awamu zake mbili, kama vile mchanganyiko wa chuma na udongo katika Danieli sura ya pili, ambao Dada White anatambua kuwa ni alama za siasa za kanisa na siasa za serikali. Anapobainisha Danieli katika aya ambazo Smith anazizungumzia—kwamba Roma “itafanikiwa, na kutenda,” na kwamba Roma “itasababisha hila zifanikiwe mkononi mwake”—Smith anadai kwamba katika aya ya thelathini na sita, “mfalme” ambaye “atafanikiwa hata ghadhabu itakapotimizwa,” anabainisha tabia ya kinabii ya Roma ya kipagani na ya kipapa kwa pamoja. Kisha anadai kwamba hakuna mojawapo ya sifa za Roma katika aya ya thelathini na sita zinazorejea mamlaka ya kipapa.
Tumemrejelea Smith katika kuunga mkono utambulisho wa Roma kuwa wanyang’anyi wanaoanzisha maono, na mojawapo ya sifa nne za kinabii katika aya ya kumi na nne ni kwamba Roma inajitukuza.
Na katika nyakati zile wengi watainuka dhidi ya mfalme wa kusini; pia wanyang’anyi wa watu wako watajikuza ili kutimiza maono; lakini wataanguka. Danieli 11:14.
Smith anadai kwamba maelezo yanayomhusu mfalme katika aya ya thelathini na sita hayalingani na nguvu ya kipapa, ingawa awali alitetea kwamba ni Roma katika aya ya kumi na nne inayojikweza. Hata hivyo, mfalme katika aya ya thelathini na sita “atajikweza.” Mfalme huyo huyo katika aya ya thelathini na sita “atasema mambo ya ajabu juu ya Mungu wa miungu.” Katika Danieli nguvu ya kipapa “itasema maneno makuu dhidi ya Aliye Juu Sana,” na katika kitabu cha Ufunuo nguvu ya kipapa inamtukana Aliye Juu Sana.
Na akapewa kinywa cha kunena maneno makuu na makufuru; akapewa pia uwezo wa kuendelea kwa miezi arobaini na miwili. Naye akafunua kinywa chake kwa kumkufuru Mungu, kumkufuru jina lake, na maskani yake, na wale wakaao mbinguni. Ufunuo 13:5, 6.
Kila kipengele cha kinabii kuhusu mamlaka ya kipapa kinabainishwa katika aya ya thelathini na sita.
Na mfalme atatenda apendavyo; naye atajitukuza, na kujikuza juu ya kila mungu, naye atasema maneno ya ajabu juu ya Mungu wa miungu; naye atafanikiwa hata ghadhabu itimie; maana yaliyokusudiwa yatatendeka. Danieli 11:36.
Wachambuzi wa kibinadamu mara nyingi hawaaminiki, lakini wachambuzi wengi Waadventista wanashuhudia ukweli ulio wazi kwamba ilikuwa ni aya ya thelathini na sita ambayo mtume Paulo alikuwa akiieleza kwa maneno mengine katika Wathesalonike wa Pili, alipomzungumzia mtu wa dhambi.
Mtu yeyote asiwadanganye kwa njia yoyote; kwa maana siku ile haitakuja, isipokuwa kwanza uje uasi, na yule mtu wa dhambi afunuliwe, mwana wa uharibifu; yeye aupingaye na kujitukuza juu ya kila kitu kiitwacho Mungu, au kinachoabudiwa; hata aketi kama Mungu katika hekalu la Mungu, akijionyesha kwamba yeye ni Mungu. 2 Wathesalonika 2:2, 3.
Aya ya thelathini na sita inasema kwamba “atajikuza, na kujitukuza juu ya kila mungu,” na Paulo anasema “yule mtu wa dhambi afunuliwe, mwana wa uharibifu; ambaye hupinga na kujikweza juu ya yote yanayoitwa Mungu, au yanayoabudiwa.” Ni wazi kwamba Smith hakuwa na mamlaka ya kinabii ya kudai kwamba mfalme wa aya ya thelathini na sita alikuwa tofauti na mfalme aliyekuwa akijadiliwa katika aya zinazoelekea aya ya thelathini na sita. Kwa upande wa sarufi hakuwa na uhalali wowote wa kutoa ufafanuzi wake ulio na dosari, na dai lake kwamba alifanya hivyo kwa sababu aya ya thelathini na sita haina sifa zozote za mamlaka ya kipapa lilikuwa kupotosha Maandiko katika jaribio la kuanzisha tafsiri binafsi.
Tena tunalo pia neno la unabii lililo thabiti zaidi; nanyi mtafanya vema mkilizingatia, kama taa iangazayo mahali pa giza, hadi alfajiri ipambazuke, na nyota ya asubuhi ichomoze mioyoni mwenu; mkijua kwanza hili, kwamba hakuna unabii wa Maandiko unaotokana na tafsiri ya mtu binafsi. Kwa maana unabii haukuja zamani kwa mapenzi ya mtu, bali watu watakatifu wa Mungu walinena walipokuwa wakiongozwa na Roho Mtakatifu. 2 Petro 1:19-21.
Katika miaka ya Uadventista wa Laodikia kumekuwepo wanatheolojia, wachungaji na waandishi wengi Waadventista ambao wamezungumzia iwapo wanaona tafsiri ya Smith ni sahihi au si sahihi. Mchungaji mmoja wa Australia, Louis Were, ambaye alifariki zamani, alitumia sehemu kubwa ya huduma yake kupinga mfumo wa kinabii wa uongo wa Smith. Sababu ya upinzani wake haikuwa tu kwamba hatimaye Smith alimtambua mfalme anayefikia mwisho wake katika aya ya arobaini na tano kuwa ni Uturuki, bali pia msingi wa Smith ulizalisha tafsiri isiyo sahihi ya Armagedoni. Katika miaka ya 1980 au hapo karibu, mwandishi mmoja Mwadventista aliandika kitabu chenye kichwa, Adventists and Armageddon, Have we Misunderstood Prophecy? Jina la mwandishi ni Donald Mansell, na kitabu hicho bado kinapatikana.
Mansell anafuatilia historia iliyopelekea Vita vya Kwanza na vya Pili vya Dunia, akionyesha kwamba wakati vita vyote hivyo viwili vilipoonekana kukaribia, wainjilisti Waadventista walianza kutumia matumizi potofu ya Smith ya dhana ya Uturuki ikisonga kuelekea Yerusalemu halisi kama ishara ya Armagedoni na mwisho wa dunia. Anaonyesha kupitia orodha za uanachama wa kanisa kwamba kadiri vita hivyo vilipokaribia, watu wengi waliletwa katika uanachama wa Kanisa la Waadventista, kwa msingi wa msisitizo wa kinabii wa wainjilisti uliotokana na mtazamo wenye dosari wa Smith kuhusu Armagedoni.
Wakati kila mojawapo ya vita hivyo ilipomalizika, na utabiri ulio na dosari haukutimia, kanisa lilipoteza wanachama wengi zaidi kuliko lilivyokuwa limepata kutokana na mfumo wa kinabii ulioundwa na Smith.
Kwa Smith kukataa ujumbe wa msingi wa Wamileraiti, na kwa utayari wake wa kuendeleza tafsiri yake binafsi ya aya za thelathini na sita hadi arobaini na tano za Danieli, mantiki ya Smith ilizalisha mfano wa kinabii uliotegemea matukio ya sasa.
Katika mjadala kati ya Smith na James White kuhusu mfalme anayefikia mwisho wake katika mstari wa mwisho wa Danieli kumi na moja, James White aliwasilisha hoja ya kimantiki iliyochora kwa ufupi taswira ya msingi wa kinabii wa mchanga wa Smith. White alifundisha kwamba "unabii huzalisha historia, lakini historia haizalishi unabii."
Wainjilisti wa Uadventista waliokuwa wakifanya kazi kabla ya vita vyote viwili walitumia historia iliyokuwa ikijitokeza kuwasilisha mfano wa kinabii wa Smith wa Armagedoni wenye kasoro, na kazi yao, ambayo ilionekana kubarikiwa sana kuelekea kwenye vita hivyo, iliishia kuleta hasara jumla wakati ilipodhihirishwa kwamba mfano huo wa kinabii ulitegemea tafsiri ya kibinafsi.
Jihadharini na manabii wa uongo, wanaokuja kwenu wakiwa wamevaa mavazi ya kondoo, lakini kwa ndani ni mbwa mwitu walawao. Mtawatambua kwa matunda yao. Je, watu hukusanya zabibu katika miiba, au tini katika mbarika? Vivyo hivyo kila mti mwema huzaa matunda mema; bali mti mwovu huzaa matunda mabaya. Mti mwema hauwezi kuzaa matunda mabaya, wala mti mwovu kuzaa matunda mema. Kila mti usiozaa matunda mema hukatwa na kutupwa motoni. Basi kwa matunda yao mtawatambua. Mathayo 7:15-20.
Utayari wa Smith wa kukuza mfano wa kinabii wa kibinafsi wa mfalme katika aya ya thelathini na sita ulisababisha pia kuundwa kwa matumizi yasiyo sahihi ya Pigo la Sita na Armagedoni.
Na yule malaika wa sita akamimina bakuli lake juu ya mto ule mkubwa, Frati; maji yake yakakauka, ili njia ya wafalme wa mashariki iandaliwe. Nikaona roho watatu wachafu kama vyura wakitoka katika kinywa cha yule joka, na katika kinywa cha yule mnyama, na katika kinywa cha yule nabii wa uongo. Maana hao ni roho za mapepo, watendao ishara, hutoka kwenda kwa wafalme wa dunia yote, kuwakusanya kwa vita ya siku ile kuu ya Mungu Mwenyezi. Tazama, naja kama mwivi. Heri akeshaye, na azitunzaye nguo zake, ili asiende uchi, wasiione aibu yake. Naye akawakusanya pamoja hata mahali paitwao kwa Kiebrania, Armagedoni. Ufunuo 16:12-16.
Kama tulivyobainisha hapo awali, pigo la sita huja baada ya kufungwa kwa mlango wa rehema kwa wanadamu, kwa hiyo onyo la “kuzitunza nguo zako” lazima lirejee suala la jaribio linalotokea kabla ya Mikaeli kusimama, na mlango wa rehema wa wanadamu kufungwa, na pigo la kwanza kuanza. Pigo la sita hutambulisha shughuli za joka, mnyama na nabii wa uongo, ambao ndio muungano wa mara tatu unaokuja pamoja katika sheria ya Jumapili itakayokuja hivi karibuni. Muungano huo wa mara tatu ndio Roma ya kisasa, na ishara inayotambulisha na kuanzisha muungano wa mara tatu wa Roma ya kisasa ni “wanyang’anyi wa watu wako,” ambao “wanajitukuza ili kuithibitisha njozi” na “huanguka.”
Onyo la pigo la sita, linapoeleweka, humwezesha mtu kuhifadhi mavazi yake; lakini likikataliwa humwacha mtu uchi, jambo ambalo ni mojawapo ya sifa tano za mtu wa Laodikia. Ishara inayothibitisha onyo hilo ni wanyang’anyi wa watu wako, wanaojitukuza na hatimaye huanguka. Solomoni alisema kwamba watu wa Mungu wasipokuwa na maono, huangamia.
Pasipo maono, watu huangamia; bali ashikaye sheria, heri yake. Mithali 29:18.
Neno la Kiebrania "perish" linamaanisha "kumvua nguo," naye Yohana akaandika, "Heri yeye akeshaye na azitunzaye nguo zake, ili asitembee uchi, watu wasije wakaona aibu yake." Smith alikosea kuhusu Mfalme wa Kaskazini, na msingi huo wa kinabii ulio wa uongo ulimruhusu kuendeleza matumizi ya kinabii ambayo, yakikubaliwa, huleta uchi, ambao ni ishara ya Walaodikia, wanaotemwa kutoka kinywani mwa Bwana.
Smith hakuwa na shida kubishana akitetea utambulisho wake mpya wa uongo wa Mfalme wa Kaskazini dhidi ya mume wa nabii, James White. Wanahistoria Waadventista, pamoja na Dada White, wanazungumzia kutokubaliana kwao maarufu. Ellen White aliwakemea mume wake na Smith kwa kuruhusu tofauti yao ya maoni kuhusu ni nani aliyewakilishwa na mfalme wa kaskazini katika Danieli kumi na moja kuwekwa hadharani. Katika chapisho la kwanza kabisa la Waadventista baada ya Kukatishwa Tamaa Kuu ya mwaka 1844, James White aliandika:
"Kwamba Yesu akainuka, akaufunga mlango, na akaja kwa Yule wa Zamani wa Siku, ili kupokea ufalme wake, katika mwezi wa saba, 1844, ninaamini kabisa. Tazama Luka 13:25; Mathayo 25:10; Danieli 7:13,14. Lakini kusimama kwa Mikaeli, Danieli 12:1, kunaonekana kuwa tukio jingine, kwa kusudi jingine. Kuinuka kwake mwaka 1844 kulikuwa ili kufunga mlango, na kuja kwa Baba yake, ili kupokea ufalme wake, na mamlaka ya kutawala; lakini kusimama kwa Mikaeli ni kudhihirisha mamlaka yake ya kifalme, ambayo tayari anayo, katika kuwaangamiza waovu, na katika kuwakomboa watu wake. Mikaeli atasimama wakati mamlaka ya mwisho katika sura ya 11 inafika mwisho wake, wala hakuna wa kumsaidia. Mamlaka hii ndiyo ya mwisho inayolikanyaga kanisa la kweli la Mungu; na kwa kuwa kanisa la kweli bado linakanyagwa na kutupwa nje na ulimwengu wote wa Ukristo, inafuata kwamba mamlaka ya mwisho ya kukandamiza haijafika 'mwisho wake;' na Mikaeli hajasimama. Mamlaka hii ya mwisho inayowakanyaga watakatifu imeonyeshwa katika Ufunuo 13:11-18. Nambari yake ni 666." James White, Neno kwa Kundi Dogo, 8.
Smith alipotambulisha kile alichokiita “nuru mpya” kuhusu mada ya “nguvu ya mwisho katika sura ya kumi na moja ya Danieli,” James White aliona tafsiri ya Smith si kama nuru mpya, bali kama shambulio dhidi ya misingi. Mjadala kuhusu Roma kama mfalme wa kaskazini katika Danieli sura ya kumi na moja uliotokea kati ya Uriah Smith na James White una sifa mahususi ambazo, kama wanafunzi wa unabii, tunapaswa kuziunganisha na mijadala mingine ya historia ya Waadventista kuhusu ishara ya Roma.
Moja ya sifa hizo ni kuanzishwa kwa tafsiri ya kibinafsi. Sifa nyingine ni kwamba utumiaji wa tafsiri ya kibinafsi unahitaji kupindisha sarufi rahisi, kwani Smith hakupuuza tu kwamba kila sifa ya kinabii katika aya ya thelathini na sita inamhusu Roma, bali pia alipuuza kwamba muundo wa kisarufi unadai kwamba mfalme wa aya ya thelathini na sita lazima awe mfalme yuleyule kama anavyowakilishwa katika kifungu kilichotangulia.
Jambo jingine ni kwamba tafsiri ya kibinafsi ilikuwa ni kukataa kweli za msingi. Jambo jingine ni kwamba inawakilisha kukataa mamlaka ya Roho ya Unabii. Sifa nyingine ni kwamba wazo la kwanza lenye dosari kuhusu Roma litaongoza kwenye mfumo wa kinabii unaomkataza mtu kuhifadhi mavazi yake anapokaribia kufungwa kwa mlango wa rehema kwa wanadamu. Jambo jingine lilikuwa utayari wa kutangaza hadharani tafsiri yake ya kibinafsi. Jambo jingine ni kwamba tafsiri ya kibinafsi hutambulishwa daima kama mwanga mpya. Sifa hizi zote zinajidhihirisha katika mjadala wa sasa kuhusu "wanyang'anyi wa watu wako."
Wakati mzozo wa mwisho wa Roma, uliowakilishwa kwa mfano na mzozo wa kwanza wa Roma uliotambua ‘wanyang’anyi wa watu wako,’ utakapounganishwa na mstari wa kinabii unaohusiana na mzozo wa Uriah Smith na James White, tutaona kwamba kundi moja litakuwa likijenga mfumo wake wa kinabii juu ya tafsiri binafsi inayokataa ukweli wa msingi.
Kukataa kweli za msingi kunamaanisha moja kwa moja kukataa mamlaka ya Roho ya Unabii, inayozitetea kwa uthabiti sana kweli hizo za msingi. Kundi hilo pia litakuwa tayari kuwasilisha mtazamo wao hadharani, bila kujali wasiwasi wowote ambao unaweza kuibuliwa kuhusu athari ambayo mafundisho hayo yanaweza kuwa nayo juu ya watu wa Mungu ulimwenguni kote.
Mara tu baada ya mwaka 1844, katika kizazi cha kwanza cha Uadventista, mzozo mwingine kuhusu Roma uliibuliwa. Mzozo huo uliendelea kuchochewa, hadi mtazamo potovu ulikubaliwa katika kizazi cha tatu cha Uadventista. Tutauzingatia mzozo wa "ya kila siku" kuwa wa nne kati ya mistari sita tunayoangalia sasa katika mfano wa mstari juu ya mstari.
Lakini kabla hatujashughulikia mstari wa nne wa mabishano ya Roma, inapaswa kukumbukwa kwamba katika makala iliyotangulia, tulipokuwa tukizungumzia aya ya kumi ya Danieli sura ya kumi na moja, tulisema "Aya ya kumi pia inaunganisha moja kwa moja "nyakati saba" za Walawi sura ya ishirini na sita na historia iliyofichwa, lakini huo mstari wa ukweli uko nje ya kile tunachowasilisha hapa."
Uriah Smith alikuwa kiongozi katika kukataa nyakati saba mnamo 1863. Alikuwa amekataa ongezeko la maarifa juu ya mada hiyo lililowasilishwa katika makala, zilizoandikwa na Hiram Edson na kuchapishwa katika jarida la Review mwaka 1856. Athari za Smith kuhusishwa na harakati iliyowasilisha nyakati saba, lakini baadaye akakataa ongezeko la maarifa juu ya mada hiyo hiyo, pia ziko nje ya mada ya jinsi Smith alivyotambulisha kile alichodai kuwa mwanga mpya kuhusu mfalme wa kaskazini, lakini tunapohitimisha mapitio yetu ya mfululizo wa mabishano ya Waadventista kuhusu Roma, tutarejea kwenye umuhimu wa aya ya kumi ya sura ya kumi na moja ya Danieli, na pia kile kinachoakilishwa na kukataliwa kwa Smith kwa ujumbe wa Laodikia uliowasili mnamo 1856 pamoja na ongezeko la maarifa kuhusu nyakati saba.
Imani yetu kuhusu ujumbe wa malaika wa kwanza, wa pili na wa tatu ilikuwa sahihi. Alama kuu za njia tulizopita hazihamishiki. Ingawa majeshi ya kuzimu yanaweza kujaribu kuziang’oa kutoka kwenye misingi yao, na kushangilia wakidhani kwamba wamefanikiwa, bado hawafanikiwi. Nguzo hizi za ukweli zimesimama imara kama vilima vya milele, hazitikiswi na juhudi zote za wanadamu pamoja na zile za Shetani na majeshi yake. Tunaweza kujifunza mengi, na tunapaswa daima kuchunguza Maandiko ili kuona kama mambo haya ni hivyo. Uinjilisti, 223.
"Alama kuu za njia za ukweli, zinazotuonyesha mwelekeo wetu katika historia ya kinabii, zinapaswa kulindwa kwa uangalifu, ili zisije zikabomolewa na kubadilishwa kwa nadharia zitakazoleta mkanganyiko badala ya nuru ya kweli." Selected Messages, kitabu cha 2, 101, 102.
"Wakati huu juhudi nyingi zitafanywa kutikisa imani yetu kuhusu suala la patakatifu; lakini hatupaswi kuyumba. Hakuna hata kitu kidogo kinachopaswa kuhamishwa kutoka katika misingi ya imani yetu. Kweli bado ni kweli. Wale watakaopoteza uhakika wataelekea katika nadharia potofu, na hatimaye watajikuta wasioamini kuhusu ushahidi wa zamani tuliokuwa nao kuhusu kile kilicho kweli. Alama za zamani za njia lazima zihifadhiwe, ili tusipoteze mwelekeo wetu." Manuscript Releases, juzuu ya 1, 55