దానియేలు గ్రంథము - సంఖ్య తొంభై మూడు

దానియేలు గ్రంథము దృష్టాంతమును స్థాపించువది రోమునని తెలియజేయుచున్నది; ఈ విషయాన్ని విలియమ్ మిల్లర్ గుర్తించినప్పుడు, ఆ అవగాహనకు మిల్లరైటు చరిత్రలోని ప్రొటెస్టాంట్లు వ్యతిరేకమయ్యారు. చివరి దినములలోను దృష్టాంతమును స్థాపించువది రోమునే; అయినను నేటి లవోదిక్య అడ్వెంటిజము, ‘నీ ప్రజల దోపిడిదారులు ఆంటియోకుసు ఎపిఫానేసు’ అని చెప్పే పతిత ప్రొటెస్టాంటు దృక్కోణాన్ని ఇప్పుడు పోషించుచున్నది. మిల్లరైటు చరిత్రలో పక్కకు నెట్టబడుచున్న నిబంధన ప్రజలు యదేవిధంగా అదే సత్యాన్ని ప్రతిఘటించారు; ఈనాడు పక్కకు నెట్టబడుచున్న చివరి దినముల నిబంధన ప్రజలు కూడ ఆ సత్యాన్నే ప్రతిఘటిస్తున్నారు. సొలొమోను బాగా పలికెను:

ప్రవచనదృష్ట్యా రోమునకు మూడు రూపాలు కలవు, మరియు మొదటి రెండు రూపాలు మూడవదానియొక్క లక్షణాలను సూచించును; ఏలయనగా సత్యము ఇద్దరి సాక్ష్యముచేత స్థాపితమగును.

బహుదేవారాధక రోము యొక్క మతము బహుదేవారాధనయే; ఆ బహుదేవారాధన నిజమతానికి కపట ప్రతిరూపము. అది నకిలీ చలామణి ద్రవ్యమని అర్థం చేసుకునే భావంలోని నకిలీ కాదు; ఎందుకనగా బహుదేవారాధనకు నిజమతముతో అసలు పోలికలేదు. అయినప్పటికీ ప్రవచనాత్మకంగా దానిలో కపట లక్షణాలు ఉన్నాయి. రోము పట్టణము యెరూషలేమునకు కపట ప్రతిరూపము; అలాగే యెరూషలేములోని దేవాలయమునకు కపట ప్రతిరూపముగా ఉన్న ఒక ఆలయము (పాంతియాన్) అది కలిగియున్నది. బహుదేవారాధనయొక్క మతాచారాలు అపరిశుద్ధములు, దయ్యసంబంధములైయున్నవి; అయితే అవి శాతానుదైన కపట మతాచారాలను ప్రతినిధ్యం వహించును. బహుదేవారాధక రోము మతాధిపతికి “పొంతిఫెక్స్ మాక్సిమస్” అనే బిరుదు ఉండెను. “పొంతిఫెక్స్ మాక్సిమస్” అన్నది ప్రాచీన రోములో రోమన్ రాష్ట్ర మతమునకు ప్రధాన యాజకుని సూచించెను; దాని మూలాలు ఆది రోమన్ గణతంత్ర యుగములోనికి వెళ్తాయి. కాలక్రమేణా, అది రాజకీయ మరియు మతాధికారములతో అనుబంధమై, తుదకు నేటి రోమన్ కాథలిక్ చర్చిలో పోప్ వినియోగించే బిరుదుగా పరిణమించెను.

బహుదేవారాధక రోమ్ మహాయాజకుని బిరుదు Pontifex Maximus; ఇదే బిరుదు పాపల్ రోమ్ మహాయాజకునికీ ఉండేది; అలాగే, ఇది "సుప్రీం పోంటిఫ్‌లలో అత్యంత గొప్పవాడు" అని అర్థం చేసే లాటిన్ పదం. ఆయన రోమన్ రాష్ట్ర మతానికి, ప్రత్యేకించి దేవుడైన జూపిటర్ ఆరాధనా సంప్రదాయానికి, మహాయాజకునిగా ఉండేవాడు. Pontifex Maximus‌కు విశేషమైన ధార్మిక అధికారం మరియు బాధ్యతలు ఉండేవి; వాటిలో వివిధ ధార్మిక క్రతువుల పర్యవేక్షణ, రోమన్ ధార్మిక పంచాంగం సక్రమ నిర్వహణను నిర్ధారించడం ముఖ్యమైనవి. Pontifex Maximus, రోమన్ మత క్రతువులను వ్యాఖ్యానించి పరిరక్షించే బాధ్యత వహించిన యాజకుల సమూహమైన పోంటిఫ్‌ల సమితి (Collegium Pontificum) యొక్క ముఖ్యాధిపతి.

పేగన్ రోమ్‌గానీ, పాపల్ రోమ్‌గానీ, రెండింటిలోనూ ప్రధాన యాజకుడు పోంటిఫెక్స్ మాక్సిమస్; అందువలన ఆధునిక రోమ్‌ యొక్క అధిపతి బిరుదుకూడ సహజంగానే పోంటిఫెక్స్ మాక్సిమస్ అయ్యి ఉండును. పేగన్ రోమ్‌ మతము పేగనిజమే; పాపల్ రోమ్‌ మతమూ పూర్వంలోను నేటికీ పేగనిజమే, అయితే అది క్రైస్తవత్వ ఆంగీకారమనే ముసుగులో ఆవరింపబడియున్నది; మరియు అంత్యదినాల ఆధునిక రోమ్‌ మతమూ క్రైస్తవత్వ ఆంగీకారమనే ముసుగులో ఆవరింపబడియున్న పేగనిజమే ఉండును.

బహుదేవారాధక రోమును గాను, పాపత్వాధీన రోమును గాను, ఈ రెండిటికిని సర్వాధిపత్యముతో పరిపాలించు ఒక నిర్దిష్ట కాలవ్యవధి కలిగి యుండెను. దానియేలు గ్రంథము పదకొండవ అధ్యాయం, ఇరవై నాలుగవ వచనములోని కాలప్రవచనము నెరవేర్చుటకై బహుదేవారాధక రోము మూడు వందల అరవై సంవత్సరములు సర్వాధిపత్యముతో పరిపాలించవలసి యుండెను.

ఇరవై నాలుగవ వచనములో ప్రస్తావించబడినది అన్యజన రోమునుగూర్చియే; ఏలయనగా పదహారవ వచనమునుండి అదే విషయమై ప్రారంభమై, ముప్పై ఒకటవ వచనము వరకు అదే విషయముగా కొనసాగుచున్నది. ఈ వచనములను ప్రత్యేకంగా రాబోయే వ్యాసములలో పరిచర్చించెదము; అయితే ఇక్కడ మనము కేవలం దీనిని మాత్రమే సూచించుచున్నాము: ప్రవచనము అన్యజన రోము మూడు వందల అరవై సంవత్సరములపాటు సర్వోన్నత అధికారముతో పరిపాలించునని వెల్లడించెను; ఇది రోము 'forecasting' their 'devices against the strong holds, even for a time' అనే ప్రాతినిధ్యముచే గోచరించుచున్నది. అక్కడ 'against' అని అనువదింపబడిన పదము వాస్తవముగా 'from' అర్థమునకే నిలచును; మరియు ఆ వచనము రోము 'strong holds' నుండి, అనగా రోము పట్టణమునుండి, ప్రపంచమును 'from' నిర్దేశించునని చెప్పుచున్నది; అట్టి కార్యమును అది ఒక 'time' కాలమంత, అనగా మూడు వందల అరవై సంవత్సరములు, చేయును.

బహుదైవారాధక రోము క్రీపూ 31లో ఆక్టియం యుద్ధములో సార్వభౌమాధికారముతో పరిపాలనను ఆరంభించింది. క్రీశ 330లో కాన్స్టాంటైన్ సామ్రాజ్యపు రాజధానిని రోము నగరమనే దృఢకోట నుండి కాన్స్టాంటినోపుల్ నగరానికి మార్చేవరకు, అది ఆ సార్వభౌమ పరిపాలనను కొనసాగించింది. అప్పుడు సామ్రాజ్యము తన అపఖ్యాతిప్రాప్త అవనతిని ఆరంభించింది. రోము నగరము బహుదైవారాధక రోముకు ప్రవచన సంబంధమైన 'దృఢకోట'ైయుండెను; ఆ నగరము నుండే అది పాలించినప్పుడు అది అవిజేయమైయుండెను. కాన్స్టాంటైన్ అధికార బదిలీ తరువాత సంభవించిన యుద్ధములలో, జెన్సెరిక్ మరియు దండెత్తి వచ్చిన అనాగరిక గోత్రాల దాడికి రోము నగరమే లక్ష్యమైంది; వీరు ప్రకటన గ్రంథము ఎనిమిదవ అధ్యాయములోని తొలి నాలుగు కాహళములచే ప్రతీకీకరించబడ్డారు.

ఈ కారణంగా దానియేలు పదకొండవ అధ్యాయము ముప్పై ఒకటవ వచనములో, పాపత్వ పక్షమున నిలిచిన “సైన్యములు” (పేగను రోము) మొదటగా “కోట పరిశుద్ధస్థలము”ను అపవిత్రపరచినవి. పేగను రోము గాని పాపత్వ రోము గాని రెండిటికీ రోము నగరమే ప్రవచనార్థకమైన “కోట పరిశుద్ధస్థలము”; ఎందుకనగా క్రీ.శ. 330లో పేగను అధికారము కాన్స్టాంటినోపుల్‌కు బదిలీ చేయబడగా, ఎదిగి వస్తున్న పాపత్వ రోమునకు రోము నగరం అప్పగింపబడెను. ఈ కారణంగానే ప్రకటన గ్రంథము పదమూడు అధ్యాయము రెండవ వచనము ద్రాగన్‌ (పేగను రోము) పాపత్వ రోమునకు దాని “ఆసనము”ను ఇచ్చెనని చెప్పుచున్నది. “ఆసనము” అనగా ఒక అధికారము ఏ స్థలము నుండి పరిపాలించునో ఆ స్థలమే; మరియు క్రీ.శ. 538 నుండి 1798 వరకు, పేగను రోము “ఒక కాలము” సర్వోన్నతంగా పరిపాలించినట్లే, పాపత్వ రోము కూడ సర్వోన్నతంగా పరిపాలించెను.

ప్రవచనము ఒక నిర్దిష్ట కాలాన్ని సూచిస్తుంది; ఆ కాలమున విగ్రహారాధక రోము గాని పోపాధికార రోము గాని రెండూ సర్వాధిక్యముగా పరిపాలించెదరు, మరియు ఆ పరిపాలన వారి అధికారాసనమైన రోము నగరమునుండే జరుగును. విగ్రహారాధక రోముని అజేయత వారు రోము నగరాన్ని విడిచినప్పుడు ముగిసెను; దానితో, ఇరవై నాలుగవ వచనములో “ఒక కాలము”గా సూచింపబడిన మూడు వందల అరవై సంవత్సరముల సమయమునకు ముగింపు కలిగెను; కాగా పోపాధికార పరిపాలనకు చెందిన వెయ్యి రెండువందల అరవై సంవత్సరములు 1798లో ముగిసినప్పుడు, నెపోలియన్ పోపును రోము నగరము నుండి తీయించెను, అతడు ప్రవాసమందు మరణించెను.

పేగను రోము మరియు పోపుస్వామ్య రోము, అంత్యదినములలో ఆధునిక రోము ఒక నిర్దిష్ట ప్రవచనకాలవ్యవధి పాటు సర్వోన్నతాధికారముతో పరిపాలించునని నిర్ధారించుచున్నవి. "ఇక కాలముండదు"; అయినప్పటికీ, అంత్యదినములలో పోపుస్వామ్య హింస యొక్క కాలము మాత్రం ఒక నిర్దిష్ట కాలవ్యవధియే; అది అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములలో సమీపముగా రాబోయు ఆదివారపు చట్టముతో ఆరంభమై, మానవులకున్న కృపాకాలము ముగిసే వరకు కొనసాగును; అప్పుడు మికాయేలు లేచి నిలిచి ఇలా ప్రకటించును: "అన్యాయుడు అయితే అన్యాయుడిగానే ఉండుగాక; అపవిత్రుడు అయితే అపవిత్రుడిగానే ఉండుగాక; నీతిమంతుడు అయితే నీతిమంతుడిగానే ఉండుగాక; పరిశుద్ధుడు అయితే పరిశుద్ధుడిగానే ఉండుగాక."

పేగన్ రోము తన రక్తసిక్త చరిత్రలో రోము నగరంలోని కొలొస్సియంలో క్రైస్తవులను హింసించింది; అలాగే క్రైస్తవ చరిత్రకారులు పాపత్వపు పాలనలోని అంధకార యుగాలలో పాపత్వం చేత వంద మిలియన్ల వీరమరణ సాక్షులు హత్య చేయబడ్డారని అంచనా వేశారు, అయితే ఆ వాదనను పాపత్వం ఖండించి అంచనాను సుమారు యాభై మిలియన్లుగా నిర్దేశిస్తుంది. పేగన్ రోము మరియు పాపల్ రోము రెండూ దేవునికి విశ్వాసపాత్రులైనవారిని హింసించాయి; మరియు ఆధునిక రోము కూడా అంత్య దినములలో దేవునికి విశ్వాసపాత్రులైన ప్రజలను హింసించును.

పేగన్ రోము ప్రపంచంపై ఆధిపత్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకునే క్రమంలో మూడు భౌగోళిక ప్రతిబంధకాలను జయించింది. పాపల్ రోము ప్రపంచంపై ఆధిపత్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకునే క్రమంలో మూడు భౌగోళిక ప్రతిబంధకాలను జయించింది. ఆధునిక రోము 1989లో దక్షిణరాజును (నాస్తిక సోవియట్ యూనియన్‌ను) జయించింది; త్వరలో రానున్న ఆదివారపు చట్ట సమయమున అది తదుపరి సుందర దేశము (అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలను) కూలద్రోయును. తదనంతరం అది ఈగిప్తును (సమస్త ప్రపంచాన్ని) జయించును.

దానియేలు పదకొండవ అధ్యాయం నలభై ఒకటవ వచనంలోని "మహిమాన్విత దేశం" యునైటెడ్ స్టేట్స్‌కు సంకేతమని గుర్తించు సత్యాన్ని సమర్థించుటకై, యూదా గోత్రపు సింహము, చివరి దినముల ప్రవచనాధ్యేతలకు ప్రవచనమునకు చెందిన త్రివిధ అన్వయ సూత్రమును వెల్లడించెను. ఆ అధ్యాయం యొక్క చివరి ఆరు వచనాలనుండి ప్రసరించిన వెలుగు, దానియేలు గ్రంథములోని "the daily" ద్వారా సూచింపబడిన చరిత్రను (దానియేలు పదకొండవ అధ్యాయం ముప్పై ఒకటవ వచనంలో నిరూపింపబడినట్లుగా) ఆ అధ్యాయం చివరి ఆరు వచనాలకు అన్వయించుటద్వారా స్థాపితమైంది. మిల్లర్ యొక్క ప్రవచన రూపకల్పనకు కీలకమై నిలిచిన అదే మూలాధార సత్యము ("the daily"), చివరి దినముల ప్రవచన రూపకల్పనను కూడ రూపుదిద్దించింది. మిల్లర్ యొక్క రూపకల్పన దేవుని జనులను హింసించిన పేగనిజం మరియు పాపలిజం అనే రెండు శూన్యపరిచే శక్తులపై ఆధారపడి యుండెను; మరియు చివరి దినముల రూపకల్పన చివరి దినములలో దేవుని జనులను హింసించు మూడు శూన్యపరిచే శక్తులపై ఆధారపడి యున్నది.

దానియేలు పదకొండవ అధ్యాయంలోని చివరి ఆరు వచనాలలో ప్రతినిధీకరించబడిన జ్ఞానవృద్ధి—అది 1989లో ప్రాప్తించిన జ్ఞానవృద్ధిగా గుర్తింపబడినదీ, హిద్దేకెల్ నదిచేత సూచింపబడినదీ—సత్యానికి శత్రువులచే ప్రతిఘటింపబడెను. ఆ ప్రతిఘటన ప్రవచనపు త్రిగుణ ప్రయోగ సూత్రంపై అవగాహనకు దారి తీసెను; అది మొదట రోము విషయములో త్రిగుణ ప్రయోగముగా గుర్తింపబడెను, మరియు అదే ప్రవచన చరిత్రయొక్క దర్శనాన్ని స్థాపించే అంశమైంది.

రోము యొక్క మూడు ప్రత్యక్షరూపాల త్రివిధ అన్వయం, పేగన్ రోము మరియు పాపల్ రోము యొక్క మతం పేగనిజమని, అలాగే వారి మతము Pontifex Maximus అనే బిరుదు కలిగిన ఒక పురుషునిచేత పాలితమవుతుందని గుర్తింపజేస్తుంది. రోము యొక్క ఆ రెండు ప్రత్యక్షరూపాలు, వారు నిర్దిష్టమైన కాలమున సర్వోన్నతంగా పరిపాలించుటకు పూర్వమే మూడు భౌగోళిక శక్తులు తొలగింపబడినవని, మరియు వారి బలానికున్న పరిశుద్ధ స్థలమైన ఏడు కొండల నగరమైన రోము నుండే వారు పరిపాలించుదురని తెలియజేయుచున్నవి. దేవుని విశ్వాసవంతులైన ప్రజలను వారు హింసించిన వాస్తవమునకు ఆ రెండూ సాక్ష్యమిచ్చినవి. కాబట్టి, ఈ రెండు సాక్షుల ఆధారంగా మనము ఆధునిక రోముని మతము పేగనిజమే అని, మరియు Pontifex Maximus అనే బిరుదు కలిగిన రోము యొక్క పోప్ చేత ఆమె నడిపించబడునని తెలిసికొనుచున్నాము.

మహా వ్యభిచారిణి సంపూర్ణ నియంత్రణను స్వీకరించి సర్వాధికారంతో పాలించుటకు ముందుగా, ఆధునిక రోము మూడు అడ్డంకులను అధిగమించవలెను. వాటిలో మొదటి అడ్డంకి 1989లో సోవియట్ యూనియన్ పతనముతో గత చరిత్రగా మారిపోయింది; యూరోపాలో రోము అధికారానికి ప్రతిఘటించిన రోము యొక్క నాస్తిక శత్రువే అది. తదుపరి అడ్డంకి అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో త్వరలో రాబోయే ఆదివార చట్టముతో కూలదోసబడును; ఆ తరువాత ఐక్యరాజ్యసమితి స్వల్పకాలము వరకు తన అధికారమును ఆధునిక రోమునకు అప్పగించును. అది సంపూర్ణంగా సింహాసనారూఢమగిన తరువాత, అంత్యదినముల హింస సంభవించును.

దానియేలు గ్రంథము, ప్రత్యేకించి ప్రకటన గ్రంథము ఎనిమిదవ అధ్యాయం, రోము యొక్క ప్రవచనాత్మక లక్షణములను వివరిస్తూ, ఆధునిక రోమును సక్రమంగా అవగాహన చేసుకొనుటకు దోహదం చేస్తాయి. ఆ లక్షణాలలో ఒకటి క్రీ.శ. 330లో కాన్స్టాంటీను చేసినట్లుగా రోమన్ సామ్రాజ్యమును తూర్పు, పడమరలుగా విభజించుటయే. పేగన్ రోము మరియు పాపల్ రోమును కలిపి పరిశీలించినప్పుడు, అవి రోము యొక్క ద్విరూప స్వభావమును కూడా సూచిస్తాయి. పడమర మరియు తూర్పు రోమును సృష్టించిన కాన్స్టాంటీను చేసిన ఆ విభజన, పేగన్ మరియు పాపల్ రోములకు రెండవ సాక్షిగా నిలుస్తుంది. కాన్స్టాంటీను తూర్పున లౌకిక అధికారాన్ని స్థాపించి, పడమరలో చర్చిగత అధికారాన్ని వదిలెను. పేగన్ రోము రాజ్యనిర్వహణను ప్రతినిధీకరించెను, పాపల్ రోము చర్చినిర్వహణను ప్రతినిధీకరించెను. దానియేలు రెండవ అధ్యాయంలోని ఇనుము, మట్టి ద్వారా గాని, దానియేలు ఎనిమిదవ అధ్యాయంలోని పురుష కొమ్మ, స్త్రీ కొమ్మల ద్వారా గాని, దానియేలు ఏడవ అధ్యాయంలోని హింస్ర మృగములు మరియు దానియేలు ఎనిమిదవ అధ్యాయంలోని పరిశుద్ధస్థల బలి జంతువుల ద్వారా గాని ప్రతీకీకరించబడినట్లుగా, తూర్పు రాజ్యనిర్వహణ, పడమర చర్చినిర్వహణగా నిలిచినది.

ఆధునిక రోము కూడా స్వభావములో ద్వివిధమై, చర్చి మరియు రాష్ట్రముల సమ్మేళనమై, ఇనుము మరియు మట్టియొక్క మిశ్రమమై, అలాగే చర్చి-పాలనకళ, రాష్ట్ర-పాలనకళల మేళవింపుగా ఉండును; అయితే ఆధునిక రోము స్వభావములో త్రివిధముగానూ ఉండును. ప్రకటన గ్రంథము ఎనిమిదవ అధ్యాయంలో పశ్చిమ రోము, తూర్పు రోము రెండూ సాక్షాత్తుగా మరియు చిహ్నార్థకంగాను మూడుగా విభజించబడ్డవి. తూర్పు రోము నుండి పాలించిన కాన్స్టంటైన్ తన రాజ్యాన్ని తన ముగ్గురు కుమారులకు సాక్షాత్తుగా విభజించెను; పశ్చిమ రోము త్రివిధ పాలనా రూపాన్ని సూచించిన సూర్యుడు, చంద్రుడు, నక్షత్రములచేత చిహ్నార్థకముగా ప్రతినిధీకరింపబడెను; ఆ త్రివిధ పాలనారూపమే రోమ సామ్రాజ్యములో అనుసరింపబడెను. కాబట్టి, చర్చి-పాలనకళ మరియు రాష్ట్ర-పాలనకళ అనే ద్వివిధ స్వరూపమును కలిగియున్న ఆధునిక రోము, డ్రాగన్, మృగము, అబద్ధ ప్రవక్తలచేత సూచింపబడిన త్రివిధ ఐక్యమును కూడా ప్రతినిధ్యం చేయును.

విగ్రహారాధనాత్మక రోము మరియు పాపత్వ రోము యొక్క అవిర్భావాలు, చివరి ఆధునిక రోము యొక్క సంక్లిష్ట ప్రవచన నిర్మాణాన్ని స్పష్టపరచును. త్వరలో రానున్న ఆదివార చట్టమునందు సంభవించు త్రివిధ ఏకీకరణమే లోకాన్ని అర్మగెద్దోనుకు నడిపించును. అది ప్రపంచవ్యాప్త ‘మృగముని ప్రతిమ’; అది సభతో రాజ్యముని సమ్మేళనమునకు చిహ్నము. దానికి నాయకుడు పోంటిఫెక్స్ మాక్సిమస్; తన అధికారపు ఆసనముైన రోము నగరమునుండి అతడు పాలించును. పాపముని మనిషియొక్క పౌరాధికారము ఐక్య రాజ్య సమితిచే సమకూర్చబడును; మరియు సంయుక్త రాష్ట్రాల దమనక శక్తిచేత, త్రివిధమైనప్పటికిని ద్విగుణ స్వరూపముగల ప్రతిక్రీస్తు యొక్క వ్యవస్థను లోకము అంగీకరించుటకు బలవంతింపబడును. కాబట్టి, ప్రకటన గ్రంథము పదమూడు, రెండవ వచనమునందు విగ్రహారాధన రోము (డ్రాగను) పాపత్వమునకు ‘తన శక్తి, తన ఆసనము, మరియు గొప్ప అధికారము’ ఇచ్చినట్లు, విగ్రహారాధన రోమునకు దృష్టాంతముగా నిలిచిన సంయుక్త రాష్ట్రాలు, ఆధునిక రోమునిమిత్తము అదే మూడు కార్యములను నిర్వహించును. ఆ ఆసనం రోము ఏడు కొండల నగరములోనున్న వాటికన్ సిటీ; ఆ అధికారం ఐక్య రాజ్య సమితి; ఆ శక్తి సంయుక్త రాష్ట్రాలు. ఇవన్నియు కలసి లోకమును, పాపత్వము ‘తన అంతమునకు వచ్చును, మరియు ఎవరును అతనికి సహాయము చేయరు’ అనే స్థితికి నడిపించును.

మేము ఈ అధ్యయనాన్ని తదుపరి వ్యాసంలో కొనసాగిస్తాము.