Ylham kitabyň dokuzynjy babyň birinji ýarymy birinji betbagtçylyk bolan bäşinji surnaýy görkezýär, babyň ikinji ýarymy bolsa ikinji betbagtçylyk bolan altynjy surnaýy görkezýär. Iki surnaý hem 1843-nji we 1850-nji ýyllardaky ilkinji öňdebaryjy çyzgylarda aýdyň suratlandyrylandyr. Danyýel kitabynyň on birinji babyndaky soňky alty aýat 1989-njy ýylda, Sowet Soýuzynyň dargamagy bilen, ahyrzamanyň wagtynda açylanda, ýüz kyrk dört müňüň özgertme hereketi başlandy.
1989-njy ýylda ykrar edilen hakykatlaryň arasynda Mukaddes Kitap taryhyndaky beýik özgertme hereketleriniň bardygy we olaryň hemmesiniň biri-birine gabat gelýändigi hem bardy. Ähli pygamberler, şonuň üçin hem her bir mukaddes taryh, şol sanda mukaddes özgertme hereketleri hem, ýüz kyrk dört müňüň ahyrky beýik özgertme hereketini, ýagny şol bir wagtda üçünji perişdäniň kuwwatly hereketini şekillendirýär. Möhürleme işi başlananda, giç ýagmyryň sepelinmegi hem şonuň bilen bile başlanýar. 1989-njy ýylda özgertme hereketleriniň açylmagy, munuň yzysüre bolsa 1992-nji ýylda Daniýel on birinji babyň soňky alty aýadynyň açylmagy, täze we häzirki hakykat açylanda hemişe bolşy ýaly, garşylyk ýagdaýyny emele getirdi.
Danyýlyň on birinji babyndaky soňky alty aýatyň hakykatyna garşylyk görkezilen mahalynda, Reb butparaz Rimiň pygamberlik taryhynyň, papalyk Rimiň pygamberlik taryhy bilen bilelikde, iki şaýadyň üstünde berkidilişi ýaly, häzirki zamanyň Rimiň pygamberlik taryhyny kesgitleýändiginiň hakykatyny açdy. Pygamberligiň üç gezek ulanylyşynyň düzgüni ykrar edildi, we şondan soň ýalňyşlyga garşy gorag bermek, hakykaty kesgitlemek hem-de berkarar etmek üçin ulanyldy. Her bir reforma çyzygynyň beýleki reforma çyzyklary bilen parallel gelýändigini tassyklaýan düzgünler, hem-de pygamberligiň üç gezek ulanylyşy bilen baglanyşykly düzgünler, üçünji perişdäniň hereketinde berkidilen düzgünleriň düýp binýadyna öwrüldi; edil Millerçi taryhda berkidilen, ulanylan we çap edilen düzgünlerde öňden nusgalanyp görkezilişi ýaly.
Pygamberligiň üç gatly ulanylyşy, kada hökmünde, ýüz kyrk dört müňüň hereketi üçin açyldy, çünki olar ahyrky ýagşyň hereketidir, hem-de üçünji wähimiň Yslamy ahyrky ýagşyň habarydyr. Pygamberligiň üç gatly ulanylyşy prinsipi, Ýehuda taýpasynyň Arslany tarapyndan, üçünji wähimiň Yslamy 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda taryha gelip ýetmezinden has öň tanadyldy, çünki Ol Öz halkyny Ýeremiýanyň gadymy ýollaryna gaýtaryp getirende, soňky günlerdäki halkynyň üçünji wähimiň gelmegi bilen alamatlandyrylýan habary aňsatlyk bilen tanamagyny isledi.
Ylhamçylaryň Ylham kitabyndaky dokuzynjy bapda beýan edilen bäşinji we altynjy surnaýlar baradaky düşünjesi, taryh tarapyndan iň berk we aýdyň tassyk edilýän Ylham kitabyndaky bölüm hökmünde düşünilipdir. Uriýa Smit Ylham kitabyndaky dokuzynjy bapy beýan etmäge başlanda, hut şol pikiri nygtamak üçin taryhçy Kithe degişli sözleri ulanýar.
“Bu surna barada düşündiriş bermek üçin, biz ýene-de jenap Kithiň ýazgylaryna ýüz tutarys. Bu ýazyjy hakykata laýyklykda şeýle diýýär: ‘Ylham kitabyndaky başga haýsydyr bir bölegi düşündirijileriň arasynda bäşinji we altynjy surnalaryň, ýa-da birinji we ikinji hasratlaryň, sarasenler we türkler bilen baglanyşdyrylmagy babatda bolşy ýaly şeýle bir bitewi ylalaşyk ýokdur. Bu şeýle aýdyňdyr welin, ony nädogry düşünmek tas mümkin däldir. Olaryň her birini görkezmek üçin diňe bir-iki aýat däl-de, eýsem Ylham kitabynyň dokuzynjy baby tutuşlygyna, deň böleklere bölünip, olaryň ikisiniň hem beýany bilen meşgullanylýar.’ Uriah Smith, Daniel and Revelation, 495.
Birinji we ikinji betbagtçylyklaryň baplara bölünişi, Muhammet arkaly şekillendirilen birinji betbagtçylygyň taryhyny bölýär. Ol geografik taýdan taryhçy Aleksandr Kit tarapyndan sarasenler diýip atlandyrylýan, biziň bolsa häzirki wagtda Arabystan diýip atlandyrýan ýerimizde ýerleşdirilýär. Ikinji betbagtçylygyň taryhy Osman I arkaly şekillendirilýär we geografik taýdan taryhçynyň türkler diýip kesgitleýän ýurdy bolan Türkiýede ýerleşdirilýär. Birinji betbagtçylygyň taryhy Yslamyň we Muhammediň doglan ýeri bolan Arabystanda ýerleşdi hem-de şol ýerde ýerine ýetdi. Ikinji betbagtçylygyň taryhy Osmanly imperiýasynyň dörän ýeri bolan Türkiýede ýerleşdi hem-de şol ýerde ýerine ýetdi.
Ilkinji betbagtçylygyň taryhy, biri-biri bilen ýeke-täk özara baglanyşygy diňe Yslam dini bolan garaşsyz söweşijiler tarapyndan Rime garşy gönükdirilen bir urşy görkezýär. Ikinji betbagtçylygyň taryhy bolsa, Halyfat diýlip atlandyrylýan guramaçylykly din we döwlet häkimiýeti tarapyndan Rime garşy gönükdirilen bir urşy görkezýär. Haýsy ýagdaýda bolanda-da, Mohammed arkaly aňladylýan taryhdaky Rime garşy garaşsyz uruş bolsun, ýa-da Ottman, ýagny Osmanly imperiýasy arkaly aňladylýan guramaçylykly uruş bolsun, uruş alyp barylyş usuly duýdansyz hem garaşylmadyk ýagdaýda hüjüm etmekdi. Ol döwürdäki harby däbe görä ähli esgerleri bir reňkli egin-eşiklere geýdirip, soňra olary bir hatara düzüp, ok ýagyşynyň içine öňe ýöretmek arkaly alnyp barylýan uruş däldi. “Assassin” sözi, duýdansyz we garaşylmadyk ýagdaýda zarba urmakdan ybarat bolan Yslam uruş alyp baryş usulyna esaslanýar we köplenç hüjüm edijiniň öz ölümi bilen hem tamamlanýardy.
“Assassin” sözi arapça “hashshashin” sözünden gelip çykýar; bu söz bolsa “gaşiş” ýa-da “kendir” manysyny berýän “hashish” sözünden gözbaş alýar. Bu at ilkibaşda orta asyrlarda Ýakyn Gündogarda ýaşan Nizari Ysmaily musulmanlarynyň gizlin we janköýer bir toparyny aňlatmak üçin ulanylýardy. Bu toparyň agzalary öz maksatlaryna ýetmek üçin syýasy kast etmeleri hem öz içine alýan adaty bolmadyk we köplenç zorlukly usullary bilen tanalýardylar. Aýdylyşyna görä, olar käwagt öz tabşyryklaryna taýýarlanmak üçin gaşiş hem ulanýardylar; munuň netijesinde Günbatar dünýäsinde “hashshashin” ýa-da “assassins” diýen at ulanylyşa giripdir. Assasinler orta asyrlarda, esasan-da Parsda we Siriýada işjeň bolupdyrlar we şol döwürde dürli syýasy gapma-garşylyklarda hem-de kast etmelerde möhüm orun eýeläpdirler. Ahyrsoňunda “assassin” adalgasy Ýewropa dillerine-de aralaşyp, ol ýerde has giň manyda syýasy ýa-da nyşana alnyp amala aşyrylýan öldürmeleri ýerine ýetirýän adamlary aňlatmak üçin ulanylyp başlanypdyr.
Bu söweş usuly üç muşakgatyň möhüm pygamberlik häsiýetidir, çünki Yslamyň pygamberlikdäki roly söweş döretmekdir. Yslam, nyşan hökmünde, bütinleý söweş bilen baglanyşyklydyr, we Ylham kitabyň dokuzynjy babynda birinji we ikinji muşakgatlaryň Yslamy olaryň söweşiniň mysalydyr. Olaryň söweşi Ylham kitabynda synag möhletiniň ýapylmazyndan öň halklary gaharlanýan hereket hökmünde kesgitlenýär.
Milletler gazaplandy; seniň gazabyň hem geldi, ölülere höküm ediljek wagt hem, gullaryň bolan pygamberlere, mukaddeslere, adyňdan gorkýanlara — kiçä hem, uluga hem — sylag berjek wagtyň hem, ýeri heläk edýänleri heläk etjek wagtyň hem geldi. Ylham 11:18.
«Milletler» Hudaýyň gazaby gelmezinden biraz öň «gaharlanýarlar», we Ylham kitabynda görkezilişi ýaly Hudaýyň gazaby ynsan üçin synag möhleti tamamlananda gelýän ahyrky ýedi beladyr. Bu aýatda üç ýol görkezijisi bar: milletleriň gaharlanmagy, Hudaýyň gazaby we ölülere höküm ediljek wagt. Bu ýerde agzalýan ölülere höküm müňýyllyk döwründe bolup geçýän erbet ölülere degişli hökümdir, 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda başlanan ölülere degişli derňew hökümi däldir. Uayt uýamyz bu aýatdaky üç ýol görkezijisiniň biri-birinden aýrydygyny we olaryň aýatda görkezilen tertipde bolup geçýändigini açyk beýan edýär.
Men milletleriň gazabynyň, Hudaýyň gaharynyň hem-de ölüleri höküm etmegiň wagtynyň biri-birinden aýry we özboluşly bolup, biri beýlekisiniň yzyndan gelýändigini gördüm; şeýle hem, Mikhailyň entek ýerinden galmandygyny we hiç haçan bolmadyk ýaly muşakgat wagtynyň entek başlanmandygyny hem gördüm. Milletler häzir gazaplanýarlar, emma biziň Beýik Ruhanymyz mukaddes ýerde Öz işini tamamlap bolanda, Ol ýerinden galar, ar alyş geýimlerini geýner, şonda soňky ýedi bela inderiler.
“Men dört perişdäniň dört ýeli Isanyň mukaddes ýerdeki işi tamamlanýança saklajakdygyny, soň bolsa iň soňky ýedi belanyň geljekdigini gördüm.” Early Writings, 36.
Yslamyň Injiliň soňky kitabyndaky roly halklary gaharlandyrmakdyr, muny bolsa olar uruş arkaly edýärler. Yslamyň Injiliň ilkinji kitabyndaky roly bolsa dünýäde her bir adamyň elini Yslama garşy bir ýere jemlemekdir; ol Ysmagyl hökmünde şekillendirilýär.
Rebbiň perişdesi oňa şeýle diýdi: Ine, sen göwrelisiň, bir ogul dograrsyň we onuň adyny Ysmagyl goýarsyň; çünki Reb seniň görgiňi eşitdi. Ol bolsa ýabany bir adam bolar; onuň eli her bir adama garşy, her bir adamyň eli hem oňa garşy bolar; ol ähli doganlarynyň öňünde mesgen tutar. Gelip çykyş 16:11, 12.
“Gol” sözi nyşan hökmünde, ähli Mukaddes Kitap nyşanlary ýaly, ulanylan baglanyşygyna görä birden köp many aňladyp biler. Mukaddes Kitabyň pygamberliklerinde nyşan hökmünde “gol”, esasan, uruş nyşanydyr. “Ýabany adam” diýip terjime edilen ýewreý sözi, ýabany arap eşegi üçin ulanylýan sözdür; bu bolsa birnäçe möhüm pygamberlik manylaryny özünde jemleýär, şolaryň biri-de arap eşeginiň at ýaly Haýwanlaryň Equidae maşgalasyna degişli bolmagydyr. Ylham kitabyň dokuzynjy babynda, şeýle hem Habakugyň iki mukaddes çyzgysynda-da (1843 we 1850-nji ýyllaryň pioner çyzgylarynda), at üç ahuň Yslam tarapyndan görkezilen urşunyň nyşany hökmünde ulanylýar. Yslamyň ilkinji we soňky gezek agzalşy, ýagny Gelip çykyş kitabynda we Ylham kitabynda görkezilişi, Yslamy Equidae maşgalasynyň nyşany (eşek ýa-da at) bilen baglanyşdyrýar, we olaryň ikisi-de Yslamyň wezipesiniň “her bir adama” (milletlere) uruş getirmekdigini aýratyn nygtaýar.
Ylham kitabynda, DOKUZYNJY bapda, ON BIRINJI aýatda, Yslamyň häsiýeti kesgitlenýär, çünki pygamberlik dilinde häsiýet at arkaly beýan edilýär. Yslamyň üstünden höküm sürýän patyşa berlen at Yradylyş kitabynda Yslama edilen ilkinji salgylanmany şöhlelendirýär; ol ýerde Ysmagylanyň häsiýetiniň ýa-da ruhunyň “ähli doganlarynyň huzurynda ýaşajakdygy” ýazylgydyr. Bütin Yslamyň üstünden höküm sürýän patyşa, eli “her bir adama garşy” bolan Ysmagylanyň ruhudyr (olaryň patyşasy).
Olaryň öz üstlerinden patyşasy bardy; ol düýpsüz çuňlugyň perişdesidir. Onuň ady ýewreý dilinde Abaddon, grek dilinde bolsa Apollyon diýilýär. Ylham 9:11.
Köne Ähtde, ýewreý dili arkaly görkezilýän bolsun, ýa-da Täze Ähtde, grek dili arkaly görkezilýän bolsun, yslam dinine eýerýänleriň üstünden höküm sürýän häsiýet Abaddon ýa-da Apollyon hökmünde tanadylýar; bu sözleriň ikisi-de “ölüm we ýok ediliş” diýmegi aňladýar. Ölüm we ýok ediliş — Köne Ähtde bolsun ýa-da Täze Ähtde bolsun, yslamyň häsiýetidir. Eşek ýa-da at nyşany bilen baglanyşyklylykda, yslama eýerýän her bir adamyň içinde höküm sürýän ruhuň aýratyn häsiýetleri hem Yslama degişli ilkinji, hem-de soňky salgylanmalaryň düzüm bölekleridir. Bu iki pygamberlik häsiýeti Alfa bilen Omeganyň möhürini göterýär. Uýa Waýt ýüz kyrk dört müňi ýaşaýşa getirýän habary üçünji perişdäniň kuwwatly goşuny hökmünde kesgitlände, ol aşakdakylary aýdýar:
“Perişdeler dört şemaly tutup durlar, olar bütin ýeriň ýüzi boýunça zyýan we ölüm getirip, öz ýolunda weýrançylyk saçmak üçin azat bolup atylmaga ymtylýan gaharly bir at hökmünde şekillendirilendir.
“Biz ebedi dünýäniň hut serhedinde uklap ýatmalymy? Biz kütek, sowuk we öli bolmalymy? Ah, ybadathanalarymyzda Hudaýyň Öz halkyna üflenen Ruhy we demi bolsady, olar aýaklarynyň üstünde durup ýaşardylar. Ýoluň dar, derwezäniň bolsa gysykdygyny görmegimiz gerek. Emma biz şol gysyk derwezeden geçip baranymyzda, onuň giňligi çäksizdir.” Manuscript Releases, volume 20, 217.
Dört yel, yüz kırk dört binin mühürlenmesi sırasında tutulmaktadır; ve bu dört yel, ardında “ölüm ve yıkım” taşıyan “öfkeli bir at”tır. 11 Eylül 2001’de üçüncü vay, peygamberlik tarihine girerek “ölüm ve yıkım” getirdi; böylece, ruhsal görkemli ülkeye “ansızın ve beklenmedik” bir biçimde vurduğunda “ulusları öfkelendirdi.” 7 Ekim 2023’te üçüncü vay, gerçek görkemli ülkeye “ansızın ve beklenmedik” bir biçimde saldırdığında, “ölüm ve yıkım” yolunda ilerlemeyi sürdürdü; böylece “ulusları” daha da “öfkelendirdi.” İlk beklenmedik saldırı, yüz kırk dört binin mühürlenmesi döneminin başlangıcını işaret etti; 7 Ekim 2023’teki son saldırı ise, yüz kırk dört binin mühürlenmesinin sona eriş döneminin yahut “bağlanıp kapatılmasının” başlangıcını işaret etmektedir. Ebedî dünyanın tam eşiğindeyken uyuyalım mı?
Iki mukaddes öňdebaryjy çyzgyda hem birinji we ikinji waýyň yslamy söweş atlarynyň üstünde münüp barýan yslam söweşijileri arkaly şekilli görnüşde görkezilýär. Iki şekiliň ikisinde-de birinji waýyň söweş atynyň üstündäki atly naýza göterýär, ikinji waýy aňladýan atyň üstündäki atly bolsa tüpeň atýar. Bu tapawut Ylham kitabynyň dokuzynjy babynda aýdyň görkezilýär, çünki barut hut ikinji waýyň taryhynda oýlanyp tapylyp, ilkinji gezek söweşde ulanylypdyr. Uriah Smith Ylham kitabynyň dokuzynjy babynyň on ýedinji aýatyndan on dokuzynjy aýatyna çenli bolan bölege düşündiriş berip, aşakdakylary ýazýar:
Bu beýannamanyň birinji bölegi bu atlylaryň daş keşbine degişli bolup biler. Reňki aňladýan nyşan hökmünde ot gyzyl reňki bildirýär; “ot ýaly gyzyl” diýen aňlatma ýygy ulanylýan bir söz öwrümidir; jasinf, ýa-da giatsint, gök reňki; kükürt bolsa sary reňki aňladýar. Bu reňkler bolsa bu söweşijileriň egin-eşiginde örän agdyklyk edipdir; şeýlelikde, bu garaýşa görä, beýannama esasan gyzyl, ýa-da gyrmyzy, gök we sary reňklerden düzülen türk lybasyna takyk laýyk gelýärdi. Atyň kelleleri güýçlerini, gaýduwsyzlygyny we gazabyny görkezmek üçin arslan kelleleri ýaly görünýärdi; şol bir wagtyň özünde, aýadyň soňky bölegi, gürrüňsiz, uruş maksady bilen ulanylýan, şol döwürde diňe ýaňy-ýakynda girizilen ok-däri we otly ýaraglaryň ulanylyşyna degişlidir. Türkler öz otly ýaraglaryny at üstünde atýandyklary sebäpli, uzakdan syn edýän adama ot, tüsse we kükürdiň atlaryň agzyndan çykýandygy ýaly bolup görünýärdi; muny ýanaşykdaky şekil aýdyň görkezýär.
Türkleriň Konstantinopola garşy alyp baran ýörişinde ot açýan ýaraglary ulanandyklary babatda Elliott (Horae Apocalypticae, I tom, 482–484-nji sahypalar) şeýle diýýär:—“Adamlaryň üçden bir böleginiň öldürilmegi, ýagny Konstantinopolyň basylyp alynmagy we onuň netijesi hökmünde grek imperiýasynyň ýok edilmegi, ‘oda, tüssä we kükürde’, ýagny Muhammediň artilleriýasyna we ot açýan ýaraglaryna bagly boldy. Indi onuň Konstantin tarapyndan binýat edilmeginden bäri müň ýüz ýyl we ondan hem köp wagt geçipdi. Şol döwrüň dowamynda gotlar, hunnlar, awarlar, parslar, bolgarlar, sarasenler, ruslar, hatda osmanly türkleriň özleri hem oňa duşmançylykly hüjümler etdiler ýa-da ony gabawa aldylar. Emma berkitmeler olar tarapyndan ýeňip bolmajakdy. Konstantinopol aman galýardy, onuň bilen birlikde grek imperiýasy-da saklanyp gelýärdi. Şonuň üçin Soltan Muhammediň şol päsgelçiligi aradan aýyrjak zady tapmaga alada etmegi düşnüklidir. ‘Konstantinopolyň diwaryny ýykyp biljek derejede uly top guýup bilersiňmi?’—diýip, onuň tarapyna geçip gelen top guýujydan soragy şudy. Şondan soň Adrianopolda guýmahana döredildi, toplar guýuldy, artilleriýa taýýar edildi, we gabaw başlandy.”
“Apokaliptik pygamberlige hemişe huşsuz düşündiriş beriji bolan Gibbonyň, Grek imperiýasynyň iň soňky heläkçiligini beýan edýän täsirli we joşgunly gürrüňinde urşuň bu täze serişdesini öz suratlandyrmasynyň öň hataryna çykarýşy hakykatdan-da belläp geçmäge mynasypdyr. Oňa taýýarlyk hökmünde ol, ‘şora, kükürt we kömür garyndysy’ bolan barudyň ýakynda oýlanyp tapylyşynyň taryhyny berýär; onuň soltanyň Amurat tarapyndan has irki ulanylyşy barada, şeýle hem öň hem aýdylyşy ýaly, Mahomediň Adrianopolda has uly toplary guýdurýan guýmahanasy barada gürrüň edýär; soň bolsa gabawyň öz gidişinde, ‘naýzalaryň we oklaryň ýagşyrylyşynyň tüpeňleriň we toplaryň tüssesi, sesi we ody bilen utgaşandygyny’; ‘türk artilleriýasynyň uzyn hatarynyň diwarlara gönükdirilendigini, on dört batareýanyň birbada iň aňsat ýetilýän ýerlere gürledendigini’; ‘asyrlaryň dowamynda duşmançylykly zorluga garşy durup gelen berkitmeleriň osmanly toplary tarapyndan ähli tarapdan ýumrulandygyny, köp sanly jaýryklaryň açylandygyny we Keramatly Romanus derwezesiniň golaýynda dört diňiň ýer bilen ýegsan edilendigini’; ‘hatlardan, galeralardan we köprüden osmanly artilleriýasy ähli tarapdan gürlände, lageriň we şäheriň, grekleriň we türkleriň diňe Rim imperiýasynyň iň soňky gutulyşy ýa-da heläki bilen dargadyp boljak tüsse buludyna dolanandygyny’; ‘goşa diwarlaryň top bilen haraba üýşmegine öwrülendigini’; we ahyrsoňy türküň ‘jaýryklaryň içinden galyp çykyp,’ ‘Konstantinopoly basyp alandygyny, onuň imperiýasynyň agdarylandygyny we onuň dininiň musulman ýeňijiler tarapyndan tozana basylandygyny’ suratlandyrýar. Men muny aýdýaryn: Gibbonyň şäheriň alynmagyny, şeýlelik bilen imperiýanyň ýok edilmegini, osmanly artilleriýasyna nähili anyk we täsirli degişli edýändigini synlamak hakykatdan-da belläp geçmäge mynasypdyr. Çünki bu, biziň pygamberligimiziň sözlerine düşündirişden başga näme? ‘Şol üç zat arkaly adamlaryň üçden biri öldürildi, olaryň agyzlaryndan çykýan oduň, tüssäniň we kükürdiň arkaly.’”
“‘18-NJY Aýat. Şol üçüniň üsti bilen adamlaryň üçden biri öldürüldi: olaryň agyzlaryndan çykýan ot, tüsse we kükürt arkaly. 19. Çünki olaryň güýji agyzlaryndadyr we guýruklaryndadyr; sebäbi olaryň guýruklary ýylana meňzeýärdi, kelleleri bardy, we şolar bilen zyýan ýetirýärler.’”
“Bu aýatlar girizilen urşuň täze usulynyň ölüm getiriji täsirini beýan edýär. Hut şu serişdeler — barut, ýaraglar we toplar — arkaly Konstantinopol ahyrsoňy ýeňildi we türkleriň eline berildi.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 510–514.
Üçünji hasrat baradaky öwrenişi indiki makalada dowam etdireris.
Men geçen gije ukusymdan oyandym, akylymda agyr bir ýük bardy. Men dogan-garyndaşlarymyza we uýalarymyza ýüzlenip bir habary ýetirýärdim, ol bolsa Mukaddes Ruhuň kabul edilişi hem-de onuň ynsan serişdeleri arkaly işleyşi babatda ýalňyş nazaryýetleri wagyz edýän käbir adamlaryň işi hakynda duýduryş we görkezme habarydy.
Maňa 1844-nji ýylda wagtyň geçip gitmeginden soň ýüzbe-ýüz bolmaga çagyrylan fanatizme meňzeş bir fanatizmiň habaryň soňky günlerinde biziň aramyza ýene-de girjekdigi we bu ýamanlyga ilkinji tejribelerimizde nähili aýgytly garşy duran bolsak, häzir hem edil şonuň ýaly aýgytly garşy durmalydygymyz görkezildi.
“Biz beýik we dabaraly wakalaryň bosagasynda durus. Pygamberlikler ýerine ýetýär. Jennetiň kitaplarynda geň hem-de wakalara baý taryh ýazylýar — hut Hudaýyň beýik gününden az salym öň bolup geçjekdigi yglan edilen wakalar. Dünýäde hemme zat durnuksyz ýagdaýdadyr. Milletler gaharly, urşa uly taýýarlyklar görülýär. Millet millete garşy, patyşalyk patyşalyga garşy hyýal edýär. Hudaýyň beýik güni örän çalt ýakynlaşýar. Emma milletler uruş we gan dökmek üçin öz güýçlerini toplap durkalar-da, perişdelere berlen buýruk henizem güýjündedir: Hudaýyň hyzmatkärleri maňlaýlaryna möhürlenýänçä, olar dört ýeli saklasynlar.” Selected Messages, book 1, 221.