Hudaý oglan bilen boldy; ol ösdi, çölde ýaşady we ýaýçy boldy. Gelip çykyş 21:20.
Ysmagyl söweşijiligiň nyşany bolan bir okçy boldy, hem-de bu Rim babatynda amala aşyrylýan ýerine ýetiriji höküm-suduň nyşanydyr.
Wawildan we Babil ýurdundan gaçyp gutulanlaryň sesi, Reb Hudaýymyzyň aryny, Onuň ybadathanasynyň aryny Sionda yglan etmek üçindir. Babeliň garşysyna okçylary ýygnaň: eý, ýaýy çekýänleriňiz, hemmäňiz onuň töwereginde düşelge guruň; ondan hiç kim gaçyp gutulmasyn. Eden işine görä onuň jezasyny beriň; onuň eden ähli zatlaryna görä oňa-da şony ediň. Çünki ol Rebbe, Ysraýylyň Mukaddesine garşy tekepbirlik etdi. Ýermeýa 50:28, 29.
Ýaýçylar Wawilony eden işine görä jezalandyrýarlar, we şol jeza ýakyn wagtda çykjak ýekşenbe kanunynda, Ylham kitabynyň on sekizinji babyndaky ikinji ses bilen, Wawilonyň yzygiderli ýerine ýetirilýän höküminiň başlaýan ýerinde başlanýar.
Soňra men asmandan başga bir sesi eşitdim; ol şeýle diýýärdi: «Ey halkym, ondan çykyň, onuň günälerine şärik bolmazlygyňyz we onuň belalaryndan paý almazlygyňyz üçin. Çünki onuň günäleri asmana çenli ýetdi, Hudaý bolsa onuň etmişlerini ýatlady. Size nähili gaýtaran bolsa, oňa hem şonuň ýaly gaýtaryň; onuň işlerine görä oňa iki esse beriň: onuň dolduran käsesinde oňa iki esse dolduryň. Ol özüni nähili şöhratlandyryp, nepis ýaşaýyş süren bolsa, oňa şonça-da azap we hasrat beriň; çünki ol öz ýüreginde: Men şa zenany bolup otyryn, dul däl, asla hasrat görmerin, diýýär». Ylham 18:4–7.
Ysmaýyl we onuň ejesi Hagar ilkinji doglanlygyň miras hukugyny almakdan mahrum edildi we kowulyp çykaryldy. Şeýlelikde, göriplik Yslamyň pygamberlik taýdan hereketlendiriji sebäbine, uruş bolsa olaryň pygamberlik taýdan meşgulýetine öwrüldi. Ilkinji agzalyşda Sarah tarapyndan Ysmaýyla we onuň ejesine salnan çäklendirme görkezilýär; olaryň “çäklendirilmegi” bolsa Hudaýyň Sözüniň bütin dowamynda we taryhyň içinden geçip, Yslamyň esasy pygamberlik aýratynlygyna öwrüldi. Ysmaýylyň nesilleri her bir adama garşy eli bolan wagşy adamlar bolmalydylar, olaryň bu wagşy häsiýeti bolsa atlar maşgalasyna degişli ýabany arap eşegi bilen beýan edilýär. Şeýlelikde, birinji we ikinji betbagtçylyklardaky yslam urşy gaharly atlara münüp barýan söweşijiler hökmünde şekillendirilýär.
Yslam ahyrky ýagşyň habarydyr, şonuň üç hasratyň üç aýratyn pygamberlik ugry hökmünde görkezilmegi örän ýerliklidir, çünki ahyrky ýagşyň usulyýeti “setir üstüne setir”dir. Ilkinji iki ugruň pygamberlik aýratynlyklary bir ýere getirilende, olar üçünji hasratyň ugruny döredýärler. Bu üç pygamberlik ugrunyň hemmesi ýüz kyrk dört müňüň möhürleniş döwrüni şöhlelendirýär. Şol üç ugur ahyrky ýagşyň dökülip başlan döwrüni görkezýär, çünki ahyrky ýagyş üçünji Hasrat 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda gelende sepip başlady.
“Soňky ýagyş Hudaýyň halkynyň üstüne ýagmalydyr. Gudratly bir perişde asmandan inmelidir, bütin ýer ýüzi hem onuň şöhraty bilen ýagtylandyrylmalydyr.” Review and Herald, 1891-nji ýylyň 21-nji apreli.
Möhürlemegiň döwri, 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda başlap, 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda üçünji perişdäniň gelmegi bilen tamamlanan döwür arkaly hem şekillendirildi. Şol wagt aralygy Habakuk kitabynyň ikinji babynda hem şekillendirilipdi. Milleritleriň taryhy Habakuk kitabynyň ikinji babynda ýazylanlary ýerine ýetirdi; şeýle etmek bilen-de, ol 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda perişdäniň inişi bilen başlap, 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda üçünji perişdäniň gelmegi bilen tamamlandy.
Habakkuk pygamberiň ikinji baby görnüşiň ahyrynda şol görnüşiň “geplejekdigini” görkezýär. Ylham kitabynyň onunjy baby, üçünji aýatynda perişde güýçli ses bilen gygyryp (gepläp), 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda bolsa şol bir perişde “wagt indi bolmaz” diýip ant içdi (gepledi). Habakkugyň ikinji babyndaky birinji aýatda aýdylýan gözegçi 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda ýerleşýär, çünki hut şol wagtda gözegçiler seslerini galdyrýarlar.
1888-nji ýylyň gozgalaňynda, hanym Waýt tarapyndan ýer ýüzüni Öz şöhraty bilen ýagtyltmaly bolan Ylham on sekizinji bapdaky perişdäni aňladýar diýlip görkezilen şol wakada, gözegçiler (Jones we Waggoner) Hudaýyň halkyna olaryň ýazygyny görkezmek üçin öz “seslerini” surnaý dek göterdiler, çünki olaryň habary Laodikýa berlen habardy. 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda, 1888-nji ýylyň taryhy bilen nusgalanan şol wagtda, Reb Öz ahyrky gün halkyny Ýeremiýanyň gadymy ýollaryna yzyna alyp bardy; ol ýerde gözegçilere gulak asylmady. Perişdäniň inişi gözegçileriň pygamberlik taýdan gelip ýetmegini alamatlandyrýar.
1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda gelen “ses” gözegçiler arkaly ýetirildi, we Ýermeýa öz lapykeçliginden soňra imanyna we Hudaýa bolan ynamyna gaýdyp gelse, Hudaýyň agzy boljakdygy aýdyldy. Ygtyýarly wagty gijigen görnüş ahyrsoňy 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda gelende, ol “gepledi”. Milleritleriň taryhynda ýerine ýeten Habakkuk kitabynyň ikinji bapynyň döwri ýüz kyrk dört müňüň möhürleniş döwrüni şekillendirýär.
1840-njy ýylyň 11-nji awgustyndan 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna çenli bolan döwrüň soňky ýagşyň dökülýän döwri bolan ýüz kyrk dört müňüň möhürlenmegini şekillendirýändigini ykrar etmek zerurdyr. Bu zerurdyr, çünki soňky ýagşyň habary “setir üstüne setir” usulyýeti arkaly tanalmalydyr. Ýüz kyrk dört müňüň möhürlenmegi bolan şol aýratyn döwür pygamberlik setirlerinde gaýtalap görkezilýär, we bu Habakkukyň ikinji babynda-da şeýle bolup, ony White uýamyz Millerçi taryhynda amala aşan diýip gönüden-göni kesgitleýär. Ol şeýle hem Millerçi taryhynyň ýüz kyrk dört müňüň taryhynda gaýtalanýandygyny gaýta-gaýta öwredýär.
“Olar ikinji gelişiň wagtyna degişli hasap eden pygamberlikler bilen örülen bu öwüt-ündewler olaryň näbellilik we garaşma ýagdaýyna aýratyn laýyk gelýärdi hem-de olary, häzirki wagtda düşünjelerine garaňky bolup görünýän zadyň öz wagty gelende aýdyň ediljekdigine iman edip, sabyr bilen garaşmaga höweslendirýärdi.
Bu pygamberlikleriň arasynda Habakkuk 2:1–4-de aýdylan şuny hem bardy: “Men öz garawul ýerimde duraryn, minara çykaryn we Ol maňa näme diýjekdigini, hem käýinç alanymda näme jogap berjegimi görmek üçin serederin. Reb maňa jogap berdi-de, şeýle diýdi: Görnüşi ýaz, ony tagtalarda aýdyň et, ony okaýan ylgap bilsin. Çünki bu görnüş heniz bellenen wagt üçindir; emma ahyrynda ol gürlär we ýalan çykmaz. Eger gijä galýan ýaly bolsa-da, oňa garaş; çünki ol hökman geler, gijikmez. Ine, tekepbirleneniň kalby onda dogry däl; emma adyl öz imany bilen ýaşar.”
1842-nji ýylyň özünde, bu pygamberlikde berlen: “görünişi ýaz, ony tagtalarda aýdyň et, ony okaýan ylgap bilsin” diýen görkezme Çarlz Fiçiň Danyýel bilen Ylham kitabyndaky görnüşleri düşündirmek üçin bir pygamberlik çyzgysyny taýýarlamagyna itergi beripdi. Bu çyzgynyň neşir edilmegi Habakuka berlen buýrugyň ýerine ýetirilmegi hökmünde kabul edildi. Şeýle-de bolsa, şol wagtda hiç kim şol bir pygamberlikde görnüşiň amala aşmagynda göze ilýän bir gijikmäniň — bir garaşma wagtynyň — hem görkezilýändigini duýmady. Umytsyzlykdan soň bu ýazgy örän möhüm bolup göründi: “Çünki görnüş heniz bellenen wagt üçindir, emma ahyrda ol sözlär we ýalan sözlemez; gijä galan ýaly bolsa-da, oňa garaş, çünki ol hökman geler, gijä galmaz.... Dogruçyl öz imany bilen ýaşar.”
Hezekiýeliň pygamberliginiň bir bölegi hem imanlylar üçin güýç we teselli çeşmesi boldy: “Rebbiň sözi maňa gelip şeýle diýdi: Ynsan ogly, Ysraýyl ülkesinde: Günler uzaýar, her bir görüş puja çykýar, diýlip aýdylýan bu nakyl nämedir? Şonuň üçin olara aýt: Hökmürowan Reb şeýle diýýär.... Günler golaýlady, her bir görüşiň amala aşmagy hem.... Men gürlärin, Meniň aýdýan sözüm ýerine ýeter; ol indi gaýra goýulmaz.” “Ysraýyl öýi: Onuň görýän görüşi köp günlerden soňky döwür üçindir, ol uzak wagtlar hakda pygamberlik edýär, diýýär. Şonuň üçin olara aýt: Hökmürowan Reb şeýle diýýär; Indi Meniň sözlerimden hiç biri-de gaýra goýulmaz, eýsem Meniň aýdan sözüm ýerine ýetiriler.” Hezekiýel 12:21–25, 27, 28.” Beýik göreş, 391–393.
Milleritler özlerini diňe on gyzyň tymsalyny we Habakkuk pygamberiň kitabynyň ikinji babyndaky pygamberligi berjaý edýänler hökmünde görmän, eýsem şol pygamberlikleri berjaý edýän taryhlarynyň Hut Ezekieliň hem şol bir taryhy — “her bir görnüşiň täsiriniň” amala aşjak taryhyny — kesgitleýändigini görmäge hem ugrukdyryldylar. Ýüz kyrk dört müňüň möhürlenmegini aňladýan taryh ugry hut her bir görnüşiň täsiriniň amala aşýan ýeridir!
Soňky ýagşyň döwrüni we ýüz kyrk dört müňüň möhürlenmegini aňladýan çyzyklar, pygamberlik taryhynyň hemişe Alfa bilen Omeganyň gol belgisini göterýändigini berkitmek üçin bir ýere getirilýär.
Milleritleriň taryhy Ylham kitaby onunjy bapdaky perişdäniň sesi bilen başlanýar we şol bir ses bilen tamamlanýar. 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabry Ylham kitabynyň on sekizinji bapdaky ilkinji ses bilen başlanýar we Ylham kitabynyň on sekizinji bapdaky ikinji ses bilen tamamlanýar. Habakkuk pygamberiň ikinji baby garawullaryň sesi bilen başlanýar we Ýeremiýanyň garawulynyň sesi bilen tamamlanýar. Birinji waý Muhammet bilen başlanýar we Muhammet II bilen tamamlanýar. Ikinji waý Yslamyň dört perişdesiniň boşadylmagy bilen başlanýar we Yslamyň saklanyp galmagy bilen tamamlanýar.
Soňky ýagyş bolan usulýet Işaýanyň “setir üstüne setir” usulýetidir, we soňky ýagşyň habaryny tanamak we berkitmek üçin birleşdirilýän setirler hemişe Alfa bilen Omeganyň möhürini özünde saklaýar. Ylhamyň dokuzynjy babyndaky birinji hasrat Muhammet bilen başlanýar we Muhammet II bilen tamamlanýar. Bu döwür urşuň iki görnüşine bölünýär: birinjisi, Abubekr bilen çynlakaý başlanan Rime garşy tertipsiz hüjümler, ondan soň bolsa Yslamyň ilkinji guramaçylykly urşunyň amala aşyrylan ýüz elli ýyllyk döwri.
Bir ýüz elli ýyl “bäş aý” diýen wagt pygamberligi arkaly görkezilýär. Ikinji hasrat hem üç ýüz togsan bir ýyl on bäş gün bolan bir wagt pygamberligine eýedir. Şonuň üçin, birinji we ikinji hasratlaryň pygamberlik gurluşy ahyry başlangyç bilen baglanyşdyrýandygy sebäpli, onda möhürleniş bilen belli bir wagt döwrüniň arasynda bir bölünişik bar. Möhürleniş işi birinji hasradyň taryhynyň başynda görkezilýär, we ol ikinji hasradyň ahyrynda görkezilýär.
Dördünji aýatyň möhürlenmesinden soň, birinji “waýda”, “bäş aý” (ýüz elli ýyl) gelýär. Bäş aý iki gezek görkezilýär: bir gezek bäşinji aýatda, ýene-de onunjy aýatda. Ikinji “waýda” 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyndan 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna çenli bolan möhürleniş işinden öň gelýän zat, on bäşinji aýatdaky “sagat, gün, aý we ýyl” (üç ýüz togsan bir ýyl we on bäş gün) baradaky pygamberlikdir. Üznüksiz bir hatarda birleşdirilip, bäşinji we altynjy surnaýlar möhürleniş işiniň bir mysaly bilen başlanýar we tamamlanýar.
Iki çyzyk hökmünde, “çyzyk üstüne çyzyk” görnüşinde ulanylanda, olar Muhammet Birinji we Muhammet Ikinji bilen alamatlanan başlangyjy we soňy kesgitleýärler. “Çyzyk üstüne çyzyk” hökmünde, olar her bir çyzykda iki aýratyn döwri kesgitleýärler; munuň sebäbi bolsa her bir çyzygyň wagt pygamberligini özünde saklamagydyr. Birinji hasradyň taryhynda, Yslam Rime “zeper ýetirmeli”di, ikinji hasratda bolsa, ol Rimi “öldürmeli”di. Birinji hasrat naýzalaryň, gylyçlaryň we oklaryň urşy bolupdy, ikinji hasrat bolsa ýarag serişdesi hökmünde ok-därini girizdi.
“10-njy aýat. Olar çayanlara meňzeş guýruklara eýediler, guýruklarynda bolsa iňňeler bardy; olaryň adamlara zyýan ýetirmäge bolan güýji bäş aýa çenlidi. 11-nji aýat. Olar öz üstlerinden höküm sürýän bir patyşa eýediler; ol düýpsüz çuňlugyň perişdesidir. Onuň ady ýewreý dilinde Abaddon, grek dilinde bolsa onuň ady Apollyondyr.
“Şu wagta çenli Kit bize ilkinji bäş surnaýyň ýaňlanmagynyň mysallaryny berdi. Emma indi biz ondan hoşlaşyp, şu ýerde girizilen pygamberligiň täze aýratynlygynyň, ýagny pygamberlik döwürleriniň ulanylyşyna geçmelidiris.
“Olaryň güýji bäş aýlap adamlara zyýan ýetirmekdi.—1. Şeýle sorag ýüze çykýar: olar bäş aýlap haýsy adamlara zyýan ýetirmelidiler?—Şübhesiz, soňra öldürmeli bolan şol bir adamlaryna (15-nji aýata serediň); ‘adamlaryň üçden biri’, ýa-da Rim imperiýasynyň üçden biri,—onuň grek bölümi.
“2. Olar öz jebir beriji işlerine haçan başlamalydylar? Bu soraga 11-nji aýat jogap berýär.
“(1) ‘Olaryň üstünde bir patyşasy bardy.’ Muhammetiň ölüminden başlap, on üçünji asyryň ahyryna golaý wagta çenli, muhammetanlar birnäçe ýolbaşçylaryň golastynda dürli toparlara bölünipdiler, olara hemmesine uzap ýetýän umumy raýat hökümeti ýokdy. On üçünji asyryň ahyryna golaý Osman soňralar Osmanly hökümeti ýa-da imperiýasy diýlip tanalan bir hökümeti esaslandyrdy; bu hökümet ösüp, ähli esasy muhammetan taýpalaryna çenli ýaýrady hem-de olary bir beýik monarhiýa içinde birleşdirdi.
“(2) Patyşanyň häsiýeti. ‘Çuň düýbü ýok çukuryň perişdesi bolan.’ Perişde bir habarçyny, bir hyzmatkäri aňladýar; ol gowy-da bolup biler, erbet-de, hem-de hemişe ruhy barlyk bolmaýar. ‘Çuň düýbü ýok çukuryň perişdesi,’ ýa-da ol açylanda şol ýerden çykan diniň baş hyzmatkäri. Şol din Muhammetçilikdir, soltandyr onuň baş hyzmatkäri. ‘Soltan, ýa-da oňa birmeňzeş derejede berilýän at bilen Beýik Seňýor, şol bir wagtda iň ýokary Halyf, ýa-da baş ruhany hem bolup, öz şahsyýetinde iň beýik ruhy mertebäni iň ýokary dünýewi häkimiýet bilen birleşdirýär.’—World As It Is, 361-nji sah.”
“(3) Onuň ady. Ýewreý dilinde — ‘Abaddon’, ýagny ýok ediji; grek dilinde — ‘Apollyon’, ýagny ýok edýän ýa-da weýran ediji. Iki dürli dilde iki dürli adynyň bolmagy, görkezilmek islenýäniň şol häkimiýetiň adyndan däl-de, häsiýetindendigini aýdyň görkezýär. Şeýle bolsa, iki dilde-de beýan edilişi ýaly, ol ýok edijidir. Osmanly hökümetiniň häsiýeti hem hemişe şeýledi.”
“Ýöne Osman grek imperiýasyna ilkinji hüjümini haçan etdi? — Gibbonyň, Decline and Fall, we ş.m. eserine görä, ‘Osman ilkinji gezek Nikomediýanyň çägine 1299-njy ýylyň 27-nji iýulynda girdi.’”
Käbir ýazyjylaryň hasaplamalary döwrüň Osman imperiýasynyň düýbüniň tutulmagy bilen başlanmalydygy baradaky çaklamanyň üstünde gurlupdyr; emma bu, gürrüňsiz, ýalňyşlykdyr; çünki olaryň diňe öz üstlerinden patyşasy bolmaly däldi, eýsem olar bäş aýlap adamlary jebir-jepa salmalydylar. Emma jebir-jepanyň döwri jebir-jepa salyjylaryň ilkinji hüjüminden öň başlanyp bilmezdi; bu bolsa, ýokarda aýdylyşy ýaly, 1299-njy ýylyň 27-nji iýuly bolupdy.
Aşakda gelýän hasaplama, şu başlangyç nokadyna esaslanyp, J. Litch tarapyndan 1838-nji ýylda çap edilen “Mesihiň Ikinji Gelişi” we ş.m. atly eserde edilipdir we neşir edilipdir.
“‘Olaryň güýji adamlara bäş aý zyýan ýetirmek üçindi.’ Ine, olaryň ygtyýary şu çäge çenli uzalýardy: yzygiderli talaňçylyklar arkaly azap bermäge, emma syýasy taýdan olary öldürmäge däl. ‘Bäş aý,’ her aýy otuz gün hasap edeniňde, bize ýüz elli gün berýär; bu günler simwolik bolansoň, ýüz elli ýyly aňladýar. 1299-njy ýylyň 27-nji iýulyndan başlananda, ýüz elli ýyl 1449-njy ýyla çenli ýetýär. Şol döwrüň tutuş dowamynda türkler Grek imperiýasy bilen tas üznüksiz söweş alyp bardylar, emma muňa garamazdan ony basyp alyp bilmediler. Olar grek welaýatlarynyň birnäçesini eýeläp, elde sakladylar, ýöne muňa garamazdan Konstantinopolda grek garaşsyzlygy saklanyp galdy. Emma 1449-njy ýylda, ýüz elli ýylyň soňunda, bir özgeriş boldy; onuň taryhy indiki surnaýyň astynda tapylar.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 505–507.
Uriýa Smit ýüz elli ýylyň hasabyny Joşaýa Liçiň hasaplamasyna salgylanýar; bu möhlet tamamlananda, ol indiki Surnaýdaky üç ýüz togsan bir ýyl we on bäş günlük pygamberlik üçin başlangyç nokady aňladýar. Liçiň özara bagly bu iki wagt pygamberligi baradaky öňünden aýdyşy hakynda Uayt uýamyz şeýle ýazyp galdyrdy:
“1840-njy ýylda pygamberligiň ýene bir ajaýyp ýerine ýetmesi giňden gyzyklanma döretdi. Ondan iki ýyl öň, ikinji gelşi wagyz edýän öňdebaryjy ruhanylaryň biri bolan Josia Litch Osman imperiýasynyň ýykyljakdygyny öňünden aýdyp, Ylham 9 babynyň düşündirişini neşir edipdi. Onuň hasaplamalaryna görä, bu güýç 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda... agdarylmaly idi, şonda Konstantinopoldaky Osman häkimiýetiniň döwülmegine garaşmak bolar. ‘Munuň hem şeýle boljakdygyna ynanýaryn’.”
“Takyk bellenen wagtynda Türkiýe öz ilçileri arkaly Ýewropanyň soýuzdaş döwletleriniň goragyny kabul etdi we şeýlelik bilen özüni hristian milletleriniň gözegçiliginiň astyna goýdy. Bu waka pygamberligiň öňünden aýdanyny takyk ýerine ýetirdi. Bu ýagdaý mälim bolanda, köp sanly adam Milleriň we onuň ýaranlarynyň kabul eden pygamberlik düşündiriş ýörelgeleriniň dogrudygyna ynandy, hem-de geliş hereketine täsin bir itergi berildi. Bilimli we abraýly adamlar Miller bilen birleşip, hem onuň garaýyşlaryny wagyz etmekde, hem-de neşir etmekde oňa goşuldylar, we 1840-dan 1844-e çenli bu iş çalt ýaýrady.” The Great Controversy, 334, 335.
Birinji we ikinji hasrat biri-biri bilen baglanyşykly iki wagt pygamberligi arkaly özara baglanyşandyr. Birinji hasrat, möhürlenmegiň bir şekillendirmesi bilen başlanýar, ikinji hasrat bolsa 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyndan 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda ýedinji surnaýyň ýaňlanmagyna çenli bolan taryh bilen tamamlanýar; bu hem möhürlenmegiň bir şekillendirmesidir. Başlangyç bilen ahyr “Alfa we Omega”-nyň goluny göterýär, çünki Mesihiň ähti bir hepde üçin berkiden taryhydaky ýaly, bu döwür iki bölege bölünendir. Birinji döwür ilkinji Muhammet bilen başlanýar we ikinji Muhammet bilen tamamlanýar. Ikinji döwür “Hudaýyň öňündäki altyn gurbanlyk sypasynyň dört şahasynyň arasyndan gelen bir ses” bilen başlanýar we ol Mesihiň “asmanlary hem olardaky zatlary, ýeri hem ondaky zatlary, deňzi hem ondaky zatlary ýaradan, ebedilik ýaşaýan tarapyndan ant edip, mundan beýläk wagt bolmaz” diýip ant içýän “sesi” bilen tamamlanýar.
Biz bu barlagy indiki makalada dowam etdireris.
«Şeýtan Hudaýyň halkynyň geçmişdäki beýik ýolagçylygynyň taryhy babatda şübhe döretmek üçin akylda oýarap bilýän islendik soragy, onuň şeýtany beýikligini hoşal eder we Hudaýa garşy ýazykdyr. Rebbiň gudrat bilen we beýik şöhrat bilen dünýämize ýakyn wagtda geljekdigi baradaky hoş habar hakykatdyr, we 1840-njy ýylda onuň yglan edilmeginde köp sesler göterildi». Manuscript Releases, 9-njy jilt, 134.