Günüň, Aýyň we ýyldyzlaryň aňladýan alamatlarynyň berjaý bolşy taryhçylar, Adwentizmiň öňdebaryjylary hem-de Uayt uýanyň ýazgylary arkaly giňişleýin beýan edildi. Isa tarapyndan aýdylan alamatlaryň käbiri beýlekiler ýaly giňden mälim däldir. Az sanly adam “ýerdäki” “milletleriň gaýgy-gussasynyň” anyk bir berjaý bolşunyň bolandygyny ykrar edýär. Olar “asmanyň güýçleriniň” sarsdyrylmagynyň nyşanynyň, ýeriň güýçleriniň sarsdyrylmagynyň aňladýan manysyndan tapawutlylykda, nämäni aňladýandygyny aýdyň düşünmeýärler. Şeýle hem Laodikeýadaky az sanly adwentist “bulutda gelýän Ynsan Oglunyň” “gelmeginiň” Millerçi taryhynda berjaý bolandygyna düşünýär.
Mesihiň gelmeginiň anyk güni we sagady aýan edilmedi. Halasgär Öz şägirtlerine Özüniň ikinji gezek zühur etjek sagadyny Özüniň-de mälim edip bilmejekdigini aýtdy. Emma Ol Öz gelmeginiň golaýdygyny olaryň bilip bilmegi üçin käbir wakalary agzap geçdi. «Günde, Aýda we ýyldyzlarda alamatlar bolar» diýip, Ol aýtdy. «Gün garalar, Aý öz ýagtysyny bermez, gökdäki ýyldyzlar hem gaçar». Ýer ýüzünde bolsa, diýip Ol aýtdy, «milletleriň gam-gussasy we çykalgasyzlygy bolar; deňiz bilen tolkunlar gümmürdär; adamlaryň ýürekleri gorkudan we ýer ýüzüne geljek zatlara garaşmakdan ysgyndan gaçar».
«“Şonda olar güýjüň we beýik şöhratyň bilen asmanyň bulutlarynda gelýän Ynsan Ogluny görerler. Ol beýik surnaý sesiniň bilen Öz perişdelerini iberer, olar bolsa Onuň saýlananlaryny dört ýelden, asmanyň bir ujundan beýlekisine çenli ýygnarlar.”»
Günde, aýda we ýyldyzlarda bolan alamatlar ýerine ýetdi. Şol wagtdan bäri ýer titremeleri, tupanlar, deňiz joşmalary, ýokanç keseller we açlyk köpelip gitdi. Ot we sil arkaly bolýan iň aýylganç weýrançylyklar yzly-yzyna, gysga aralyk bilen dowam edýär. Hepdeden hepde bolup geçýän elhenç betbagtçylyklar bize çynlakaý duýduryş äheňinde seslenip, soňuň golaýdygyny, ýakynda hökmany suratda uly hem aýgytly bir zadyň bolup geçmelidigini yglan edýär.
“Synag möhleti indi kän uzak dowam etmez. Hudaý indi Öz saklaýjy elini ýer ýüzünden yzyna çekýär. Ol uzak wagtlap Öz Mukaddes Ruhunyň hyzmaty arkaly erkeklere we aýallara ýüzlenip geldi; emma olar bu çagyryşa gulak asmadylar. Indi bolsa Ol Öz hökümleri arkaly Öz halkyna-da, dünýä hem ýüzlenýär. Bu hökümleriň wagty, henize çenli hakykaty öwrenmäge mümkinçilik almadyk adamlar üçin rehim wagtydyr. Reb olara mähir bilen sereder. Onuň rehimli ýüregi herekete gelendir; Onuň eli halas etmek üçin henizem uzalyp dur. Şu soňky günlerde hakykaty ilkinji gezek eşidjek köp sanly adam howpsuzlyk agylyna kabul ediler.” Review and Herald, November 22, 1906.
Millerçileriň taryhy soňky günlerde harpy-harpyna çenli gaýtalanýar. Birinji perişdäniň gelşini we taryhyny alamatlandyran “alamatlar” üçünji perişdäniň gelşini we taryhyny alamatlandyrýan “alamatlaryň” nusgasy bolup hyzmat edýär. Mukaddes ähli özgertme hereketleri soňky günlerde üçünji perişdäniň hereketi bilen ugurdaşdyr.
Ýerdäki Hudaýyň işi, her bir beýik özgertme ýa-da dini hereketde, asyrdan asyra, täsin bir meňzeşligi ýüze çykarýar. Hudaýyň adamlar bilen alyp barýan işiniň ýörelgeleri hemişe birdir. Häzirki döwrüň möhüm hereketleriniň geçmişdäki hereketlerde öz meňzeşi bar, we öňki asyrlardaky ybadathananyň tejribesi biziň öz döwrümiz üçin örän gymmatly sapaklary öz içine alýar.” The Great Controversy, 343.
Ylhamat kitaby on sekizinji bapdaky gudratly perişde arkaly görkezilen taryh — üçünji perişdäniň taryhydyr; we üçünji perişde arkaly görkezilen taryh, Millerit taryhyndaky birinji we ikinji perişdeleriň taryhy bilen ugurdaş dowam edýär.
Hudaý Wahýy 14-däki habarlara pygamberlik hatarynda öz ornuny berdi, olaryň işi bolsa bu ýeriň taryhy tamamlanýança bes edilmeli däldir. Birinji we ikinji perişdäniň habarlary şu wagt üçin hem heniz hakykatdyr we ondan soň gelýäni bilen ugurdaş dowam etmelidir. Üçünji perişde öz duýduryşyny belent ses bilen yglan edýär. “Bulardan soň,” diýip Ýahýa aýtdy, “men başga bir perişdäniň asmandan inýändigini gördüm; onuň uly güýji bardy, ýer bolsa onuň şöhraty bilen ýagtyldy.” Bu ýagtylykda üç habaryň hemmesiniň nury birleşendir. The 1888 Materials, 803, 804.
Birinji we ikinji perişdeleriň işi, üçünji perişdäniň işi bilen ugurdaş bolşy ýaly, on gyzyň tymsalynda hem görkezilýär.
“Men köplenç on gyzyň tymsaly bilen baglanyşdyrylýaryn; olaryň bäşi paýhasly, bäşi bolsa akylsyzdy. Bu tymsal sözüň doly manysynda ýerine ýetirilipdir we ýerine ýetiriler, çünki onuň hut şu döwre degişli aýratyn ulanylyşy bardyr, hem-de ol üçünji perişdäniň habary ýaly ýerine ýetirilipdir we wagtyň soňuna çenli häzirki hakykat bolmagynda dowam eder.” Review and Herald, August 19, 1890.
Ylham kitabyň onunjy babynda beýan edilen taryh ýedi gürrüldiniň üsti bilen görkezilýär, we ýedi gürrüldi Milleritleriň taryhynyň dowamynda bolup geçen wakalary aňladýar; ol taryh bolsa birinji we ikinji perişdeleriň habarlarynyň taryhydy. Şeýle-de ýedi gürrüldi soňky günlerde bolup geçýän “geljekdäki wakalary” hem aňladýar, we olar Milleritleriň taryhynda bolşy ýaly şol bir “tertip” boýunça amala aşýar.
Ýahýa berlen, ýedi gök gürrüldisinde beýan edilen aýratyn nur, birinji we ikinji perişdeleriň habarlarynyň astynda bolup geçjek wakalaryň beýanydy. …
“Bu ýedi gök gürrüldisi seslerini çykarandan soň, Danyýele kiçi kitap babatda berlişi ýaly, Ýuhanna-da şeýle tabşyryk berilýär: ‘Ýedi gök gürrüldisiniň aýdan zatlaryny möhürle.’ Bular geljek wakalara degişlidir we öz tertibi boýunça aýan ediler.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
Ähli özgerdiş hereketleriniň hemmesi biri-birine gabat gelýär, olar ýüz kyrk dört müňüň soňky özgertiş hereketini suratlandyrmak üçin “setir üstüne setir” görnüşinde bir ýere jemlenmelidir. On gyzyň tymsaly Millerçi hereketdäki hem-de ýüz kyrk dört müňüň hereketindäki Hudaý halkynyň içki tejribesini suratlandyrýar.
Matta 25-däki on gyz barada bolan tymsal hem Adwentist halkynyň başdan geçiren tejribesini şekillendirýär. Beýik göreş, 393.
Milleritleriň hem-de ýüz kyrk dört müňüň işi we habary Ylhamyň on dördünji babyndaky üç perişde arkaly görkezilýär.
“Men tejribe gazanmak üçin gymmatly mümkinçiliklere eýe boldum. Birinji, ikinji we üçünji perişdäniň habarlarynda tejribäm boldy. Perişdeler asmanyň ortasynda uçup, dünýä duýduryş habaryny yglan edýän we bu ýeriň taryhynyň soňky günlerinde ýaşaýan halk bilen gönüden-göni bagly bolan görnüşde beýan edilýär. Hiç kim bu perişdeleriň sesini eşitmeýär, sebäbi olar asmanyň älemine sazlaşykly işleýän Hudaýyň halkyny görkezýän nyşandyr. Hudaýyň Ruhy bilen nurlandyrılan we hakykat arkaly mukaddes edilen erkekler hem-de aýallar bu üç habary öz nobatynda yglan edýärler.” Life Sketches, 429.
Ylham kitabyň onunjy babynda görkezilen pygamberlik wakalary ýedi gürrüldi arkaly beýan edilýär. Şol wakalar ylahynyň ynsan bilen birleşýän ýerini alamatlandyrýar. Mesihiň Matta kitabyň ýigrimi dördünji babynda, Markusyň on üçünji babynda we Lukanyň ýigrimi birinji babynda görkezýän “alamatlary”, Millerçi hereketi getirip çykaran “alamatlary” aňladýar we ýüz kyrk dört müňüň hereketi barada oňa kybapdaş şaýatlyk edýär. Ýüz kyrk dört müň Enok bilen Ylýas arkaly şekillendirilişi ýaly ölümiň tagamyny datmaz. 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabry, Mesihiň ýer ýüzüniň taryhynyň soňky nesliniň gelendigini görkezýän alamat hökmünde bellän “alamaty”, Lukanyň ýigrimi birinji babynda görkezilýär. Enok we Ylýas arkaly şekillendirilen, ýüz kyrk dört müň diýlip atlandyrylýan şol toparyň arasynda bolmak üçin, şol “alamatyň” we onuň aňladýan ähli zatlarynyň ykrar edilmegi zerurdyr.
Isa Öz şägirtlerini Millerçi hereketi girizip getiren “alamatlaryň” taryhy boýunça aşak alyp barandan soň, şol bir taryhy şekillendirýän bir tymsaly goşmak arkaly, Öz taryhy şaýatlygyny soňra gaýtalady we giňeltdi.
Soňra Ol olara bir tymsal aýtdy: Ine, injir agajyna we ähli agaçlara serediň; olar indi pyntyk atyp çykanda, siz muny görüp, özüňizden tomsuň ýakyndygyny bilýärsiňiz. Edil şonuň ýaly-da, siz hem bu zatlaryň bolup geçýändigini göreniňizde, Hudaýyň Patyşalygynyň golaýdygyny biliň. Size dogrusyny aýdýaryn, bularyň hemmesi amala aşýança, bu nesil ötüp gitmez. Gök bilen ýer ötüp gider, emma Meniň sözlerim asla ötüp gitmez. Luka 21:29–33.
Isa bu tymsaly “injir agajy” bilen, birlik sanda, hem-de “ähli agaçlar” bilen aratapawudy görkezmek arkaly başlaýar. “Injir agajy” äht halkydyr; ol ahyrky günlerde Hudaýyň galyndy halkydygyny ykrar edýän Laodikýa Adventizmidir. Beýleki “agaçlar” bolsa milletlerdi.
“Ýahudy milletini aňladýan, ykrar etmäniň ýapraklary bilen örtülen, emma üstünde hiç hili miwe tapylmadyk injir agajynyň näletlenişine üns beriň. Ahlakly, pikir edýän, diri bir wekili aňladýan, Hudaý tarapyndan näletlenen injir agajynyň üstüne nälet yglan edilýär; ol bu wakadan soň kyrk ýyl dowamynda ýahudylaryň ýaşşy ýaly ýaşady, ýöne öli boldy. Üns beriň, beýleki agaçlar, başga milletleri aňladyp, örtülmändi. Olar ýapraksyzdy, Hudaýy tanaýandyklaryna hiç hili da’wa etmändiler. Olaryň miwe bermek wagty entek ýetmändi.” Special Testimonies for Ministers and Workers, number 7, 59–61.
Soňky günlerde Laodikiýaly Adventizm lagnata sezewar bolýar, çünki ol özüni Hudaýyň galyndy halky diýip ykrar edýän hem bolsa, onuň ykrary miwesizdir. Isa bu ýerde biri-biri bilen baglanyşykly, emma tapawutly iki pikiri beýan edýär. Ol Hudaýyň ykrar edilen halky bilen, Hudaýyň kanunyny berjaý etmegi ykrar etmeýän ýa-da soňky günleriň galyndysynyň alamatlary bolan Pygamberlik Ruhuna eýe bolmadyk beýleki milletleriň arasyndaky tapawudy görkezýär; Laodikiýaly Adventizm bolsa bu alamatlary berjaý edýändigini ykrar edýär. Soňky günlerde ýapraklar Ylham kitabynda Ýahýanyň tanadan galyndy bolmak hakyndaky öňe sürülýän ykrary aňladýar.
“Butparaz dünýäsi ýapraksyz, miwesiz injir agaçlary bilen şekillendirilipdi. Butparazlar hem ýehudiler ýaly takwalylykdan mahrumdy, emma olar özlerini Hudaýyň nazarynda makul hasaplaýandyklaryny öňe sürmändiler. Olar belent ruhyýetlilik bilen öwünmändiler. Olar Hudaýyň ýollaryna we işlerine her taýdan kördüler. Olar üçin injir möwsümi entek gelmändi. Olar heniz özlerine nur we umyt getirjek bir güne garaşýardylar.” Signs of the Times, February 15, 1899.
Injir agajy bilen beýleki agaçlaryň arasyndaky tapawuda Mesih tarapyndan ýene bir tapawut goşuldy. Injir agajynyň pyntyk ýarmagynyň wagty, milletleriň agaçlarynyň pyntyk ýarmagynyň wagtyndan başgaça boldy. Ahyrky günlerde “ybadathanalara iki aýratyn çagyryş berilýär,” we Ylham kitabynyň on sekizinji babyndaky perişdäniň ilkinji sesi, ýüz kyrk dört müňüň pyntyk ýarmagynyň haçan bolmalydygyny görkezýär. Ylhamyň on sekizinji babyndaky “ikinji ses” bolsa, beýleki agaçlaryň haçan pyntyk ýarmalydygyny aňladýar.
Mesihiň günlerinde ýehudiler injir agajydy, beýleki milletler bolsa beýleki agaçlardy. Millerçilik taryhynda protestantlar injir agajydy, Millerçiler bolsa beýleki agaçlardy. Ahyrky günlerde Laodikeýa Adventizmi miwesiz injir agajydyr; ol Ýerusalimden (üzüm bagyndan) aýrylýar, ýüz kyrk dört müň bolsa miwe berýän injir agaçlarydyr. Hudaýyň henizem Wawilonda bolan beýleki çagalary beýleki milletler hökmünde görkezilýär.
“Milletlerden” bolan adam, kesgitleme boýunça, “keseki”dir. Milletleriň agaçlary injir agajy pyntyklap, janlanýan wagty pyntyksyz we miwesiz, ýagny ukusyz (öli) ýagdaýdadyr. Ukusyz agaç gurak agaçdyr, we Ylham kitaby on sekizinji bapdaky ikinji ses arkaly Milletler Babildan çykmaga çagyrylanda, olar şonda ýedinji günüň Sabatyny saklamagy saýlap, Reb bilen äht baglaşarlar.
Özüni Rebbe baglan keseki ogly: «Reb meni Öz halkyndan bütinleý aýyrdy» diýip aýtmasyn; agta hem: «Ine, men gurak agaçdyryn» diýmesin. Çünki Reb şeýle diýýär: meniň Sabat günlerimi saklaýan, maňa ýaraýan zatlary saýlap alýan we meniň ähtime ýapyşýan agtalara — men olara Öz öýümiň içinde, Öz diwarlarymyň arasynda ogullardan hem gyzlardan gowurak orun we at bererin; Men olara hemişelik at bererin, ol at kesilip aýrylmaz. Şeýle hem Rebbe baglanyp, Oňa gulluk etmek, Rebbiň adyny söýmek, Onuň hyzmatkärleri bolmak üçin gelen kesekileriň ogullaryny — Sabat gününi haramlaman saklaýan we meniň ähtime ýapyşýan olaryň her birini — Öz mukaddes dagyma getirerin, olary doga öýümde şat ederin; olaryň ýakma gurbanlyklary we beýleki gurbanlyklary Meniň gurbanlyk sypamda kabul ediler; çünki Meniň öýüm ähli halklar üçin doga öýi diýlip atlandyrylar. Işaýa 56:3–7.
Bir ýat adam “milletden” bolýar, we “ikinji ses” olary Wawilondan çykmaga çagyrýar, hem-de olar Hudaýyň mukaddes dagyna getirilýär; şonda ol Onuň “mukaddes” dagy bolar, çünki “birinji sesiň” taryhynda beýan edilen synag işiniň üsti bilen bugdaý bilen haşal ot biri-birinden aýrylan bolar. Olar ahyrky günlerde Rebbiň dagyna gelenlerinde, milletler indi ne ýat adamlar, ne-de gurak agaçlar bolarlar.
Gün hem aý garaňkylaşar, ýyldyzlar hem öz ýagtysyny gaýtarar. Reb hem Siondan gürlär, sesini Ýerusalimden çykarmaly eder; asmanlar bilen ýer sarsar. Emma Reb Öz halkynyň umydy, Ysraýyl ogullarynyň güýji bolar. Şeýlelikde, Meniň mukaddes dagym Sionda ýaşaýan Hudaýyňyz Rebdigimi bilersiňiz; şonda Ýerusalim mukaddes bolar, oňa başga taýpalardan hiç kim indi geçip gitmez. Ýowel 3:15–17.
«Ikinji sesiň» Hudaýyň beýleki sürüsini Wawilondan çagyrýan taryhynyň başlanmagynyň Millerçi hereketiň alamatlary bilen öňden nyşanlanan «alamatlary» bar. Seredýän şaýatlygymyz Mesihiň Matta kitabyň ýigrimi dördünji babynda, Mark kitabyň on üçünji babynda we Luka kitabyň ýigrimi birinji babynda beýan edilen şaýatlygydyr. Şol üç şaýadyň her birinde kesgitlenen «alamatlaryň» biri gökleriň güýçleriniň sarsdyryljakdygydyr, emma Ýoeliň Iýerusalimiň «mukaddes» boljak wagtyny anyklaýan «alamatlar» baradaky beýanynda «gökler hem, ýer hem sarsar».
Ýoel Iýerusalim mukaddes bolanda ýüze çykýan öňünden aýdylan “alamatlaryň” kämil berjaý bolşuny görkezýär. Şol wagt Reb ýüz kyrk dört müňüň günälerini aýryp taşlar, we Laodikeýa ýygnagy Filadelfiýa hereketine geçer. Şonda altynjy hereket (Filadelfiýa), ýedi ýygnagyňkydyr bolan sekizinji herekete (Filadelfiýa) öwrüler. Şonda Söweşiji Ybadathana Ýeňiji Ybadathana öwrüler. Söweşiji Ybadathana — bugdaýdan hem-de haşal otlardan düzülen Hudaýyň ýygnagyna berlen atdyr. Ýeňiji Ybadathana Hudaýyň “mukaddes” bolan mukaddes dagydyr, we “indi hiç bir keseki onuň içinden geçmez.”
Ýokary galdyrylan baýdagyň, ýagny Zafar gazanan Ybadathananyň, “ýediniň içinden bolan sekizinjiniň”, Ýerusalemiň “mukaddes” bolan wagtynyň başlanmagy “alamatlar” bilen utgaşýar. Isanyň Öz halkyna ýüz kyrk dört müň adamyň möhürlenmegini kesgitleýän ýaşaýyş ýa-da ölüm “alamatyny” tanamak üçin salgylanma nokadyny bermegi üçin, Ol örän möhüm bu sapagy öwretmekde agaçlary we agajyň ýaşaýşynyň tebigy aýlawyny ulandy.
Mesih Öz halkyna Özüniň gelişiniň alamatlaryna garap durmagy we gelýän Patyşalarynyň nyşanlaryny görenlerinde şatlanmagy buýrupdy. Ol şeýle diýdi: “Bu zatlar bolup başlamaga başlanda, ýokaryk serediň we başlaryňyzy galdyryň; çünki gutulyşyňyz ýakynlaşýar.” Ol Öz yzyna eýerijilerine ýaz paslynda pyntyklaýan agaçlary görkezdi we şeýle diýdi: “Olar indi pyntyklap çykanda, siz muny görüp, tomsuň golaýlap gelendigini özüňizden bilýärsiňiz. Şeýle hem siz, bu zatlaryň bolup geçýändigini göreniňizde, Hudaýyň Patyşalygynyň golaýlandygyny biliň.” Luka 21:28, 30, 31.” Beýik Göreş, 308.
Ýaz agajlary pyntyklap başlanda, tomus golaýdyr.
Hasyl geçdi, tomus tamam boldy, emma biz halas bolmadyk. Ýeremiýa 8:20.
Tomur baglan agaçlar Baharyň gelendigini görkezýär, şonda biz Ýazyň ýakyndygyny bilýäris; hasyl hem hut şol Ýaz möwsüminde ýygnalýar.
Olary sepen duşman — Iblisdir; orak döwrüň ahyrydyr; orakçylar bolsa perişdelerdir. Matta 13:39.
Hasyl dünýäniň ahyrynda bolýar. Agaçlar pyntyklap başlanda, dünýäniň ahyrynyň golaýlap gelýändigini bilmäge borçlusyňyz.
“Halasgäriň bir sözi başga bir sözüni güýjüni ýitirmäge getirilmemelidir. Hiç kim Onuň geljek gününi-de, sagadyny-da bilmese-de, bize onuň ýakyn wagtyny bilmek öwredilýär we bu bizden talap edilýär. Mundan başga-da, Onuň duýduryşyna ähmiýet bermezlik, hem-de Onuň gelmeginiň ýakyndygyny bilmekden ýüz öwürmek ýa-da muňa geleňsizlik etmek, Nuhyň günlerinde ýaşaýanlaryň sil suwunyň haçan gelýändigini bilmezligi nähili heläkçilikli bolan bolsa, biziň üçin hem şonuň ýaly heläkçilikli bolar.” Beýik çekişme, 371.
Biz Luka kitabynyň ýigrimi birinji babyny öwrenmegimizi indiki makalada dowam etdireris.
“Men ýer ýüzüniň güýçleriniň häzir sarsdyrylýandygyny we wakalaryň belli bir tertip boýunça gelýändigini gördüm. Uruş, uruş baradaky myş-myşlar, gylyç, açlyk we ýokanç keseller ilki bilen ýer ýüzüniň güýçlerini sarsdyrýar; soňra bolsa Hudaýyň sesi gününi, aýy, ýyldyzlary we bu ýeri hem sarsdyrar. Men Ýewropadaky güýçleriň sarsdyrylmagynyň, käbirleriniň öwredişi ýaly, asmanyň güýçleriniň sarsdyrylmagy däldigini, eýsem gaharly milletleriň sarsdyrylmagydygyny gördüm.” Early Writings, 41.