Danyýel Kitaby — Ýüz Altmış Ýedinji

Danyýl kitabyň on birinji babyndaky kyrkynjy aýat soňky döwrüň 1798-nji ýylda başlanýandygyny görkezýär; şol wagtda günortanyň patyşasynyň elinde demirgazygyň patyşasyna onuň öldüriji ýarasy ýetirilýär. Bu taryh b.e. öňki 246-njy ýyl bilen öňden nusgalanypdy; şol wagt Ptolemeý demirgazyk patyşalygynyň üstünden ar alypdy, şeýle hem 1798-nji ýylda Napoleonly Fransiýanyň papany ýesir almagy bilen hem nusgalanypdy. Dokuzynjy aýatda günortanyň patyşasy Müsüre gaýdyp gelenden soň, onunjy aýat demirgazygyň patyşasynyň günortanyň patyşasyna garşy garşylyklaýyn hüjüme geçjekdigini görkezýär.

Onunjy aýaty ýerine ýetiren taryh barada Uriýa Smitiň düşündirişine garamazdan öň, “daşyp geçmek” diýen aňlatmany belläp geçeliň. Şeýle görnüşde terjime edilen ýewreýçe söz düzümi kyrkyşynjy aýatda hem “daşyp geçmek” diýip terjime edilendir. Bu asyl ýewreýçede şol bir söz düzümdir. Ol Mukaddes Ýazgylarda diňe ýene bir ýerde duş gelýär.

Danyýlyň on birinji babynda, onunjy aýatda hem-de kyrkynjy aýatda, soňra bolsa Ýeşaýa pygamberiň sekizinji babynda, sekizinji aýatda, şol birmeňzeş ýewreýçe jümle üç dürli görnüşde terjime edilýär, emma olaryň hemmesi bir manyny aňladýar. Jümläniň soňky sözi bolan ýewreýçe “abar” sözi onunjy aýatda “içinden geçmek”, kyrkynjy aýatda “üstünden geçmek”, Ýeşaýada bolsa “aşyp geçmek” görnüşinde berilýär. Bu üç salgylamada many esasan birdir, ýöne Ýeşaýada bu salgylamalaryň arasynda başga bir pygamberlik baglanyşygy hem bar.

Işaýadaky şol aýat Aşur patyşasy Ýudany basyp alyp, Iýerusalime gelen wagtynda berjaý boldy, emma şäheriň özüni hiç haçan basyp almady. Ol “boýna çenli” galdy, ýöne “kelläni” hiç haçan boýun egdirip bilmedi. Şol bir pygamberlikde Işaýa “kelläniň” nämäni aňladýandygynyň pygamberlik nyşanyny beýan edýär we “kelläni” patyşalygyň paýtagty hökmünde görkezýär; patyşalygyň patyşasy hem “kellädir.” Ol “kelläniň” patyşadygyny we patyşalykdygyny görkezýän pygamberlik hakykatyna iki şaýat berýär, soňra bolsa syrly görnüşde, eger pygamberligi öwrenýän adam bu hakykaty kabul edip oňa düşünmese, berkidilmejekdigini aýdýar. Bu syrly aýat demirgazygyň patyşasynyň joşup aşyp geçjekdigini, ýöne diňe “boýna çenli” ýetjekdigini görkezýän şol bir pygamberligiň hut öz bölegidir.

Siriýa halkynyň “başy” onuň paýtagt şäheri bolan “Damask”dy, “Damaskyň” (paýtagt şäheriň) “başy” bolsa Siriýanyň patyşasy “Rezindi”. Şeýle hem, Efraýym halkynyň “başy” onuň paýtagt şäheri bolan “Samariýa”dy, “Samariýanyň” (paýtagt şäheriň) “başy” bolsa Samariýanyň patyşasy “Remalýanyň ogly” (Pekah)dy. Şol bir pygamberlikde, indiki bapda, sekizinji aýatda, Aşur patyşasy Senaherib Iýerusalimi gabady, we sekizinji aýatda onuň Iýerusalimi gabamagy boýun derejä çenli ýetmek hökmünde görkezilýär.

Patyşanyň halkynyň hem patyşasyny, hem-de paýtagtyny aňladýan “kelle” diýen pygamberlik nyşanyny iki şaýadyň esasynda öňe sürýän ýedinji we sekizinji aýatlar, Ysraýylyň demirgazyk we günorta patyşalyklaryna garşy bolan iki müň bäş ýüz ýigrimi ýyllyk iki pygamberligiň ikisiniň hem başlangyç nokadyny kesgitleýän altmyş bäş ýyl baradaky pygamberlikdir. Şonuň üçin bu örän çylşyrymly aýatdyr, çünki ol Danyýel kitabynyň on birinji babynyň onunjy we kyrkynjy aýatlary bilen baglanyşýar; şol aýatlar hem, edil demirgazyk patyşasy Senaheribiň Işaýa kitabynyň sekizinji babynyň sekizinji aýatynda günortadaky patyşa bolan Ýahuda hüjüm edişi ýaly, demirgazyk patyşasynyň günortadaky patyşa garşy çykyşlaryny hem kesgitleýär.

Demirgazyk we günorta patyşalarynyň bu çaknyşyklaryny özara baglanyşdyrýan açar “baş”, şeýle hem “joşup geçmek we aňry geçmekdir”. Demirgazygyň patyşasy on birinji babyň onunjy aýatynda günortanyň patyşasyna garşylyk görkezende, söweşde ýeňýär, emma “başy” galdyrýar; çünki ol günortanyň patyşasynyň “galasyna çenli” “gelýär, joşup geçýär we aňry geçýär”. Onunjy aýatyň taryhy demirgazyk patyşasynyň günorta patyşasynyň üstünden gazanan ýeňşini aňladýar, ýöne ol Müsüre (gala), paýtagta — “başa” girmeýär.

Günorta patyşasy öňräk ýedinji we sekizinji aýatlarda demirgazyk patyşasyny ýeňende, ol «demirgazyk patyşasynyň galasyna girip» «üstün çykdy» we «ýesir alyp», olary «Müsüri» yzyna alyp gitdi. Demirgazyk patyşasynyň ar alyş ýeňşinde bolsa, ol Müsüre girmedi; şeýlelikde bu, 1989-njy ýylda Sowet Soýuzy süpürilip aýrylanda, Russiýanyň, onuň paýtagtynyň — onuň kellesiniň — dik galandygyny alamatlandyrýar. «Ynanjak bolmasaňyz, elbetde, berk durup bilmersiňiz.» On birinji we on ikinji aýatlarda günorta patyşasy hökmünde görkezilen Russiýa serhet ýakasynyň söweşinde ýeňiş gazanýardyr; gadymy döwürde bu ýer Rafiýa, häzirki wagtda bolsa Ukraina bolup durýar.

1989-njy ýylda Sowet Soýuzynyň dargamagy “ahyrzamanyň wagtyny” alamatlandyrdy, we aýatda agzalýan iki ogul Reýgan bilen ilkinji Buşuň iki ýolbelgisini aňladýar. Daniel on biriň kyrkynjy aýatynyň başlanýan ýeri bolan 1798-nji ýylda başlanan “ahyrzamanyň wagtyndan” bäri Rimiň jelep aýaly unudylyp gelindi; çünki ol, Izebel hökmünde, Samariýada yzda galýar, şol wagt onuň äri Ahap Karmel dagynda Eliýasa ýüzlenýär. Ol gizlenipdi, emma Birinji Jahan urşunda we Ikinji Jahan urşunda bolşy ýaly, gizlin ýagdaýda ýüpleri çekýärdi. Onuň äri günorta patyşasyna garşy onuň wekili goşunydyr. Ol 1989-njy ýylda ar alanda, demirgazygyň patyşasy hökmünde, söweş arabalaryny, gämileri we atlylary getirdi.

Ar alyşda onuň wekili “gämiler” bilen görkezilýär, olar ykdysady güýji aňladýar, hem-de “söweş arabalary we atlylar” bilen, olar bolsa harby gudraty aňladýar. Harby gudrat bilen ykdysady güýç ahyrzamanyň pygamberliklerinde Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň iki pygamberlik aýratynlygydyr, çünki Amerikanyň Birleşen Ştatlary Izebele baş egmeýänleriň satyn almagyna-da, satmagyna-da gadaganlyk goýar, eger olar şonda-da Izebeliň häkimiýet nyşanyny kabul etmekden ýüz dönderseler, ölüm jezasyna höküm edilerler. 1989-njy ýylda Sowet Soýuzynyň dargadylmagyna getiren zat, Russiýa bolsa saklanyp galan hem bolsa, papalyk bilen hyzmatdaşlykda ulanylan Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň ykdysady güýji we harby kuwwatydy.

Danyýlyň on birinji babyndaky onunjy aýaty ýerine ýetiren taryh, soňuň zamanyny 1989-njy ýylda kesgitleýän kyrkynjy aýatyň ikinji böleginiň taryhynda gaýtalanýar. Altynjy aýatdan dokuzynjy aýada çenli bolan taryh, kyrkynjy aýatyň birinji böleginde görkezilen soňuň zamanyna alyp gelen taryhy aňladýar. Danyýyl 11-nji bapdaky bäşinji aýatdan onunjy aýada çenli bolan aýatlar Danyýyl 11:40-daky taryhy kämil suratda görkezýär, çünki Waýt uýamyz şeýle diýip ýazypdyr: “Danyýylyň on birinji babynda ýerine ýeten taryhyň köp bölegi gaýtalanylar.”

Danyýl 11-iň birinji bölümiň birden dördünji aýatlaryna çenli soňky günlerde ahyrzamanyň döwründäki iki şahly milletiň ikinji patyşasy hökmünde Kiri görkezilýär. Soňky günlerde “ahyrzamanyň döwri” 1989-njy ýyl bolupdy, we Kiriň şekilinde görkezilen ikinji prezident pygamberlik yzygiderliligini döredýär; bu bolsa pygamberligi öwrenýän bir talyba 1989-njy ýyldan soňky altynjy prezidentine çenli sanamaga mümkinçilik berýär. Ol iň baý prezident bolar we dünýä globalistleri bolsun ýa-da Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndaky globalistler bolsun, globalist aždarha güýçlerini gozgalaňa salar (oýarar). Şondan soň bu pygamberlik taryhy Mukaddes Kitap pygamberliginiň ýedinji patyşalygyna, ýagny Birleşen Milletler Guramasynyň on patyşasyna geçýär we onuň baş hem-de ilkinji patyşasyny Beýik Aleksandr arkaly görkezýär (“Adamlaryň Söweşijisi” manysynda), hem-de ynsan synag möhletiniň ahyrynda yslamyň dört şemaly doly boşadylanda onuň patyşalygynyň soňky dargamagyny görkezýär.

Soňra bäşinji aýatdan dokuzynjy aýada çenli papalygyň 538-nji ýylda tagtda ornaşdyrylmagyndan öňki döwür arkaly aňladylýan taryhy şekillendirýär; sebäbi ilki bilen demirgazygyň patyşasy bolmaly güýç, soňra demirgazygyň patyşasy hökmünde ornaşan Selewkus ýaly, üç geografik päsgelçiligi ýeňip geçmelidir. Şondan soň, otuz bäş hakyky ýyl arkaly şekillendirilýän üç ýarym ýylyň dowamynda, demirgazygyň patyşasy hökümdarlyk etdi; tä günortanyň patyşasy onuň galasyna girip, ony ýesir alýança; ol bolsa soňra Müsürde atdan ýykylyp aradan çykdy. Şeýlelikde, bu aýatlar 1798-nji ýylda ahyrzamanyň döwründe tamamlanan taryhy görkezýär.

Onunjy aýat, ahyrzamanyň taryhyny 1989-njy ýylda kesgitleýär, hem-de bäşinji aýatdan dokuzynjy aýada çenli aýatlar bilen bilelikde, olar kyrkynjy aýadyň taryhyny görkezýärler; edil şonuň ýaly, otuzynjy aýatdan otuz altynjy aýada çenli aýatlaryň taryhy hem şony görkezýär. Şonuň üçin, birinji aýatdan onunjy aýada çenli, setir üstüne setir, iki pygamberlik ugry bar. Birinjisi altynjy we ýedinji patyşalyklaryň ýolbaşçylaryna degişli, emma altynjy patyşalygyň altynjy hem-de iň baý prezidentiniň bilen ýedinji patyşalygyň arasynda boşluk bar.

Ikinji setir üç päsgelçiligiň aýrylmagynyň taryhyny, demirgazygyň patyşasynyň höküm süren döwrüni, 1798-nji ýylda kimiň soňra aýrylandygyny, şeýle hem 1989-njy ýyla çenli bolan wakalary, we öňki setirde Kuruş arkaly şekillendirilen ikinji prezidenti öz içine alýar.

On birinji we on ikinji aýatlar ikinji aýatyň baý prezidenti wakasyndan soň bolup geçýän taryhyň üçünji ugruny aňladýar, ýöne ol soňky döwürde 1989-njy ýylda Sowet Soýuzynyň dargamagyndan soňra, hem-de on altynjy aýatda şekillendirilişi ýaly Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýekşenbe kanunyndan ozal bir wagtda bolup geçýär.

1989-njy ýyldaky ahyrzaman döwründen soňky taryh, birinji setirde, 2016-njy ýyldan başlap globalistleri herekete getirýän altynjy we iň baý prezidentiň döwrüne alnyp barylýar. Pygamberlik taryhy ikinji setirde 1989-njy ýyla alnyp barylýar. On birinji we on ikinji aýatlarda beýan edilen Rafia söweşi (“Serhet çyzygy”), on üçünji aýatdan öň gelýär; şol ýerde ýaňy-ýakynda ýeňilen demirgazygyň patyşasy öz goşunyny gaýtadan dikelýär, soňra bolsa on altynjy aýatdaky ýekşenbe kanunyndan biraz öň günortanyň patyşasyny ýeňýär. On üçünji aýatdaky demirgazygyň patyşasynyň wekiliýet güýji, 1989-njy ýyldan ýekşenbe kanunyna çenli höküm sürýän sekiz prezidentiň iň soňkusydyr. Şonuň üçin on üçünji aýat, ýediden bolup durýan sekizinji prezidentiň saýlanan wagtynda ýa-da şondan soň ýerine ýetmeli. On birinji we on ikinji aýatlar altynjy, iň baý prezidentden biraz öň başlanýar we ähtimal, şol bir prezidentiň saýlanmagyndan biraz öň tamamlanýar; şol prezident ýediden bolan sekizinjä öwrülýär we on üçünjiden on bäşinji aýatlara çenli beýan edilen wekiliýet urşunyň üçünji söweşinde ýeňiş gazanýar.

On birinji we on ikinji aýatlarda günorta patyşasynyň gaýtawuly, onunjy aýatda günorta patyşasynyň çeken ýeňlişine jogap hökmünde bolup geçýär. Onunjy aýat 1989-njy ýylda demirgazyk patyşasynyň gazanan ýeňşini görkezýär; bu ýeňiş Amerikanyň Birleşen Ştatlary bilen Watikanyň gizlin bileleşigi arkaly amala aşyryldy. Demirgazyk goşuny üçin bu ýeňiş wekili urşuň ilkinji söweşi boldy. Gadymy döwürde ýerine ýeten göni gyzgyn uruş ahyrky günlerde bir wekili urşyň nusgasydy; şonuň üçin on birinji we on ikinji aýatdaky ýeňiş, wekili uruşlaryň ikinji söweşinde günorta patyşasynyň ýeňşi bolar.

On-on bäşinji aýatlarda üç söweş bar, we olaryň hemmesi gadym döwürde göni gyzgyn uruşlar arkaly ýerine ýetdi; emma olar ahyrky günlerdäki wekilçilik uruşlarynda üç söweşi aňladýar. Birinji söweş 1989-njy ýylda aždarha garşy ýyrtyjy haýwan bilen galp pygamberiň gizlin bileleşigi tarapyndan ýeňlip çykdy. Vekilçilik uruşlarynyň ikinji söweşi günortanyň patyşasynyň ateist aždarha güýji tarapyndan, papanyň we onuň wekil goşunynyň bileleşigine garşy ýeňiş bilen tamamlanar. Vekilçilik uruşlarynyň üçünji söweşi bolsa on üçünji bilen on bäşinji aýatlarda beýan edilişi ýaly, demirgazygyň patyşasynyň wekil goşuny tarapyndan ýeňlip çykyljakdyr.

Pygamberlik nukdaýnazaryndan üç sany gyzgyn dünýä urşy, üç sany wekâletçi uruş — olar hem üç söweşden ybaratdyr — hem-de Yslamyň üç jebiriniň urşy bardyr. Mundan başga-da, bir Raýatlyk urşy we bir Rewolýusion uruş hem bardyr. Wekâletçi uruşlaryň ikinji söweşi häzir Ukrainada — «Serhet çyzygynda» — dowam edýär; bu ýer, aýat on bir we on iki taryhda ilkinji gezek berjaý bolanda, günortanyň patyşasy bilen demirgazygyň patyşasynyň arasyndaky serhet çyzygy bolan Rafiýa arkaly şekillendirilendir.

Ukrainadaky wekili uruşlaryň ikinji söweşi alnyp barylýan hut şol bir wagtda, Yslamyň şöhratly ýere garşy edýän üç hüjüminiň ikinjisi hem bolup geçýär. Üçünji hasranyň birinji hüjümi 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda geldi, we ýüz kyrk dört müň adamyň möhürlenişi başlandy. Möhürleniş döwri Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda tizden güýje girjek ýekşenbe kanuny bilen tamamlanýar; şol wagtda üçünji hasranyň Yslamy Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna ýene-de zarba urar. Birinji we soňky zarbalar birdir, we olaryň ikisi-de Ylham kitaby on sekizdäki perişdäniň sesini alamatlandyrýar; ol ses üçünji perişdäniň sesi hem bolup, ýedinji surnaýyň ýaňlanmagy hem bolup, üçünji hasra hem şoldur.

Şol iki hüjümiň arasynda, ýagny iki sesiň arasynda, ýedinji surnaýyň sesi bolan şol aralykda, üçünji bela degişli yslam döwrebap ruhy şöhratly ýurda däl-de, gadymy manydaky hakyky şöhratly ýurda 2023-nji ýylyň 7-nji oktýabrynda hüjüm etdi.

Şonda başlanan söweş häzirki wagtda on birinji we on ikinji aýatlarda beýan edilişi ýaly Rafiýa söweşiniň bolup geçen takyk sebitinde bolup geçýär. Gaza zolagy günortadaky Ýahuda patyşalygy bilen Müsüriň arasyndaky serhet zolagydyr. 2023-nji ýylyň 7-nji oktýabry beýleki tigirleriň içindäki bir tigirdir; ol baş göterişi, ýa-da ýewreý elipbiýindäki on üçünji harpy alamatlandyrýar; şol harp ilkinji we soňky harplar bilen bilelikde “hakykat” diýen sözi emele getirýär.

Üçünji waýyň yslamy tarapyndan şöhratly ýurda garşy edilen ikinji hüjüm 2023-nji ýylyň 7-nji oktýabrynda bolup geçdi we ol aýatlaryň on birinji hem-de on ikinji aýatlarynyň ýerine ýetmeginde gadymy Rafa söweşiniň bolup geçen takyk sebitinde amala aşdy. Şöhratly ýurda garşy edilen bu ikinji hüjüm, pygamberlik geografiýa simwolizmi arkaly, Ukrainadaky uruş bilen şekillendirilen wekili uruşlaryň ikinji söweşi bilen baglanyşyklydyr.

Setir-setirden ybarat bolan, häzir Ukrainada (Serhet Ýurdynda) dowam edýän wekil uruşlarynyň ikinji söweşi, ýüz kyrk dört müňüň möhürlenişiniň ahyrky döwründe amal edilýän üçünji hasratyň surnaýynyň ikinji notasyny (2023-nji ýylyň 7-nji oktýabryny) öz içine alýar. Şol möhürleniş tejribesi Danyýel tarapyndan onunjy bapda şekillendirilýär; ol ýerde ol ýigrimi bir günlük ýas döwründen soň “marah” görnüşini görýär, bu bolsa iki pygamberiň köçede öli ýatan üç ýarym günüdür. Görnüş “soňky günlerde Hudaýyň halkynyň başyna geljek zatlaryň” düşündirişi hökmünde beýan edildi.

Möhürleýji hakykat bolan Hiddekel derýasynyň görnüşi arkaly görkezilen hakykat, on birinji aýatdan on bäşinji aýada çenli bolan pygamberlik taryhynda ýerine ýetýär. Bu, 1989-njy ýylda başlanýan we kyrkynjy aýatda beýan edilen, hem-de kyrk birinji aýada we ýakyn wagtda geljek Ýekşenbe kanunyna çenli dowam edýän taryhdyr. Bu, ikinji aýatda beýan edilen altynjy, iň baý prezidentiň taryhy bolup, üçünji aýatda bellenip geçilişi ýaly “Beýik Aleksandr”yň ýedinji patyşalygyna çenli şekillendirilýär.

2014-nji ýylda wekili uruşlarynyň ikinji söweşiniň başlanmagy bilen başlanan, onuň yzysüre bolsa iň baý prezidentiň 2015-nji ýylda öz kampaniýasyna başlamagy bilen dowam eden taryh, kyrkynjy aýatyň 1989-njy ýyldan kyrk birinji aýatdaky ýekşenbe kanunyna çenli bolan boş aralygydyr; ol, şeýle hem, ikinji aýatdaky altynjy, iň baý prezidentden tä ýedinji patyşalyga çenli bolan boş aralykdyr. Bu, Ylhamyň on sekizinji babyndaky birinji ses bilen 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda başlanan we Ylhamyň on birinji babynda beýik ýer titremesiniň bolan sagadynda ikinji ses bilen tamamlanýan taryhdyr. Ol taryh, şeýle hem, Hezekiýeliň on ikinji babynda görkezilen, her bir görnüşiň ýerine ýetirilýän taryh döwrüdir. Şol döwür ýüz kyrk dört müňüň möhürleniş döwrüdir. Hudaýyň halkynyň mukaddes edilşi Onuň Sözi arkaly amala aşyrylýar.

Bu barlagy indiki makalada dowam etdireris.