Danyýel Kitaby — Ýüz togsan ikiinji bölüm

Biz Daniýel kitabynyň on birinji babyndaky kyrkynjy aýatyň “gizlin taryhyna” garap durus; onuň ýazma şaýatlygy ahyrzamanyň wagtynda, 1989-njy ýylda, kyrk birinji aýatyň Ýekşenbe kanunyna çenli bes edilýär. Şol gizlin taryh soňky günleriň ähli pygamberlik çyzyklaryny onuň üstüne laýyk getirmek üçin gurluşy aňladýar, çünki ýüz kyrk dört müňüň möhürlenişi şol gizlin taryhyň içinde bolup geçýär. Ol taryh haýwanyň keşbiniň emele gelmegi bilen baglanyşykly synagyň bolup geçýän ýeridir. Şonuň üçin hem ol Nebukadnesaryň haýwanlaryň keşbi baradaky gizlin düýşüniň açylýan taryhydyr. Şol gizlin taryh Daniýeliň on birinji babyndaky ikinji aýatdan üçünji aýata çenli Donald Trampyň ilkinji möhletinden bäri dowam eden gizlin taryhyň tamamlanýan ýeridir. Şol gizlin taryh Daniýeliň pygamberliginiň soňky günlere degişli bölegidir we ol Ýekşenbe kanunynda synag möhleti ýapylmazdan biraz öň açylýan Isa Mesihiň Ylhamydyr. Bu hakykat çyzyklarynyň ählisi ýedinji we soňky möhüriň aýrylmagy hökmünde şekillendirilýär.

Danyýl on birinji bapdaky onunjy aýatdan on bäşinji aýada çenli aýatlar şol gizlin taryh bilen deňeşdirilmelidir, we şol aýatlaryň soňky üçüsi üç pygamberlik çyzygyny görkezýär. Olar papalygyň taryha gaýtadan aralaşýan wagtyny görkezýärler; edil miladydan öňki 200-nji ýylda bolşy ýaly, şonda butparaz Rim ilkinji gezek Danyýlyň on birinji bap, on dördünji aýatda şekillendirilen pygamberlik taryhyna girdi. Şol aýat we şol aýadyň butparaz Rimiň taryhyndaky berjaý bolşy görnüşi berkitdi, çünki butparaz Rim özüni beýgeldýän, Hudaýyň halkyny talaýan, soňra bolsa ýykylan güýjüň nyşanydy. Dinden çykan protestantizm bu aýaty Antiýoh Epifana degişli etdi, emma Millerçiler ony butparaz Rime degişli edip, şol aýaty Millerçi taryhynda synag hakykaty hökmünde kesgitlediler. Häzirki wagtda bolsa häzirki zaman Laodikiýaly Adventizmiň teologlary onuň ýene-de Antiýoh Epifan bolandygyny öwredýärler, şonuň üçin bu ýene-de synag hakykatydyr.

Bu diňe bir synag hakykaty bolman, eýsem bu aýat we onuň b.e. öň 200-nji ýylda ýerine ýetmegi, Tirniň jelepiniň (häzirki Rim) haçan öz şeýtany aýdymyrlaryny aýdyp başlamagyny kesgitleýär hem-de papalygyň ahyrky günleriň taryhyna girýändigini görkezýär; şonuň üçin ol, Millerçiler taryhyndaky jedel arkaly görkezilen synag hakykaty bilen sazlaşýan, ahyrky günleriň esasy synag hakykatyny aňladýar.

Şeýle hem bu üç aýat ýer ýüzündäki haýwanyň Respublika şahynyň ugry-nasabyny aňladýar hem-de 1989-njy ýylda ahyrzamanyň döwründe Ronald Reýgan bilen başlanan prezidentler hatarynda ýedi prezidentden bolan sekizinji prezident hökmünde Donald Trampyň ikinji möhlete girişinde onuň pygamberlik ädimlerini kesgitleýär. On ikinji aýatyň Rafiýa söweşinden soň, “Antioh” ilki Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň içindäki bir gozgalaňy basyp ýatyrýar, soňra Panium söweşindäki Müsür bilen şekillendirilýän globalizme garşy uruşa taýýarlanýar. Tramp şol uruşda ýeňýär, ýöne bu uruş Üçünji Jahan urşunyň (Aktium) başlanmagyna getirýär. Bu işler Rafiýa söweşinde Müsür tarapyndan ýeňlen, emma soňra Panium söweşinde ýeňişli ar alyş eden Beýik Antioh III tarapyndan öňden nusgalandyrylyp görkezilipdi.

On üçünji aýatda aýdylşy ýaly, “birnäçe ýyldan soň”, Uria Smitiň beýan edişi ýaly, “Antiohus, öz patyşalygyndaky gozgalaňy basyp ýatyrandan, gündogar böleklerini boýun egdirip, olary tertibe salandan soň, ýaş Epifan Müsüriň tagtyna çykanda, islendik bir kärhana girişmäge boş wagt tapdy; hem-de muny öz häkimligini giňeltmek üçin elden gidirmeli däl diýlip bilinýän örän amatly pursat hasaplap, öňküden-de has uly ägirt goşun toplady”. Tramp ilki öz patyşalygyndaky bir gozgalaňy basyp ýatyrar, soňra bolsa ozal ýeňlen wagtyndakydan has uly goşun taýýarlar. Tramp 2020-nji ýylda, Ylham kitabynyň on birinji baby ýerine ýetende, bütindünýä globalizmini aňladýan ateizmiň haýwany, hem Demokratik, hem-de Respublikan partiýalaryň globalistleri saýlawy ogurlanlarynda ýeňildi; hem-de Tiriň jelepiniň esasy wekili goşunlarynyň biri hökmünde, Putin Ukrainanyň üstünden ýeňiş gazananda hem bu ýeňliş bolar.

Biziň seredip geçýän üç aýatymyzda üçünji pygamberlik çyzygy, Makkabeýleriň çyzygy arkaly görkezilen, hem-de olaryň Antiochus Epiphanesiň ýewreýlere Grekleriň dinini zor bilen kabul etdirmek synanyşyklaryna garşy gozgalaňy bilen şekillendirilýän mürtede Protestantlygyň çyzygydyr. Trumpyň çyzygy bilen mürtede Protestantlygyň çyzygy ahyrsoňy haýwanyň şekili hökmünde görkezilen şah bilen birleşjek iki güýji aňladýar. On üçünji aýatdan on bäşinji aýada çenli bolan aýatlar Ýekşenbe kanunyna eltýän taryhy görkezýär, hem-de mürtede Protestantlygyň we mürtede Respublikançylygyň iki çyzygy Ýekşenbe kanunynyň öňüsyrasynda bu iki güýjüň nähili özara täsirleşip, birleşip, Ybadathana bilen Döwleti birikdirýändigini görkezýär.

Öňki makalalarda biz 1776, 1789 we 1798 seneleri bilen aňladylýan üç wakanyň — Garaşsyzlyk Jarnamasy, Konstitusiýa we Alien and Sedition Acts — Ýer ýüzüniň haýwanynyň Mukaddes Kitap pygamberliginiň altynjy patyşalygy hökmünde başlanmagyna getirip ýetiren bir döwri görkezýändigini kesgitledik. Şol sebäpli bu üç ýolgörkeziji belgi, Mukaddes Kitap pygamberliginiň altynjy patyşalygynyň soňuna alyp barýan üç ýolgörkeziji belgini hem aňladýar. Biz 1776-dan 1798-e çenli aralygy öz içine alýan ýigrimi iki ýylyň bir ýüz kyrk dört müňüň möhürleniş döwrüni nyşanlaýandygyny kesgitledik, çünki ýigrimi iki sany ylahylyk bilen ynsanlygyň birleşmesiniň nyşanydyr.

Biz bu taryhy “Hakykatyň” goly bar bolan taryh hökmünde kesgitledik, çünki birinji we soňky ýolgörkeziji belgiler berkarar edilen garaşsyzlygy we aýrylan garaşsyzlygy aňladýar. Üç ýolgörkeziji belginiň hemmesi ýer haýwanynyň esasy nyşanyny görkezýär, sebäbi olaryň hemmesi Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň gepleýşini aňladýar, çünki “milletiň gepleýşi kanun çykaryjy we kazyýet häkimiýetleriniň amalydyr.” 1789-njy ýylyň we Konstitusiýanyň orta ýolgörkeziji belgisi on üç koloniýa tarapyndan tassyklandy, hem-de ýewreýçe “Hakykat” sözündäki orta harp on üçünjidir. 1776-njy ýyldan 1798-nji ýyla çenli bolan ýigrimi iki ýyl hem ýewreý elipbiýini emele getirýän ýigrimi iki harp bilen gabat gelýär.

Şeýle hem, 1798-nji ýyldaky «Alien and Sedition Acts»-iň Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň aždarha ýaly gepleýän nokadyny aňladýandygyny kesgitledik. Daniel on birinji bapdaky on üçünji aýatdan on bäşinji aýada çenli mürtät protestantizmiň çyzygynyň bir bölegi bolan ýewreýleriň Rim bilen baglaşan birleşiginiň taryhy, haýwanyň keşbiniň emele getirilýän döwrüni aňladýar, we şol keşbiň emele gelşi ýüz kyrk dört müň üçin ahyrky synagdyr. Bu olaryň möhürlenmezinden ozal geçmeli bolan synagydyr. Şonuň üçin b.e. öň 161-nji ýyldan b.e. öň 158-nji ýyla çenli ýewreýleriň birleşigi, ýüz kyrk dört müňüň arasynda bolmaga çagyrylanlaryň amala aşyrylýan synagynyň çynlakaý bir bölegidir.

Ýewreýleriň birleşiginiň miladydan öňki 161-nji ýyldan miladydan öňki 158-nji ýyla çenli bir döwri alamatlandyrýandygyny kabul etmek taryhyň taglymatyna garşy çykýar, çünki taryhçylar bu birleşigiň miladydan öňki 161-nji ýylda bolandygyny öwredýärler, emma Milleritler onuň miladydan öňki 158-nji ýylda bolandygyny öwredýärdiler; şol hakykata bolan olaryň ynamy iki mukaddes çyzgyda hem görkezilendir.

Sorag diňe bir taryhçylaryň ýewreýleriň ylalaşygyny miladydan öňki 161-nji ýyl diýip senenmekde dogrudygymy, ýa-da Milleritleriň miladydan öňki 158-nji ýyly kesgitlemekde dogrudygymy barada däldir. Şol iki saýlawyň haýsysy bolsa-da, siziň saýlawyňyz bilen ylalaşjak bir topar bardyr. Sorag, taryhçylar bilen Milleritleriň ikisiniň hem dogrudygyny, we ýewreýler bilen bolan ylalaşyk baradaky hakykatyň taryhda mümkin bolan iki aýratyn nokadyň birini däl-de, eýsem hakykatda bir wagt döwrüni aňladýandygyny ýa-da aňlatmaýandygyny barada durýar.

Öňki makalalarda biz Rim bilen ýehudylaryň arasyndaky ylalaşygyň biziň ynanjymyza görä miladydan öňki 161-nji ýyldan miladydan öňki 158-nji ýyla çenli döwri aňladýandygyny we bu döwrüň wagşyň keşbiniň emele gelmegini alamatlandyrýandygyny görkezýän dogry mukaddesleşdirilen mantygy beýan etdik. Şeýle bolansoň, hatda ýehudylaryň Rim bilen eden ylalaşygynyň wagt döwri bolandygyny kabul etmek baradaky kesgitlemäniň özi hem synaga öwrülýär; we şol pygamberlik manysynda bu ýagdaý wagşyň keşbiniň emele gelmeginiň “Hudaýyň halky üçin uly synag” bolýandygy hakykaty bilen gabat gelýär.

Şeýle diýlende, b.e. öňki 158-nji ýyl Makkabeýler diýlip tanalýan dönük ýehudiler bilen Rimiň arasyndaky ylalaşygyň pugta berkarar edilen wagtyny görkezýär, şeýlelikde ol Ýekşenbe kanunynyň nusgasydyr; çünki Mukaddes Kitap şeýle ritoriki soragy berýär: “Iki adam ylalaşmazdan bile ýöreýärmi?” B.e. öňki 158-nji ýyl dönük protestantçylygyň papalyk häkimiýeti bilen el berişýän ýerini we wagtyny görkezýär, şeýle hem b.e. öňki 161-nji ýylda başlap, b.e. öňki 158-nji ýyla getiren döwür wagşyýlygyň keşbiniň emele gelşini aňladýan wagt döwrüni görkezýär. Bu döwürniň dönük protestantçylygyň dönük respublikaçylyk bilen birleşjek wagtyny görkezýändigini tanamak zerurdyr. Şol iki dönük güýç hem on üçünji aýatdan on bäşinji aýata çenli beýan edilýär, şonuň üçin olar käbir umumy ýol görkeziji nokatlary paýlaşýarlar.

1776-njy, 1789-njy we 1798-nji ýyllary 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynyň öňden şekillendirilişi hökmünde, onuň yz ýanyndan 2021-nji ýylyň 6-njy ýanwary bilen baglanyşykly galp baýdak hereketiniň Pelosi kazyýetleri we Baýdeniň ogurlanan saýlawynyň inaugurasiýa döwri bilen utgaşdyrmak dogrudyr; ol döwür Ýekşenbe kanunyna alyp barýar. Bu ulanylyşda 2001-nji ýylyň Patriot Act-y Garaşsyzlyk Jarnamasy bilen gabat gelmek arkaly garaşsyzlygyň aýrylmagynyň başlangyjyny görkezýän bir ýol belgisi bolup durýar. Soňra Pelosi bilen Schiffiň bökme kazyýetiniň ikinji ýol belgisi Konstitusiýanyň ratifikasiýasy bilen gabat gelýär; şeýlelikde ol Konstitusiýanyň ýatyrylmagynyň başlangyjyny öňden şekillendirýär; onuň yz ýanyndan Alien and Sedition Acts-yň üçünji ýol belgisi Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň aždaha ýaly gepleýändigini görkezýär. Bu ýol belgilerini şu görnüşde ulanmak, Makabeýler arkaly şekillendirilen dinden çykan protestantizmiň ýol belgilerini kesgitlemekdir.

Başga bir derejede, üç ýolgörkezijini mürtet respublikançylyk bilen baglanyşykda kesgitlemek birneme tapawutly bir ulanylyşy ýüze çykarýar. 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabry 1776-njy ýyl bilen gabat gelýär, emma mürtet respublikançylyk üçin 1789-njy ýyl «Alien and Sedition Acts» bilen gabat gelýär we şol “acts” bilen ajdarhanyň gepleýşi, ýagny ýekşenbe gününi mejbury berjaý etdirmek arkaly görkezilýän hadysanyň arasynda tapawut goýýar. Iki çyzyk ýyrtyjynyň keşbiniň synagy baradaky şertde bilelikde goýlanda, olar ýyrtyjynyň keşbini dikeltmegiň pygamberlik gurluşyny emele getirýär, Hudaýyň halky üçin beýik synag bolsa ýyrtyjynyň keşbiniň emele gelmegidir. Hudaýyň halky üçin ýyrtyjynyň keşbiniň emele gelmegi, şol soňky günleriň halkynyň syýasy we dini dünýäde şol emele gelişini tanap bilmegi üçin, ilki bilen Hudaýyň Sözünde nähili görkezilen bolsa şonuň ýaly tanalmalydyr.

Onda 2021-nji ýylyň 6-njy ýanwaryndaky Pelosi Kazyýetleri Alien and Sedition Acts bilen nähili sazlaşyp biler? Pelosi Kazyýetleri düýpsüz guýynyň haýwanynyň, globalizmi tutaşdyran baý prezidenti ýaňy öldüreninden soň, onuň tarapyndan bellenilýän şatlygy alamatlandyrýar. Şol şatlyk taryhy Baýdeniň kasam kabul ediş döwründen başlady we ol Trampyň ikinji kasam kabul edilişi bilen tamamlanýan döwri aňladýar. Belläp geçmeli zat, Trampyň prezidentlige üç gezek dalaş edýändigidir; birinji we soňky gezekde ol ýeňýär, emma ortaky gezekde onuň ýeňşi Mukaddes Ýazgylaryň ýalanlaryň atasy diýip tanadýan güýji tarapyndan ogurlanýar. Ogurlanan saýlaw bilen başlanan Pelosi Kazyýetleri 2025-nji ýylyň 20-nji ýanwarynda Tramp kasam kabul edeninde başlanýan ar alyş häsiýetli ikinji toplum Pelosi Kazyýetlerini görkezýär.

Jo Baýdeniň prezidentlik möhletiniň döwri Pelosi synaglarynyň bir tapgyry bilen başlanýar we Pelosi synaglarynyň başga bir tapgyry bilen tamamlanýar. Bularyň ikisi-de syýasy synaglardyr, emma ikinji tapgyrdaky synaglarda jogapkärçilige çekilýänler ilkinji synaglarda öňe çykanlardyr. Trampyň ikinji inaugurasiýasynda b.e. öň 164-nji ýyl bellik edilýär. Trampyň ikinji inaugurasiýasy b.e. öň 164-nji ýyl bilen nusgalanýar, ýewreý ybadathanasynyň gaýtadan bagyş edilmegi bolsa syýasy ybadathananyň ikinji gezek gaýtadan bagyş edilmegini aňladýar.

Şol ýyl Antiýoh Epifan aradan çykdy; ol ýehudylaryň üstüne Gresiýanyň dini dessurlaryny zorluk bilen girizen güýjüň özi bolup, şeýlelikde miladydan öňki 167-nji ýylda Makkabeý gozgalaňyna sebäp boldy. 2025-nji ýylda Trampyň ikinji inaugurasiýasynda Gresiýanyň dini (globalizm) Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda doly boýun egdiriler we ýygnagy döwlet bilen birleşdirmek işine şeýtani gudratlar güýç berip başlar. Şol wagtda Tramp Alien and Sedition Acts bilen meňzeş ýerine ýetiriji buýruklara gol çeker; şeýlelikde wagşyň şekiliniň emele gelişiniň başlangyjy (miladydan öňki 161-nji ýyl) belleniler, hem-de ol Pelosi Synaglarynyň ikinji tapgyryna başlar. Alien and Sedition Acts wagşyň şekiliniň emele geliş döwrüniň başlangyjyny belleýär, we şol döwür miladydan öňki 158-nji ýyl bilen nygtalyşy ýaly, ýekşenbe kanunynda tamamlanýar.

Şeýlelikde, wagşy haýwanyň şekiliniň emele geliş döwri, Trampyň esasy köpçülikleýin habar beriş serişdelerini ýapmagyna, bikanun daşary ýurtlulary ýurtdan çykarmagyna hem-de Demokratik partiýanyň dildüwşügine gatnaşýanlary tussag edip, olaryň üstünden kazyýet işini açmagyna mümkinçilik berýän “hereketler” bilen başlanýar. Bu döwrüň başlangyjy Tramp tarapyndan alnyp barylýan syýasy yzarlamany alamatlandyrýar, onuň soňy bolsa dini yzarlama bilen tamamlanýar.

Şu manyda, 1789-njy ýylyň orta ýol belligi we Konstitusiýa 2021-nji ýylyň Pelosi kazyýet işidir; ol başlangyçdaky şol bir taryh bilen tamamlanýan bir döwri aňladýar, ýöne Pelosi kazyýet işleriniň soňky toplumy häzirki wagtda jogapkärçilige çekilip, türmä basylýanlaryň syýasy taýdan tersine öwrülişigidir. Dönük Protestantizmiň çyzygyndaky ikinji ýol belligi, Jo Baýdeniň prezidentlik döwrüni öz içine alýan Pelosi kazyýet işleridir, we bu döwür 2025-nji ýylyň ýanwarynda tamamlanýar; şol wagt dönük Respublikanizmiň çyzygyndaky 1789-njy ýylyň ýol belligi 2025-nji ýylyň 20-nji ýanwarynda, Trampyň ikinji kasam kabul edişinden dessine soň gelýän ýerine ýetiriji buýruklar bilen gelip ýetýär. Şol ýagdaý milletiň aagzyny aždarha ýaly açýan (Alien and Sedition Acts) döwri başlaýar, ol bolsa milletiň aždarha ýaly gürleýän Ýekşenbe kanunyna alyp barýar. Şol döwürde 1789 bilen aňladylýan Konstitusiýa tapgyrlaýyn ýatyrylýar.

Trampyň ikinji kasam kabul edişinde ol ýediden bolan sekizinji prezident bolýar, we haýwanyň keşbiniň emele gelişi Protestantizmiň we Respublikançylygyň dönük şahalarynyň nähili edip bir şahada birleşýändigini görkezýär; bu gatnaşyga Protestantlar ýolbaşçylyk edýärler. Hut şol taryhyň özünde bir ýüz kyrk dört müň bolmaga çagyrylanlar, ýakynda geljek Ýekşenbe kanunynda hakyky Protestantizmiň şahasy hökmünde ýokary galdyrylmazlaryndan öň möhürlenýärler.

Möhürleme habary bolup, synag möhleti ýapylmazdan öň açylan Isa Mesihiň Ylhamy, Daniýeliň ahyrky günlere degişli bolan bölegidir. Açylýan şol bölek Daniýel 11:40-nyň gizlin taryhydyr, hem-de 13-den 15-e çenli aýatlar şol gizlin taryh bilen sazlaşýar. Şonuň üçin, synag möhleti ýapylmazdan öň açylan we Nebukadnesaryň haýwanlaryň şekili baradaky gizlin pygamberlik habary arkaly nusgalaşdyrylan habar, hut 13-den 15-e çenli aýatlarda Makkabeýler we III Antiohus arkaly görkezilen Protestantizmiň we Respublikanizmiň dönük şahalarynyň iki taýagynyň birleşdirilmegi baradaky habaryň özidir.

Haýwanyň şekiliniň emele gelşini kesgitleýän habar, hakyky protestant şahy möhürleýän mukaddeslenmäni ýetirýän habardyr.

On dördünji aýatda, miladydan öňki 200-nji ýylda, butparaz Rim pygamberlik beýanyna ilkinji gezek girizilýär, sebäbi ol Müsüriň täze doglan çaga patyşasyny goramak üçin, Antioh III bilen Makedonly Filip tarapyndan Müsüriň garşysyna döredilen bileleşige garşy turupdy. Şol ýylda Panium söweşi Antioh III tarapyndan Ptolemeý V-e garşy alnyp baryldy. Seniň halkyňdaky talaňçyların, ýagny görnüşi berkarar edýänleriň, Antioh bilen Filipiň arasyndaky bileleşigiň we Panium söweşiniň ählisi şol ýylda bolup geçdi. Şonuň üçin bu ýol belgisi ýer ýüzüniň haýwanynyň respublika şahasynyň nusgasy bolan Antiohyň hem-de Gadymyýetiň Gresiýa üçin ady bolan Makedonly Filipiň, Birleşen Milletler Guramasynyň nusgasy hökmünde, arasyndaky bileleşigi kesgitleýär.

Pygamberlik derejesinde Panium söweşinde aždarha (Makedoniýa) bilen ýalan pygamberiň (ABŞ) arasynda bir ylalaşyk amala aşýar. Bu ylalaşygyň düýp sebäbi, çöküp barýan Russiýany aňladýan Müsüriň ýurduny özara paýlaşmak bolupdy.

Isa şägirtlerini Paniuma äkiden wagtynda, ol wagt bu ýer Kesariýa Filippi diýlip atlandyrylýardy. Hirod Beýigiň agtygy Hirod Filippi şäheriň gaýtadan dikeldilmegini amala aşyryp, oňa Sezar Awgustyň we özüniň adyny berdi; şonuň üçin ol Kesariýa Filippi boldy. Olaryň arasyndaky gatnaşyk Rim bilen Rimi aňladýar, emma Filippi Sezara görä ikinji derejeli bir Rimdir, we pygamberlik derejesinde Hirod Filippi Hirodiýanyň gyzy Salomeni aňladýar. Şonuň üçin, Kesariýa Filippi adynda biz Hirod Filippiniň ýalan pygamberi, Sezaryň bolsa papalygy aňladýandygyny görýäris.

Şeýlelik bilen, Paniýumiň pygamberlik taryhy iki ylalaşygy öňe sürýär: olaryň birinde ýalan pygamber (Trump) aždarha (Birleşen Milletler Guramasy) bilen el ele berýär, beýlekisinde bolsa ýalan pygamber (Trump) papalyk (Sezar) bilen el ele berýär. On altynjy aýatda Ýekşenbe kanuny şekillendirilýär, üç taraplaýyn birleşik hem hut şol ýerde amala aşyrylýar; emma bu tertip hakykatda Ýekşenbe kanunyndan öň, on bäşinji aýatda we Paniýum söweşinde ýola goýlupdy.

Bu barlagy indiki makalamyzda dowam etdireris.