Danyýlyň birinji baby 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyndan 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna çenli birinji we ikinji perişdeleriň taryhyny aňladýar. Danyýlyň dördünji baby hem miladydan öňki 723-nji ýyldan 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna çenli birinji we ikinji perişdeleriň taryhyna degişlidir. Elbetde, muny «setir üstüne setir» diýilýän giçki ýagşyň usulyýeti bolmazdan görmek mümkin däldir.
Dördünji bapda Nebukadnesar örän çylşyrymly pygamberlik nyşanydyr. Ulaý derýasynyň görnüşiniň William Milleriň taryhynda açylmadyk möhüriniň açylşyna garap başlamazdan öň, onuň nämäni aňladýandygyny özümize ýatlatmagymyz möhümdir. Nebukadnesaryň ikinji düýşi, William Milleriň ikinji düýşi ýaly, Levililer ýigrimi altydaky “ýedi wagty” aňladýardy; bu bolsa bütin Daniýel kitabyny özara sepleýän pygamberlik sapagydyr. Daniýel dördünji bapdaky Nebukadnesaryň düýşüni tefsir edende, oňa geljek höküm barada duýduryş berdi; şeýle etmek bilen, 1798-nji ýylda “ahyryzaman wagtynda” taryha gelen birinji perişdäniň habaryny nusgalady.
Nebukadnesara duýduryş berlen höküm gelip ýetende, onuň gelip ýetşi derňew höküminiň başlanan wagty bolan 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryny öňden nusgalady. Dördünji bapda Daniel tarapyndan berlen duýduryş habary hem-de şol duýduryş habary bilen baglanyşykly hökümüň gelip ýetşi “sagat” sözi arkaly görkezildi. Nebukadnesaryň höküm “sagady” birinji perişdäniň habaryndaky Hudaýyň höküm “sagadyny” aňladýardy. Şeýle hem ol Hudaýyň ýerine ýetiriji höküminiň başlanýan Ýekşenbe kanunynyň “sagadyny” öňden nusgalady. Soňra Danieliň dördünji babynyň 1798-nji ýylda birinji perişdäniň habarynyň gelip ýetmegini we 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda üçünji perişdäniň gelip ýetmegini görkezýän, “sagat” sözi bilen nyşanlandyrylan bölegi gaýtalanyp, giňeldilip beýan edilýär. Gaýtalamak we giňeltmek usuly pygamberlikde gaýtalanyp duş gelýän, emma aýratyn-da Daniel kitabynda görünýän bir pygamberlik usulydyr.
Nebukadnessar höküm edilýän “sagada”, ýagny “ýedi wagta” geleninde, bu onuň höküm edilmeginiň başlangyjy boldy; şeýlelikde, demirgazygyň patyşasy hökmünde ol miladydan öňki 723-nji ýylda Ysraýylyň demirgazyk patyşalygynyň başyna getirilen hökümi aňladýardy. Oňa haýwanyň ýüregi berildi, Mukaddes Kitabyň pygamberliklerinde bolsa haýwan bir patyşalykdyr; şeýlelikde, miladydan öňki 723-nji ýyldan 1798-nji ýyla çenli ol Daniel kitabynyň köplenç tema edýän butparazlygyň iki görnüşini aňladýardy.
Ol bir müň iki ýüz altmyş günüň dowamynda, bir müň iki ýüz altmyş ýyly aňladyp, butparaz weýran ediji häkimiýeti şekillendirdi; soňra ýene bir müň iki ýüz altmyş günüň dowamynda, bir müň iki ýüz altmyş ýyly alamatlandyryp, papalyk weýran ediji häkimiýetini şekillendirdi. Her iki weýran ediji häkimiýetiň ýüregi birdi, çünki papalyk diňe mesihçilige uýýandygyny ykrar edýän butparazlykdyr.
“Günleriň ahyrynda”, ýagny Daniel kitabynyň on ikinji babynda kesgitlenen alamatda, ol 1798-nji ýyldaky “ahyryň wagtyny” aňladýar, onuň patyşalygy özüne gaýtarylyp berildi. Daniel 4-däki şaýatlyk hem-de Pygamberlik Ruhy, onuň patyşalygy “günleriň ahyrynda” özüne gaýtarylyp berlende, onuň imana gelen adam bolandygyny görkezýär. Şondan soň ol dört möhüm hakykatyň pygamberlik alamatyna öwrülýär. Ol özüniň “ýedi wagtynyň” ilkinji ýarymynda wekilçilik eden bütparazlygyň aždarha güýji bilen, özüniň “ýedi wagtynyň” soňky ýarymynda wekilçilik eden haýwan güýjüniň arasynda pygamberlik baglanyşygyna öwrülýär. 1798-nji ýylda dikeldilen patyşalyk hökmünde duran şol iki güýjüň alamaty hökmünde ol şondan soň Tyryň jelep aýaly unudylyp durka, ýetmiş alamatly ýyl höküm sürmeli bolan üçünji weýran ediji güýji (ýalan pygamberi) hem aňladýar. Babylonyň patyşasy hökmünde Nebukadnesar soňky günlerde häzirki Babil boljak üç güýjüň arasyndaky pygamberlik baglanyşygyny aňladýar; bu bolsa soň dünýäni Armageddona alyp barýar.
Ol şeýle hem Ýer haýwany hökmünde Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň dogluşyny aňladýardy; bu 1798-nji ýylda guzy hökmünde başlap, onuň iman ýoluna gelmegi bilen nyşanlandy. Şeýle-de ol şol bir wagtda Ýer haýwanynyň iki şahyny hem aňladardy; olar Respublikançylyk we Protestantçylyk bolup, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň güýjüni görkezýärdi, hut şol hem onuň dünýäde iň artykmaç ýagdaýdaky millet bolmagyna mümkinçilik beripdi. Emma nyşanly ýetmiş ýylyň ahyrynda şol iki şah soňra dinden çykan Respublikançylyk we dinden çykan Protestantçylyk hökmünde aňladylmalydy, şol iki şahyň hem hersi iki topara bölünýärdi. Respublikançylygyň şahy, Konstitusiýanyň mukaddes ýörelgelerini aç-açan äsgermezlik eden Demokratik partiýadan, hem-de özüni Konstitusiýanyň goragçylary we baş göreşijileri hökmünde ykrar eden, ýöne hakykatda Konstitusiýanyň mukaddes ýörelgelerini inkär edip, şol mukaddes resminamanyň içindäki ýörelgelerden däp-dessurlary we adatlary ileri tutan Respublikan partiýadan ybarat bolardy.
Iki topar Mesihiň döwründe sadukiler we pariseýler arkaly öňünden şekillendirildi. Sadukileriň we pariseýleriň ruhy hem dinden çykan protestantizmiň şahynda ýüze çykmalydy; toparlaryň biri ýekşenbe gününe ybadaty goldaýan bolsa, beýlekisi Sabat gününe ybadaty goldaýardy. Nebukadnesaryň “günleriň ahyryndaky”, ýagny 1798-nji ýyldaky, imana gelen ýagdaýy Birleşen Ştatlary we ýer ýyrtyjysynyň iki şahyny ýerlikli suratlandyrýar. Üç simwolyň ählisi — ýer ýyrtyjysy hem-de onuň iki şahy — guzudan aždarha öwrülmäge niýetlenipdi.
Nebukadnesar özüniň “ýedi döwrüniň” ahyrynda öz göni manysyndaky Babil patyşalygyny ahyrky günlerdäki döwrebap Babiliň nyşany hökmünde kesgitleýän baglanyşygy aňladýardy; şol Babil bolsa aagondarhadan, ýyrtyjy haýwandan we ýalan pygamberden ybaratdyr. Şeýle hem ol, Tire jelep aýalynyň unudylýan ýetmiş nyşanly ýylynyň dowamynda guzydan aagondarha öwrülýän iki şahly ýer haýwany arkaly görkezilen üç pygamberlik barlygyny-da aňladýardy. Onuň göni manysyndaky patyşalygynyň hut ýetmiş nyşanly ýyl höküm sürýän patyşalygyň nusgasy bolan şol patyşalykdygy örän çuň manylydyr.
Dördünji babyň Nebukadnesaryň nyşanly beýany birinji babyň üstüne goýulmalydyr. Şol ulanylyş amala aşyrylanda, ol Miller hereketiniň taryhyndaky ýol belgilerini bir ýere jemleýär hem-de şol wagtda açylan Ulai derýasy baradaky görnüşiň birnäçe hakykatyny tassyklaýar. Miller hereketiniň binýady we merkezi sütünsi Daniel kitabynyň sekizinji babynda, on üçünji we on dördünji aýatlarda beýan edilen sorag bilen jogap bolupdy. Sorag şeýleydi: «Gündelik gurbanlyk, harabalygyň ýazgynçy günäsi, mukaddes ýeriň hem goşunyň aýak astyna salynmagy baradaky görnüş näçe wagt dowam eder?»
Mukaddes Kitaba goşulan ýüzlerçe, hatda müňlerçe sözüň arasynda, ylham tarapyndan tekste degişli däldigi anyk görkezilen ýeke-täk goşma söz “gurbanlykdyr”. Bu söz dogry aýrylanda, “gündelik” bilen “bozguncylyk” diýenleriň haraba öwüriji iki aýry güýçdügini açyk görkezýär. Uýam White “gurbanlyk” sözüniň adam paýhasy tarapyndan goşulandygny we tekste degişli däldigini anyk belleýär; şol bir parçanyň özünde hem ol Milleritleriň “gündeligi” butparazlyk diýip kesgitlemekde dogry bolandyklaryny görkezýär. On üçünji aýatyň soragynyň içindäki grammatiki düşünjeler Mesih tarapyndan Uýa Whiteyň ýazgylary arkaly seresaplylyk bilen anyklanyldy; we olar degişli tekstler hem-de ylham berlen goşmaça görkezmeler tarapyndan dolandyrylýan mahaly, sorag şudur: “Mukaddes ýeri hem-de Hudaýyň halkyny basgylap geçmeli bolan butparazlyk we papalyk atly iki haraba öwüriji güýç baradaky bu görnüş näçe wagta çenli dowam eder?”
Şonuň üçin, Nebukadnesar 1798-nji ýylda bolan “ahyryň wagtynda” ýerleşdirilende, ol iman eden adamy aňladýar we şeýlelikde Adventizmiň merkezi sütüni hem-de binýadyna düşünjek “parasatl ylary” aňladýar. Onuň iman etmegi şol wagtda açylyp görkezilen “bilimiň artmagyna” düşünýän “parasatl ylarny” görkezýär; emma onuň öz pygamberlik nyşanlylygy gönüden-göni şu soragyň mowzugy bolan taryhy suratlandyrýar: “butparazlygyň we papalygyň haraba salýan güýjüniň, Hudaýyň halkyny (goşuny) hem-de Hudaýyň mukaddes ýerini depeläp basjak görnüşi näçe wagt dowam eder?” “Bilimiň artmagyna” düşünýän “parasatly gyzlaryň” bir nyşany hökmünde, ol William Milleri aňladýar, çünki Miller 1798-nji ýylda, “ahyryň wagtynda” başlanan taryhda “parasatly” bolanlaryň nyşanydyr.
Nebukadnesar “ahyryň wagtynyň” ýolgörkeziji nyşanlarynyň bir nyşanydyr, we ol birinji bap bilen utgaşdyrylanda, şol wagtda birinji perişdäniň gelmegini hem aňladýar; çünki dördünji bapda Daniel Nebukadnesara duýduryş habaryny berýän “sagat”, birinji perişdäniň gelen wagtyny görkezýär, we bu 1798-nji ýyldyr. Nebukadnesaryň höküm edilen “sagady”, 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda Hudaýyň derňew hökümynyň başlanmagynyň “sagadyny” aňladýardy. Dördünji bapda Nebukadnesaryň nyşanynyň üsti bilen ýüze çykýan ýolgörkeziji nyşanlar miladydan öňki 723-nji ýyl, 538, 1798 (“ahyryň wagty”) we 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrydyr.
Daniel kitabynyň birinji babyndaky Millerit taryhynyň ýol alamatlary, 1798-nji ýylda gelip ýeten “zamanyň ahyrynda” birinji habaryň ygtyýarly edilmeginiň nyşany bolan Ýehoýakim bilen başlanýar. Ýehoýakim arkaly şekillendirilýän birinji habaryň ygtyýarly edilmegi 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyny belleýär. Ýehoýakimiň basylyp alynmagy, Kiriň permany bilen tamamlanýan Wawilonyň hökümdarlygynyň ýetmiş ýylyny başlaýar. Danieliň birinji baby iýmit synagy hökmünde görkezilen üç basgançakly synag işini, onuň yzysüre bolsa lakmus synagy bilen tamamlanýan göz bilen görme synagyny kesgitleýär. Şol üç synag 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyny aňladýar; şol wagtda Gudratly Perişde, Isa Mesihden başga hiç kim bolmadyk şol Şahs, gökden kiçi kitap bilen inip geldi, we şol wagt Hudaýyň halky ony “iýmelidi”; edil Daniel bilen üç sadakatly ýigidiň Wawilonyň iýmitiniň ýerine gök önümlerden ybarat iýmiti iýmegi saýlap alşy ýaly.
Şol işiň ikinji synagy, Protestant ybadathanalarynyň Milleriň habaryny (birinji perişdäniň habaryny) ret edişiniň ýüze çykmagyny aňladýardy; şol wagt Millerçi hereket bilen, soňra ýüz dönderen Protestantizm hökmünde pygamberlikdäki wezipesine başlan Protestant ybadathanalarynyň arasynda bir tapawut görlüp başlandy. Ol iki synpyň arasyndaky tapawut, Danyýel bilen üç sany wepaly ýigidiň, Wawilonyň naharyny iýmek ýerine asmanyň iýmitini iýendikleri üçin etleriniň has görmegeý we semiz görünşi ýaly, şonça-da aýdyňdy. Şol tapawut bibliýa ýyly bolan 1843-nji ýylyň ahyrynda (1844-nji ýylyň 19-njy apreli), on gyzyň tymsalyndaky gijä galma wagty gelip ýetende, aç-açan ýüze çykdy.
Üçünji synag, ýagny aýgytly synag, 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryny alamatlandyrýardy; şol wagt üç ýyldan soň, Nebukadnesaryň özi Danyýeli we üç wepaly ýigidi Babylyň akyldarlaryndan “on esse” üstün diýip höküm edip yglan eden “sagat” gelip ýetdi. Danyýel kitabynyň dördünji babyňy birinji babynyň üstüne goýmak, 1798-nji ýylda başlaýan “ahyryň wagty” bilen başlanýan Millerçi taryhyň ýol belliklerini ýüze çykarýar; 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda birinji perişdäniň habarynyň kuwwatlanmagyny; 1844-nji ýylyň 19-njy aprelindäki ilkinji lapykeçligi; hem-de 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryndaky beýik lapykeçligi.
Millerit taryhynyň aýratyn ýol görkeziji alamatlaryny kesgitlemekden başga-da, bu iki bap, “setir üstüne setir” görnüşinde bilelikde garalanda, birinji perişdäniň habaryny görkezýär, iki müň üç ýüz gün baradaky binýatlaýyn taglymatyň mowzugy bolan we weýran ediji iki güýji kesgitleýär, şeýle hem Daniel on ikiniň üç basgançakly synag işini görkezýär; bu iş Daniel kitaby açylanda hemişe ýüze çykýar.
Olar hem Nebukadnesaryň, 1798-nji ýylda paýhaslylaryň nyşany hökmünde, onuň dördünji bapdaky ikinji düýşi bilen baglanyşykda, hereketi hakyky protestant şahyna öwrülmeli bolan William Millere wekilçilik edýändigini kesgitleýärler. Adventizmiň düýpli hakykatlaryna wekilçilik edýän William Milleriň işi Habakkugyň iki tagtasynda görkezilendir, hem-de şol mukaddes tagtalaryň ikisiniň hem taýýarlanylmagynda Hudaý ýol görkezdi.
Miller birnäçe pygamberlik hakykatlaryny dogry görmedi, çünki pygamberlik taryhyndaky öz garaýyş nokady oňa haraba goýujy üç güýjüň bardygyny tanamaga ýol bermedi; olar diňe bir butparazlyk (aždarha), papalyk (haýwan) däl, eýsem dinden çykan protestantçylyk hem (ýalançy pygamber) bolup durýar. Hudaýyň ylahy tertibinde, taryhdaky öz garaýyş nokady bilen çäklendirilen Milleriň şol pygamberlik düşünjeleri Habakkugyň iki mukaddes tagtasynda görkezilmedi.
Danyýlyñ dördünji babyndaky Nebukadnesaryň ikinji düýşi, William Milleriň ikinji düýşüni aňladýar. Iki düýş hem “ýedi wagt” meselesine degişlidir, we Milleriň düýşi 1863-nji ýylda başlanan hem-de Gije ýary gijeki Gykylyga çenli güýçlenýän onuň işiniň ret edilişini kesgitleýär. Iki düýş hem dargadylyş döwründen soň täzeden dikeldilen bir patyşalyk bilen tamamlanýar. Şol sebäpli, 1798-nji ýylda möhüri açylan Ulaý derýasynyň görnüşine gös-göni garamazdan öň, Milleriň ikinji düýşüne gararys.
„Men düýş gördüm: Hudaý görünmeýän bir eli arkaly maňa uzynlygy takmynan on dýuým, ini we boýy alty dýuým bolan, gara agaçdan we dürlerden nepis nagyşlanyp ýasalan ajaýyp bir sandyjyk iberdi. Şol sandyjyga bir açar berkidilen eken. Men dessine açary alyp sandyjygy açdym; şonda men haýran galyp, geňirgenip, onuň içinde her dürli görnüşdäki we ululykdaky şaý-sepleri, göwherleri, gymmatbahaly daşlary, şeýle hem her dürli ölçegdäki we gymmatdaky altyn-kümüş teňňeleriň sandygyň içinde öz-öz ýerlerinde ajaýyp tertip bilen ýerleşdirilendigini gördüm; we şol tertipde ýerleşdirilişi bilen olar diňe Gün bilen deňeşdirip boljak bir nur we şöhraty şöhlelendirýärdiler.
Men onuň içindäki zatlaryň şöhratlylygy, gözelligi we gymmaty sebäpli ýüregim şatlykdan joşup dursa-da, bu ajaýyp görnüşden diňe özüm lezzet almagyň meniň borjum däldir diýip oýlandym. Şonuň üçin ony otagymdaky orta stoluň üstünde goýdum we islegi bolanlaryň hemmesiniň gelip, bu durmuşda adam tarapyndan görülip-eşidilen iň şöhratly hem-de iň nurana görnüşi görüp biljekdikleri barada habar berdim.
“Adamlar gelip başladylar, ilk başda sany azdy, emma kem-kemden köpçülige öwrüldiler. Olar ilkinji gezek sandyga seredenlerinde, haýran galyp, şatlyk bilen gygyryşardylar. Emma tomaşaçylar köpelende, her kim gymmatbaha daşlara el urup başlady, olary sandykdan çykaryp, stoluň üstüne seçeläp taşlaýardy. Men eýesiniň sandygy hem-de gymmatbaha daşlary ýene meniň elimden talap etjekdigini oýlap başladym; eger men olaryň seçelenmegine ýol bersem, olary öňküsi ýaly ýene sandykdaky öz orunlaryna hiç haçan ýerleşdirip bilmezdim; hem-de men bu hasabatlylygy hiç wagt çekip bilmerin diýip duýdum, çünki ol örän agyr boljakdy. Şonda men adamlardan olara el urmamazlygy, hem-de olary sandykdan çykarmamazlygy ýalbaryp başladym; emma men näçe köp ýalbarsam, olar şonça-da beter seçeläp taşlaýardylar; indi bolsa olar olary tutuş otagyň içine, ýere we otagdaky her bir mebeliň üstüne pytradýan ýalydylar.
“Men soňra olaryň hakyky gymmat bahaly daşlaryň we teňňeleriň arasyna galp gymmat bahaly daşlaryň we ýasama teňňeleriň hasapsyz köp mukdaryny saçandyklaryny gördüm. Men olaryň beýle pes niýetli hereketine we nankörlügine gaty gaharlanyp, bu sebäpli olary ýazgardym we käýedim; emma men näçe köp ýazgarsam, şonça-da olar galp gymmat bahaly daşlary we ýalan teňňeleri hakyky zatlaryň arasyna saçdylar.
“Şondan soň men bedeniň janynda gynandym hem-de olary otagdan kowup çykarmak üçin fiziki güýji ulanyp başladym; emma men birini daşaryk itekläp çykarýarkam, ýene üçüsi içeri girýärdi-de, hapa-hujuny, agaç ýonuşgalaryny, çägäni hem-de her dürli zir-zibilleri getirýärdi; ahyrda olar hakyky ähli gymmatbaha daşlaryň, almazlaryň we teňňeleriň hemmesini örtüp goýdular, şeýlelikde olaryň hiç biri gözden görünmän galdy. Olar meniň sandyjagymy hem parçalap, onuň böleklerini şol zir-zibilleriň arasyna seçip taşladylar. Men meniň hasratyma-da, gaharyma-da hiç bir adamyň üns bermeýändigini oýladym. Men bütinleý ruhdan düşdüm, göwnüçökgün boldum-da, oturyp agladym.
“Şeýlelik bilen, öz beýik ýitgim we jogapkärçiligim sebäpli aglap, hasrat çekip otyrkam, Hudaýy ýatladyň-da, maňa kömek ibermegini yhlas bilen dileg etdim. Derrew gapy açyldy, we otaga bir adam girdi; şol wagt adamlaryň hemmesi otagdan çykyp gitdi. Ol elinde tozan süpürgiç bolup, penjireleri açdy-da, otagyň içindäki tozan bilen hapalary süpürip çykarmaga başlady.
“Oňa saklanmagyny ýalbaryp haýyş etdim, çünki harabalyklaryň arasynda dargap ýatan käbir gymmat bahaly şaý-sepler bardy.
Ol maňa: “gorkma”, diýdi, çünki Ol “olaryň aladasyny eder.”
“Soňra ol tozany we hapa-hupany, galp gymmatbahaly daşlary we galp teňňeleri süpürip taşlaýarka, olaryň ählisi bulut ýaly ýokary galyp, penjireden daşary çykdy, şemal hem olary alyp gitdi. Alagaraňkylykda men bir salym gözlerimi ýumdum; olary açanymda, ähli hapa-hupat ýitip gidipdi. Gymmatbahaly şaý-sepler, almazlar, altyn we kümüş teňňeler otagyň hemme ýerine bol-elin saçylyp ýatyrdy.
Soňra ol stoluň üstüne öňküsinden has uly hem has owadan bir sandygy goýdy-da, birgiden edip gymmatbahalary, göwherleri, teňňeleri ýygnap, barysy galýança sandygyň içine atdy; göwherleriň käbirleri iňňe ujundan hem uly bolmasa-da, ýekeje-de galmady.
Soň ol meni: «Gel-de, gör» diýip çagyrdy.
“Tabyda seretdim, emma gözlerim onuň görnüşinden gamaşdy. Olar öňki şöhratyndan on esse artyk şöhle saçýardy. Men olary şol erbet adamlaryň, olary saçyp, tozana basan aýaklary tarapyndan çägä sürtülip arassalanandyr diýip pikir etdim. Olar tabyda gözel tertipde, hersi öz ýerinde goýlupdy; olary içine atan adamyň hiç bir görnüp duran zähmet yzlary ýokdy. Men begençden gygyrdym, we şol gygyryş meni oýatdy.” Irki Ýazgylar, 81–83.
Milleriň düýşüni indiki makalada ara alyp maslahatlaşarys.
Aşakdaky ýazgy, Jeýms Uaýt tarapyndan Uilýam Milleriň düýşüni Advent Herald neşirinde çap eden mahaly, Milleriň ikinji düýşüne ýazylan girişdir.
“Aşakdaky düýş iki ýyldan hem gowrak wagt mundan ozal Advent Herald-da neşir edildi. Şonda men onuň biziň geçmişdäki Ikinji Geliş tejribämizi açyk görkezýändigini gördüm we Hudaýyň bu düýşi dargap giden süri üçin peýda hökmünde berendigine düşündim.
“Rebbiň beýik hem gorkunç gününiň golaýlaşýandygynyň alamatlarynyň arasynda Hudaý düýşleri goýandyr. Serediň: Ýowel 2:28–31; Resullaryň işleri 2:17–20. Düýşler üç ýol bilen gelip biler; birinjiden, ‘köp işiň köplüginden.’ Serediň: Wagyzçy 5:3. Ikinjiden, Şeýtanyň haram ruhunyň we aldawynyň astynda bolanlar, onuň täsiri arkaly düýş görüp bilerler. Serediň: Kanuny gaýtalamak 8:1–5; Ýermeýa 23:25–28; 27:9; 29:8; Zekerýa 10:2; Ýahuda 8. Üçünjiden bolsa, Hudaý öz halkyna hemişe düýşler arkaly, azda-kände, öwredip gelipdir we henizem öwredýär; bu düýşler perişdeleriň hem-de Mukaddes Ruhuň üsti bilen gelýär. Hakykatyň aýdyň nurunda duranlar, Hudaýyň özlerine düýş beren wagtyny bilerler; şolar ýalan düýşler arkaly aldanyp, dogry ýoldan çykarylmazlar.”
“‘Ol oňa şeýle diýdi: Indi sözlerimi diňläň; araňyzda pygamber bar bolsa, Men Reb oňa Özüm hakda görnüşde aýan bolaryn we onuň bilen düýşde gepleşerin.’ Sanlar 12:6. Ýakup şeýle diýdi: ‘Rebbiň perişdesi düýşde meniň bilen gepleşdi.’ Gelip çykyş 31:11. ‘Hudaý gijäniň düýşünde arameý Labananyň ýanyna geldi.’ Gelip çykyş 31:24. Ýusubyň düýşlerini okaň, [Gelip çykyş 37:5–9], soňra olaryň Müsürde nähili ýerine ýetendiginiň gyzykly hekaýasyny okaň. ‘Gibgonda Reb gijeki düýşde Süleýmana göründi.’ 1 Patyşalar 3:5. Danyýeliň ikinji babyndaky beýik we möhüm heýkel düýşde berildi, ýedinji babyndaky dört haýwan hem, we ş.m. Şeýle hem Hirodes körpe Halasgäri ýok etmäge synananda, Ýusuba düýşde Müsüre gaçmak barada duýduryş berildi. Matta 2:13.”
“‘Soňky günlerde şeýle bolar, diýip Hudaý aýdýar, Men Öz Ruhumdan ähli bedeniň üstüne guýaryn; ogullaryňyz we gyzlaryňyz pygamberlik ederler, ýaş ýigitleriňiz görnüşler görerler, garrylaryňyz bolsa düýşler görerler.’ Resullar 2:17.
Pygamberlik peşgeşi, düýşler we görnüşler arkaly, bu ýerde Mukaddes Ruhuň miwesidir we ahyrky günlerde alamat düzmek üçin ýeterlik derejede aýan edilmelidir. Ol Hoş Habar ybadathanasynyň peşgeşleriniň biridir.
“‘Ol käbirlerini resullar, käbirlerini PEÝGAMBERLER, käbirlerini hoş habarçylary, käbirlerini hem çopanlar we mugallymlar etdi; mukaddesleriň kämilleşdirilmegi, gulluk işiniň ýerine ýetirilmegi, Mesihiň bedeniniň bina edilmegi üçin.’ Efesliler 4:11–12.
«Hudaý ýygnakda käbirlerini goýdy: ilkinji ilçiler, ikinjiden PYGAMBERLER» we ş.m. 1 Korinfliler 12:28. «PYGAMBERLIKLERI äsgermezlik etmäň». 1 Selanikliler 5:20. Şeýle hem serediň: Resullar 13:1; 21:9; Rimliler 7:6; 1 Korinfliler 14:1, 24, 39. Pygamberler ýa-da pygamberlikler Mesihiň ýygnagynyň bina edilmegi üçindir; we olaryň hoş habarçylar, çopanlar we mugallymlar bes edilmezinden öň bes edilmelidigi barada Hudaýyň Sözünden getirilip bilinjek hiç bir subutnama ýokdur. Emma garşy çykýan şeýle diýýär: «Ýalan görnüşler we düýşler şeýle köp boldy welin, men munuň ýaly hiç zada ynam edip bilemok». Şeýtanyň galpy hem bardyr, bu dogrudyr. Onuň hemişe ýalan pygamberleri bolupdy, we elbetde, onuň aldawynyň we ýeňşiniň bu soňky sagadynda hem olara garaşyp bileris. Şeýle aýratyn ylhamlary galp nusgasynyň bardygy sebäpli ret edýänler, şol bir derejede biraz öňe gidip, Hudaýyň özüni düýşde ýa-da görnüşde adama asla açmandygyny hem inkär edip bilerler, çünki galp nusga hemişe bolupdy.
“Düýşler we görnüşler Hudaýyň Özüni adama aýan eden serişdesidir. Ol pygamberlere şu serişde arkaly gepledi; pygamberlik peşgeşini Hoş Habar ýygnagynyň peşgeşleriniň arasyna goýdy we düýşler bilen görnüşleri «SOŇKY GÜNLERIŇ» beýleki alamatlary bilen bir hatarda goýdy. Omyn.
“Ýokardaky belliklerimdäki maksadym garşylyklary Mukaddes Ýazgylara laýyklykda aradan aýyrmak we okyjynyň aňyny aşakdakylara taýýarlamak boldy.” Jeýms Waýt.