Jebraýyl dokuzynjy bapda Danyýala sekizinji bapda beýan edilen iki görnüş barada oňa düşünje we akyl ýetiriş bermek üçin geldi.
Ol maňa düşündirdi, meniň bilen gepleşdi we şeýle diýdi: Eý, Daniel, saňa paýhas we düşünje bermek üçin indi geldim. Seniň dilegleriň başlan badyna buýruk çykdy, men hem saňa muny bildirmek üçin geldim; çünki sen örän söýülýäň. Şonuň üçin bu meselä düşün we görnüşe üns ber. Daniel 9:22, 23.
Danyýeliň özüne gerek bolan “düşünişe” eýe bolmagy üçin, Jebraýyl oňa hem “meselä”, hem-de “görüşe” düşünmegi aýtdy. “Mesele” mukaddes ýeriň we goşunyň aýak astyna alnyp depelenmegi baradaky görüşdi, “görüş” bolsa 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda ýüze çykan hadysa baradaky görüşdi. Waýt uýamyz hem bu iki görüşe aýratyn ähmiýet berýär; ol bize Danyýeliň ýetmiş ýyllyk ýesirlik bilen iki müň üç ýüz ýylyň arasyndaky gatnaşyga düşünmäge çalyşandygyny habar berýär. Ýetmiş ýyl Jebraýylyň “mesele” diýip kesgitländigidir, “görüş” bolsa iki müň üç ýüz ýyldyr. Jebraýyl iki müň üç ýüz ýylyň düşündirişini beren wagty, Danyýel ahyrky günleriň “danalaryny” aňladýar. “Danalar” Jebraýylyň düşündirişindäki hem “meselä”, hem-de “görüşe” düşünýärler; erbetler bolsa düşünmeýärler. Milleritler “meselä” hem-de “görüşe” düşündiler, ýöne diňe çäkli derejede.
Synag möhletiniň dört ýüz togsan ýyly, Lewiler 25-nji we 26-njy baplarda görkezilen “ýedi wagt” ähtine garşy edilen dört ýüz togsan ýyllyk pitne esasynda kesgitlenen döwürdi. Ýetmiş ýyllyk ýesirlik, ýurduň öz dynçlygyny görmegine ýol berilmedik ähli ýyllaryň jemi boldy.
Mesih köpler bilen ähti tassyklan hepde, müň iki ýüz altmyş günden ybarat iki döwür arkaly şekillendirilişi ýaly, Onuň ähtiniň dawasy üçin bir nusga boldy. Şol pygamberlik hepdesi, Hudaýyň möhürüni alamatlandyrýan haç arkaly iki bölege bölündi.
“Onuň halkynyň maňlaýlaryna goýulýan diri Hudaýyň möhri nämedir? Ol perişdeleriň okaýyp bilýän, emma adam gözüniň okaýyp bilmeýän bir nyşanydyr; çünki ýok ediji perişde bu halas edilişiň nyşanyny görmelidir. Akyl-paýhasly aň Rebbiň ogullykly we gyzlykly kabul eden perzentleriniň üstünde Kalwariýa haçynyň alamatyny gördi. Hudaýyň kanunynyň bozulmagy bolan günä aýrylýar. Olar toý lybasyny geýendirler we Hudaýyň ähli tabşyryklaryna tabyndyrlar hem-de wepadarlyk edýärler.” Manuscript Releases, volume 21, 52.
Şol hepde mukaddes ýeri we goşuny butparazlygyň, soňra bolsa papalygyň depeläp geçýän, 538-nji ýylyň ýekşenbe kanunynda (haýwanyň nyşanynda) bölünýän her biri müň iki ýüz altmyş ýyldan ybarat iki döwri öňden şekillendirýärdi. Müň iki ýüz altmyş günläp Mesih Öz şaýatlygyny berdi; ondan soň ýene müň iki ýüz altmyş günläp Mesih şol bir şaýatlygy Öz şägirtleriniň üsti bilen berdi. Müň iki ýüz altmyş ýyl dowamynda Şeýtan öz şaýatlygyny butparazlygyň üsti bilen berdi; ondan soň bolsa ýene müň iki ýüz altmyş ýyl dowamynda Şeýtan öz şaýatlygyny papalygyň üsti bilen berdi.
Gadymy Ysraýylyň boýun egmezligi sebäpli Hudaýyň “dawasy”na öwrülen äht Lewiler kitabynyň ýigrimi bäşinji babyndaky ähtdi; ol ýerde ýeriň dynç alşy hem-de her kyrk dokuzynjy ýylda bellenilmelidi bolan ýubileý beýan edilýärdi.
Reb Sinay dagynda Musa şeýle diýdi: «Ysraýyl ogullaryna sözle we olara aýt: Men size berýän ýurda gireniňizde, ýurt Reb üçin Sabat saklasyn. Alty ýyl meýdanyňy ekersiň, alty ýyl üzüm bagyňy çapyp-bejerersiň we onuň hasylyny ýygnarsyň. Emma ýedinji ýylda ýurt üçin doly dynç alyş Sabaty, Reb üçin Sabat bolsun; meýdanyňy ekme, üzüm bagyňy çapma. Oragyňdan öz-özünden çykan önümi orma, timarlanmadyk üzümiň salpymlaryny-da ýygnama; çünki bu ýurt üçin dynç alyş ýylydyr. Ýurduň Sabaty size iýmit bolar: saňa, hyzmatkäriňe, gyrnagyňa, hakyna tutulan hyzmatkäriňe we seniň ýanyňda mesgen tutýan gelmişege; mal-garaň üçin hem, ýurduňdaky ýabany haýwanlar üçin hem, onuň ähli hasyly iýmit bolar. Özüňe ýedi ýyl Sabatyny sana, ýedi gezek ýedi ýyl; şeýlelikde ýedi ýyl Sabatynyň möhleti seniň üçin kyrk dokuz ýyl bolar. Soňra ýedinji aýyň onunjy güni şatlyk ýylunyň surnaýyny çaldyrarsyň; günäleriň ötülýän güni ýurduňyzyň ähli ýerinde surnaý çaldyrarsyňyz. Elliinji ýyly mukaddes ediň we ýurduň ähli ilatyna onuň bütin dowamynda azatlyk yglan ediň; bu siziň üçin şatlyk ýyly bolsun. Her kim öz mülküne dolansyn, her kim öz maşgalasyna dolansyn. Şol elliinji ýyl siziň üçin şatlyk ýyly bolsun; onda ekmäň, öz-özünden çykan önümi ormaň, timarlanmadyk üzümiň salpymlaryny ýygnamaň. Çünki ol şatlyk ýylydyr; ol size mukaddes bolsun. Onuň hasylyny meýdandan iýersiňiz. Bu şatlyk ýylynda her kim öz mülküne dolansyn». Levililer 25:1–13.
Iki müň üç ýüz ýyllyk pygamberligiň birinji döwri, Mesihiň ähti berkarar eden hepdedäki ýaly, hem-de dört ýüz togsan ýyl bilen birlikde, Levit kitabynyň ýigrimi bäşinji we ýigrimi altynjy baplaryndaky “ýedi wagt” bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr.
Şonuň üçin bilip düşün: Iýerusalimi dikeltmek we gurmak baradaky buýrugyň çykarylan wagtyndan başlap, Mesih Hökümdara çenli ýedi hepde we altmyş iki hepde bolar; köçe täzeden gurular, diwar hem, hatda kynçylykly döwürlerde-de. Daniel 9:2.
Miladydan öňki 457-nji ýyldan başlanýan altmyş dokuz hepde sizi Mesihiň çokundyrylmagyna, hem-de onuň ähti berkitdigi hepdäniň başlangyjyna getirýär; ol äht bolsa Hudaýyň “dawa” ähti bolupdy. Emma “ýedi hepde, we altmyş iki hepde” diýen jümle arkaly altmyş dokuz hepdeden aýratynlaşdyrylan bir hepde-hekde döwri (kyrk dokuz ýyl) bardy. Miladydan öňki 457-nji ýyldan başlap kyrk dokuz ýyl bolmalydy; bu bolsa Lewiler kitabynyň ýigrimi bäşinji babyndaky äht bilen we ýubileý baýramçylygy bilen aýdyň baglanyşyklydy. Şol kyrk dokuz ýyl diňe bir ýubileý aýlawlarynyň nyşany bolman, eýsem Hepdeler baýramynyň kyrk dokuz gününden soň gelýän ellinji gün bolan Pentikostyň hem nyşanydy.
Iki müň üç ýüz ýylyň ilkinji kyrk dokuz ýyly, dört ýüz togsan ýyl hem-de ähtiň berkidilen hepdesi, Levililer 26-da “ýedi wagt” hökmünde görkezilen iki müň bäş ýüz ýigrimi ýyl bilen ählitaraplaýyn göni baglanyşyklydyr. Iki müň üç ýüz ýyllyk pygamberligiň her bir bölegi, Adventizmiň 1863-nji ýylda bir gapdala goýup ret eden “ýedi wagt” bilen göni baglanyşyklydyr. “Ýedi wagt” şatlyk ýyly ähtiniň nyşanydyr, we şu sebäpli şeýle hem belläp geçilmelidir: iki müň üç ýüz ýyl 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda tamam bolanda, iki müň bäş ýüz ýigrimi ýyl hem hut şol günde tamam boldy, çünki Musa Levililer kitabynyň ýigrimi bäşinji babynda şeýle ýazdy:
Özüň üçin ýedi ýyl şenbelerini, ýagny ýedi gezek ýedi ýyly sanarsyň; şeýlelikde ýedi ýyl şenbesiniň möhleti saňa kyrk dokuz ýyl bolar. Soňra ýedinji aýyň onunjy gününde, ýagny geçirim günüňde, jubileý surnaýyny ýaňlandyrarsyňyz; bütin ýurduňyzda surnaýy ýaňlandyrarsyňyz. Leviticus 25:8, 9.
Iki müň üç ýüz ýylyň içindäki her bir pygamberlik döwri, Levitler 26-daky “ýedi wagt” bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr; munuň içine bu iki pygamberlik döwrüniň tamamlanan güni hem girýär. Ilkinji kyrk dokuz ýyl, Hudaýyň halky Babyldan çykyp gelende tamamlanjak Iýerusalimi täzeden gurmak we dikeltmek işini görkezýärdi. Ybadathana üçünji permanyň berilmezinden öň tamamlandy; edil şonuň ýaly, Millerçi ybadathanasy hem üçünji perişde gelmezinden öň tamamlandy. Şeýle-de bolsa, miladydan öňki 457-nji ýyldan soň hem “köçe” “gaýtadan gurulmalydy, diwar hem, hatda kynçylykly döwürlerde.” Isa Alfa we Omega hökmünde, bir zadyň soňuny hemişe şol zadyň başlangyjy arkaly görkezýär; şonuň üçin 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryndan soň, Millerçilere “köçäni” hem “diwary” hem “kynçylykly döwürlerde” tamamlamak gerekdi.
Waýt uýal-Ýerusalimiň daşyndaky göni manydaky gorag diwaryny Hudaýyň kanunynyň nyşany hökmünde görkezýär, we 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryndan dessine soň, wepalylar asmandaky mukaddes hana alnyp girildi we Hudaýyň kanunyny (diwary) ykrar etdiler. Hudaýyň kanunyny, şol sanda Sabat gününi ykrar etmek üçin, Milleritler gadymy Ysraýylyň ähtine gaýtaryldy. Göni manydaky “köçäniň” dikeldilmegi, Milleritleriň ruhy taýdan Ýeremiýanyň “köne ýollaryna” dolananda amala aşyrylan dikeldilişdir. Diwar bilen köçäniň bina edilen döwründe bolmaly bolan “agyr zamanlar” 1844-nji ýyldan soň amala aşmaly bolupdy, we şol wagt golaýlap gelýän, hem-de hut şol taryhda tizden başlanýan Graždanlyk urşy şol agyr zamanlary aňladýardy.
Eger olar wepaly bolan bolsadylar, gullaryň azat edilýän simwolik Ýubileýiň ellinji ýylyna ýetip bilerdi; bu ýyl Pentikostuň ellinji güni bilen hem şekillendirilýärdi, çünki onda azatlyk habary bütin dünýä ýaýraýar. Emma 1844-nji ýyldan soň olaryň köpüsi Sabat gününiň nuruna garşy çykdy, 1863-nji ýylda bolsa, şeýle hem Musa habaryny (“ýedi gezek”) ret etdiler; bu habar olara Ylýas (William Miller) arkaly ýetirilipdi. Başgaça aýdylanda, olar dikeltmeli we onda ýöremeli bolan “köçeden” (köne ýollardan) ýüz öwürdiler.
Isa soňuny elmydama başlangyç arkaly şekillendirýär, we on gyz baradaky tymsal soňky günlerde gaýtalanylanda, Iýerusalimi dikeltmek işi ýene-de amala aşyrylmaly bolar. “Köçe we diwar” “kynçylykly döwürlerde” gurlar. Biz häzir şol kynçylykly döwürlere gadam basýarys. 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabry tizden geljek Ýekşenbe kanunynyň görnüşidir; şonuň üçin Ylhamyň on birinji babyndaky “beýik ýer titremäniň sagady” gelende, köçe we diwar kynçylykly döwürlerde gurlar. Biz indi şol kynçylykly döwürleri Yslamyň barha güýçlenýän söweşleri netijesinde ýüze çykýan “halklaryň gaharlanyşy” hökmünde kesgitläris.
Ol ozal “musallat wagt” barada ýazylanlary düşündirýärkä, ol “Ilkinji Ýazgylar” kitabynda ýazga geçirilen düşündiriş berdi.
“1. 33-nji sahypada şeýle diýilýär: ‘Men mukaddes Şenbe gününiň Hudaýyň hakyky Ysraýyly bilen imansyzlaryň arasynda bölüp aýyrýan diwar bolandygyny we şeýle boljakdygyny gördüm; hem-de Şenbe gününiň Hudaýyň eziz, garaşýan mukaddesleriniň ýüreklerini birleşdirjek beýik mesele bolandygyny gördüm. Men Hudaýyň arasynda Şenbe gününi görmeýän we tutmaýan çagalarynyň bardygyny gördüm. Olar bu baradaky nury ret etmändirler. Muşakgat döwrüniň başynda bolsa, biz öňe çykyp Şenbe gününi has doly yglan edenimizde, Mukaddes Ruhdan dolduryldyk.’”
“Bu görnüş 1847-nji ýylda berildi; şol wagt Sabaty saklaýan Advent doganlaryň sany örän azdy, olaryň arasyndan-da onuň berjaý edilmeginiň Hudaýyň halky bilen ynanmaýanlaryň arasynda araçäk çekmek üçin ýeterlik derejede möhüm digini kabul edýänler azdy. Indi bolsa şol görnüşiň ýerine ýetmeginiň başlaýandygy görünip başlaýar. Bu ýerde agzalýan ‘şol muşakgat wagtynyň başlanmagy’ belalaryň dökülip başlanjak wagtyna degişli däldir, eýsem olaryň dökülmeginden edil öňki gysga döwre degişlidir, haçan-da Mesih mukaddes ýerde bolanda. Şol wagtda, gutulyş işi jemlenip barýarka, ýer ýüzüne muşakgat gelip başlar, milletler gaharlanar, emma üçünji perişdäniň işine böwet bolmaz ýaly saklanyp durar. Şol wagtda ‘soňky ýagmyr’, ýa-da Rebbiň huzuryndan gelýän täzeleniş gelip, üçünji perişdäniň güýçli sesine kuwwat berer hem-de mukaddesleri ýedi soňky belanyň dökülip başlanjak döwründe berk durmaga taýýarlar.” Early Writings, 85.
Synag möhletiniň tamamlanmagyndan öň, «halklaryň gaharlanjak, emma saklanyp goýuljak» bolan «gysga wagt döwri» bar. Şol bir wagtda-da «soňky ýagyş» gelýär. «Halklaryň gaharlanmagy» Ylham kitabynyň on birinji babynda kesgitlenýän nyşandyr.
Milletler gazaplandy, Seniň gazabyň hem ýetdi; ölülere höküm ediljek wagty, gullaryň bolan pygamberlere, mukaddeslere we Seniň adyňdan gorkýanlara, kiçä-de uluga-da sylag berjek wagty; hem-de ýeri weýran edýänleri heläk etjek wagty geldi. Ylham 11:18.
Waýt uýa bu aýat barada düşündiriş berýär.
“Men milletleriň gazabynyň, Hudaýyň gaharynyň hem-de ölüleri höküm etmek wagtynyň biri-birinden aýratyn we tapawutly bolup, biriniň beýlekisiniň yzýanyndan gelýändigini gördüm; şeýle hem, Mikhail entek ornundan galmandyr, hem-de hiç wagt bolmadyk ýaly muşakgat wagty entek başlanmandyr. Milletler häzir gazaplanýarlar, emma biziň Baş Ruhanymyz mukaddes ýerde Öz işini tamamlansoň, Ol ornundan galar, ar alyş geýimlerini geýer, şondan soňra bolsa iň soňky ýedi bela döküler.
«Men gördüm ki, dört perişte dört ýeli Isanyň mukaddes ýerdeki işi tamamlanýança saklar; ondan soň bolsa ýedi soňky bela geler». Early Writings, 36.
«Milletleriň gazaplanmagy» synag möhletiniň ýapylmagynyň edil öňüsyrasynda bolup geçýär, çünki onuň yzyndan «Hudaýyň gazaby» gelýär. «Hudaýyň gazaby» synag möhleti ýapylanda bolup geçýär, «ölüleri höküm etmegiň wagty» bolsa müňýyllygyň dowamynda bolup geçýän bir hökme degişlidir we 1844-nji ýylda başlanan ölüleriň hökümine degişli däldir.
Soňra men asmanyň özünden inýän bir perişdäni gördüm; onuň elinde düýpsüz çuňlugyň açary we uly bir zynjyr bardy. Ol aagondary, ýagny iblisi we şeýtan diýilýän şol köne ýylany tutup, ony müň ýyl baglady. Onsoň ony düýpsüz çuňluga taşlady, üstüni ýapdy we möhürledi, tä müň ýyl dolýança, milletleri indi aldamaz ýaly; şondan soň bolsa ol az wagtlyk boşadylmalydyr. Men tagtlary-da gördüm, olar şolaryň üstünde oturdylar, we olara höküm bermek ygtyýary berildi; men Isanyň şaýatlygy we Hudaýyň sözi üçin kelleleri kesilenleriň janlaryny, hem-de wagşy haýwana ýa onuň şekiline sežde etmedikleriň, onuň tamgasyny ne maňlaýlaryna, ne-de ellerine kabul etmedikleriň janlaryny gördüm; olar direldiler we Mesih bilen bile müň ýyl höküm sürdüler. Ylham 20:1–4.
“Mukaddeslere berlen” höküm, olaryň müňýyllygyň dowamynda erbetleriň üstünden höküm çykarjakdyklaryny görkezýär, özleriniň höküm ediljekdigini däl.
Birinji direliş bilen ikinji direlişiň arasyndaky müň ýyl dowamynda pisleriň höküm edilmegi amala aşýar. Resul Pawlus bu höküme Mesihiň ikinji gelişiň yzysüre bolýan waka hökmünde yşarat edýär. «Wagt ýetmezinden öň hiç zady höküm etmäň; Reb gelýänçä garaşyň, Ol garaňkylygyň gizlin zatlaryny ýagtylyga çykarar we ýürekleriň niýetlerini aýan eder». 1 Korinfliler 4:5. Danyýel hem şeýle diýýär: Gadymy Günler Gelende, «Beýikleriň iň beýiginiň mukaddeslerine höküm berildi». Danyýel 7:22. Şol wagtda dogruçyllar Hudaýa degişli patyşalar we ruhanylar hökmünde höküm sürerler. Ýahýa Ylham kitabynda şeýle diýýär: «Tagtlary gördüm, olarda oturdylar, we olara höküm bermek ygtyýary berildi». «Olar Hudaýyň we Mesihiň ruhanylary bolarlar hem-de Onuň bilen müň ýyl höküm sürerler». Ylham 20:4, 6. Hut şol wagt hem, Pawlusyň öňünden aýdyşy ýaly, «mukaddesler dünýäni höküm ederler». 1 Korinfliler 6:2. Olar Mesih bilen birlikde pisleri höküm ederler, olaryň işlerini kanun kitaby — Mukaddes Ýazgylar bilen deňeşdirerler we her bir işi bedende edilen amallara görä çözerler. Soňra pisleriň çekmeli jezasy olaryň işlerine görä ölçenip berler; we bu olaryň atlarynyň garşysyna ölüm kitabynda ýazylýar.
“Şeýtan hem-de ýaman perişdeler Mesih we Onuň halky tarapyndan höküm ediler. Pawlus şeýle diýýär: ‘Biz perişdeleriň üstünden höküm çykarysjagymyzy bilmeýärsiňizmi?’ 3-nji aýat. Ýahuda bolsa şeýle yglan edýär: ‘Ilkinji mertebesini saklaman, eýsem öz ýaşaýan ýerini taşlan perişdeleri Ol uly günüň hökümine çenli garaňkylygyň astynda ebedi zynjyrlarda saklap goýdy.’ Ýahuda 6.”
“Müň ýyllygyň ahyrynda ikinji direliş bolar. Şonda erbetler ölümden direldiler we ‘ýazylan höküm’ ýerine ýetirilmegi üçin Hudaýyň huzuryna çykarlar. Şeýlelikde, ylham bilen ýazýan kişi dogrularyň direlişini beýan edenden soň şeýle diýýär: ‘Ölileriň galanlary müň ýyl tamam bolýança täzeden dirilmediler.’ Ylham 20:5. Isaýa hem erbetler barada şeýle yglan edýär: ‘Olar guýa ýygnalan tussaglar ýaly bir ýere toplanylar, zyndana ýapylarlar, köp günlerden soň bolsa yzlaryna garalar.’ Isaýa 24:22.” Beýik Dawasy, 660, 661.
Şonuň üçin “halklaryň gazaplanmagy” diýleniň synag möhleti ýapylmazdan ozal dünýäniň başyna inýän “bulagaý zamanlara” degişlidigi aýdyňdyr; hem-de “halklar gazaplananda,” şol bir wagtda olar “saklanyp durulýandyr.”
“Men halklaryň gazabynyň, Hudaýyň gahar-gazabynyň hem-de ölüleri höküm etmegiň wagtynyň biri-birinden aýry we özboluşly bolup, biriniň beýlekisiniň yzyndan gelýändigini gördüm.” Early Writings, 36.
“Halklar gahar-gazaba münen mahalynda,” soňky ýagyş ýagyp başlamagyndadyr.
“Şol wagtda, gutulyş işi tamamlanyp barýarka, ýer ýüzüne muşakgat geler, milletler gaharlanar, emma üçünji perişdäniň işine päsgel bermezlik üçin saklanyp durar. Şol wagtda ‘soňky ýagyş’, ýa-da Rebbiň huzuryndan gelýän serginlik geler; ol üçünji perişdäniň güýçli sesine kuwwat bermek hem-de mukaddesleri soňky ýedi bela dökülip başlanjak döwürde berk durmaga taýýarlamak üçin geler.” Early Writings, 85.
“Halklar gazaplanýan”, ýöne şol bir wagtyň özünde-de “saklanyp durulýan” bir pursat bar. Ine, şonda Mesih Öz şöhrat patyşalygyny gurýar, çünki Ol Öz patyşalygyny ahyrky ýagşyň döwründe gurýar.
“Soňky ýagyş päk bolanlaryň üstüne gelýär — şonda hemmeler ony öňküsi ýaly kabul ederler.
“Dört melek bıraktığında, Mesih Kendi krallığını kuracaktır. Yapabilecekleri her şeyi yapanlar dışında hiç kimse son yağmuru almaz.” Spalding and Magan, 3.
“Early Writings” kitabyndan alnan öňki iki parça milletler gaharlandyrylanda we şol bir wagtda-da “saklanyp durulanda”, dört perişdäniň dört ýeli saklaýandygyny görkezýär. Şonuň üçin milletleriň gaharlandyrylmagy “dört ýel” hökmünde şekillendirilýär. Şeýle hem ol, dört perişdäniň gaharly milletleri saklap duran döwründe giçki ýagşyň geljekdigini belläp geçdi. Giçki ýagşyň gelmegi bilen başlanýan, şol bir wagtyň özünde milletleriň gaharlandyrylýan, emma saklanyp durulýan döwri, Mihailiň turýan we adam üçin synag möhletiniň ýapylýan wagtyna çenli dowam edýär. Şol döwür gutulyşyň ýapylýan döwri bolup, şonuň üçinem Ol Iň Mukaddes Ýerde Mesihiň soňky işini aňladýar; bu bolsa, Onuň hökümiň kitaplaryndan adamlaryň ýa günälerini, ýa-da atlaryny pozup aýyrýan döwri hökmünde kesgitlenýär. Perişdeleriň dört ýeli saklap duran şol döwrüniň özi ýüz kyrk dört müňüň möhürleniş döwrüdir.
Üçünji Belaýyň Yslamy, «milletleri gaharladýan» güýjüdir, we üçünji Bela 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda geldi, emma Yslam derrew «saklanyp saklandy». «Gündogar ýeli» Yslamyň nyşanydyr, we Işaýa «gündogar ýelini» Hudaýyň «saklaýan» (togtadýan) «gazaply ýeli» hökmünde kesgitleýär. Yslamyň urşy gaýtalanyp, çaga dogurýan aýal hökmünde suratlandyrylýar, çünki ol 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda, Ylhamyň on sekizinji babyndaky gudratly perişde inende başlan, barha güýçlenýän uruşdyr; bu bolsa Nýu-Ýork şäheriniň beýik binalarynyň ýykylmagy bilen bellendi.
“Indi meniň Nýu-Ýorkuň joşgun tolkuny tarapyndan süpürilip ýok edilmelidigini yglan edendigim baradaky söz çykýarmy? Men muny hiç wagt aýtmadym. Men şeýle diýdim: ol ýerde gat-gat bolup beýik binalaryň galdyrylyşyna seredip, ‘Reb ýeri gaty sarsdyrmak üçin ýerinden galanda nähili elhenç sahnalar bolar! Şonda Ylham 18:1–3 aýatlarynyň sözleri berjaý bolar’ diýdim. Ylhamyň on sekizinji baby bütin ýer ýüzüne geljek zat barada duýduryşdyr. Emma Nýu-Ýorka näme geljekdigi babatda meniň aýratyn hiç hili nurum ýok; diňe şony bilýärin: bir gün ol ýerdäki beýik binalar Hudaýyň güýjüniň öwürmegi we agdarmagy arkaly ýumrular. Maňa berlen nurdan men weýrançylygyň dünýäde bardygyny bilýärin. Rebden gelen bir söz, Onuň gudratly güýjüniň bir degşi, we bu äpet desgalaryň ýykylmagyna ýeter. Elhençligini göz öňüne getirip bilmejek sahnalar bolup geçer.” Review and Herald, 1906-njy ýylyň 5-nji iýuly.
1843 we 1850-nji ýyllaryň tablisalarynda Yslam “uruş atlary” hökmünde görkezilýär. Birinji we Ikinji Bela degişli Yslamyň beýan edilýän Ylham kitabynyň dokuzynjy babynda, Yslamyň häsiýeti Yslamyň patyşasynyň ady arkaly kesgitlenýär.
Olaryň öz üstlerinden bir patyşasy bardy; ol düýpsüz çuňlugyň perişdesidir. Onuň ady ýewreý dilinde Abaddon, grek dilinde bolsa onuň ady Apollyondyr. Ylham 9:11.
Dokuzynjy bap, on birinji aýat bolan bu aýat pygamberlik taýdan Yslamyň häsiýetiniň, onuň Köne Ähtde (ýewreýçe) görkezilýändigine-de, Täze Ähtde (grekçe) görkezilýändigine-de garamazdan, Abaddon ýa-da Apollyon bolandygyny anyk görkezýär. Iki at hem “heläkçilik we ölüm” diýmegi aňladýar.
“Perişdeler dört ýeli saklap dur; olar gaharly, boşap çykyp, bütin ýeriň ýüzüne topulmaga çalyşýan, yzynda weýrançylygy we ölümi getirýän bir at hökmünde şekillendirilýär.” Manuscript Releases, volume 20, 217.
Dört rüzgâr, Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyinin qəzəbli atıdır; o, zəncirini qırıb azad olmağa çalışır. Qəzəbli atın peyğəmbərlik xüsusiyyətlərindən biri budur ki, o cilovlanmışdır, lakin bütün yer üzünə “məhv və ölüm” gətirmək üçün azad olmağa can atır.
Bu meseleleri indiki makalada hem ara alyp maslahatlaşarys.
“Wah, Hudaýyň halkynda häzir diýen ýaly butparazlyga berlen müňlerçe şäheriň golaýlap gelýän heläkçiligine duýgurlyk bolan bolsady! Emma hakykaty wagyz etmeli bolanlaryň köpüsi öz doganlaryny aýyplap, ýazgarýar. Hudaýyň özgerdiji güýji akyllara täsir eden wagty, aýdyň bir üýtgeşme bolar. Adamlarda tankyt etmäge we ýykyşdyrmaga hiç hili meýil bolmaz. Olar dünýä ýagtylygyň şöhle saçmagyna päsgel berýän ýagdaýda durmazlar. Olaryň tankydy, olaryň aýyplamasy bes ediler. Duşmanyň güýçleri söweşe jemlenýär. Bizi berk çaknyşyklar garaşýar. Bir ýere ýygnalyň, eý doganlar we uýalar, bir ýere ýygnalyň. Mesih bilen berk baglanyşyň. ‘Konfederasiýa’ diýmäňler, ... olaryň gorkýan zadyndan gorkmaň, howsala düşmäň. Hökmürowan Rebbiň Özüni mukaddes saýyň; goý, Ol siziň gorkyňyz bolsun, goý, Ol siziň howatyryňyz bolsun. Şonda Ol mukaddes pena bolar; emma Ysraýylyň iki öýi üçin büdrediji daş, päsgelçilik gaýasy, Iýerusalimiň ýaşaýjylary üçin duzak we tor bolar. Olaryň arasynda köp adamlar büdrär, ýykylar, döwüler, duzaga düşer we ele alnar.’
“Dünýä bir teatrdyr. Onuň aktýorlary, ýagny ýaşaýjylary, soňky beýik dramada öz paýlaryny ýerine ýetirmäge taýýarlanýarlar. Hudaý gözden düşürildi. Adamzadyň uly köpçülikleriniň arasynda, diňe adamlar öz bähbitparaz maksatlaryny amala aşyrmak üçin birleşen ýagdaýlaryndan başga, hiç hili birlik ýokdur. Hudaý syn edip dur. Onuň gozgalaňçy tabynlary baradaky niýetleri amala aşar. Hudaý bir möwsüm üçin bulaşyklygyň we bidüzgünçiligiň güýçlerine höküm sürmäge rugsat berýän bolsa-da, dünýä adamlaryň eline berilmändir. Aşakdan gelen bir güýç dramanyň soňky beýik sahnalaryny taýýarlamak üçin işleýär, ýagny—Şeýtan Mesih hökmünde gelip, gizlin jemgyýetlerde özlerini biri-birine baglaýanlaryň arasynda adalatsyzlygyň ähli aldawçylygy bilen hereket edýär. Birleşmek höwesine boýun bolýanlar duşmanyň meýilnamalaryny durmuşa geçirýärler. Sebäp netijä getirer.”
“Günä öz iň soňky çägine diýen ýaly ýetdi. Dünýäni bulaşyklyk doldurýar, ýakyn wagtda bolsa adamzadyň üstüne uly bir howsala inmekçi. Ahyrzamanyň soňy örän golaýdyr. Biz, hakykaty bilýänler, tiz wagtda dünýäniň üstüne eziji bir garaşylmadyk ýagdaý bolup injek zada taýýarlyk görmelidiris.” Review and Herald, September 10, 1903.