Bize şeýle habar berildi: “Hudaý William Milleriň pikirini pygamberliklere gönükdirdi we oňa Ylham kitabynyň üstünde uly ýagtylyk berdi.” Milleriň ösüp ýetişen taryhy döwri, onuň Ylham kitabynyň on ikinji, on üçünji, on altynjy, on ýedinji we on sekizinji baplarynda ýerleşýän “uly ýagtylyga” düşünmegine päsgel berdi; çünki şol baplar, onuň öz taryhy nukdaýnazaryndan görüp bilmedik pygamberlik şalyklarynyň işini kesgitleýärdi.
Milleriň Ylham kitaby boýunça alan nury ýygnaklar, möhürler we surnaýlardy; Hut Habakugyň iki tagtasynda beýan edilýän zatlar bolsa, “üç Bela” diýip tanadylýan soňky üç surnaýdyr. Milleriň Ylham kitabynda alan “uly nury” Mukaddes Kitap pygamberliginde Yslamyň ornuna degişlidir. Şeýle-de bolsa, şol “uly nur” hem onuň taryhy döwri bilen çäklendirilipdi.
“Ásiyanyň ýedi ýygnagy Mesihiň ýygnagynyň onuň ýedi görnüşindäki taryhydyr; ol ähli öwrümlerinde we öwrümli ýollarynda, ähli rowaçlygynda we kynçylyklarynda, resullaryň günlerinden tä dünýäniň ahyryna çenli dowam edýär. Ýedi möhür ýer ýüzüniň güýçleriniň we patyşalarynyň ýygnak babatdaky hereketleriniň, hem-de şol bir döwürde Hudaýyň Öz halkyny goramagynyň taryhydyr. Ýedi surnaý ýer ýüzüne, ýagny Rim patyşalygyna iberilen ýedi aýratyn we agyr hökmleriň taryhydyr. Ýedi käse bolsa Papalyk Rime iberilen iň soňky ýedi beladyr. Bularyň arasyna başga-da köp wakalar goşulandyr; olar goşmaça derýajyklar ýaly örülip, pygamberligiň beýik derýasyny doldurýar, ahyrynda bolsa tutuşy bizi bakylygyň ummanyna alyp barýar.”
“Bu, meniň üçin, Ýuhannanyň Ylham kitabyndaky pygamberliginiň meýilnamasydyr. Bu kitaba düşünmek isleýän adam bolsa, Hudaýyň Sözüniň beýleki bölümleri barada düýpli bilime eýe bolmalydyr. Bu pygamberlikde ulanylýan şekiller we metaforalar hemmesi şonuň özünde düşündirilmeýär, eýsem beýleki pygamberlerde tapylmaly we Mukaddes Ýazgylaryň başga parçalarynda düşündirilmelidir. Şonuň üçin, munuň özi, Hudaýyň islendik bir bölege aýdyň düşünje gazanmak üçin hem tutuşyny öwrenmegi maksat edinendigini aýdyň görkezýär.” William Miller, Miller’s Lectures, 2-nji tom, 12-nji leksiýa, 178.
Milleriñ soňky ýedi belany papalyk Rimiň üstüne gelen ýedi höküm hökmünde düşünendigine üns beriň. Ol papalyk Rimiň ölüm howply ýara alandygyny we onuň sagaldylmalydygyny düşünip bilmedi. Ol ýedi surnaýy “ýere ýa-da Rim patyşalygynyň üstüne iberilen ýedi aýratyn we agyr hökümleriň taryhy” hökmünde tanady, emma butparaz Rim bilen papalyk Rimiň patyşalyklarynyň arasyndaky tapawudy tanap bilmedi. Şonuň üçin-de onuň ilkinji dört surnaý bilen soňky üç surnaýyň arasyndaky tapawudy görüp bilmek ukyby çäklidi.
Miller Rime garşy getirilen hökümleriň, Hudaýyň ýekşenbe gününi mejbury girizmäge beren jogabydygyny tanap bilmedi, çünki Millerçiler öz taryhynda heniz hem ýekşenbe güni ybadat edýärdiler. Miller surnaýlaryň Rime garşy gelen hökümlerdigini tanamakda dogrydy, emma bu hökümleriň getirilişiniň anyk sebäbi, şeýle-de ilkinji dört Surnaý bilen soňky üçüsiniň arasyndaky tapawut çäkli boldy ýa-da asla ýokdy. Şeýle çäkli garaýyş bilen, yslamyň üç hasratynyň “gymmatbahaly daşy” heniz hem Hudaýyň eli tarapyndan ugrukdyrylan çyzgylara girizilipdi we ony üýtgetmeli däldir.
Nurlanan paýhasly saýgaryş pygamberlik baradaky “akylly” okuwça diňe Mukaddes Kitaby ýazan mukaddes adamlary Hudaýyň ylhamlandyrandygyny däl, eýsem Patyşa Jeýms Mukaddes Kitabyny terjime eden adamlaryň işini hem Onuň dolandyrandygyny tanamaga mümkinçilik berýär, we Ol aýratynlykda iki mukaddes çyzgynyň taýýarlanylmagynda hem şol bir görnüşdäki ylahy gözegçiligi ulanandygyny aýdýar.
Milleriň bäşinji, altynjy we ýedinji Surnuklaryň (Yslamyň) “gymmatbahaly daşy” soňky günlerde on esse has ýagty şöhle saçýar, çünki ol ahyrky Gijeki nala degişli temany kesgitleýär. Millerçi taryhyndaky Gijeki nalanň temasy pygamberlik döwürleriniň tamamlanyşynyň senesidi, we şu manyda soňky günleriň “Gijeki nala” habary (üçünji Bela degişli Yslam habary) 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryndaky sene arkaly öňden nusgalandyrylandyr. Millerçi taryhyndaky şol sene tiz geljek ýekşenbe kanunyny nusgalandyrýar, hem-de 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabry bilen ýekşenbe kanunyň ikisi-de Mesihiň Zafarly Girişiniň jemlenmesi bolan haç arkaly nusgalandyrylandyr.
Milleriň bäşinji, altynjy we ýedinji Surnaýlar (Yslam) baradaky “gymmatbahasy” soňky günlerde on esse has ýagty şöhle saçýar, çünki ol Yslamy soňky günleriň özgertme hereketiniň temasy bilen sazlykda kesgitleýär; bu bolsa üçünji Waýyň Yslamydyr. Şonuň üçin hem, ýüz kyrk dört müňüň iň soňky özgertme hereketiniň temasy hökmünde, ol öňki özgertme hereketleriniň hersiniň temasy arkaly nusgalandyrylandyr — bolsun ol Mesihiň özgertme hereketindäki “direliş” temasy, Milleritleriň taryhyndaky “pygamberlik wagty” temasy, Dawudyň özgertme hereketindäki “Hudaýyň sandygy” temasy ýa-da Musanyň özgertme hereketindäki “ähti-peýman” temasy.
Haça degişli waka bolsun, 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynyň senesi bolsun ýa-da reforma häsiýetli hereketleriň dürli mowzuklary bolsun — her bir sene we her bir mowzuk şol döwrüň nesli üçin ölüm-ýaşaýyş synag sowalyny aňladýardy. Milleriň Yslamyň üç “Wahy” barada aýdan “gymmatbaha daşy”, on gyzyň tymsalynda “ýag” taýdan görkezilişi ýaly, ölüm-ýaşaýyş synag sowalydyr. Milleriň düýşüniň başynda onuň gymmatbaha daşlary gün ýaly şöhle saçýardy, emma düýşüniň ahyrynda olar “on esse ýagtyrak” şöhle saçýardylar. Milleritleriň taryhynda Milleriň gymmatbaha daşlary kerosin (çyra ýagy) ýalydy, ýöne bu gün şol gymmatbaha daşlar raketa ýangyjydyr!
Millerçiler ikinji Bela degişli Yslamyň wagt pygamberligini dogry düşünip, ony 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda berjaý bolan görnüşde dogry ulandylar; emma olaryň ýedinji Surnaý bolan üçünji Bela baradaky düşünjesi üçünji Belanyň Injil pygamberliginiň altynjy patyşalygynyň üstüne höküm hökmünde gelýändigini görüp bilmedi, çünki olar bäşinji patyşalygy görmediler, goý, Injil pygamberliginiň altynjy patyşalygyny bir ýana goýaly. Şeýle-de bolsa, Milleriň özüne berlen Ylham baradaky “beýik nur” ahyrky günleriň “Gijäniň ýarysyndaky Çagyryşynda” on esse has ýagty saçmalydyr.
Habakkugyň iki tagtasynda görkezilen hakykatlar, esasan, geçmiş taryhda amala aşan hakykatlardyr. Çyzgylar Milleriň bir ýere jemlemäge ugrukdyrylan wagt baradaky pygamberliklerine esaslanýar, we şol wagt baradaky pygamberlikleriň hemmesi 1844-nji ýyla çenli tamamlandy. Şol wagt baradaky pygamberlikler soňky günlerde has-da ýagty saçar, çünki olaryň Millerit taryhynda bolşy ýaly, häzirki döwürde-de edil şonuň ýaly takykdygy görner; emma olarda soňky günler üçin göni wagt çaklamalary ýokdur. Şeýle-de bolsa, olar geçmişde görkezýän taryhlarynyň gaýtalanýan pygamberlik nusgalaryny berýärler, ýöne Milleriň käbir gymmatly miraslary bilen geljek baradaky çaklamalar gönüden-göni görkezilýär.
1844-nji ýylda başlanan Mesihe degişli gökdäki mukaddeslikdäki hyzmat, şol iş tamamlanýança dowam edýär. Iki müň üç ýüz gün baradaky pygamberlik hem-de onuň görkezýän arassalama işi, Ulaý we Hiddekel derýalary babatda Uayt uýa aýdyşy ýaly, henizem “ýerine ýetirilmek döwründedir”; şonuň üçin bu pygamberligiň dünýäniň ahyryna degişli bir ýerine ýetmesi bar.
„Danyýlyň Hudaýdan alan nury aýratyn-da şu ahyrky günler üçin berildi. Onuň Şinar diýarynyň beýik derýalary bolan Ulai bilen Hiddekel derýalarynyň kenarlarynda gören görnüşleri häzir ýerine ýetirilmek işindedir, we öňünden aýdylyp berlen ähli wakalar tizden-tiz amala aşar.“ Testimonies to Ministers, 112.
Iki tagtada ýerleşdirilen Danyýel kitabynyň ýedinji we sekizinji baplaryndaky görnüşleriň käbir bölekleri heniz geljekdedir, çünki olaryň ikisi-de Mesihe degişli mukaddes ýer hyzmatyny görkezýär. Şeýle-de bolsa, şol iki bapdaky Mukaddes Kitap pygamberliginiň patyşalyklarynyň taryhy papalyk Rimiň ölümli ýarasyny almagy bilen tamamlanýar. “Elsiz dagdan kesilip alnan” “daş” hem-de Danyýel ikidäki sekizinji patyşalyk heniz geljekdedir. Emma Danyýel kitabynyň ikinji, ýedinji we sekizinji baplary bilen baglylykda çyzgylarda görkezilenleriň aglabasy amala aşyryldy.
Mukaddes ýerde Mesihiň işi we Yslamyň üçünji Wesiýetli Belasy, düýp manysynda, Milleritleriň döwründen soňraky pygamberlik taryhyny beýan edýän iki mowzukdyr. Şol iki tema bilen birlikde, iki çyzgy bir çyzygyň üstünde birleşdirilende nusgalanýan ahyrky günleriň taryhy hem bardyr. Şeýle edilende, birinji çyzgyda görkezilen 1843-nji ýyldaky ilkinji lapykeçlik öz düzedişini ikinji çyzgyda tapýar. Olar bilelikde, häzir Isa Mesihiň Ylhamynyň möhürleriniň açylmagy bilen baglanyşyklylykda möhürleri aýrylýan Ýedi Gök Gürrüldisiniň “gizlin taryhyny” emele getirýär we ony anyk görkezýär.
Şol “ýaşyrylan taryh” “hakykatyň” esasynda düzülendir; “hakykat” bolsa birleşdirilende “hakykat” sözüni emele getirýän üç ýewreý harpydyr. Bu söz ýewreý elipbiýiniň birinji, on üçünji we soňky harplaryndan emele gelýär we Isany diňe bir Hakykat hökmünde däl, eýsem Alfa we Omega hökmünde-de aňladýar. Şol “ýaşyrylan taryh” lapykeçlik bilen başlanýar we lapykeçlik bilen tamamlanýar, ortasynda bolsa pitne bardyr, çünki “on üç” pitnäni aňladýan sandyr.
Birinji çyzgide şekillendirilen 1843-nji ýyl birinji lapykeçligi we gijä galma döwrüniň gelmegini görkezýär. Gijä galma döwri, akmak gyzlaryň gozgalaňynyň aýan edilýän ýerinde, Gije ýarym Çagyryş habarynyň gelmegine eltýär. Soňra Gije ýarym Çagyryş habary iň soňky lapykeçlige çenli yglan edilýär. Gije ýarym Çagyryşyň şol “ýaşyryn taryhy” ahyrky günlerde gaýtalanýar (hatda iň ownuk jikme-jigine çenli).
“Men köplenç on gyzyň tymsalyna ýüzlendirilýärin; olaryň bäşi paýhasly, bäşi bolsa akylsyzdy. Bu tymsal iň ownuk jikme-jigine çenli ýerine ýetirilipdir we ýerine ýetiriler, çünki onuň hut şu döwür üçin aýratyn ulanylyşy bar, hem-de üçünji perişdäniň habary ýaly, ol ýerine ýetirilipdir we döwrüň soňuna çenli häzirki hakykat bolmagynda dowam eder.” Review and Herald, August 19, 1890.
Dogry düşünilende, öňki beýanat ahyrky günlerde akmak ýa-da paýhasly gyz bolmak mümkinçiligi bolan adamlaryň ýeke-täk toparynyň, lapykeçligi başdan geçiren bir toparyň içindäki adamlar bolandygyny görkezýär. Şol lapykeçlik gijikme döwrüni döredýär, we “iň ownuk harpyna çenli amala aşan we amala aşjak” tymsal, lapykeçlik bilen başlan gijikme döwründe gyzlaryň öz içinde ýüze çykýan täsirlere esaslanýar. Şäheriň köçesinde “iki şaýady” öldüren hem-de olary ölüm jülgesinde öli, gurak süňklere öwren şol lapykeçlik 2020-nji ýylyň 18-nji iýulynda boldy. Umuman alanyňda, Adwentizm şol lapykeçlige gatnaşmady. Gaýtam, “iki şaýat” köçede öldürilen halda ýatyrka, olar şol başa barmadyk çaklamany baýram etdiler. Iň ownuk harpyna çenli diýmek “iň ownuk harpyna çenli” diýmekdir.
Millerçilik taryhynda öňki äht halky bolan Protestantizm 1843-nji ýyldaky başa barmadyk çaklamany (birinji lapykeçligi) baýram etdi, we şol pursatda protestantlar synag möhletleriniň çäklerinden geçdiler. Synag döwri 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda, Ylham kitabynyň onunjy babyndaky gudratly perişde ikinji “Waýyň” (Yslam) wagt pygamberliginiň berjaý bolmagynda inende başlapdy. Protestantlar birinji lapykeçlikde wagt pygamberligini ret etdiler, çünki nädogry çaklama olara hakykaty indi gözlemän ýaşamak üçin bahana berdi. Millerçi taryhyň ähli ýol belgileriniň esasy mowzugy “wagt pygamberligi” boldy.
2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda Ylhamyň on sekizinji babyndaky perişde üçünji Betbagtlygyň (Yslam) pygamberliginiň ýerine ýetmeginde indi. Ahyrky günlerdäki ähli bellikleriň mowzugy Yslamdyr. Birinji lapykeçlik öňki ähtiň halkynyň tämizlenmeginiň tamamlanandygyny belleýär, çünki şol wagt öňki ähtiň halkyna hakykaty mundan beýläk gözlemezlik üçin bahanä berildi. Soňra ahyrky günleriň “gyzlary” üçin synag döwri başlandy; sebäbi perişdäniň inişi bilen başlan öňki ähtiň halkynyň synagy birinji lapykeçlikde tamamlandy. Şeýlelikde, gyzlar hökmünde görkezilenleriň synagy başlandy, we bu synag prosesi ahyrsoňunda gyzlaryň ýa akylsyzdygyny, ýa-da paýhaslydygyny ýüze çykarar.
Ilkinji we ahyrky lapykeçligiň arasynda Gijeki ýarymda çykarylan çagyryşyň habary bardyr. Milleritler üçin Gijeki ýarymda çykarylan çagyryşyň habarynyň temasy “wagtdyr”, soňky günlerde Gijeki ýarymda çykarylan çagyryşyň habarynyň temasy bolsa “Yslamdyr”. Milleriň düýşünde ol bir gykylyk (çagyrgy) bilen oýarylyar, şol wagtda-da onuň gymmatbahaly daşlary öňki şöhle saçyşyndan on esse ýagty şöhle saçýar. Çyzgylardaky, soňky günler üçin öňünden aýdylanlygy göni kesgitleýän gymmatbahaly daşlar Yslam we derňew hökümidir. Şonuň üçin, Gijeki ýarymda çykarylan çagyryşyň “habarynyň” hem-de derňew hökümi bilen görkezilen “tejribäniň” synaglary öňki äht halky üçin däl-de, özlerini soňky gyzlar diýip ykrar edýänler üçindir.
Iki çyzgy bilelikde getirilen mahalynda emele gelýän şekillendiriş, ilkinji lapykeçlikden iň soňky lapykeçlige çenli bolan taryhy kesgitlemek bilen, Ýedi Gök Gürlemegiň “gizlin taryhynyň” bolup geçýän wagtynda derňew hökümynyň jemleýji işiniň amala aşyrylýandygyny hem kesgitleýär. Şol jemleýji iş ýüz kyrk dört müňüň möhürlenmegidir, we ol Danyýel dokuzdaky “kynçylykly döwürlerde”, Ylham on birde milletleriň gaharlanmagy mahalynda, Ylhamyň ýedinji babyndaky “dört şemalyň” saklanyp durulmagy wagtynda, Işaýa ýigrimi ýediniň “gündogar şemalynyň güni ýowuz şemaly saklap durmagy” diýilýän wagtda, hem-de dünýäniň üstüne “boşanyp çykmaga we ölüm hem-de weýrançylyk getirmäge çalyşýan gazaply aty” saklap durmak mahalynda bolup geçýär. Bu pygamberlik şaýatlarynyň bary, mukaddes çyzgylarda görkezilişi ýaly, üçünji Belanyň Yslamyňy aňladýar.
Habakugyň aýratynlykda çartlaryň neşir edilen döwründen soňky geljek wakalaryna ýüzlenýän iki mukaddes çartynyň üç esasy elementi ýüz kyrk dört müňiň möhürlenmegi, Yslam we on gyzyň tymsalynyň ýerine ýetmegidir. Bu çartlar hem bir “tejribäniň”, hem-de bir “habaryň” synagdan geçirilmegi we möhürlenmegi işini kesgitleýär. Akylsyz gyz üçin zerur bolan tejribe “Mesih sizde — şöhratyň umydydyr”; bu bolsa ýüz kyrk dört müň bilen aňladylýan kämilligi görkezýär.
Asyrlardan we nesillerden gizlin saklanyp gelnen bu syr indi Onuň mukaddeslerine aýan edildi. Hudaý butparaz milletleriň arasynda bu syryň şöhratynyň baýlygynyň nämedigini olara mälim etmegi isledi; bu syr bolsa, içiňizdäki Mesihdir, şöhratyň umydydyr. Biz Ony wagyz edýäris, her bir adama duýduryş berýäris we her bir adamy ähli hikmet bilen öwredýäris; şeýlelikde her bir adamy Mesih Isada kämil edip hödürläris. Koloseliler 1:26–28.
Ýüz kyrk dört müň adam bir topar halk hökmünde “ýesirlikden” çykan ýagdaýda görkezilýär. Ylham kitabynda gönüden-göni görkezilen ýesirlik, on birinji bapda beýan edilişi ýaly, üç ýarym gün köçede öli ýatmak ýesirligidir. Nyşanly ölüm ýesirligi Lewiler kitaby ýigrimi altynjy bapdaky “ýedi wagty” aňladýar, we şol ýesirlik dokuzynjy bapda Daniýeliň dogasy arkaly görkezilişi ýaly, toba etmegiň ýüze çykmagyny talap edýär.
Öli gurak süňkler gaýtadan ýaşaýşa getirilende, olar dessine “nyşan” hökmünde ýokary galdyrylýar. Ölümde olaryň içinde şöhratyň umydy bolan Mesih ýokdy. Olaryň talap edilýän tobasynyň bir bölegi, özleriniň Hudaýa garşy ýörändiklerini we Hudaýyň hem olara garşy ýöändigini boýun almklarydy. Olar pygamberlik taýdan görkezilen talaplary ýerine ýetirende, şonda Mesih “öz ybadathanasyna birden gelýär”, we şonda ýokary galdyrylýan şol nyşanyň agzasy bolmak üçin zerur bolan “tejribe” gazanylýar.
Iki çyzgy bir ýere getirilende şekillendirilýän “tejribe”, Mesihiň asman mukaddes ýerindäki soňky işi arkaly amala aşyrylýar. Şol “tejribe” “mareh” görnüşi bilen, ýagny “görnüşiň” görnüşi bilen aňladylýar. Gerek bolan “habar” pygamberlik taryhynyň “çazon” görnüşidir. Şol “habar” üçünji Wanyň Yslamy arkaly amala aşyrylýan, Hudaýyň pitneçi dünýä üstünden ýetip gelýän höküminiň habary hökmünde kesgitlenýär.
1856-nji ýylda Reb Adventizmde ruhy Iýerusalimiň täzeden gurulmagyny tamamlamagy isledi. 1798-den 1844-e çenli üç perişdäniň gelşi astynda Millerit ybadathanasy binýatlaryň üstünde guruldy; bu Milleriň düýşünde “gymmatbahaly daşlar” hökmünde görkezilipdi we Habakkukyň ikinji babynda ýerine ýeten iki başlangyç çyzgydaky (1843 we 1850) pygamberlik hakykatlary bilen şekillendirilipdi. Soňra Ol Öz halkyna Özüniň ýedinji günüň Sabat kanunynyň diwaryny galdyrmagy ýolbaşçylyk etdi we olary “ýöremek üçin köçäniň” işini tamamlamak üçin gadymy Ysraýylyň “köne ýollaryna” gaýtardy. EMMA, köne ýol olaryň synagdan geçirilmegi we aýrylyp saýlanmagy üçin niýetlenen bir taglymaty, bir pygamberligi öz içine alýardy. 1863-nji ýylda Adventizm “ýedi gezek” synagyndan geçip bilmedi we Laodikeýanyň çölde azaşyp gezmegine başlady.
1844-nji ýylyň 22-nji oktýabry ýakyn wagtda geljek Ýekşenbe kanunynyň nyşanydyr, we Ýekşenbe kanuny wagtynda, Daniel tarapyndan görkezilişi ýaly, kynçylykly döwürde köçäniň we diwaryň tamamlanmagynyň kyrk dokuz ýyly bilen aňladylan iş ýerine ýetiriler.
Şonuň üçin bilip düşün: Ierusalimi täzeden dikeltmek we gurmak baradaky buýrugyň çykarylan pursatyndan başlap, Mesih Hökümdara çenli ýedi hepde we altmyş iki hepde bolar; köçe hem täzeden gurlar, diwar hem, hatda muşakgatly döwürlerde-de. Daniýel 9:25.
Ähli pygamberleriň hemmesi biri-biri bilen ylalaşýarlar, we Danyýeldäki “agyr muşakgatly wagtlar” hem biziň seredip geçen “Early Writings” eserindäki bölekde şol bir zat hökmünde görkezilýär.
“Şol wagtda, gutulyş işi tamamlanmaga golaýlap barýarka, ýer ýüzüne muşakgat iner, milletler gahar-gazaply bolar, emma üçünji perişdäniň işine böwet bolmaz ýaly saklanyp durarlar. Şol wagtda ‘soňky ýagyş,’ ýa-da Rebbiň huzuryndan gelýän täzeleniş iner; ol, üçünji perişdäniň belent sesine güýjüni bermek we mukaddesleri soňky ýedi bela döküljek döwürde berk durmaga taýýarlamak üçin geler.” Early Writings, 85.
Bu öwrenişi indiki makalada dowam etdireris.
“Hakykaty ykrar edýänler Şeýtana hyzmat edip duran möhletçe, onuň dowzahdan çykan kölegesi olaryň Hudaýa we asmanyň zatlaryna bolan garaýyşlaryny böger. Olar ilkinji söýgüsini ýitirenler ýaly bolar. Olar ebedi hakykatlary görüp bilmezler. Hudaýyň biziň üçin taýýar eden zady Zekerýa pygamberiň 3-nji we 4-nji baplarynda, hem-de 4:12–14-de şeýle şekillendirilýär: ‘Soň men ýene jogap berip, oňa diýdim: Altyn ýagyň özlerinden akyp çykmagyna ýol berýän iki altyn turbanyň üsti bilen boşadýan şol iki zeýtun şahasy nämedir? Ol maňa jogap berip diýdi: Bularyň nämedigini bilmeýärmiň? Men bolsa: Ýok, eý jenabym, diýdim. Şonda ol aýtdy: Bular bütin ýeriň Rebbiniň huzurynda duran iki mesh edilen adamlardyr.’”
Reb ähli serişdelerden doludyr. Onda mümkinçilikleriň hiç bir ýetmezçiligi ýokdur. Biziň töwella edişimiziň kemligi, dünýäparazlygymyz, bihasap sözlerimiz, gepleşiklerimizde ýüze çykýan imansyzlygymyz sebäpli töweregimize gara kölegeler üýşýär. Mesih Sözde-de, häsiýetde-de bütinleý söýgüli, on müňleriň arasynda iň artygy hökmünde aýan edilmeýär. Jan boş zada tarap özüni beýgeltmek bilen kanagatlananda, Rebbiň Ruhy onuň üçin juda az zat edip bilýär. Biziň gysga görüşli garaýşymyz kölegäni görýär, emma onuň aňyrsyndaky şöhraty görüp bilmeýär. Perişdeler bütin ýeriň ýüzüne howlugyp geçip, ýolunda weýrançylygy we ölümi getirjek, boşa çykmaga dyrjaşýan gaharly ata meňzedilip görkezilen dört ýeli saklap durýarlar.
“Baky dünýäniň hut bosagasynda uklap ýatmalymy? Biziň bihuş, sowuk we öli bolmagymyz gerekmi? Ah, ybadathanalarymyzyň içinde Hudaýyň Ruhunyň we demiňiniň Öz halkyna üflenmegini, olaryň aýaga galyp ýaşamagyny nähili isleýäris. Ýoluň dar, derwezäniň hem gysykdygyny görmegimiz zerurdyr. Emma biz şol gysyk derwezeden geçip baranymyzda, onuň giňligi çäksizdir.” Manuscript Releases, 20-nji tom, 217.