Birinji hem-de üçünji perişdäniň hereketiniň taryhynda bu habary ikinji perişdäniň habary bilen jemläp bolýar.
Soňra başga bir perişde onuň yzyndan gelip, şeýle diýdi: «Uly şäher Babil ýykyldy, ýykyldy, çünki ol öz zynasyny döreden gazabynyň çakyryndan ähli halklara içirdi». Ylham 14:8.
Ikinji perişde, görmek isleýänler üçin pygamberligiň üç gatly ulanylyşyny görkezýär. Ikinji perişde pygamberlik habaryny ýetirýär, we bu habar Babiliň iki gezek ýykylandygydyr. Ol Babili on ýedinji we on sekizinji baplarda Häzirki Zamanyň Bably hökmünde görkezilýän şol “uly şäher” diýip tanadýar. Häzirki Zamanyň Bably iki gezek ýykyldy, we onuň ýykylmagy ähli milletlere öz zinasynyň gazabyny “içirendigi” sebäpli ýüze çykdy. Onuň zinası ýeriň patyşalary bilen amala aşyryldy. Şol gatnaşyk oňa zina eden patyşalarynyň güýjüni öz “gazabyny” amala aşyrmak üçin ulanmaga mümkinçilik berdi; bu bolsa onuň Hudaýyň wepaly halkynyň üstüne getirýän yzarlamasydyr.
Şerap bir taglymatdyr, we onuň ähli milletlere içirýän taglymaty, Güne çokunmagyň parahatçylyk getirjekdigini öňe sürýän ýalan taglymatdyr. Ähli milletler onuň ygtyýarynyň “belgisini” kabul edýärler; bu bolsa, ýekşenbe güni ybadaty bilen aňladylýan Güne çokunmadyr. Ähli milletleriň şol “belgini” kabul etmegi Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň güýji arkaly amala aşyrylýar, emma bu zat Yslamyň üçünji Betbagtçylygy tarapyndan ýer ýüzüne getirilýän urşuň barha güýçlenýän döwründe bolup geçýär. Milletler onuň gazabynyň “şerabyny” “parahatçylyk we howpsuzlyk” wadysyna esaslanyp kabul edýärler.
«Indi meniň Nýu-Ýorkuň tolkun joşguny bilen süpürilip ýok ediljekdigi hakda aýdandygym baradaky habar gelip ýetýärmi? Men muny hiç haçan aýtmadym. Men, ol ýerde gat-gat bolup beýgelýän äpet binalara seredip, şeýle diýdim: “Reb ýer ýüzüni gaty sarsdyrmak üçin ýerinden galanda, nähili elhenç wakalar bolup geçer! Şonda Ylham 18:1–3 sözleri ýerine ýetiriljekdir.” Ylham kitabynyň on sekizinji baby tutuşlygyna ýer ýüzüne geljek zatlar barada duýduryşdyr. Emma Nýu-Ýorkuň başyna aýratyn näme geljekdigi babatda maňa anyk bir nur berlen däldir; meniň bilýänim diňe şudur: günleriň birinde ol ýerdäki beýik binalar Hudaýyň güýjüniň öwürip-çaýkawy netijesinde ýykylar. Maňa berlen nurdan men ýok edilişiň dünýäde bardygyny bilýärin. Rebden çykjak bir söz, Onuň gudratly güýjüniň bir degşi, we bu ägirt uly desgalar ýykylar. Elhençligini göz öňüne-de getirip bilmejek wakalar bolup geçer». Review and Herald, 1906-njy ýylyň 5-nji iýuly.
Ikinji perişdäniň habary 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda gaýtadan yglan edildi, şol wagt Nýu-Ýork şäheriniň beýik binalary Hudaýyň eliniň bir degşi bilen ýere ýykyldy.
Pygamber şeýle diýýär: «Men gökten inip gelýän başga bir perişdäni gördüm; onuň uly gudraty bardy; ýer onuň şöhraty bilen ýagtyldy. Ol güýçli ses bilen gaty gygyryp şeýle diýdi: Beýik Wawilon ýykyldy, ýykyldy, we jynlaryň mekany boldy» (Ylham 18:1, 2). Bu ikinji perişde tarapyndan berlen şol bir habardyr. Wawilon ýykyldy, «çünki ol ähli milletlere öz zynasynyň gazabynyň şerabyny içirdi» (Ylham 14:8). Ol şerap näme? — Onuň ýalan taglymatlarydyr. Ol dünýä dördünji tabşyrygyň Sabatynyň deregine galp bir sabaty berdi we Şeýtanyň ilkibaşda Eden bagynda How ene aýdyp beren ýalan sözüni — janyň tebigy ölmezligini — gaýtalady. Ol muňa meňzeş köp sanly ýalňyşlyklary giňden ýaýratdy, «taglymat hökmünde adamlaryň tabşyryklaryny öwredip» (Matta 15:9).
“Isa Öz jemgyýetçilik gullugyna başlan wagtynda, Ol Ybadathanany onuň mukaddeslige garşy edilen harlamasyndan arassalady. Onuň gullugynyň soňky işleriniň arasynda Ybadathananyň ikinji gezek arassalanyşy hem bardy. Şeýlelikde, dünýäni duýdurmak üçin edilýän soňky işde ybadathanalara iki aýratyn çagyryş berilýär. Ikinji perişdäniň habary şudur: ‘Babylon ýykyldy, ýykyldy, şol beýik şäher, çünki ol ähli milletlere zynasynyň gaharynyň şerabyny içirdi’ (Ylham 14:8). Üçünji perişdäniň habarynyň güýçli nidasynda bolsa, asmandan şeýle diýýän bir ses eşidilýär: ‘Eý, Meniň halkym, onuň günälerine ortak bolmazlygyňyz we onuň belalaryndan paý almazlygyňyz üçin ondan çykyň. Çünki onuň günäleri asmana ýetdi, Hudaý bolsa onuň etmişlerini ýatlady’ (Ylham 18:4, 5).” Saýlanan Habarlar, 2-nji kitap, 118.
2001-nji ýylyň 11-nji sentýabry bilen Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýakyn wagtda çykjak ýekşenbe güni baradaky kanunyň arasynda Ylham kitabyň on sekizinji babyndaky ilkinji üç aýat berjaý bolýar, çünki hut şol ýekşenbe güni baradaky kanunda Wawilondan çykmak baradaky çagyryş başlanýar.
“Ylham 18, Ylham 14:6–12-de beýan edilen üç perişdäniň duýduryşyny ret etmegiň netijesinde, ybadathananyň ikinji perişdäniň öňünden aýdan ýagdaýyna doly ýetjek wagtyny görkezýär; we heniz Babylonda bolan Hudaýyň halkyna onuň bileleşiginden aýrylmak çagyryşy berler. Bu habar dünýä beriljek iň soňky habardyr; we ol öz işini ýerine ýetirer. ‘Hakykata ynanman, emma adalatsyzlykdan lezzet alanlar’ (2 Selanikliler 2:12) güýçli aldawa tabşyrylyp, ýalana ynanmaga goýberilenlerinde, onda hakykatyň nury ony kabul etmäge açyk bolan ähli ýürekleriň üstüne saçar, we Babylonda galýan Rebbiň ähli çagalary şu çagyryşa gulak asarlar: ‘Ondan çykyň, Eý Meniň halkym’ (Ylham 18:4).” The Great Controversy, 389, 390.
Ýakyn wagtda çykjak Ýekşenbe güni baradaky kanun döwründe öňki äht halky güýçli aldawa duçar bolar. 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabryndan başlap, Ýekşenbe güni baradaky kanunda güýçli aldanma dökülip berilýänçä, ikinji perişdäniň habary gaýtalanýar, hem-de ony ret etmek “Ylham kitaby on dört, altydan on iki aýata çenli” beýan edilen “üç esse duýduryşy” ret etmekligi aňladýar. Şu manyda, üç perişde ikinji perişdäniň habary arkaly wekil edilýär. Ikinji perişdäniň habary: “Babil ýykyldy, ýykyldy”, we ikinji perişdäniň habary birinji hem üçünji habaryň arasynda ýerleşdirilendir.
Ylhamyň on sekizinji babyndaky ilkinji sesiň yglan etmesi ikinji perişdäniň habarynyň gaýtalanmasydyr, emma ol Ylhamyň on dördünji babyndaky üç perişdäniň hemmesiniň ret edilmegini aňladýar. Ikinji perişdäniň habary üç habaryň hemmesini özünde jemleýär we onda Alfa bilen Omeganyň alamaty bardyr, çünki ol birinji perişdäniň hereketiniň taryhynda yglan edildi, soňra bolsa üçünji perişdäniň hereketinde ýene-de yglan ediler. Bu habar Babylyň iki gezek ýykylandygyny görkezýär, hem-de bu pygamberlik manyda ol “pygamberligiň üç esse ulanylyşyny” görkezýär.
Babel we Babil şekilinde görkezilişi ýaly, Wawilonyň ilkinji iki gezek ýykylmagy häzirki zaman Wawilonynyň ahyrky ýykylmagyny aňladýar. Wawilonyň ýykylşy baradaky iki esse yglan üç perişdäniň ilkinji we soňky habary bilen çäklenendir. Üç perişdäniň gurluşy Alfa we Omeganyň alamatyny özünde saklaýar, çünki birinji habar “ebedi Hoş Habary” diýip kesgitlenýär; bu bolsa, kesgitleme boýunça, onuň baky Hoş Habar, ýagny ähli döwürler üçin şol bir Hoş Habar habarydygyny aňladýar. Üçünji perişdäniň habary haýwanyň nyşanyny kabul etmekden duýdurýan Hoş Habar habarydyr; şonuň üçin birinji habar bilen üçünji habar, ýagny ilkinji we soňky habarlar, şol bir habarlardyr, çünki ikisi-de Hoş Habardyr.
Alfa we Omega «Hakykat» diýen goluny üç habaryň üstünde goýdy, çünki «hakykat» diýip terjime edilýän ýewreý sözi ajaýyp Dilçi tarapyndan ýewreý elipbiýiniň birinji, on üçünji we soňky harplaryny birleşdirmek arkaly döredilipdi. «On üç» nyşan hökmünde pitneçiligi aňladýar, we hut ikinji habarda hem ýalan taglymatlary we zynasy arkaly şekillendirilýän Wawilonyň pitneçiligi anyklanylýar. Öň belläp geçişimiz ýaly, ikinji habar Alfa bilen Omeganyň goluny hem öz içine alýar, çünki hökümiň açylyşyny yglan etmek üçin Millerçi taryhda wagyz edilen habar, hökümiň ýapylşyny anyklamak üçin üçünji perişdäniň hereketinde gaýtalanýar.
Barlyşygyň on birinji babyndaky Babeliň ýykylşy, Wawilonyň ýykylşy barada ilkinji ýatlanyşdyr, hem-de Nimrodyň özdiýenli gozgalaňynyň şaýatlygy birinji perişdäniň habarynyň möhürini özünde saklaýar. Öňki makalalarda görkezilişi ýaly, üç perişdäniň ähli üç habary hem birinji perişdäniň habarynyň içinde ýerleşýär. Birinji perişdäniň habarynda: «Hudaýdan gorkuň» diýen jümle birinji habary aňladýar, «Oňa şöhrat beriň» diýen jümle bolsa ikinji perişdäniň habaryny aňladýar. Üçünji habar hem birinjiniň içinde bar; çünki ol: «Onuň höküm sagady geldi» diýip yglan edýär.
Nimrodyň ýykylmagynda, ýagny Wawilonyň ilkinji ýykylmagynda, üç perişdäniň üç ädimi hem görkezilýär. Bu “geliň, gideliň” diýen aňlatma arkaly beýan edilýär.
Bütin ýer ýüzünde bir dil we bir söz bardy. Şeýle boldy welin, olar gündogardan göçüp barýarkalar, Şinar ýurdunyň içinde bir düzlük tapdylar; we şol ýerde mesgen tutdular. Olar biri-birine: «Geliň, kerpiç ýasalyň-da, ony otda oňat bişireliň» diýdiler. Şeýlelikde, olarda daş deregine kerpiç, heň deregine bolsa bitum bardy. Olar ýene: «Geliň, özümize bir şäher we depesi asmana ýetjek bir minara guralyň; özümize at gazanalyň, ýogsam bütin ýer ýüzüne pytrarys» diýdiler. Reb adamyň ogullarynyň gurýan şäherini we minarasyny görmek üçin aşak indi. Reb şeýle diýdi: «Ine, halk birdir, hemmesiniň dili birdir; olaryň edip başlan zady şu. Indi niýet eden zatlarynyň hiç biri olar üçin mümkin däl bolmaz. Geliň, aşak ineliň-de, biri-biriniň sözüne düşünmez ýaly, olaryň dilini şol ýerde bulaşdyralyň». Şeýlelikde Reb olary şol ýerden bütin ýer ýüzüne pytradyp goýberdi; olar hem şäheri gurmagy bes etdiler. Şonuň üçin onuň adyna Babel diýildi; çünki Reb şol ýerde bütin ýer ýüzüniň dilini bulaşdyrdy; Reb olary şol ýerden bütin ýer ýüzüne pytradyp goýberdi. Gelip çykyş 11:1–9.
Wawilonyň Babel hökmünde şekillendirilen ilkinji ýykylşy “baralyň” diýen söz bilen üç gezek beýan edilýär. Üç perişdäniň hemmesi ilkinji perişdäde görkezilendir. Danyýel kitabynyň birinji baby hem ilkinji perişdäniň habaryny görkezýär, we bu makalalarda öň görkezilişi ýaly, ebedi Hoş Habaryň üç basgançakly synag işi birinji basgançakda duş gelýär; şol wagt Danyýel Wawilon naharyny iýmekden ýüz öwrüp, munuň ýerine Hudaýa şöhrat bermäni saýlapdy. Onuň ilkinji synagy, 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda Millerit taryhynda kiçijik kitap bilen inen we Ýuhanna iýmek buýrulan ilkinji perişdäniň synagy bolupdy.
Oňa soňra on günlük görünişli bir synag berildi; bu synag Wawilon naharyny iýenler bilen, Daniýel ýaly däne önümlerini iýmegi saýlanlaryň arasynda bir tapawudy ýüze çykardy. Ikinji synag hem, edil 1844-nji ýylda ikinji perişdäniň gelişi ýaly, iki topara böldi. Şol ikinji synagdan soň, üç ýylyň ahyryndaky synag geldi; şol ýerde Nebukadnesar öz hökümüni ýüze çykardy. Bu ýagdaý 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda üçünji perişdäniň gelişi bilen şekillendirilýärdi.
Sil gelenden soň Nuhuň gurban ojaklaryny gurmagy buýruldy, we muny ýerine ýetirende ol ulanýan daşlaryny ne kesmäge, ne-de ýonmaga rugsat berilýärdi; şeýle hem ol öz gurban ojagy üçin gurluşyk ergini ulanmaly däldi. Pitneçi Nimrod bolsa kerpiç we gurluşyk ergini ulandy; şeýlelikde, ýeri täzeden ilatlandyranlaryň ulanmagy üçin buýruk berlen äht gatnaşyklarynyň gurban ojagynyň galp meňzeşini döretdi. Nimrodyň şaýatlygyndaky ilkinji “hany” ilkinji habara garşy pitnede döredilen “ölüm ähti”ni aňladýar. Ikinji “hany” diňiň (bir Ybadathananyň) we şäheriň (bir Döwletiň) gurulmagyny aňladýar. Nimrodyň şaýatlygyndaky ikinji “hany” Ybadathana bilen Döwletiň birleşmesi bolup, bu ikinji perişdäniň habarynyň zynasydyr. Üçünji “hany” halkyň dargadylmagy we diliň bulaşdyrylmagy baradaky hökümi aňladýardy.
Wawilonyň ilkinji ýykylşy birinji perişdäniň habaryny öňden görkezýär, hem-de häzirki zaman Wawilonyň ýykylşynyň düzüjilikli böleklerini kemala getirýän iki görnüşdäki Wawilonyň ikinji ýykylşy ikinji perişdäniň habaryny öňden görkezýär. Şeýle bolmagynyň sebäbi, Daniel kitabynda ýazga alnan Wawilonyň ýykylşynyň, Adwentizmiň başlangyjynda we soňunda yglan edilýän ikinji perişdäniň habary ýaly, bir başlangyjy we bir soňy aňladýandygydyr. Uayt uýa Belşazaryň üstüne getirilen hökmiň Nebukadnessaryň üstüne getirilen höküm arkaly öňden nyşanlanandygyny anyk görkezdi.
Wawilonyň soňky hökümdaryna, nusga hökmünde onuň ilkinji hökümdaryna bolşy ýaly, ylahy Gözegçiniň hökümi gelipdi: “Eý, patyşa, ... saňa aýdylýar; şalyk senden aýryldy.” Daniel 4:31. Pygamberler we Patyşalar, 533.
Wawilonyň ikinji ýykylşy, edil ikinji perişdäniň habary ýaly, Alfa bilen Omeganyň möhürini göterýär. Bu möhür Wawilonyň ilkinji we soňky patyşalarynyň ýykylşy arkaly görkezilýär. Nebukadnezzaryň höküm edilşi we ýykylşy “ýedi gezek” hökmünde görkezilýär; bu bolsa Lewiler kitaby, ýigrimi altynjy bapdaky “ýedi gezek” diýen salgylanmadyr. Şeýle hem, Nimrodyň höküm edilşinde we ýykylşynda bolan “dargadylyş” hem Lewiler kitaby, ýigrimi altynjy bapdaky “ýedi gezek” diýen salgylanmadyr. Belşazaryň höküm edilşi we ýykylşy bolsa jemi iki müň bäş ýüz ýigrä barabar bolan otly harplar arkaly görkezilýär; bu hem Lewiler kitaby, ýigrimi altynjy bapdaky “ýedi gezek” diýen salgylanmany görkezýär.
Pygamberçiligiň “üç gezekli ulanylyşy” üçünji we ahyrky berjaý boluşyň häsiýetlerini kesgitleýän hem-de tassyklaýan ilkinji iki şaýadyň esasynda berkidilýär. Babiliň üç gezek ýykylmagy arkaly, Babiliň ýykylmagyny kesgitleýän şol habaryň özi hem pygamberçiligiň üç gezekli ulanylyşynyň esaslanýan düzgünini kesgitleýär. Babiliň ilkinji iki gezek ýykylmagy üçünji we ahyrky ýykylşyň pygamberlik häsiýetlerini kesgitleýär.
Milleritleriň taryhy Future for America-nyň taryhynda iň ownuk jikme-jikliklerine çenli gaýtalanýar. Milleritleriň taryhynda William Milleriň tanyş bolan we birinji perişdäniň habaryny beýan etmekde peýdalanan hakykat çarçuwasyny esaslandyrmak üçin ulanan düzgünleriniň ýygyndysy şol taryhyň bir ýol belgisi bolupdy. “Pygamberligiň üç gezek ulanylmagy” bu soňky günlerde üçünji perişdäniň habarynyň kesgitlenýän hakykat çarçuwasyny esaslandyrmak üçin jemlenen düzgünleriň biridir.
Rimiň üç görnüşi, Bawilonyň ýykylmagynyň üç görnüşi bilen bilelikde, biri-birine ýakyndan baglydyr, emma olaryň arasynda tapawutlar hem bar. Ýeriň patyşalary bilen zina edýän Suruň ýa-da Bawilonyň jelep aýaly olar bilen bir ten bolýar, ýöne ol Ýezebeliň patyşa Ahabyň üstünden höküm süreni ýaly, şol patyşalaryň üstünden höküm sürýär. Häzirki zaman Rim, Ylham kitabynyň on ýedinji babyndaky, Häzirki zaman Bawilonynyň jelep aýalynyň münýän we üstünden höküm sürýän haýwanydyr.
Biz bu gözlegi indiki makalada dowam etdireris.
“Soňra gözlerim şöhratdan aýryldy-da, men ýerde galan galyndy halka gönükdirildim. Perişde olara şeýle diýdi: ‘Siz soňky ýedi beladan gaçynarsyňyzmy? Siz şöhrata girip, Ony söýýänler we Onuň hatyrasyna ejir çekmäge taýýar bolanlar üçin Hudaýyň taýýarlan zatlarynyň hemmesinden lezzet alarsyňyzmy? Şeýle bolsa, ýaşamak üçin ölmeli bolarsyňyz. Taýýar boluň, taýýar boluň, taýýar boluň. Rebbiň güni gelýär; ol gazap we ýowuz gahary bilen rehimsizdir, ýurdy haraba öwürmek we ondaky günäkärleri ýok etmek üçin gelýär. Sizde häzir bar bolan taýýarlykdan has beýik bir taýýarlyk bolmalydyr. Hemmäňizi Hudaýa gurban ediň. Hemmesini Onuň gurbanlyk sypasyna goýuň — özüňizi, emlägiňizi we bar zatlaryňyzy, diri gurbanlyk hökmünde. Şöhrata girmek üçin hemmesi zerurdyr. Özleriňiz üçin asmanda hazyna toplaň, ol ýere ne ogrynyň eli ýetýär, ne-de pos ony zaýalaýar. Eger soňra Onuň şöhratyna Oňa şärik bolmak isleýän bolsaňyz, onda bu ýerde Mesihiň ejirlerine hem şärik bolmalysyňyz.’”
“Eger biz ony görgüler arkaly ele alsak, onda asman juda arzan bolar. Biz ýolboýy öz-özüňi inkär etmeli, her gün öz-özüne ölmeli, diňe Isanyň görünmegine ýol bermeli we Onuň şöhratini üznüksiz nazarda saklamaly. Men soňky wagtlarda hakykaty kabul edenleriň Mesih hatyrasyna ezýet çekmegiň nämedigini bilmeli boljaklaryny, olaryň juda ýiti we agyr synaglardan geçmeli boljaklaryny gördüm; şeýlelikde olar ezýet arkaly päklenip, ýaşaýan Hudaýyň möhürini kabul etmäge taýýar edilsinler, kynçylyk döwründen geçsinler, Patyşany Öz gözelliginde görsinler we Hudaýyň hem-de päk, mukaddes perişdeleriň huzurynda ýaşasynlar.
“Şöhraty miras almak üçin nähili bolmalydygymyzy görüp, soňra Isa bize şeýle baý mirasy gazandyrmak üçin nähili köp ejir çekendigini görenimde, biz Mesihe degişli ejirlere çokundyrylaýyn diýip doga etdim; synaglardan yza çekilmän, olary sabyr we şatlyk bilen çekeliň diýip, sebäbi Isanyň nähili ejir çekendigini bilýärdik, Onuň garyplygy we ejirleri arkaly biz baý edileli. Perişde şeýle diýdi: ‘Özüňizi inkär ediň; tiz ädim ädiň.’ Käbirlerimiziň hakykaty kabul edip, ädimme-ädim öňe gitmek üçin wagty boldy, we biziň atan her bir ädimimiz indiki ädimi atmak üçin bize güýç berdi. Emma indi wagt diýen ýaly gutardy, we biziň ýyllarboýy öwrenenlerimizi olar birnäçe aýyň içinde öwrenmeli bolarlar. Olar köp zady unutmaly we köp zady täzeden öwrenmeli bolarlar. Haçan-da perman çykarylanda, haýwanyň nyşanyny we onuň şekilini kabul etmek islemeýänler, häzirden berk karara gelip şeýle diýmelidirler: Ýok, biz haýwanyň düzgünini ykrar etmeris.” Irki Ýazgylar, 67.