Gadymy Ysraýylyň başlangyjynda Harunyň altyn gölä bilen baglanyşykly gozgalaňy, pygamberlik taýdan Efraýymyň demirgazyk patyşalygynyň on taýpasynyň başlangyjyndaky Ýarobgamyň gozgalaňy bilen gabat gelýär. Bu mukaddes taryhlar 1863-nji ýylda Adventizmiň gozgalaňyny nusgalaýar.
Elbetde, 1863-nji ýyla degişli başga şaýatlyklar hem bar, emma Harun bilen patyşa Ýerobogam 1863-nji ýylyň taryhynyň üstüne düşýän şaýatlyklary berýärler, we şol taryhlaryň hemmesi ýüz kyrk dört müňüň hereketini — ýagny Protestant şahy — diňe Mukaddes Kitap pygamberliginiň altynjy patyşalygynyň soňky günlerinde däl, eýsem synag möhletiniň tamamlanşyna çenli hem görkezýär. Şol taryhlar altynjy patyşalykda Respublikan şahy bilen bagly ugurdaş taryhy hem beýan edýär.
Umuman alanyňda, iman edýänler üçin Ýedinji gün adventistler ybadathanasynyň dünýäniň ahyrynda Hudaýyň galan halkydygy baradaky hakykat örän kyn kabul edilýär. Şol ynanç biziň ilkinji ýalňyşymyzdyr. Laodikiýa ybadathanasynyň Ýekşenbe kanuny krizisinde baýdak hökmünde ýokary galdyrylýan halky aňladýandygyna degişli Mukaddes Kitapda hiç hili subutnama ýokdur. Biziň ilkinji ýalňyşymyz munuň şeýle bolýandygy baradaky ýalan öň kabuldan ugur alýar. Dünýäniň ahyryndaky şol baýdak, Şeýtanyň sinagogasynyň agzalary tarapyndan kowlup çykarylanlardan düzülendir.
Ol milletler üçin bir baýdak diker; Ysraýylyň kowlanlaryny ýygnar we Ýahudanyň pytranlaryny ýeriň dört künjeginden bir ýere toplar. Işaýa 11:12.
Laodikeýa döwüriniň Adventistleri tug bolmaly bolanlary kowup çykarýarlar.
Rebbiň sözüne sandyraýanlar, Rebbiň sözüni diňläň; Meniň adym hatyrasyna sizden ýigrenen, sizi kowup çykaran doganlaryňyz: «Goý, Reb şöhratlansyn» diýdiler; emma Ol siziň şatlygyňyz üçin peýda bolar, olar bolsa utandyrylar. Işaýa 66:5.
Baýdak bolanlar Mesihiň “ady” üçin kowulyp çykarylýar. Ýigrenji döredýän at Alfa we Omegadoýr, çünki Alfa we Omegananyň ýörelgesi Ýedinji gün adventistleri ýygnagynyň Mukaddes Kitap pygamberliginde kimi aňladýandygyny aýdyň kesgitleýär. On gyzyň tymsaly Adventizmi aňladýar.
«Matta 25-däki on gyz hakyndaky tymsal hem Adventist halkynyň tejribesini suratlandyrýar». Beýik Dawala, 393.
Tymsal Adwentizmiň başlangyjynda berjaý boldy we ol ahyrda-da sözme-söz ýene-de berjaý bolýar.
“Men köplenç on gyzyň tymsalyna salgylanylýaryn; olaryň bäşi paýhasly, bäşi bolsa akylsyzdy. Bu tymsal sözme-söz ýerine ýetirilipdir we ýerine ýetiriler, çünki ol şu döwür üçin aýratyn ulanylyşa eýedir hem-de üçünji perişdäniň habary ýaly, ýerine ýetirilipdir we döwrüň ahyryna çenli häzirki hakykat bolmagynda dowam eder.” Review and Herald, August 19, 1890.
Oýanyňdan soň ýagynyň ýokdugyna düşünýän akylsyz gyzlar Laodikiýalylardyr.
“Akylsyz gyzlar tarapyndan şekillendirilýän Ybadathananyň ýagdaýy, Laodikýa ýagdaýy hökmünde-de beýan edilýär.” Review and Herald, 19-njy awgust, 1890.
Akyşly gyzlaryň göreşi, şeýle hem Filadelfiýa ýygnagy hökmünde şekillendirilýän, özlerini ýehudy diýip yglan edýän, emma beýle bolmadyk bir ybadathana bilendir.
Ine, men şeýtanyň sinagogasyna degişli bolanlary, özlerini ýahudy diýýän, emma ýahudy bolman, ýalan sözleýänleri seniň aýaklaryň öňüne gelip, tagzym etmäge hem-de seni söýendigimi bilmäge mejbur ederin. Ylham 3:9.
Uly lapykeçylykdan soňky ilkinji neşirde White uýa bu aýata ýüzlenýär.
“Siz mukaddesleriň aýaklarynyň öňünde tagzym edýänleriň (Ylham 3:9) ahyrsoňy halas boljakdygyny pikir edýärsiňiz. Bu ýerde men siziň bilen ylalaşyp bilemok; çünki Hudaý maňa bu toparyň imanda ykrar edýän Adventistlerdigini, ýoldan çykanlaryny we ‘Hudaýyň Ogluny özleri üçin täzeden haça çüýläp, Ony açyk masgaraçylyga goýandyklaryny’ görkezdi. Heniz gelmeli bolan ‘synag sagadynda’ bolsa, her kimiň hakyky häsiýetini ýüze çykarmak üçin, olar özleriniň ebedilik ýitenlerini bilerler; we ruhy ejir bilen ezilip, mukaddesleriň aýaklarynyň öňünde tagzym ederler.” Word to the Little Flock, 12.
Işaýa pygamberiň bäşinji babynda soňra Mesihiň ulanan üzümçilik aýdymy ilkinji gezek agzalýar.
Indi eziz söýgülim hakda, onuň üzümçiligi barada söýgülimiň aýdymyny aýdaryn. Meniň eziz söýgülimiň juda hasylly depede bir üzümçiligi bardy. Ol ony daş-töwereginden germäp, daşlaryny arassalady, oňa iň saýlama üzüm nahallaryny oturtdy; onuň ortasynda bir diň gurdy we içinde üzüm sykyjy hem ýasady. Soň ol ondan üzüm berer diýip garaşdy, emma ol ýabany üzüm getirdi. Indi bolsa, eý, Iýerusalimiň ýaşaýjylary we Ýahudanyň adamlary, sizden haýyş edýärin, meniň bilen meniň üzümçiligimiň arasynda höküm çykarň. Meniň üzümçiligim üçin edip boljak, meniň etmän goýan ýene näme bardy? Näme üçin ondan üzüm berer diýip garaşanymda, ol ýabany üzüm getirdi? Işaýa 5:1–4.
Tymsal, Köne Ähtde bolsun ýa-da Täze Ähtde bolsun, Hudaýyň ýygnagynyň, özleri üçin ösdürilip ýetişdirilen miweleri getirmegi ret edendigi sebäpli, Hudaý tarapyndan ret edilendigini görkezýär. Işaýa bäşinji bapda, tymsalyň ahyrynda, üzümçilige berilýän jeza görkezilýär, şol bir wagtyň özünde halklara bir baýdak galdyrjagy wada berilýär. Aýdyňdyr: üzümçilik şol baýdak däldir.
Şonuň üçin Rebbiň gahar-gazaby Öz halkyna garşy alawlandy, Ol olara garşy elini uzatdy we olary urdy; daglar titreşdi, olaryň jesetleri köçeleriň ortasynda ýyrtylyp taşlandy. Şeýle-de bolsa, bularyň hemmesine garamazdan, Onuň gahar-gazaby yzyna dönmedi, emma Onuň eli henizem uzalyp dur. Ol uzakdaky milletlere bir baýdak galdyrar, ýeriň çetinden olara yşarat eder; we ine, olar çaltlyk bilen tiz gelerler. Işaýa 5:25, 26.
Isa soňra bu aýdymy tymsal hökmünde aýdanda, Onuň netije çykarşy hem edil şonuň ýaly kesgitli boldy.
Ýene bir tymsaly diňläň: bir öý eýesi bolupdyr; ol bir üzüm bagyny oturdypdyr, töweregini haýat bilen gabapdyr, onuň içinde şerap sykylýan çukur gazdyrypdyr, bir minara gurupdyr-da, ony daýhanlara kärendesine berip, uzak bir ýurda gidipdir. Miwäniň wagty golaýlanda, onuň miwelerini almak üçin gullaryny daýhanlaryň ýanyna iberipdir. Emma daýhanlar onuň gullaryny tutup, birini urupdyrlar, beýlekisini öldüripdirler, ýene birini bolsa daşlapdyrlar. Ol ýene ilkinji iberenlerinden hem köp başga gullary iberipdir; olar hem şolara şonuň ýaly edipdirler. Ahyrsoňy bolsa: “Ogluma hormat goýarlar” diýip, olaryň ýanyna öz ogluny iberipdir. Emma daýhanlar ogluny görenlerinde, öz aralarynda: “Bu mirasdüşer; geliň, ony öldüreliň-de, onuň mirasyna eýe bolalyň” diýşipdirler. Şeýlelikde, ony tutup, üzüm bagynyň daşyna çykaryp, öldüripdirler. Indi üzüm bagynyň eýesi gelende, şol daýhanlara näme eder? Olar Oňa: “Ol şol ýaman adamlary rehimsizlik bilen heläk eder we üzüm bagyny başga daýhanlara kärendesine berer; olar hem öz möwsüminde onuň miwelerini bererler” diýdiler. Isa olara aýtdy: “Siz hiç haçan Mukaddes Ýazgylarda: ‘Gurluşykçylaryň ret eden daşy burçuň baş daşy boldy; bu Rebbiň eden işidir, ol biziň gözümize gudratly görünýär’ diýen sözi okamadyňyzmy? Şonuň üçin size diýýärin: Hudaýyň Patyşalygy sizden alnyp, onuň miwelerini getirýän bir halka berler. Kim bu daşyň üstüne ýykylsa, döwler; ýöne bu daş kimiň üstüne gaçsa, ony küle öwrer.” Baş ruhanylar bilen fariseýler Onuň tymsallaryny eşidenlerinde, Onuň özleri hakynda sözleýändigine düşündiler. Matta 21:33–45.
Laodikiýaly Ýedinji Gün Adventist ybadathanasy ýokary galdyrylýan baýdak däldir. Gadymy Ysraýyl arkaly öňden nyşan edilen soňky günlerdäki üzümçilik Laodikiýaly Ýedinji Gün Adventist ybadathanasy bolup durýar, emma ilkinji hasyl hökmünde laýyk gelýän miwäni getirjek bir millet bolar; ýüz kyrk dört müň hem şolar bolup durýar.
Bular aýallar bilen päklenmedik bolanlardyr; çünki olar päkdirler. Bular Guzynyň nirä gitse, onuň yzyna düşýänlerdir. Bular adamlaryň arasyndan satyn alnyp, Hudaýa we Guza ilkinji miweler hökmünde bagyşlananlardyr. Ylham 14:4.
Olar baýdak hökmünde öýüň Eýesi tarapyndan ahyrky hasyly ýygnamak üçin ulanylar. Laodikiýadaky Ýedinji Günlüg Adventist ybadathanasy, Musanyň ýedi wagtynyň düýp daşyny ret eden üzümçilikdir. Şondan soňra ol has-da, has-da uly garaňkylyga tarap yzygiderli pese gaçyş boldy. Baýdak «Ýesseýiň köki» bolar. Ýesseýiň köki, ýa-da Dawut, Isanyň Öz döwrüniň jedelleşiji ýehudylaryna hödürlän iň soňky hakykatyny aňladýar. Bu Alfa bilen Omegananyň ýörelgesiniň nyşanydyr; gadymy hem-de häzirki Ysraýylyň wepasyz daýhanlary bolsa muňa düşünmekden ýüz öwürýärler.
Şol günde Ýeşşäniň bir köki bolar; ol halklar üçin bir baýdak bolup durar; başga milletler oňa ýüz tutarlar; Onuň rahatlygy-da şöhratly bolar. Işaýa 11:10.
Uýt Uayt bilen Jeýms Uayt 1856-njy ýyla çenli bu hereketiň Laodikýa öwrülendigini anyk görkezýärler; onda ol Laodikýalylara iberilen habary haçan kabul edendigini ol nirede görkezýär? Ol muny hiç haçan görkezmedi. Biziň ilkinji ýalňyşlygymyz, Ýedinji Günüň Adventist ybadathanasynyň taryhyň dowamynda ýeňişli bir ybadathana bolandygy baradaky talaby kabul etmegimizdir. Hakykat munuň bütinleý tersinedir. Eger biz şol ilkinji nädogry çaklamany kabul etsek, başgaça öwredýän pygamberlik hakykatlaryny görmez ýaly gözlerimiz ýumulýar. Mysal üçin, Uýt uýta gadymy göni manydaky Ysraýylyň taryhy häzirki zaman ruhy Ysraýylyň başdan geçirmelerini we taryhyny şekillendirýändigini gaýtalap belläp geçýär. Ol gadymy Ysraýyly häzirki zaman Ysraýyly üçin mysal hökmünde agzan halatlarynyň köpüsinde, şol bir wagtda resul Pawlusyň şol bir hakykaty beýan edýän meşhur sözlerini hem sitata getirýär.
Bularyň hemmesi olar üçin nusga hökmünde bolup geçdi; olary bolsa dünýäniň ahyrzamany ýetip gelen bizlere duýduryş bolsun diýip ýazdylar. 1 Korintoslylar 10:11.
Resul Pawlus on birinji aýatda öňki on aýady jemläp aýdýar.
Mundan başga-da, eý doganlar, siziň bihabar galmagyňyzy islemeýärin: ata-babalarymyzyň hemmesi buludyň astyndady, hemmesi deňziň içinden geçdi; hemmesi bulutda we deňizde Musa degişli çümdürilişi aldy; hemmesi şol bir ruhy iýmiti iýdi; hemmesi şol bir ruhy içgini içdi. Çünki olar özlerine ýoldaş bolan şol ruhy Gaýadan içýärdiler; ol Gaya bolsa Mesihdi. Emma olaryň köpüsinden Hudaý hoşal bolmady, çünki olar çölde heläk bolup ýykyldylar. Indi bu zatlar bize görelde boldy, maksady hem olaryň höwes edenleri ýaly, biziň-de ýaman zatlara höwes etmezligimiz üçindir. Şeýle hem olaryň käbirleri ýaly butparaz bolmaň; ýazylyşy ýaly: «Halk iýip-içmäge oturdy-da, oýnamaga ýerinden turdy». Şeýle hem olaryň käbirleri ýaly zyna etmäliň; olar muny edip, bir günde ýigrimi üç müň adam heläk boldy. Şeýle hem olaryň käbirleri ýaly Mesihi synamaýalyň; olar-da synap, ýylanlar tarapyndan ýok edildi. Şeýle hem olaryň käbirleri zeýrenişleri ýaly, zeýrenmäň; olar ýok ediji tarapyndan heläk edildi. 1 Korintoslylar 10:1–10.
Pawlus bilen uýam Waýt gadymy Ysraýyly ýeňişli we dogruçyl halkyň nusgasy hökmünde ulanmaýarlar. Munuň tersine. Pawlus şol ilkinji on aýaty on birinji aýatda jemleýär, soňra bolsa indiki aýatda gadymy Ysraýylyň taryhynyň görjek bolanlara ýetirmeli sapagyny beýan edýär.
Şonuň üçin özüni berk durýaryn diýip hasap edýän adam ýykylaýmagyndan ägä bolsun. 1 Korinfliler 10:12.
Gadymy Ysraýyl Hudaý tarapyndan çagyrylan, Hudaý tarapyndan ýol görkezilen, Hudaýyň pygamberliklerini ýerine ýetiren, emma şol bir wagtyň özünde her ädimde Hudaýa garşy baş göteren bir halkyň nusgasyny berýär; ahyrsoňunda bolsa gökleriň we ýeriň Ýaradanyny haça çüýlediler! Adventistler gadymy Ysraýyl barada bu hakykatlary boýun almaga kynçylyk çekmeýärler, ýöne niýetlenen duýduryşyň olaryň Laodikeýa körlügini deşip geçmegine seýrek ýol berýärler. Olar White uýanyň ýygnagy Hudaýyň gözüniň göreji hökmünde häsiýetlendirýän parçalaryny getirip bilerler, we ol hakykatdan hem şeýledir, ýöne Hudaýyň Öz halkyna bolan söýgüsi olaryň hakyky ýagdaýynyň üstüni ýapýan bir perde däldir. Ol söýýänlerini ýazgarýar we temmi berýär. Hudaýyň ýygnagy näçe Hudaýyň gözüniň göreji bolsa-da, Isa şol görej bilen, Öz göreji bilen bolan gatnaşygy barada örän açyk jemledi.
Eý Ýerusalim, Ýerusalim, sen pygamberleri öldürýärsiň we saňa iberilenleri daşlaýaň; towugyň öz jüýjelerini ganatlarynyň aşagyna ýygnşy ýaly, men seniň çagalaryňy näçe gezek bir ýere ýygnamak isledim, emma siz islemediňiz! Ine, öýüňiz size haraba ýagdaýda galdyryldy; dogrusyny aýdýaryn size, Rebbiň ady bilen Gelýäne: «Mubarek bolsun!» diýip aýtjak wagtyňyz gelýänçä, meni görmersiňiz. Luka 13:34, 35.
Soraglar şeýle berilmelidir: “Isa hakykatdan-da soňuny başlangyç arkaly görkezýärmi? Gadymy Ysraýyl hakykatdan-da häzirki Ysraýyly şekillendirýärmi?” Gadymy Ysraýylyň öz taryhynyň dowamynda ýüzbe-ýüz bolan meselesi şundan ybaratdy: olar öz nesilbaşysynyň özleriniň Hudaýyň halkydygyny subut edýär diýip, şonuň üçin hem Hudaýyň halkyndan başga hiç zat bolup bilmejekdigine ynanýardylar. Şol sebäpli-de Ýeremiýanyň günlerinde olar özlerini Rebbiň ybadathanasy diýip ykrar edýärdiler.
Rebbiň öýünden Ýeremiýa gelen söz şeýle diýýär: Rebbiň öýüniň derwezesinde dur-da, şol ýerde bu sözi yglan edip aýt: «Eý, Rebbe sežde etmek üçin şu derwezelerden girýän ähli Ýahudalar, Rebbiň sözüni diňläň. Ysraýylyň Hudaýy, goşunlaryň Rebbi şeýle diýýär: Ýollaryňyzy we amallaryňyzy düzedin, onda Men sizi bu ýerde ýaşadaryn. «Rebbiň ybadathanasy, Rebbiň ybadathanasy, Rebbiň ybadathanasy şu» diýýän ýalan sözlere bil baglamaň». Ýeremiýa 7:1–4.
Şol bir aldaw hem Ýahýa Çokundyryjy tarapyndan hem aýratyn nygtaldy.
we onuň tarapyndan Iordanda çokundyrylýardylar, günälerini boýun alýardylar. Emma ol çokundyrylmagyna gelen köp fariseýleri we saddukeýleri görende, olara şeýle diýdi: Eý ýylan nesli, geljek gazapdan gaçmagy size kim duýdurdy? Şeýlelik bilen, toba laýyk miweler beriň. Içiňizden: «Atamyz Ybraýymdyr» diýmäni pikir hem etmäň; çünki men size aýdýaryn, Hudaý şu daşlardan Ybraýyma perzentler galdyrmaga ukyplydyr. Indi bolsa palta hem agaçlaryň düýbüne goýlandyr; şonuň üçin gowy miwe getirmeýän her bir agaç kesilip, oda taşlanýar. Matta 3:6–10.
Adwentizmiň içindäki hut şol bir ýalňyş düşünje — «Rebbiň ybadathanasy bizis» diýen aňlatma hem-de biziň Ybraýymyň ruhy «nesli»digimiz bilen alamatlandyrylýan düşünje — Laodikýanyň körlüginiň baş ýüze çykyşydyr.
Hudaý Öz halkyna Öz adalat kanunlaryna boýun bolmak üçin olaryň nähili bolmalydygyny we näme etmelidigini bildirmek maksady bilen habarçylary iberýär; şol kanunlary adam ýerine ýetirse, olarda hem ýaşar. Olar Hudaýy hemmeden ýokary söýmeli, Onuň öňünde başga hudaýlary bolmaly däldir; we olar öz ýakynlaryny özleri ýaly söýmeli, özlerine edilmegini isleýişleri ýaly, olara hem şony etmelidirler.
Hudaýyň mukaddes kanunynyň iň kiçi bir bölegi hem ýeňil garalmaly ýa-da hormatsyz edilip görülmeli däldir. “Reb şeýle diýýär” diýen söze garşy çykýanlar garaňkylygyň şazadasynyň baýdagy astynda durýarlar, ýaradyjylaryna we Halasgärlerine garşy pitne içinde bolýarlar. Olar boýun bolýanlara berlen wadalary özlerine degişli edip: “Rebbiň ybadathanasy, Rebbiň ybadathanasy bizdiris” diýýärler; şol bir wagtyň özünde bolsa Onuň häsiýetini nädogry görkezmek arkaly, Olaryň etmezligi tabşyran zatlaryny hut özleri etmek arkaly Hudaýy masgaralaýarlar. Olar Hudaýyň bermedik ölçegini dikeldýärler. Olaryň göreldesi ýalňyşdyryjydyr, täsiri bolsa zaýalaýjydyr. Olar dünýäde ýagtylyk däldirler, çünki olar dogrulygyň ýörelgelerine eýermeýärler.
«Adamlar Hudaýa garşy, Olaryň özlerine iberýän nuruny äsgermezlik etmekden has uly dönüklik görkezip bilmezler. Şeýle edýänler nadanlary azdyrýarlar, çünki olar galp ýol görkezijileri dikýärler. Olar hemişe päk ýörelgeleri ýoýýarlar....»
“Mukaddes Ýazgynyň sözlerinde ýewreý milletiniň üstüne weýrançylygyň näme üçin gelendigi bize aýdyň beýan edilýär. Olar uly nura, bol bereketlere we ajaýyp rowaçlyga eýe boldular. Emma olara ynanylyp tabşyrylan zada wepaly bolmadylar. Olar Rebbiň üzüm bagyna wepalylykda seretmediler hem-de onuň miwelerini Oňa bermediler. Olar edil Hudaý ýok ýaly hereket etdiler, şonuň üçin hem betbagtçylyk olaryň üstünden indi.” Manuscript Releases, 14-nji tom, 343–345.
Ysraýyl öz taryhynyň başynda Hudaý tarapyndan saýlanyp alnanlygy sebäpli, hemişe Onuň saýlanan halky bolup galjakdygyna ynanýardy. Has hem erbedi, olar özleriniň Onuň saýlanan halkydygy üçin, Oňa hormat goýmakdan ýüz öwürendiklerine garamazdan, Onuň özlerine hormat goýjakdygyna-da ynanýardylar. Pygamberlik taýdan olar, aýrylyşdyrylýança, Onuň saýlanan halkydy, emma olar hiç haçan Hudaýyň olaryň bolmagyny islän halky bolmandylar. Saýlanan halkyň dogrulygy olaryň özlerini kim hasaplaýandyklary bilen kesgitlenmeýär. Gadymy Ysraýyl Ýedinji Günüň Adventist ybadathanasynyň esasy nusgasydyr, emma olar dünýäniň ahyrynda ýüz kyrk dört müňi aňladýar diýen ýalan esasy pikir kabul edilende, gadymy Ysraýylyňky ýaly, Laodikiýanyň körlügi ýüze çykýar. Adventizm, tersine bolan aýdyň subutnamalara garamazdan, özüniň dünýäniň ahyrynda Hudaýyň galyndy halkydygyny ynanýar we öwredýär.
Biz synag möhletiniň tamamlanmagyna näçe ýakynlaşsak, Laodikýa halkyna ýetirilýän habar şonça-da çynlakaý we gönümel bolmalydyr. Eger şol ýalan esas hakykatyň hatyrasyna bir gyra goýulmasa, onda Harunyň, Ýarobgamyň we 1863-nji ýylyň mysallary däp-dessur bilen adatlaryň perdäsi astynda gizlenip galýar. Şeýle perdäniň astynda mundan beýläk gizlenip ýörmek üçin synag möhletiniň tamamlanmagyna aşa ýakyn gelnendir.
Ine, höküm şudur: dünýä nur geldi, emma adamlaryň işleri erbet bolany üçin, olar nury däl-de, garaňkylygy söýdüler. Çünki erbetlik edýän her bir adam nurdan ýigrenýär we öz işleriniň paş edilmezligi üçin nura gelmeýär. Ýahýa 3:19, 20.
Adwentizmiň ýüz dönderişleriniň taryhy Hudaýyň pygamberlik Sözüniň içinde yzarlanyp görkezildi. Bu pygamberlik hakykatydyr. Munuň ilkinji subuty gadymy Ysraýyldyr. Gadymy Ysraýyl dowamly hem-de barha güýçlenýän ýüz dönderişiň taryhydyr, emma şol bir wagtyň özünde Mukaddes Kitap hem-de Pygamberlik Ruhy gadymy Ysraýylyň häzirki Ysraýylyň nusgasydygyny öwredýär. Bu nähili gynançly bolsa-da, şu häzirki wagtda bu hakykata düşünmek hiç wagt häzirki ýaly möhüm bolmandy. Isa Mesihiň Ylhamynyň açylmagy bilen möhürden çykarylýan zat, protestant şahasy hökmünde Adwentizmiň taryhynyň respublikan şahanyň taryhy bilen ugurdaş gidýändigidir. Iki şah hem biri-biri üçin ikinji şaýatlyk berýär, we şol şaýatlaryň birini dogry görmegi ret etmek, şol bir wagtyň özünde beýleki şaýadyň-da ykrar edilmegine päsgel berýär.
Harunyň, Yerobogamyň we 1863-nji ýylyň çyzyklary häzirki zaman ruhy Ysraýylyň başlangyjyny görkezýär, şeýle etmek bilen olar Respublika şahynyň başlangyjyny hem görkezýärler. Üçünji perişdäniň habary haýwanyň nyşanyny kabul etmäge garşy duýduryşdyr. Ilki bilen ýekşenbe gününi kanunlaşdyrýan, soňra bolsa bütin dünýäni hem şony etmäge mejbur edýän ýurt Amerikanyň Birleşen Ştatlarydyr.
“Daşary ýurt milletleri Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň göreldesine eýererler. Ol öňe baştutanlyk etse-de, şol bir krizis dünýäniň ähli ýerlerinde ýaşaýan halkymyzyň üstüne geler.” Testimonies, volume 6, 395.
Ýekşenbe güni baradaky kanun krizisi bilen baglanyşykly pygamberlik hakykatlary Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň işi bilen aýrylyp bilinmez. Ylham on üçünji bapdaky ýerden çykan haýwan Mukaddes Ýazgylaryň pygamberligindäki altynjy patyşalykdyr; ol Işaýa ýigrimi üçe görä ýetmiş pygamberlik ýyly höküm sürýär. Iki şahasy bolan hem şol ýerden çykan haýwandyr. Şol iki şahanyň özara gatnaşygy bilen bagly hakykatlar häzir açylýar, emma diňe Isanyň bir zadyň ahyryny bir zadyň başlangyjy arkaly görkezmek usulyny ulanyp, Isa Mesihiň Ylhamynyň açylmagyny amala aşyrýandygyna düşünmegi saýlap alanlara açylýar.
Amerikanyň Birleşen Ştatlary Mukaddes Kitabyň pygamberligindäki altynjy patyşalyk hökmünde 1798-nji ýylda başlandy, we ondan soňky altmyş bäş ýylyň dowamynda taryhy bilelikde geçip gitmeli bolan iki şah tanalyp bilinjek ýagdaýda goýuldy, ýöne muny diňe görmäge islegli bolanlar tanap bilerler. Işaýa kitabynyň ýedinji babynda beýan edilen altmyş bäş ýyl b.e. öň 742-nji ýylda başlap, b.e. öň 677-nji ýylda tamamlandy. 1798-nji ýyldan 1863-nji ýyla çenli şol ýyllar gaýtalandy. Şol altmyş bäş ýyl iki şahyň ikisinde-de krizis işiniň barşyny kesgitleýär.
1863-nji ýyla çenli Işaýa ýigrimi üçdäki pygamberlikdäki “bir patyşanyň günleri” diýilýän başlangyç döwri tamamlandy, şeýle etmek bilen hem ol “bir patyşanyň günleriniň” ahyrky döwrüniň pygamberlik serhet alamatlaryny berkitdi. Işaýa ýigrimi üçdäki nyşanly ýetmişiň soňy ilkinji altmyş bäş ýyl arkaly görkezilýär. 1863-nji ýyldan 1989-njy ýylda ahyrzamanyň wagtyna çenli bolan döwür Laodikiýadaky Adventist ybadathanasynyň döwrüdir; bu döwür Miller hereketinden başlap, ýüz kyrk dört müňlük hereketi bilen tamamlanýar. Ahyrdaky döwre düşünmek üçin, başlangyçdaky döwre düşünmelidiris. Adventizm muny edip bilmeýär, çünki onuň başlangyjy Musanyň kasamyny ret etmegi bilen bellenendir; şol kasam Adventizmiň hem-de Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň başlangyjyny we ahyryny aňladýan hut şol altmyş bäş ýyly kesgitleýär.
Şu sebäpli, hem-de bu örän uly ähmiýetli bir sebäpli, şu makala häzirki wagtda Ýahuda taýpasynyň Arslany tarapyndan möhürinden açylýan bir pygamberlik hakykatyny berkarar etmäge synanyşdy. Ol hakykat şudur: eger siz Ýedinji-gün Adventistler ybadathanasynyň hemişe Laodikýa ýagdaýynda bolandygyny ykrar etmäge meýilli däl bolsaňyz, onda siz logiki taýdan Adventizmiň taryhyny dogry bölüp aýyrmaga ukyply dälsiňiz; hem-de Adventizmiň taryhyny dogry bölüp aýyrman, Respublikançylygyň şahyny dogry kesgitlemäge ukypsyzsyňyz.
Çünki olar Reb we Halasgär Isa Mesihi tanamak arkaly dünýäniň haramlyklaryndan gutulanlaryndan soň, ýene-de şolaryň içine çolaşyp, ýeňlen bolsalar, olaryň ahyrky ýagdaýy başlangyçdaky ýagdaýyndan has beter bolýar. Çünki olar üçin dogrulyk ýoluny bilmezlik, ony bilenden soň özlerine tabşyrylan mukaddes buýrugyndan ýüz döndürmekden gowurak bolardy. Emma olara hakyky nakyla görä şeýle boldy: It öz gusugyna ýene dolandy; ýuwlan doňuz hem palçyga agnara dolandy. 2 Petrus 2:20–22.