Biz öňki makalada gadymy Ysraýylyň dört salgylanmasynyň arasynda “ýylanlaryň nesli” diýlip atlandyrylan nesil babatda ýarysyna çenli gelipdik. Matta ýazgysynda hem Ýahýa, hem-de Isa fariseýleri we sadduseýleri ýylanlaryň nesli diýip atlandyrýarlar. Ýahýa özüniň yzysüre geljek Isa Öz harmanyny doly arassalajakdygyny öwredende, synag işiniň başlangyjyny aňladýar. Isa Şeba şa aýalyna we Ninewe salgylanyp, höküm işini hem goşmak bilen, Ýahýanyň synag işine goşmaça many berdi. Hökmüň amala aşyşy dördünji nesilde bolup geçýär, hem-de hökümde bir topar ýylanlar hökmünde ýüze çykýar, çünki olaryň atasy iblisdir. Isa açyk-aýdyň görünýän alamatyň öňünde hem dördünji nesliň alamat gözleýändigi meselesini hem goşdy.
Matta ýigrimi üçde fariseýlere we saddukeýlere garşy aýdylan “waýlar” beýan edilýär, we synag hem-de höküm prosesi ýene-de soňky nesil bilen baglanyşdyrylýar. Ýigrimi ikinji bap ýigrimi üçünji bapdaky waýlaryň şertini taýýarlaýar.
Fariseýler bir ýere ýygnananlarynda, Isa olardan sorady: «Mesih barada näme pikir edýärsiňiz? Ol kimiň ogludyr?»
Oňa: «Dawudyň Ogly» diýýärler.
Ol olara şeýle diýýär: Onda Dawut Ruh arkaly Ony nähili Reb diýip atlandyrýar we şeýle diýýär: “Reb meniň Rebime diýdi: Men duşmanlaryňy seniň aýak astyň edýändigimçe, Meniň sagymda otur”? Eger Dawut Ony Reb diýip atlandyrýan bolsa, onda Ol nädip onuň ogly bolýar?
Şonda hiç kim Oňa bir söz bilen jogap berip bilmedi; şol günden beýläk hem hiç kim Oňa ýene sorag bermäge het edip bilmedi. Matta 22:41–46.
Islendik özara gatnaşyga gapy ýapylanda, Isa soňraky bapda sekiz «waýy» beýan edýär. On üçünji aýatda waý asman patyşalygynyň gapylaryny ýapýanlar üçindir. Soňky ýagmyr asman gapylaryndan dökülip berilýär. Şol sekiz waý, hiç kimiň açyp bilmejek gapysyny açýandyklaryny we hiç kimiň ýapyp bilmejek gapysyny ýapýandyklaryny ykrar edýänler hakyndadyr. Görnüşde Uýam Waýta, Mesih bilen bile Iň Mukaddes Ýere girmedikleriň, öz doga-dileglerini boş mukaddes ýere iberýändikleri görkezildi; ol ýerde Şeýtan, özüni Mesih ýaly görkezmek bilen, olary hemme zadyň tertiplidigine ynandyrýardy. Olar mukaddes ýeri gaýtadan açyp, Iň Mukaddes Ýeri bolsa ýapypdylar.
“Köp adamlar Mesihi ret etmekde we haça çüýlemekde ýehudylaryň tutan ýoluna elhençlik bilen garaýarlar; we Ony masgaraçylykly süteme duçar eden taryhy okaýarkalar, özleriniň Ony söýýändiklerini, Petrus ýaly Ony inkär etmejekdiklerini ýa-da ýehudylar ýaly Ony haça çüýlemezdiklerini pikir edýärler. Emma ähli adamlaryň ýüreklerini okaýan Hudaý olaryň Isaga duýýandyklaryny ykrar eden şol söýgüsini synagdan geçirdi. Bütin asman birinji perişdäniň habarynyň nähili kabul edilendigine iň çuň gyzyklanma bilen syn etdi. Emma Isany söýýändiklerini ykrar eden, haç hakdaky hekaýany okaýarkalar gözýaş dökenleriň köpüsi Onuň gelşi baradaky hoş habary masgaraladylar. Olar habary şatlyk bilen kabul etmegiň deregine, ony bir aldanma diýip yglan etdiler. Olar Onuň zühur etmegini söýenleri ýigrenip, olary ýygnaklardan çykardylar. Birinji habary ret edenler ikinjiden peýda alyp bilmediler; olary ýarygije nidasydan-da peýda ýokdy, çünki ol nida olary iman arkaly Isa bilen bilelikde asman mukaddesgähiniň iň mukaddes ýerine girmek üçin taýýarlamalydy. Öňki iki habary ret etmek bilen, olar öz düşünjelerini şeýlebir garaňkylandyrdylar welin, iň mukaddes ýere barýan ýoly görkezýän üçünji perişdäniň habaryndaky hiç bir ýagtylygy görüp bilmeýärler. Men gördüm: ýehudylar Isany haça çüýlänleri ýaly, at boýunça ýygnaklar hem bu habarlary haça çüýläpdirler; şonuň üçin olaryň iň mukaddes ýere barýan ýol barada hiç bir bilimi ýokdur, we olar Isanyň ol ýerdeki şepagatyndan peýda alyp bilmezler. Biderek gurbanlyklary hödürlän ýehudylar ýaly, olar hem Isa taşlap giden bölüme öz biderek dogalaryny hödürleýärler; we bu aldanma hoşal bolan Şeýtan dini sypata girip, özüni mesihçi diýip ykrar edýän bu adamlaryň pikirlerini özüne gönükdirýär, öz güýji, alamatlary we ýalan mugjyzalary bilen işläp, olary öz toruna berkidýär.” Irki Ýazgylar, 258–261.
On dördünji aýat, dullaryň öýlerini ýuwudyp, uzyn doga edýänlere degişli hasratdyr. On bäşinji aýatyň hasraty bolsa, öz dinine geçirenlerini özlerinden iki esse dowzah ogullary etmeklerinedir. On altynjy aýatdan ýigrimi ikinji aýada çenli, erbetler ybadathana bilen ant içýärler.
“Bular Uayt uýjäniň sözleri däl, eýsem Rebbiň sözleridir, hem-de Onuň ilçisi olary maňa, size bermek üçin berdi. Hudaý sizi mundan beýläk Oňa garşy ugurda iş etmezlige çagyrýar. Özlerini mesihçi diýip atlandyrýan, emma Şeýtanyň häsiýetlerini ýüze çykarýan, ruhda, sözde we amalda hakykatyň öňe gitmegine garşy durýan hem-de elbetde Şeýtanyň olary alyp barýan ýoluna eýerýän adamlar babatda köp görkezme berildi. Ýürekleriniň gatulygynda olar özlerine asla degişli bolmadyk we ulanmaly däl bolan häkimiýeti eýelediler. Beýik Mugallym şeýle diýýär: ‘Men agdararyn, agdararyn, agdararyn’. Battle Creekdäki adamlar: ‘Biz Rebbiň ybadathanasydyrys, Rebbiň ybadathanasydyrys’ diýýärler, emma olar adaty ot ulanýarlar. Olaryň ýürekleri Hudaýyň merhemeti bilen ýumşadylan we boýun egdirilen däldir.” Manuscript Releases, 13-nji tom, 222.
Ýigrimi üçünji we ýigrimi dördünji aýatlarda hasrat adalat, rehimdarlyk we wepadarlygy äsgermezlik etmek üçindir. Ýigrimi bäşinji we ýigrimi altynjy aýatlar käsäniň daşyny arassalaýan bolup görünmek, emma içini arassalamazlyk hakdadyr.
“‘Biz bu hazynany,’ diýip, resul sözüni dowam etdirdi, ‘toýun gaplarda saklaýarys, güýç-kuwwatyň artykmaçlygynyň özümizden däl-de, Hudaýdandygyny görkezmek üçin.’ Hudaý Öz hakykatyny günäsiz perişdeler arkaly yglan edip bilerdi, emma bu Onuň meýilnamasy däldir. Ol Öz niýetleriniň amala aşyrylmagynda gural hökmünde ejizlik bilen gurşalan adamlary, ynsanlary saýlap alýar. Bahasyna ýetip bolmajak hazyna toýun gaplarda ýerleşdirilendir. Onuň bereketleri adamlar arkaly dünýä ýetirilmelidir. Onuň şöhraty olaryň üsti bilen günäniň garaňkylygyna saçmalydyr.” Resullaryň Işleri, 330.
Soňra ýigrimi ýedinji we ýigrimi sekizinji aýatlar erbetleri akardylan mazarlar hökmünde kesgitleýär; bu Işaýa kitabynyň ýigrimi ikinji babyndaky Şebna bilen baglanyşýar, ol özüne gurdurýan ajaýyp mazary bilen ulalýardy, emma onuň içinde hiç wagt bolmajakdy, çünki Hudaý ony Öz agzyndan uzak meýdana zyňyp taşlamalydy. Uzak meýdan Beýteldäki ýalan pygamberiň mazary arkaly şekillendirilýär; şol ýalan pygamber boýun egmedik pygamberiň şol bir mazarda jaýlanmagyna sebäp boldy. Soňra sekizinji hasrat şeýle diýýär:
Wah size, eý ýazgyçylar we fariseýler, ikiýüzlüler! Çünki siz pygamberleriň mazarlaryny gurýarsyňyz we dogruçylaryň guburlaryny bezäp, şeýle diýýärsiňiz: “Eger biz atalarymyzyň günlerinde ýaşan bolsakdyk, pygamberleriň ganyny dökmekde olar bilen gatnaşmazdyk.” Şeýlelik bilen, pygamberleri öldürenleriň perzentleridigiňize özüňiz özüňize şaýatlyk edýärsiňiz. Onda atalarymyzyň ölçegini dolduryň.
Eý ýylanlar, eý ýylan nesli, dowzahyň höküm edilen jezasyndan nädip gutulyp bilersiňiz?
Şonuň üçin, ine, Men size pygamberleri, dana adamlary we kätipleri iberýärin; olaryň käbirini siz öldürersiňiz we haça çüýleýärsiňiz; käbirini bolsa sinagogalaryňyzda gamçylarsyňyz we şäherden-şähere yzarlarsyňyz; şeýlelikde, ýer ýüzünde dökülen ähli dogruçyl ganyň, dogruçyl Habylyň ganyndan başlap, ybadathana bilen gurbanlyk sypasynyň arasynda siziň öldüren Barahiýanyň ogly Zakarýanyň ganyna çenli, hemmesi siziň üstüňize gelsin.
Dogrusyny aýdýaryn size: bu zatlaryň hemmesi şu nesliň başyna geler. Matta 23:29–36.
Geçelere meňzeýän ýylanlar nesli bolanlar, şol bölümde höküm edilýärler. Şol bölümde bu höküm Şeba şa aýalynyň we Ninewäniň şaýatçylygyna görä däl-de, Habylyň ganyndan Zakarýagä çenli bolan gana görä çykarylýar. Ýylanlar bolan dördünji nesil gadymy Ysraýylyň daşky taryhyndan iki şaýat we gadymy Ysraýylyň içki taryhyndan iki şaýat arkaly höküm edilýär. Luka kitabynyň üçünji bölümi dördünji we soňky nesliň ýylançalary barada bolan dört salgylanmanyň soňkusydyr we ol diňe Matta kitabynyň üçünji bölümine deňeşdirme bolup durýar. Hudaýyň öýüniň soňky höküminde, dördünji nesliň dowamynda, bir toparyň öz häsiýetlerini Şeýtanyň ogullary we gyzlary hökmünde, beýleki toparyň bolsa Hudaýyň ogullary we gyzlary hökmünde ýüze çykarjakdygyny kesgitleýän dört salgylanma bardyr. Aýrybaşgalanmagy başlan synag prosesi Ähtiň Ilçisi üçin ýoly taýýarlaýan habarçy çölde öz sesini göteren wagty başlanýar.
Mukaddes Ýazgylaryň mukaddes örüjiliginde atlar ýönekeý bellikler däl, eýsem taryhyň ýüzüniň astynda pyşyrdap aýdylýan pygamberliklerdir — gutulyşyň ýüregini açyp görkezýän ikinji aýdymlardyr. Adamdan Nuhyň döwrüne çenli nesilleriň atlarynyň manylary bir beýana düzülende, ol nesilşalygyň aňladýan taryhyna laýyk gelýän habary emele getirýär. Adam “adam” diýmekdir, Set bolsa “bellenen” diýmekdir. Enoş “ölümlidir” (ölüme tabyndyr), Kenan bolsa “gaýgy” diýmekdir. “Hudaýyň öwgi-alkyşy/ak patasy” (Mahalalel) arkaly Gök “inip gelerdi” (Ýared). Gök “bagyşlanan ýa-da mesh edilen biri” (Enoh) hökmünde indi; ol ogly Metuşelah (“ölende, iberiler”) arkaly höküm habaryny wagyz etdi. Onuň ölümi Mukaddes Ruhuň “kuwwatly” dökülmesiniň iň ýokary nokady bolardy; bu, Lamechiň (dem) Metuşelah bilen birleşmegi bilen şekillendirilýär, edil Gijäniň Ýarysynyň Çagyryşy ikinji perişde bilen birleşşi ýaly. Metuşelah ikinji perişdedi, Lamech bolsa Nuhuň topanynda iň ýokary nokadyna ýeten Gijäniň Ýarysynyň Çagyryşydy.
Has-da gysgaça jemlenende, bu atlar şeýle jar edýär: “Adam ilkinji Adamyň netijesinde ölümlilige, gaýgy-gama we ölüme boýun edilen bolup bellendi; emma Hudaýyň berekedi arkaly, Mesih Özüni aşak inmäge bagyşlady, haçdaky ölümi arkaly höküm yglan edip, munuň yzyny Mukaddes Ruhuň kuwwatly inmegi eýerdi.”
Bu on at hoş habaryň mazmunyny özünde jemlemek bilen, ýeriň taryhyny ýaradylşdan başlap soňky ýagşa çenli yzarlap, Ikinji Geliş bilen jemlenýär. Atlarda gizlenen bu simwolizm Ylhamda öz garşylygyny tapýar. Gelip çykyş alfa nesilşahyny hödürleýär, Ylham 7-däki 144,000 bolsa möhürlenen galyndyda omega berjaý edilişini görkezýär.
Ýahuda “öwgü” diýmekdir, Ruwben “ine, bir ogul” diýmekdir, Gad “bagt/leşger” diýmekdir, Aşer “bagtly/ak pataly” diýmekdir, we Naftali “göreş” diýmekdir. Manaşşe “ýatdan çykarmaga sebäp bolmak” diýmekdir, Şimegön “eşitmek” diýmekdir, Lewi “birikdirilen/ýapyşdyrylan” diýmekdir, Ysakar “sylag” diýmekdir, Zebulun “hormat/mesgen” diýmekdir, Ýusup “artmak” diýmekdir, we Benýamin “sag eliň ogly” diýmekdir.
Ýahuda taýpasynyň Arslanynyň yzyna eýerýänler, Ýakubyň edişi ýaly Hudaý bilen göreşmegiň synagyndan geçip, bagtly ykbal bilen mübäreklenen Hudaýyň ogullarydyr. Bu göreş arkaly, Hudaýyň Sözüni eşitmekden döreýän mukaddesleniş işiniň dowamynda olaryň günäleri unudylýar; bu bolsa olary äht baglanyşygynda Mesihe berk baglaýar. Olaryň sylagy, Hudaý olaryň üsti bilen Öz Patyşalygyny giňeldip, Beýik Köpçüligi Bawildan Öz sag eliniň ogullary hökmünde çagyrýan wagty, Mesihe bilelikde Onuň tagtynda hormat bilen ýaşamak, asman ýerlerinde oturmakdyr.
Leýanyň alty ogly Ruwben, Ýahuda, Şimyon, Lewi, Yssahar we Zebulun boldy. Adynyň manysy “hoşboý ysly damja” bolan onuň gyrnagy Zilpanyň iki ogly bardy — Gad we Aşer. Raheliň iki ogly Ýusup we Benýamin boldy. Raheliň gyrnagy Bilhanyň ady “utanjaň ýa-da çekinjeň” diýmegi aňladýar, onuň ogullary bolsa Dan we Naftali boldy. Pygamberlik taýdan bu ýerdäki nesil daragty göz öňünde tutulmaly birnäçe ugurlary berýär. Gelip çykyş kitabynyň bäşinji babyndaky alfa we on nesilden tapawutlylykda, omega on iki nesilden ybarat bolup, özüne mahsus pygamberlik üýtgeýjilerine eýedir. Ýüz kyrk dört müňüň içinde Dan agzalmaýar, onuň dogany Efraýymyň ýerine bolsa Manaşi goýlupdyr.
Gelip çykyş kitabyndaky alfa nesil şejeresi Ylham kitabyndaky omega nesil şejeresi bilen gabat gelýär, çünki Gelip çykyş Mesihiň gutulyşdaky ylahy işini görkezýär, Ylham bolsa şol alfa pygamberliginiň omega taýdan ýerine ýetmeginde, hut şol alfa pygamberliginde beýan edilen wada we pygamberligi kämil ýerine ýetirýänleri görkezýär.
Bu iki çyzygyň ulanylyşy köplenç ylahyýatçylar tarapyndan edilýär, emma hiç wagt “çyzyk üstüne çyzyk” usulynyň nukdaýnazary bilen edilmeýär. Gelip çykyş we Ylham kitaplaryndaky iki nesilşejere, Hudaýyň ikinji derejeli bir gatlakda gepleýändigine iki şaýatlyk berýär. Dilleriň biri ýazylan we hasaba alnan şaýatlykdyr, şol şaýatlygyň içindäki ikinji bir çyzyk bolsa nyşanlaýyn derejede ýüze çykarylýar. Ylahyýatçylar, adatça, Gelip çykyşda we Ylhamda atlaryň manylarynyň üsti bilen ýetirilýän habara degişli ýüzleý synlardan aňryk geçmeýärler. Olar gören zatlaryny täsinlik hökmünde kabul edýärler; bu bolsa, atlaryň manylarynyň içindäki metaforany görmekde görkezen takwalyga çalym edýän başarnyklarynyň şaýatlyk edişi ýaly, olaryň öz adamçylyk paýhasy barada has köp zat aýdýar. Olar Ysmagylyň on iki oglunda beýan edilen habary asla görmeýärler. Olar Matta we Luka ýazgylaryndaky Isanyň nesilşejereini dogry görmeýärler. Olar Ýahudanyň soňky ýedi patyşasynyň, Ysraýylyň soňky ýedi patyşasynyň, Ýahudanyň ilkinji ýedi patyşasynyň ýa-da Ysraýylyň ilkinji ýedi patyşasynyň nesilşejereini hem görmeýärler.
Men olaryň görmeýändiklerini aýdanymda, diýmek isleýän zadym şu: eger siz Google-dan bu nesil ýazgylary barada taglymatlaryň bardygyny sorasaňyz, „hawa“ diýen jogap alarsyňyz — Gelip çykyşdaky Adamdan Nuhy çenli nesil hatary barada hem, ýüz kyrk dört müň barada hem. Emma olar Gelip çykyş on birinji bapdaky Abramyň on neslini şu görnüşde ulanýarlarmy? Ýok. Olar Kabylyň nesil ýazgysyny we Şeýsiň nesil ýazgysyny ulanýarlarmy? Hawa, ýöne hakyky manydan şeýle bir uzakda, edil başga bir mowzuk barada gürrüň edýän ýalydyrlar. Olar, şübhesiz, Matta bilen Lukadaky Mesihiň nesil ýazgylaryna ýüzlenýändirler, emma ýene-de, nyşanadan örän daş düşýärler. Munuň näme ähmiýeti bar diýip soraýarsyňyzmy? Sebäbi men bu pygamberlik nesil hatarlarynyň umumy synyny bermekçi, we başdan-aýak düşnükli bolmagyny isleýärin: men dördünji nesli mukaddes kitabyň pygamberliginiň nyşany hökmünde onuň ähmiýetini kesgitlemäge synanyşýaryn. Bu nesil ýazgylarynyň umumy syny şol babatda kömek eder, ýöne kimdir biri mundan soň geljek bu zatlaryň ýönekeý jemlemesiniň şu nesil hatarlary barada düşünilmeli zatlaryň hemmesidir diýip pikir etse, bu onuň tarapyndan seresapsyzlyk bolardy.
Adamdan Nuh'a çenli nesil ýazgysyndan soň, Barlygyň dördünji we bäşinji baplarynda iki nesil ugry tapýarys. Şol iki ugur Kabylyň nesilleri we Setiň nesilleri bilen görkezilýär. Adamdan Nuh'a çenli bolan nesil ýazgysy on nesli aňladan bolsa-da, Setiň we Kabylyň ugry ikisi-de sekiz nesli görkezýär. Şol sebäpli olar dörtlük iki döwür hökmünde garalmalydyr. Set bilen Kabyl äht nyşanlarydyr, we Kabyl Işaýa ýigrimi sekiz we ýigrimi dokuzynjy baplarda ölüm ähtini edýänleri aňladýar; ol äht joşup gelýän bela bilen ýatyryljakdyr. Olar öýlerini gumuň üstünde gurýanlardyr. Gaýanyň üstünde gurýanlar bolsa, birinji Petrusyň ikinji babynda görkezilişi ýaly, Rebbiň ýagşydygyny dadyp görenler we “saýlanan nesil” hökmünde ýaşaýyş ähtini edýärler. “Köpler” gumuň üstünde gurýarlar, ýöne “azlar” saýlanypdyr.
Kabylyň nesil şejeresi atlaryň sazlaşygyndaky pitneçi bir owazdyr, çünki bu atlar asmandan urlandan soň maksatsyz sergezdanlyga alyp barýan biderek ynsan şöhratyny aňladýar. Duýduryşa parh goýman, Kabylyň urugy demirden medeniýeti ýasaýan, adamzadyň sungatlarynda beýan edilýän, ar alyjy ynsan güýji bilen bürenen galp ylahylygy ykrar edýär; ol owadan, emma zalymdyr we umytdan bihabar gurakdyr. Şol soňky jümle atlardan çykarylan Kabylyň sekiz neslindäki habaryň umumy synydyr.
Şet nesli, Kabil nesline lütufla karşılık verir. İnsanlığa takdir edilmiş olan beşerî zayıflık içinde, Tanrı’ya yakaranların kederi, göğün inişiyle övgüye dönüşecektir. “Umut” feryadı gelinceye dek, bir deneme süresi boyunca, yüceliğe yükselen yolda sadakatle yürümek, kurtuluş suları aracılığıyla huzur getirir. Bu son ifade, isimlerden çıkarılan Şet’in sekiz kuşağındaki mesajın bir özeti mahiyetindedir.
Sekiz nesli dörder nesilden oluşan iki kümeye ayırmanın sebebi, ahdin ilk adımında tesis edilir; orada Mısır’daki kulluk peygamberliği 400 yıl olarak tanımlanır ve ayrıca bu 400 yılın dördüncü nesilde sona ereceği bildirilir. Pavlus’un tanıklığı alfa ahdi peygamberliğine dâhil edildiğinde, her bir dönemde dört nesilden oluşan 215’er yıllık iki dönem ortaya çıkar. 430 yıl içindeki sekiz nesil, 215 yıllık iki dönemi temsil eder. İlk dönem, Yusuf’u tanıyan iyi Firavun ile temsil edilir. 215 yıl sonra ise Yusuf’u tanımayan yeni bir Firavun vardı. Sonra dört nesilden oluşan bir sonraki küme başladı.
Öz döwrüniň aýratynlykda dört nesilden ybarat döwri hökmünde anyk bellenen iki döwre deň bölünen sekiz nesil, Kabylyň we Şetiň sekiz neslini hem şol bir tertipde ulanmagy tassyklaýar. Şol ulanylyş amala aşyrylanda, Şetiň sekiz nesli Kabylyň sekiz nesli bilen deňleşdirilýär. Kabyly ýyrtyjynyň nyşanyny kabul edýän köplügi, Şet bolsa Hudaýyň möhürini kabul edýän azlygy aňladýar. Kabyly adamzadyň nyşanydyr, Şet bolsa Nuhuň ähtiniň çäginde adamzadyň Ylahylyk bilen birleşen ýagdaýynyň nyşanydyr; emma Ýusubyň we Musanyň nesil ugry Ybraýymyň ähtiniň çägindedir.
Soňra on birinji bapda saýlanan halkyň nesilşalygy Şemden Abrama çenli on at arkaly görkezilýär. On birinji bap Babel diňiniň hekaýasydyr, emma şol bir wagtda Ybraýymda şekillendirilýän saýlanan halkyň nesilşalygydyr hem. On birinji bap Hudaý bilen üç esse äht baglaşmaly bolan saýlanan bir halky tanyşdyrýar. Üçünji we soňky ädim ýigrimi ikinji bapdaky Yshagyň gurban edilmegi boldy. “On birinji” bap alfa başlangyjydyr, “ýigrimi ikinji” bap bolsa omega soňydyr. Atlaryň manysynda Hudaýyň sesini eşitmek üçin zerur bolan iman, Onuň Sözüniň sanlarynda Onuň sesini eşitmek üçin zerur bolan imandan hiç hili tapawutlanmaýar. Teologlar tarapyndan ele alynmaýan nesilşalygyň bir ulanylyşy, Yslamyň nyşany bolan Ysmagyň nesilşalygydyr.
Şunlar Ysmagyl ogullarynyň atlarydyr, öz atlaryna görä, nesilleri boýunça: Ysmagylyň ilkinji ogly Nebajot; soň Kedar, Adbeel, Mibsam, Mişma, Duma, Massa, Hadar, Tema, Ýetur, Nafiş we Kedema. Bular Ysmagyl ogullarydyr, olaryň atlary hem şulardyr, şäherlerine we galalaryna görä; öz taýpalaryna görä on iki beg. Döreýiş 25:13–16.
Bu on iki adyň kesgitlemeleri bir beýana jemlenende, şeýle okalýar: “Pygamberlik taýdan Ysmagylyň nesilleri hasylly, goýy tenli, söweşijilikleri bilen meşhur halk bolup, emma taryhy hem pygamberlik taýdan 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda, soňra bolsa 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda we şondan soň hem hasrata batyrlandyrlar. Olar Mukaddes Kitap taryhynda gündogaryň çagalary diýlip atlandyrylýar. Olar Arapystandan gelip çykypdyrlar; ol ýerde ýewreý mukaddes ýer hyzmatlarynda ulanylýan hoşboý ysly zir-zibiller ösdürilip ýetişdirilýär. “Assassinler” sözi yslam taryhyndan gelip çykýar we dymyşlykda amala aşyrylýan ölümi aňladýar. Haçly ýörişleriň döwründe Yslam katolik Ýewropany gabady, töwerekleýin gurşady we gabawa aldy, ýöne olaryň soňraky saklanyşy 1840-dan 1844-e çenli bolan täzelenişiň gelendigini, şeýle hem 11-nji sentýabrdan başlap Ýekşenbe kanuny krizisine çenli bolan döwri alamatlandyrdy. Ysmagylyň ogullarynyň on iki adynyň kesgitlemeleri öňki beýanda goýy şrift bilen görkezilen sözleriň hemmesinde şöhlelendirilendir.”
Yşmaýylyň nesliniň on iki ady, eger Yşmaýyly hem şol sanawa goşsaňyz, on üç bolýar. On üç «gozgalaňyň» nyşanlaýyn sanydyr; Hajar hem hut şony etdi, bu bolsa Ybraýymyň Hajary we Yşmaýyly kowup çykarmaga ýol bermegine getirdi. Pawlus şol wakany, Hudaýyň Äht halky hökmünde gadymy Ysraýyly kowup çykaryşyny, şol bir wagtyň özünde bolsa Öz hristian gelni bilen äht döredýändigini beýan etmek üçin ulanýar.
Çünki şeýle ýazylgandyr: Ybraýymyň iki ogly bardy, biri gyrnakdan, beýlekisi bolsa azat aýaldandy. Emma gyrnakdan bolan ten boýunça doguldy; azat aýaldan bolan bolsa wada boýunça doguldy. Bu zatlar göçme manydady; çünki bular iki ähtdir: biri Sina dagyndan bolup, gulçulyk üçin çaga dogurýandyr; bu Hajardyr. Çünki bu Hajar Arabystandaky Sina dagydyr we häzirki Ýerusalime laýyk gelýär; ol öz çagalary bilen birlikde gulçulykdadyr. Emma ýokardaky Ýerusalim azatdyr, ol hemmämiziň enämizdir. Çünki şeýle ýazylgandyr: “Şatlan, eý, çaga dogurmaýan önelgesiz; joşup çykyp gygyr, eý, dogum agyrysyny çekmeýän; çünki taşlanyp gidilen aýalyň çagalary äri bolan aýalyňkydan has köpdür.” Indi biz, doganlar, Yshak ýaly, wadanyň çagalarydyrys. Emma şol wagt ten boýunça doglan Ruh boýunça doglana yzarlama edişi ýaly, häzir hem şeýledir. Şeýle-de bolsa, Ýazgy näme diýýär? “Gyrnagy-da onuň ogluny-da kowup çykar; çünki gyrnagyň ogly azat aýalyň ogly bilen bile mirasdüşer bolmaz.” Şeýlelikde, doganlar, biz gyrnagyň däl-de, azat aýalyň çagalarydyrys. Galatýalylar 4:22–31.
Ysmagyl yslamyň nyşanydyr, Ysmagylyň enesi Hajjar bolsa ölüm ähtiniň ýygnagynyň nyşanydyr. Yshak hristiançylygyň nyşanydyr, Sara bolsa ýaşaýyş ähtiniň ýygnagynyň nyşanydyr. Şol sebäpden, Ysmagyl on iki ogully boldy, çünki on iki san Hudaýyň äht halkynyň nyşanydyr, yslam bolsa Hudaýyň äht halkynyň galp meňzeşidir.
Hoş Habarlarda Mesih üçin iki nesil daragty bar: biri Matta-da, beýlekisi bolsa Luka-da.
Ýakup Merýemiň adamsy Ýusuby dünýä indirdi; Isanyň dünýä inşi hem şol Merýemden boldy; Isa Mesih diýlip atlandyrylýar. Şeýlelikde, Ybraýymdan Dawuda çenli ähli nesiller on dört nesildir; Dawutdan Wawilona sürgün edilmegine çenli on dört nesildir; Wawilona sürgün edilmeginden Mesihe çenli hem on dört nesildir. Isa Mesihiň dünýä inişi bolsa şeýle boldy: Onuň enesi Merýem Ýusuba nikalanyp goýlandy, ýöne olar bile bolmazdan öň, onuň Mukaddes Ruhdan göwreli bolandygy belli boldy. Matta 1:16–18.
Matta tarapyndan berlen nesil daragty kyrk ikilik bir döwri emele getirýän on dörtlük üç deň döwri görkezýär. Äht taryhynda Mesih, äht taryhynyň alfasy bolan Musa bilen baglanyşykda omegadyr. Musa Mesihiň “özüne meňzejekdigini” pygamberlik edýär. Musa öz ýüz ýigrimi ýyllyk ömründe kyrk ýyldan ybarat üç döwri başdan geçirdi. Musanyň durmuşynyň her bir kyrk ýyllyk döwri, setir üstüne setir goýlanda, 1863 ýylyň we ýekşenbe kanunynyň nyşany bolan Kadeşde tamamlanýar. Mesihiň üç döwri bolsa Dawutda, Babil ýesirliginde we Mesihiň haçda Öz gany bilen ähti tassyklamagynda tamamlanýar. Dawut, ýekşenbe kanunynda ýeňiji ýygnagyň ýokary galdyrylmagyny aňladýar, ikinji setir bolsa, ýekşenbe kanunynda akylsyz gyzlaryň Babil'e alnyp gidilişini görkezýär. Üçünji döwür haçda tamamlanýar; bu bolsa ýene-de, Mesihiň ýüz kyrk dört müň bilen Ybraýymyň ähtini we uly köpçülik bilen Nuhuň ähtini tassyklaýan ýekşenbe kanunynyň öňden görkezilmesidir.
Bu iki çyzyk biri-biriniň üstüne goýlanda, nämeleriň düşünilip bilinýändigi haýran galdyryjydyr. Musanyň ýüz ýigrimi ýyly Nuhuň 120 ýyly bilen baglanyşýar, Mesihiň kyrk iki nesli bolsa, ýekşenbe kanuny döwründe garşy Mesihiň simwoliki kyrk iki aýlyk höküm sürşi bilen baglanyşýar.
Şeýle-de Reb şeýle diýdi: Meniň Ruhum adam bilen hemişelik göreşmez, çünki ol hem ten-dir; ýöne onuň günleri ýüz ýigrimi ýyl bolar. Gelip çykyş 6:3.
Ybraýymyň ähtine aýratyn ünsi çekýän Matta ýazan nesil daragty bilen birlikde, Luka tarapyndan beýan edilen Mesihiň nesil daragty ýaradylyşa çenli baryp ýetýär; şeýlelikde, Ol Erem bagynda Adamyň bozan ýaşaýyş ähdine ünsi çekýär. Lukanyň nesil daragty Isa bilen başlanýar-da, Onuň nesil ugruny yza tarap yzarlap, Hudaýyň ogly diýlip atlandyrylýan Adama çenli baryp ýetýär. Bu nesil ugry kämil ikinji Adam bilen tamamlanýar, we ol kämil ilkinji Adam bilen başlanýar. Birinji Adamdan ikinji Adama çenli 77 nesil görkezilýär.
Mukaddes Ýazgylaryň nesil ýazgylary hakykatyň ugurlaryny aňladýar. Biz ýaňy bir hakykaty berkitmek üçin zerur bolan şaýatlaryň sanyndan has-da artyk bolan birnäçesini kesgitledik. Nesil ugurlary taryhy amala aşmalaryň we geljekki öňünden aýdylmalaryň sesini özünde saklaýar, şeýle hem olaryň içinde ýerleşdirilen sanly syrlar ikinji bir ses berýändigi üçin, olar syrlaryň Gudratly Sanaýjysy bolan Palmoniniň sesini hem özünde saklaýar. Şol iki ses bilen birlikde ýene üçünji bir ses hem eşidilýär: ähli zatlary, şol sanda adamlaryň, ýerleriň we zatlaryň atlaryny ýaradan we dolandyrýan Gudratly Dilçiniň sesi.
Ýahýa yzyna bakyp, öz yzyndaky sesi görmekçi bolanda, ol ses köp suwlaryň sesi ýalydy; Danyýel hem şol bir görnüşi görende, Onuň sesi mähelläniň sesi ýalydy. Mukaddes Ýazgylaryň ýüzleý habary, şol habaryň içinde duş gelýän atlar, şeýle-de habaryň içindäki sanlaýyn tertip — bularyň ählisi bir parçanyň içinde üç sesdir. Sen üç sesi özünde jemleýän bir setiri oňa gabat gelýän beýleki bir setiriň üstüne goýanyňda, üç ses köp seslere öwrülýär.
Soňra tagtdan şeýle bir ses çykdy: «Gulak asyň, eý ähli hyzmatkärleri Onuň, Ondan gorkýanlar, kiçi hem uly, Hudaýymyzy wasp ediň». Men hem uly bir jemagatyň sesine meňzeş, köp suwlaryň sesine meňzeş we güýçli ýyldyrymlaryň gürrüldisine meňzeş bir ses eşitdim; olar şeýle diýýärdiler: «Alleluýa! Çünki Gudratyçäksiz Reb Hudaý höküm sürýändir». Ylham 19:5, 6.
Iý möhüme eýe bolan nesil daragty sanawlarynyň käbiri Ysraýylyň patyşalarynda duş gelýär. Demirgazyk patyşalygy bolan Ysraýylyň ilkinji ýedi patyşasy Ahap, Izebel we Ylýas bilen tamamlanýar; şeýlelikde olar Ýekşenbe kanunyny aňladýar. Demirgazyk tireleriniň soňky ýedi patyşasynyň ugry Ýekşenbe kanunyndan başlanýar we Ynsan üçin synag möhletiniň tamamlanmagyna, ýagny Daniel 12-de Mikaýyl aýaga galan pursata çenli baryp ýetýär. Ýahudanyň ilkinji ýedi patyşasy Ýekşenbe kanunyndan Mikaýyl aýaga galýança bolan taryhy suratlandyrýar, soňky ýedi patyşa bolsa Ýekşenbe kanunyna alyp barýan taryhy kesgitleýär. Iki nesil daragty ugry bar, olaryň ikisinde-de alfa taryhy we omega taryhy bardyr. Alfa taryhy 9/11-den Ýekşenbe kanunyna çenli bolan döwürdir, omega döwri bolsa Ýekşenbe kanunyndan synag möhletiniň tamamlanmagyna çenli dowam edýär. Ysraýylyň ilkinji ýedi patyşasy Ýahudanyň soňky ýedi patyşasy bilen gabat gelýär; Ysraýylyň soňky ýedi patyşasy bolsa Ýahudanyň ilkinji ýedi patyşasy bilen gabat gelýär.
Indiki makalada dowam ederis.
“Soňa çenli berk duruň”
“[Ylham 1:1, 2, sitata getirildi.] Bütin Mukaddes Ýazgy bir ylhamdyr; çünki ynsanlara gelýän her bir ylham Mesihiň üsti bilen gelýär, we hemmesi Onda jemlenýär. Hudaý Öz Oglunyň üsti bilen bize sözledi; biz ýaradylmak bilen-de, gutarylyş bilen-de Onuňkydyrys. Mesih Patmos adasynda sürgünde bolan Ýohannanyň ýanyna gelip, oňa şu ahyrky günler üçin hakykaty bermek, tizden bolup geçmeli zatlary görkezmek üçin geldi. Isa Mesih ylahy ylhamyň beýik ynanylan sakçysydyr. Ýeriň taryhynyň jemleýji sahnalarynda nämä garaşmalydygymyzy bilmekligi biz Onuň üsti bilen alýarys. Hudaý bu ylhamy Mesihe berdi, Mesih hem şony Ýohanna ýetirdi.”
“Eziz şägirt Ýahýa bu ylhamy almaga saýlanyp alnan adamdy. Ol ilkinji saýlanan şägirtleriň iň soňky diri galanydy. Täze Äht döwründe oňa Köne Äht döwründe Danyýel pygambere görkezilen hormat ýaly hormat görkezildi.
Ýahýa ýetirilmegi tabşyrylan görkezme şeýle bir möhüm eken welin, Mesih ony Öz hyzmatkäriňe bermek üçin gökden geldi we oňa muny ýygnaklara ibermegi tabşyrdy. Bu görkezme biziň seresaply we doga bilen edilýän öwrenişimiziň obýekti bolmalydyr; çünki biz Mukaddes Ruhuň taglymy astynda bolmadyk adamlaryň ýalan nazaryýetleri getirjek döwründe ýaşaýarys. Bu adamlar ýokary orunlarda durup geldiler, we amala aşyrmaly şöhratparaz meýilnamalary bar. Olar özlerini beýgeltmäge hem-de zatlaryň bütin görünişini düýpgöter özgertmäge çalyşýarlar. Hudaý bizi şeýle adamlardan goramak üçin bize ýörite görkezme berdi. Ol Ýahýa ýer ýüzüniň taryhynyň jemleýji sahnalarynda bolup geçmeli zatlary bir kitaba ýazmagy buýurdy.
“Wagtyň geçmeginden soň, Hudaý häzirki hakykatyň gymmatly ýörelgelerini Öz wepaly yzyna eýerijilerine ynandy. Bu ýörelgeler birinji we ikinji perişdäniň habarlarynyň berilmegine hiç hili gatnaşmadyk adamlara berilmedi. Olar başdan bäri bu işe gatnaşan işgärlere berildi.
Bu başdan geçirenler, bizi Ýedinji günki Adwentistler eden ýörelgelere gaýa kimin berk bolmalydyrlar. Olar Hudaý bilen bile işleşýän işgärler bolup, şaýatlygy daňyp, Onuň şägirtleriniň arasynda kanuny möhürlemelidirler. Işimiziň Mukaddes Kitabyň hakykaty binýady üstünde esaslandyrylmagyna gatnaşanlar, dogry ýoly görkezip gelen ýol belgilerini bilýänler, iň ýokary gymmatly işgärler hökmünde kabul edilmelidirler. Olar özlerine ynanylan hakykatlar barada şahsy tejribeden sözläp bilerler. Bu adamlar öz imanynyň ynamsyzlyga üýtgedilmegine ýol bermeli däldirler; olar üçünji perişdäniň baýdagynyň öz ellerinden alnyp gidilmegine ýol bermeli däldirler. Olar öz ynamynyň başlangyjyny ahyra çenli berk saklamalydyrlar.
Reb öňki taryhyň jemleýji işe girişenimizde ýatladyljakdygyny yglan etdi. Onuň soňky günler üçin beren her bir hakykaty dünýä yglan edilmelidir. Onuň berkiten her bir sütüni berkidilmelidir. Biz indi Hudaýyň esaslandyran binýadyndan ýüz öwrüp bilmeris. Biz indi hiç bir täze gurama girip bilmeris; çünki bu hakykatdan dänmek diýmek bolar.
Lukmançylyk missionerlik işi Hudaý halkynyň geçmişdäki tejribelerine imanlylaryň ynanjyny gowşadyp biljek ähli zatlardan arassalanyp, päklenmelidir. Gözel Ýeden, owadan Ýeden, günäniň girizilmegi bilen peseldildi. Indi işimiziň başynda esaslandyrylmagynda paý alan adamlaryň tejribesini gaýtadan ýatlatmak zerurdyr.
“Käte wagtlardan dünýäniň beýik adamlarynyň ölüm habarlaryny okaýarys. Olaryň wagty birden, edil bir pursatda gelýär. Köpüsi, özlerini gowy saglykda hasaplaýanlar hem, bir meýlisden soň ýa-da özleriniň beýgeldilmegi üçin nebsewür meýilnamalary düzüp bolandan soň ölýärler. Şu söz çykýar: ‘Ol öz butlaryna goşuldy; ony ýalňyz goýuň.’ Munuň manysy Rebbiň ony indi zyýandan goramaýandygydyr. Duýdansyz ölüm gelýär, onda onuň ömürboýy eden işi nämä durýar? Onuň ömri şowsuzlyk boldy. Agajy saklap duran güýç ony onuň butparaz gurbanlygyna terk edýändigi üçin agaç ýykylýar.
Erkekler we aýallar lezzet aljak bir zady gözläp tapmaga bütinleý berlip gidýärler. Olar jansyz zat üçin öz janlaryny satýarlar, şonda-da Hudaý Öz sabyrly çydamlylygyny yzyna alýar. Olar öz saýlawlaryna tabşyrylýar.
“Häzirki hakykata ynanýandygyny ykrar edip hem, imanyny pese düşüren we ýagtylykda ýöremekden ýüz öwüren adamlar bar. Indi olaryň haýsysy öz bähbitçi, dünýäparaz ýörelgelerini bir gyra goýar? Indi haýsysy janyň gymmatyna düşünmäge çalyşar? Eger adam bütin dünýäni gazanyp, öz janyny ýitirse, oňa nähili peýda bar? Ýa-da adam öz janynyň deregine näme berer? Siz ýaşaýyş çöregine we gutulyş suwuna aç-suwsaýarsyňyzmy? Mesih ölen janlaryň gymmatyna düşünýärsiňizmi? Hristian hasap edilmeliler öz iman ykraryna laýyk ýaşaýarlarmy? Olar janyň gymmatyna düşünýärlermi? Olar hakykata boýun bolmak arkaly öz janlaryny päkleşdirmäge çalyşýarlarmy?” Manuscript Releases, volume 20, 150, 151.