Ýowel kitaby we Laodikialy Ýedinji Gün Adventist Ybadathanasy — Dördünji sany

Işaýa ýigrimi sekizde «masgaralaýan we “Ýerusalime” höküm sürýän adamlar» «Efraýymyň serhoşlary» hem-de «tekepbirligiň täji» hökmünde şekillendirilýär. «Täç» ýolbaşçylygy, «tekepbirlik» bolsa şeýtany häsiýeti aňladýar.

Serhoşlar, Hudaýyň şöhratynyň “täji” bolýan galanlyk (“galyndy”) bilen garşy goýulýar; çünki soňky ýagyş döwründe Reb, Özüniň haçda “merhemet patyşalygyny” berkarar edişi arkaly nyşanlanyşy ýaly, Öz “şöhrat patyşalygyny” berkarar edýär. Haçdaky merhemet patyşalygy, ýekşenbe kanuny wagtyndaky şöhrat patyşalygynyň nyşanydyr. Soňky ýagyş 9/11-de, ýüz kyrk dört müňüň möhürlenişi we dirileriň hökümi başlananda başlady.

Ylhamyň dört ýeli Yşaýa tarapyndan hem gündogar şemalynyň güni wagtynda saklanyp goýlan gazaply bir şemal hökmünde şekillendirilýär; edil Ylhamyň dawa‑jenjelli dört ýeliniň dört perişde tarapyndan saklanyp durşy ýaly. Uýamyz Waýt tarapyndan bu dört ýel “boşanmaga dyrjaşýan gaharjaň at” hökmünde tanadylýar; olar “ölüm we weýrançylyk” getirýär. Dört ýel kem‑kemden goýberilýär: ilki 11-nji sentýabrda başlap, soňra Ýekşenbe kanuny wagtynda has-da güýçlenip, ahyrsoňy ynsan synag möhleti tamamlananda doly boşadylýar.

Hudaýyň syrynyň tamamlanýandygyny yglan edýän ýedinji surnaý, ýagny üçünji hasrat, pygamberlik taýdan 11-nji sentýabrda, Yslamyň goýberilen pursadynda, soňra bolsa 11-nji sentýabrdan soň Jorj W. Buş tarapyndan pygamberlik taýdan saklanyp çäklendirilen wagtynda ýaňlandy. Yslamyň enesi bolan Hagar, Ysmagylyň enesi, çäklendirmegiň we goýbermegiň nyşanydyr. Ol Sara tarapyndan Ybraýym bilen nesil öndürmek üçin goýberildi; soňra bolsa gabanjaňlyk sebäpli Sara tarapyndan çäklendirildi, bu hem Hagaryň gaçyp gitmegine sebäp boldy; emma perişde Hagary gaçmakdan saklap, oňa yzyna dolanmagy buýurdy. Yshagyň doglandan soň, Hagar bilen Saranyň arasyndaky dawa dowam etdi, ahyrynda Ybraýym gyrnagyny kowup çykardy; şeýlelikde onuň üstüne ýene bir çäklendirme goýdy.

Yslamyň dört perişdesi Ylham kitabyň dokuzynjy bap on bäşinji aýatyndaky üç ýüz togsan bir ýyl we on bäş günlük pygamberlik döwrüniň başynda boşadyldy, soňra bolsa 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda saklandy.

Üçünji vayyň yslamy 11-nji sentýabrda hüjüme goýberilenden soň, George W. Bush terrorçylyga garşy bütindünýä urşuny başlatdy we Yslamyň üstüne çäklendirme goýdy. Yslamyň nyşany bolan Ysmagyl barada ilkinji gezek agzalýan ýerde, Ysmagylyň nesilleriniň her bir adama garşy boljakdygy we her bir adamyň hem olara garşy boljakdygy görkezilýär.

Yslam dünýäniň ahyryndaky, “her kimiň eli” garşy boljak güýçdür, we Yslam hem her kime garşy bolar; edil bu gün onuň kämil ýerine ýetirilýşi ýaly. Pygamberlik nyşany hökmünde Yslamyň aýratyn işi dünýä urşuny döretmekdir. Bu tema Ylýasyň, Çokundyryjy Ýahýanyň wakasy bilen tassyklanýar we Ylham kitabynda “milletleriň gaharlanmagy” hökmünde görkezilýär.

Soňky ýagşyň ýagýan “günlerinde” Mesih Danyýel kitabynda şekillendirilişi ýaly Öz şöhrat Patyşalygyny diker.

Mesihiň Öz şöhratynyň Patyşalygyny berkarar edýän “günlerinde”, Mesihe degişli bolan, şöhratyň “täji” bolanlar tekepbirligiň “täjini” geýýän serhoşlar bilen garşy goýulýar. Habakugyň ýazylmaly we “tagtalarda” aýdyň edilip görkezilmeli bolan “görüşi” Adventizmiň düýpli hakykatlarynyň taryhy şaýatlygyny şekilli görnüşde suratlandyrýar. Habakugyň şaýatlygynda Ýoweliň “tekepbirlik” ýa-da “şöhrat” diýen iki topary, ýagny—iman arkaly aklananlar ýa-da—tekepbirlikde beýgeldilenler hökmünde görkezilýär. Ikinji babyň dördünji aýaty şol iki topara ýüzlenýär, we olar Feriseý bilen Salgytçynyň nusgawy mysalyna gabat gelýär. Salgytçy aklanan halda öýüne gitdi, emma Feriseýiň “jany” “dogry däl”, çünki ol “beýgeldilendir.”

Indiki aýatda Habakuk ýürekleri tekepbirlik bilen göterilen topary serhoş diýip tanadýar; şeýlelikde Işaýanyň we Habakugyň serhoşlaryny «tekepbirlik» bilen baglanyşdyrýar.

Habakkukdaky bu aýatlaryň diňe bir Millerit taryhynda berjaý bolmandygyny, eýsem olaryň berjaý bolşunyň Ellen Waýtyň hem-de Adventizmiň irki öňdebaryjylarynyň ikisiniň-de umumy beýan eden temasy bolandygyny ýatda saklamak ýerliklidir. Millerit taryhynyň dördünji aýatynda görkezilen iman arkaly aklananlar, garaşmak wagtyny hem-de Babiliň ýykylandygyny yglan edýän ikinji perişdäniň habarynyň gelşini alamatlandyran ilkinji lapykeçligiň krizisini çydam bilen geçirenlerdi. Milleritler şol synagly taryhyň içinde, taryhy taýdan protestantlar bolup gelen öňki äht halkynyň Babiliň gyzlaryna öwrülendigine düşündiler. Şol protestantlar äht halkyny aňladýan Sardis ýygnagy bilen şekillendirilýän protestantlardy, çünki olaryň “ady” bardy — bu hem häsiýetiň, hem-de äht gatnaşyklarynyň nyşanydy — emma olar ölüdiler.

1844-nji ýylyň 19-njy aprelinde başlap, soňra 22-nji oktýabrda tamamlanan synag döwründe — şol synagdan geçip bilmedik bolanlar tekepbirlik bilen göterildiler; eger biz diňe bäşinji aýatdan soň gelýän aýatlary okasak, onda ynsan tekepbirliginiň häsiýeti papalyk tekepbirliginiň we özüni beýgeltmegiň mysaly bilen şol ýerde aýdyň görkezilýär. Bu bolsa ýigriminji aýatda şeýle diýlip jemlenýär: Reb Öz mukaddes ybadathanasındadyr; goý, bütin ýer ýüzüniň hemmesi Onuň öňünde dymyp dursun.

Habakkuk kitabynyň ikinji bapynyň ikinji aýaty 1844-nji ýylyň 19-njy aprelindäki ilkinji lapykeçligi görkezýär, şol bap bolsa 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryny, Rebbiň Öz ybadathanasyna duýdansyz gelen wagtyny, anyk belleýän ýigriminji aýat bilen tamamlanýar.

Üçünji we dördünji aýatlar, ikinji aýatdan ýigriminji aýada çenli synag işiniň dowamynda emele gelýän iki topary görkezýär, ýagny 1844-nji ýylyň 19-njy aprelden 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna çenli bolan synag işini. Dördünji aýatdan on dokuzynjy aýada çenli, on dördünji aýat muňa kadadan çykma bolup, ol 9/11-de Ylham kitaby on sekizinji babyndaky perişdäniň inişinden soň gelýän taryhy beýan edýär, galanlary papalyk güýjüne ýüzlenýär.

Millerit taryhyndaky ikinji perişdäniň synag döwründe ybadat edýänleriň iki topary kemala geldi we soňra 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryndaky krizisde aýan boldy. Bu parçadaky erbetleriň häsiýeti papalygyň häsiýetidir, we şol synag döwründe wepaly Milleritler ikinji perişdäniň habaryna laýyklykda, Protestant ybadathanasynyň Millerit habaryny ret etmek arkaly Rimiň gyzlaryna öwrülendigini yglan etmäge geldiler. 19-njy aprelde başlanıp, 22-nji oktýabrda tamamlanan bu dawada häsiýet ýa Wawilonyň şerabyny içýän tekepbir adam hökmünde, Belşassar ýaly, ýa-da Belşassaryň öňünde duran Danyýel ýaly imany arkaly aklanan biri hökmünde ýüze çykýar. Dünýäni üçünji perişdäniň habary bilen bagly ebedi hakykatlara oýandyrýan drama hut şol dawada açylýar. Serhoş bilen aklananyň garşylygy, dünýäniň bu meselelerden nähili ýagtylandyrylýandygy baradaky deliliň çäginde ýerleşdirilýär: “Çünki ýer ýüzü Lordyň şöhratynyň biliminden, suwlaryň deňzi örtşi ýaly, dolup daşar.” Şol ýagtylandyrma 9/11-de başlady.

Habakkuk kitabynyň ikinji babynda beýan edilen taryhyň ahyrynda Reb 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda öz ybadathanasyna duýdansyz geldi. Muny ol Daniýel sekiziniň on dördünji aýatynda Palmoni hökmünde beýan eden pygamberligiň ýerine ýetmegi hökmünde etdi.

Mukaddes Kitabyň senenamasynyň ýedinji aýynyň onunjy gününde, ýagny 1844-nji ýylda onunjy aýyň ýigrimi ikinji gününe gabat gelen wagtda, Habakkuk 2:20 ýerine ýetdi, hem-de Mesihiň gökdäki mukaddes ýerde alyp barýan işindäki bir dispensiýa üýtgeşmesini kesgitleýän “bap we aýat” içinde alamatlaýyn “220” sany görünýär. Ýüz kyrk dört müňüň pygamberlik häsiýetleriniň biri-de olaryň Guzyny nirä gitse, şoňa eýerýänler bolmagydyr. Mesihe eýermek diýmek, Oňa Öz Sözüniň içinde eýermekdir.

Onuň Sözüniň içindäki “220” sany nyşanlaýyn taýdan hudaýlyk bilen adamlygyň birleşmesini aňladýar, we Hut Mesihiň şol senede başlan işiniň özi-de Öz hudaýlygyny adamlyk bilen birleşdirmek işi bolupdy. 1844-nji ýylda onunjy aýyň ýigrimi ikinji güni, ýa-da nyşanlaýyn taýdan ýigrimi iki gezek on “220”-ä deň bolup (22 x 10 = 220), başgaça aýdylanda, hut nyşanlaýyn taýdan “220”-ä laýyk gelýän şol senede, Mesih derňew hökmini başlamak üçin mukaddes ýerden Iň Mukaddes Ýere geçende, Habakuk “2:20” berjaý boldy.

Palmoni, ajaýyp San, Adwentizmiň merkezi sütüni bolan “sorag we jogap”yň içinde durýar, we Adwentistleriň köpüsi bu hakykatdan bütinleý bihabardyr.

Daniel kitabynyň sekizinji bap, on üçünji we on dördünji aýatlary on üçünji aýatdaky bir soragy we onuň yzysüre on dördünji aýatda berlen jogaby beýan edýär. Ibrany dilindäki “Palmoni” sözi on üçünji aýatda “şol belli mukaddes” diýip terjime edilýär, we Mesihe degişli şol aýratyn at “Ajaýyp Sanawaç” ýa-da “Syrlaryň Sanawaçy” diýmegi aňladýar.

Ellen Waýt on dördünji aýady Adventizmiň esasy sütüni we binýady diýip kesgitlände, ol şu iki aýadyň soragyna we jogabyna Hudaý tarapyndan berlen aýratyn ähmiýeti degişli edýär; bu bolsa, Ajaýyp Sanawçy hökmünde Mesihiň esasy ýüzlenme nokady bolmalydygyny talap edýär. Uýam Waýt islendik parçanyň merkezî hakykaty hökmünde Mesihe garamagyň ähmiýetini gaýta-gaýta nygtady, on üçünji we on dördünji aýatlarda bolsa Mesihiň gönüden-göni peýda bolşy bar — “şol belli mukaddes” — ol hem Palmonidir.

Adwentizm 1863-nji ýylda Lewiler 26-daky “ýedi wagty” ret edende, olar Palmoniden gözlerini ýumdular; çünki sorag bilen jogabyň pygamberlik gurluşy Musanyň “ýedi wagty” bilen Danyýeliň “iki müň üç ýüz güni” arasyndaky gatnaşyga esaslanýar. Musanyň “ýedi wagty”, ýagny iki müň bäş ýüz ýigrimi ýyl, hem-de Danyýeliň “iki müň üç ýüz agşam-säheri”, ýagny iki müň üç ýüz ýyl arasyndaky pygamberlik gatnaşyklary wagt arkaly berkidilýär; wagt bolsa sanlar arkaly görkezilýär. Gudratly Sanagçy bolsa, Adwentizmiň merkezi sütüni bolan şol sorag bilen jogabyň hut merkezinde durýar. Ýusifusyñ ýazgylaryny okanlar, onuň Hudaý tarapyndan ýaradylyp aýratyn bellenen iki zady kesgitlän mantykly delillerini ýatlap bilerler. Olaryň biri ýewreý dili, beýlekisi bolsa ölçenip bolýan wagt bolup, bu öz gezeginde matematikany talap edýär.

On üçünji aýat: «Näçe wagt?» diýip soraýar. Aýat: «Haçan?» diýip soramaýar, «Näçe wagt?» diýip soraýar. Soragyň dowamlylyk barada (näçe wagt?) ýa-da belli bir wagt pursaty barada (haçan?) bolmagy, dogry düşünmek üçin örän möhümdir. On dördünji aýatdaky soraga berilýän jogap ýa belli bir wagt pursatyny görkezýär, ýa-da belli bir wagt döwrüni, belki-de ikisini hem; emma jogap näme bolsa-da, ol on üçünji aýatdaky soragyň kontekstiniň içinde goýulmalydyr. Sözi dogry paýlamak, ýagny on dördünji aýatyň jogabyna dogry düşünmek, soragyň kontekstine dogry düşünmegi talap edýär. Ol «haçan»my ýa-da «onda»my?

Efraýimiň serhoşlary on dördünji aýatyň belli bir wagt nokadyny görkezýändigini düşnüksiz öwredýärler; olar şol wagt nokadyny 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabry diýip kesgitleýärler, hem-de şeýle edenlerinde, olar örän ähtimal, biziň ýaňy-ýakynda The Great Controversy eserinden getiren parçamyza salgylanyp bilerler; ýöne Hudaýyň Sözi hiç wagt üýtgemeýär we hiç wagt şowsuzlyga uçramaýar. “Näçe wagt” diýen sowal wagt dowamlylygyny görkezýär, wagt nokadyny däl. 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabry derňew höküminiň döwrüni başlady, we şol işe degişli hakykatlar baky hoş habary aňladýar hem-de olar diňe onuň başlanan senesinden has-da möhüm bolup durýar.

Ýewreý grammatikasy aýdyňdyr, we şol birmeňzeş many King James Version-a hem terjime edilipdir. Grammatikanyň soragy dowamlylygyň çäginde anyk ýerleşdirýändigi bilen çäklenmän, “näçe wagta çenli” diýen sorag hem Mukaddes Kitabyň pygamberlik nyşanydyr. “Näçe wagta çenli” diýen soragyň nyşan hökmünde 9/11-iň taryhyndan Ýekşenbe kanunyna çenli bolan taryhy aňladýandygyny birnäçe şaýatlaryň esasynda görkezmek bolýar. Palmonä we Ýowel kitabyna dolanmazdan ozal, ilki bilen “näçe wagta çenli” diýen nyşany gözden geçireris.

Işaýa kitabynyň altynjy bap, üçünji aýatynda perişdeler ýeriň Hudaýyň şöhratyndan doludygyny yglan edýärler.

Waýt uýa Ylham on sekizinji bapdaky perişdäniň inişini üçünji aýatdaky perişdeler bilen baglanyşdyrýar.

Işaýa 9/11-de dur we ol görmek ýa-da eşitmek islemeýän Laodikýa halkyna 9/11 habaryny näçe wagta çenli ýetirmelidigini sorap: “Näçe wagta çenli?” diýýär. Oňa şäherler ýumrulýança çydamlylyk bilen dowam etmelidigi aýdylýar; şäherleriň weýran edilmegi bolsa, milli dönüklikden soň milli heläkçilik gelýän Ýekşenbe kanunynda başlanýar.

9/11-da, ýer ýüzü Hudaýyň şöhraty bilen nurlanan mahaly, Işaýa ahyrky ýagyş baradaky habary ýetirmek üçin mesihlenýär we ol ýürekleri semren adamlara 9/11 baradaky habary näçe wagta çenli ýetirmelidigini sorap: «haçana çenli?» diýýär. Jogap bolsa: Ýekşenbe kanunyna çenli, haçan-da «ýurduň ortasynda uly terk ediliş» boljak bolsa, şonda diýen jogapdyr. «Uly terk ediliş» Laodikeýa Adventizmi tarapyndan amala aşyrylýar; Işaýa bolsa ýigrimi ikinji bapda olary Şebna hökmünde görkezýär.

Laodikiýaly Adventizm ýekşenbe kanuny wagtynda hakykaty terk edýär we Daniel kitabynyň on birinji baby, kyrk birinji aýatynda görkezilişi ýaly, şol ýerde “agdarylýar”.

Işaýa “näçe wagta çenli” diýip soranda, oňa Adventizme degişli habary Daniýel on birinji bap kyrk birinji aýatda aýdylýan “köpleriň” “ýykyljak” bolýan Ýekşenbe kanunyna çenli ýetirmegi tabşyrylýar; şol wagtda olar Sabaty we Hudaýy terk ederler. Şonda olar, Mukaddes Kitabyň ähli kitaplarynyň duşuşyp tamamlanýan we gutarýan ýeri bolan Ylham kitabynda görkezilişi ýaly, Rebbiň agzyndan çykarylar; şol ýerde Işaýa ýigrimi ikide Şebna “uzaklara” “göçürilip”, “uly bir ýurda top ýaly” “zorluk bilen” zyňylýar.

Şol döwürde, “ondan biri” (ýagny onluk) hökmünde görkezilen galyndy “gaýdyp geler”; olar bu bölekde ýapraklary dökülende hem “özeni” galýan agaçlar bilen deňeşdirilýär. Pygamberlik nyşanlarynda “ýapraklar” daşky ykrar etmäni aňladýar. Adwentizm Ýekşenbe kanunyna gelende we Hudaýyň Sabatynyň ýerine hepdäniň birinji gününi kabul edende, olar “ykrar” ýapraklaryny dökerler we indi Hudaýyň hepdäniň ýedinji günindäki Sabatyny goldaýandyklaryny öňe sürmezler.

Ýekşenbe kanuny wagtynda Laodikýanyň Adventizmi Hudaýyň äht halky bolmak baradaky ykrar etmesini ýitirýär, çünki olar ölüm ähtiniň nyşanyny kabul edip, ýaşaýyş ähtiniň möhürini ret edýärler. Soňra olar ykrar etmegiň ýapraklaryny taşlaýarlar we nazara getirilýän zat, Işaýa arkaly şekillendirilen bir galyndydyr; ol 9/11-de köne ýollara “gaýdyp geldi”, soňra bolsa özleriniň (Işaýanyň) bozulyp giden tejribesine göz ýetirenlerinde tozana çenli peseldildi we şondan soň gurbanlyk sypasyndan alnan bir köz bilen päklenildi. White uýa bize gurbanlyk sypasyndan alnan közüň päklenmäni aňladýandygyny habar berýär, ýöne päklenme diňe közüň Işaýanyň dodaklaryna degmegi arkaly amala aşyrylýan zatdyr.

Soňky günlerde ýere zyňylýan gurbanlyk sypasyndaky “közler”, Ylham kitaby sekizinji bapdaky ilkinji bäş aýatda ýedinji we soňky möhür açylanda ýere zyňylýan şol közlerdir. Işaýa, şonuň bilen birlikde ýüz kyrk dört müň hem, dodaklaryna degen köz arkaly tämizlenýär, emma “köz” bir habardyr. Olar perişdäniň elinden kitaby alyp iýenlerinde, ol olaryň dodaklaryna degýär.

“Yza gaýdyp gelýänler” we galyndy (galan bölek) bolýanlar dub we şibit agaçlary hökmünde şekillendirilýär; hem-de edil Mesihiň “agaja ahlak häsiýetlerini bagyşlap, ony ylahy hakykatyň düşündirijisi edişi” ýaly, Işaýanyň agaçlarynyň hem öz içinde “madda” arkaly görkezilen “ahlak häsiýeti” bardyr. Ýalňyz ykrar etmäniň ýapraklary bolanlar taşlanyp aýrylsa-da, madda agaçlar bilen galýar. “Mukaddes tohum” şol “madda”dyr, we Mesih pygamberligiň “mukaddes tohumy”dyr. Galyndy hökmünde, şeýle hem altynjy bapda Işaýanyň özi arkaly şekillendirilen şol agaçlar adamlary, şonuň üçin-de adamzady aňladýar; “mukaddes tohum” bolsa hudaýlygy aňladýar. Şeýlelikde, Işaýanyň altynjy baby Adventizmiň 9/11-den Ýekşenbe kanunyna çenli arassalanyşyny kesgitleýär, hem-de Işaýanyň şol pygamberlik taryhyna goşýan jikme-jiklikleriniň hemmesi onuň “näçe wagta çenli?” diýen soragynda beýan edilýär. Işaýa üçin “näçe wagta çenli?” diýen soraga jogap 9/11-den Ýekşenbe kanunyna çenli boldy.

1840-njy ýylyň 11-nji awgusty 9/11-iň nusgasy boldy, we 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyndan 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna çenli bolan pygamberlik taryhynda Karmel dagyndaky Ylýas bilen Izebeliň pygamberleriniň arasyndaky söweş bolup geçdi. Ahyrsoňunda Baalyň pygamberleriniň ýalan pygamberlerdigi äşgär edildi we olar Ylýas tarapyndan öldürüldi, emma garşylaşygyň edil başynda Ylýas: “näçe wagta çenli” iki pikiriň arasynda ikirjiňlenip durarsyňyz? diýen soragy berdi.

Ylýas 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyndaky ýerde durup, şol nesilden Millerit habarynyň hakykatdygyny ýa-da ýalandygyny soraýar. Ol, Işaýa 6 bolşy ýaly, Laodikýa berlen başga bir habardyr.

1840-njy ýyldan 1844-nji ýyla çenli bolan synag taryhynda, Ylýasyň habaryny ret eden protestantlar Rimiň gyzlaryna öwrüldiler we Protestantizmiň donuny Millerçi Adventizme tabşyrdylar. Işaýa we Ylýas bilen, “näçe wagta çenli” diýen soragyň 9/11-den başlanýan we Ýekşenbe kanuny bilen tamamlanýan taryhyň nyşanydygyna şaýatlyk edýän iki şaýatymyz bar. Millerçi taryhynda 1840-njy ýylyň 11-nji awgusty 9/11 bilen gabat gelýär, 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabry bolsa Ýekşenbe kanuny bilen gabat gelýär. Gökden ot inip, Ylýasyň hödürlemesini ýuwdan wagty, on iki daşyň ählisi hem şol hödürleme bilen ýagtylandyryldy; şeýlelikde bir ýüz kyrk dört müň, ýagtylandyrylan daşlar hökmünde görkezilen bir baýdak hökmünde bellenildi. Şondan soň galp pygamberler Ylýas tarapyndan öldürüldi, edil Amerikanyň Birleşen Ştatlary — galp pygamber — Ýekşenbe kanunynda altynjy patyşalyk hökmünde öldürilişi ýaly.

Işaýa altynjy bap Hudaýyň halkynyň arasynda 9/11-den Ýekşenbe kanunyna çenli synagdan geçirmek, päklemek we arassalamak işini nygtaýar. Ylýas Hudaýyň halkynyň Laodikiýa garaýşyna ýüzlenýär, şeýle hem hakyky we galp pygamberiň, şonuň bilen birlikde hakyky ýa-da galp habaryň arasynda subutnama berýär. Şeýlelikde, 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyndan başlap 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda tamamlanýan aralykda, Sardis döwrüniň protestantlarynyň üstüne pygamberlik synagy getirildi; Karmel dagyndaky ot iki synpa bölünişik döreden ýaly, 1844-nji ýylda hem iki synp ýüze çykaryldy. Synag döwründäki bir synp tiz wagtda “öňki” äht halky boljak synpdy, beýleki synp bolsa Hudaýyň 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda äht baglaşjak Millerit Adventizmi boldy. Synag we bölünişik döwri üzümçiligiň hekaýasydyr, çünki Millerit Adventizminiň hakyky pygamberdigi, Sardis protestantlygynyň bolsa ýüz dönderen protestantlyk hökmündäki ornuny ýerine ýetirip başlamagy bilen bir wagtda görkezildi. Bagal pygamberleriniň galpdygy paş edilişi ýaly, öňki äht halky hem paş edildi, soňra bolsa Milleritler tarapyndan Rimiň bir gyzy hökmünde tanadyldy. Karmel dagynyň hekaýasy, şeýle hem şol taryhyň Milleritleriň döwründe ýerine ýetirilmegi, Işaýa altynjy baba ikinji şaýatlyk berýär: “näçe wagta çenli” diýen sorag 9/11-den Ýekşenbe kanunyna çenli bolan wagtyň nyşanydyr.

Pygamberlik Sözüniň içinde “näçe wagt” diýen nyşanly sorag ilkinji gezek Musa döwründe müsürlilere garşy iberilen sekizinji bela bilen baglylykda gozgalýar. Sekizinji bela “çekirtgelerdir” (yslamyň nyşany); olar “gündogar ýeli” (yslamyň nyşany) arkaly getirilýär.

Ilki bilen “Ybraýylaryň Reb Hudaýy” şeýle soraýar: “Meniň öňümde peselmekden näçe wagta çenli ýüz dönderjeksiň?” Soňra bolsa Faraonyň hyzmatkärleri ýene-de Faraona şeýle diýdiler: “Bu adam bize näçe wagta çenli duzak boljak?” Bu sorag sekizinji bela wagtynda berilýär, we bu birnäçe sebäbe görä 9/11 bilen gabat gelýär. Onunjy bela ilkinji doglanlaryň öldürilmegidir; bu haç bilen gabat gelýär we ondan soň Gyzyl deňziň ýanyndaky lapykeçlik gelýär. Ylham bu lapykeçligi haçdaky şägirtleriň lapykeçligi bilen gabatlaýar; ol hem öz gezeginde 1844-nji ýylda Milleritleriň başdan geçiren beýik lapykeçligi bilen gabat gelýär. Bu üç şaýatlygyň ählisi hem ýekşenbe kanuny bilen gabat gelýär. Onunjy bela ýekşenbe kanunydyr, we ondan iki bela öň sekizinji bela “gündogar ýeli” bilen “çekirtgeleri” getirdi. “Çekirtgeler” tutuş ýeri doldurdy, edil Yslamyň häzirki wagtda mejbury immigrasiýa arkaly garaňkylygyny ýaýradyp, bütin dünýäni sarsdyryşy ýaly. “Çöl çekirtgesiniň” latynça ady “locusta migratoria” bolup, ol tebigy dünýäde migrasiýa hökmünde görnüşlenen immigrasiýa arkaly Yslamyň ýaýramagyny aňladýar.

Dokuzynjy bela duýulyp bilinýän garaňkylykdy.

Karmel dagy we Ylýas bilen aňladylan «näçe wagtlap» diýen nyşanlykda, asmandan ot inende aýan bolýan bir tapawut bardyr. Ylýasyň Hudaýy Baalyň edip bilmeýän zadyny etdi. Millerit taryhynda bu tapawut ýykylyp giden Sardisçi protestantizm bilen Millerit adventizminiň arasynda edildi. Musa bilen bu tapawut garaňkylyk ýa-da ýagtylyk boldy. Ýewreý öýlerinde ýagtylyk bardy. Işaýa mundan beýläk bize Musa setirindäki ýagtylygy bolmadyklar barada habar berýär; olar Ylýas tarapyndan heläk edilenlerdir, hem-de Millerit wagt döwründe protestantizmiň donuny ýitirenlerdir; olar «hakykatdan-da eşidýän, emma düşünmeýän; we hakykatdan-da görýän, emma duýup bilmeýän» bir «halkdyr». Soňra bu halk barada şeýle bir yglan edilýär: «Bu halkyň ýüregini ýaglandyr, gulaklaryny agyrlaşdyr we gözlerini ýum; bolmasa olar gözleri bilen görerler, gulaklary bilen eşiderler, ýürekleri bilen düşünerler, ýüz öwrerler we şypa taparlar».

Işi ýerine ýetirmäge taýýardy, emma diňlemezjek adamlara wagyz etmek tabşyrygyndan ýaňa basylyp galan Işaýa “şonda şeýle diýdi”: “Ýa Reb, haçana çenli?”

Müsüriň on betbagtçylygynyň soňky üçüsi 9/11-den başlap Ýekşenbe kanunyna çenli bolan üç ädimiň şaýady bolup durýar. 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda birinji perişdäniň habary güýçlendirildi, 1844-nji ýylyň 19-njy aprelinde bolsa ikinji perişde geldi hem-de 12–17-nji awgust aralygyndaky Exeter lager ýygnagynda güýçlendirildi, üçünji perişde bolsa 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda geldi. Üçünji perişde Ýekşenbe kanunyna laýyk gelýär, şonuň üçin hem ol üç ädimli bir prosesi görkezýär; çünki birinjisiz we ikinjisiz üçünjiniň bolmagy mümkin däldir.

Müsüriň onunjy belasy ylham arkaly haç bilen we onuň bilen baglanyşykly soňraky lapykeçlik bilen sazlaşdyryldy. Şonuň üçin onunjy bela üçünji habardyr; pygamberlik zerurlygyna görä onuň öňünden birinji we ikinji habar gelmelidir. 9/11-de Reb Fyrowna: «näçe wagta çenli» diýip sorady, şondan dessine soňra Fyrownyň hyzmatkärleri hem: «näçe wagta çenli» diýip soradylar. Musa Hudaýyň «näçe wagta çenli» diýen soragyny Fyrowna ýetirenden soň, we hyzmatkärler Musanyň şol soragyny Fyrowna gaýtalamazyndan edil öň, Musa bir öwrülişik nokadyny şeýle belleýär: «ol yzyna öwrülip, Fyrownyň ýanyndan çykyp gitdi». Çykyş 10:6.

9/11 pygamberlikli öwrülişik nokady boldy; bu, Musa gündogar şemaly bilen gelen çekirtge belâsyny iberende öňden nyşanlanan ekeni.

Indiki bela, haýsy topara degişlidigiňe baglylykda, ýa garaňkylygy, ýa-da ýagtylygy döretdi. 9/11 “halklaryň we ybadathananyň taryhynda öwrülişik nokady” boldy. Şol pursatda Hudaýyň halky yzyna dolanyp, gadymy ýollarda ýöremäge çagyryldy, emma olar şolarda ýöremekden ýüz öwürdiler we surnaýyň sesine gulak asmandyrlar. Ilýadan soň garaňkylyk bilen ýagtylygyň arasynda bir bölünişik amala aşyryldy, Musa bolsa: “näçe wagta çenli?” diýip sorady. Ol mundan başga-da şol bölekde şeýle diýýär:

Biz “näçe wagt” diýen meseläni indiki makalada dowam etdireris.