Rim Görnüşi Berkider — On Birinji San

1840-njy ýylyň 11-nji awgusty Miller tarapyndan kabul edilen düzgünleri tassyklaýşy ýaly, 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabryndan soň, görmek isleýänler üçin, Future for America tarapyndan kabul edilen pygamberlik ýörelgeleriniň Işaýa kitabynyň ýigrimi sekizinji babynda beýan edilişi ýaly, soňky ýagşyň hakyky Mukaddes Kitap usulyýeti bolandygy aýan boldy. Mukaddes taryhda beýan edilişi ýaly, özgertme çyzygynyň üstüne özgertme çyzygyny ulanmak 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynyň 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynyň gaýtalanmasydygyny berkitdi.

Ylham onunjy bapdaky kuwwatly perişdäniň 1840-njy ýylda aşak inşi 2001-nji ýylda bolan Öz inşiniň nusgasy bolandygy görüldi. Yslamyň degişli pygamberligi amala aşanda, iki perişde hem aşak indi. Soňra erkekler bilen aýallar usulyýetiň täsirliligine jogap berendikleri sebäpli, hereket ösüp gitdi. Laodikýa ýagdaýyndaky Ýedinji Gün Adventizminiň ýolbaşçylygy 1989-njy ýylda, ahyrzaman wagtynda, geçilip geçildi; indi bolsa, Reb üçünji perişdäniň hereketini Öz soňky günlerdäki sözçüleri edip saýlap başlamagy bilen, şol ybadathana öz soňky synag döwrüne girdi.

Soňky günler üçin berlen düzgünleriň iň esasy düzgünleriniň biri pygamberligiň üç esse ulanylyşy boldy. Esasanam şol wagtda üç hasratyň üç esse ulanylyşy 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabryndaky wakany şeýle aýdyň tassyklaýardy. Şol hakykat dogruçyllyk bilen derňelende, şol döwürde ýürekleri hakykaty agtarýanlar tarapyndan Ýeremiýanyň “köne ýollaryna” alnyp barylýanlar, pygamberlik ýerine ýetmesiniň, şeýle hem üçünji perişdäniň hereketi tarapyndan kabul edilen pygamberlik düşündirişiniň düzgünleriniň dogrulygyny ykrar etdiler.

Ylhamyň dokuzynjy babyndaky birinji waýyň taryhyna degişli pionerleriň dogry düşünjesiniň Yslamy aňladýandygy görlüpdi. Ýalan pygamber Muhammet şol taryhyň şasy hökmünde görlüpdi. Şol taryhda Yslam Rim imperiýasyna hüjüm ederdi, we olaryň söweş usuly aýratynlykda duýdansyz hem garaşylmadyk ýagdaýda urmak hökmünde kesgitlenipdi. Şunuň bilen baglylykda, Yslamyň hut öz söweş usulynyň “assassin” sözüniň etimologik köklerini berýändigi düşünilipdi. Şol taryhda Yslam Rimiň goşunlaryna zyýan ýetirjekdi, we şol döwür ýüz elli ýyllyk wagt pygamberliginiň çyzygy astynda tamamlanýardy. Şol wagt pygamberligi 1449-njy ýylyň 27-nji iýulynda tamamlananda, ikinji waýyň wagt pygamberligi we taryhy başlandy.

Ol üç ýüz togsan bir ýyl we on bäş günden ybarat bolan, 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda tamamlanan başga bir wagt-peýgamberligi başlady. Şol taryhda Yslamyň pygamberlik işini wekilçilik eden hökümdar birinji hasranyň taryhynda Muhammet arkaly öňden şekillendirilen Ottmandy. Dokuzynjy bap ikinji hasranyň taryhynda Yslamyň Rimiň goşunlaryny öldürjekdigini aýdýar. Olar henizem duýdansyz we garaşylmadyk ýagdaýda hüjüm etmek arkaly alnyp barylýan söweş usulyny dowam etdirerdiler, emma şol taryhda ilkinji gezek barut oýlanyp tapyldy we ulanyldy; şonuň üçin ikinji hasra ganhoryň duýdansyz hüjümi bilen görkezilen söweş usulyny aňladýardy, üstesine-de ol partlaýjy serişdeleri hem öz içine alýardy.

2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda Yslamyň üçünji waýy partlaýjy serişdeler bilen birden Rimiň ruhy goşunlaryna urdy. Şol waka pygamberlik hakykatynyň birnäçe ugurlarynyň başlangyjyny belläpdi, emma ol aç-açan birinji we ikinji waýyň öňki iki şaýadynyň esasynda berkidilipdi. Şol waka, edil 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyndaky Millerit taryhynyň kuwwatlandyrylyşy ýaly, ýagny ikinji waý baradaky Yslamyň pygamberligi ýerine ýetirilip, Ylham onunjy bapdaky perişde inende bolşy ýaly, üçünji waý baradaky Yslamyň pygamberligi gelende, onuň şol senede Ylham on sekizinji bapdaky perişdäniň inişini belländigini aýdyň görkezdi.

Future for America hereketi, görmäge islegli bolanlar tarapyndan, şol wagt Millerit hereketiniň paraleli hökmünde görüldi. Üçünji waýyň Yslamy şondan beýläk habaryň esasy düzüm bölegine öwrüldi. Ylham, Ylham kitabynyň perişdesi inende, giçki ýagşyň geljekdigini açyk-äşgär öwretdi.

Ýahuda taýpasynyň Arslany soňky ýagynyň has giň düşünilişini açyp başlanda, Öz halkyny soňky ýagyň esasy salgylanma nokatlarynyň biri bolan Ýowel kitabyna alyp bardy. Şol pursatda 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabryndan soň bu harekete goşulan erkekleriň käbiri, Hudaýyň üzüm agajyny harap edýän, Gijäniň ýaryndaky Gykylygyň oýanşyna çenli baryp ýetýän Ýoweldäki mör-möjekleriň yslamy aňladýandygyny karar etdiler. Olar bu mör-möjekleriň Rimdigi­ni görüp bilmediler ýa-da görmek islemediler.

Üç belanyň babatda pygamberligiň üç esse ulanylyşynyň ykrar edilmegi bilen ýüze çykan güýçli ýagtylyk, mör-möjekleriň Yslamy aňladýandygy baradaky olaryň talabyna mukaddesleşdirilmedik mantyklaýyn daýanç goşdy. Hemişe bolşy ýaly, bir hususy teswir kabul edilenden soň, ýalan öňden goýlan pikiri goldamak synanyşygynda Mukaddes Ýazgylar zor bilen başga many berilýär. Öz garaýyşlaryny goldamak ugrunda eden işlerinde, olaryň nusga we onuň ýerine ýetmesi ýörelgesine düşünmändiklerini görkezdiler.

Teologik we bibliýa gözleglerinde “tip” we “antitip” diýen adalgalar, biri beýlekisini öňünden görkezýän ýa-da onuň kölegesini salýan iki elementiň arasyndaky gatnaşygy beýan etmek üçin ulanylýar. Bu düşünje köplenç “kölege” we “asyl hakykat” diýen has giň kategoriýalaryň çägine girýär.

Tip — Köne Ähtdäki bir waka, şahs ýa-da institut bolup, Täze Ähtdäki degişli bir wakany, şahsy ýa-da instituty öňünden alamatlandyrýar ýa-da kölegesini görkezýär. Ol simwoliki öňbaşçy hökmünde hyzmat edýär. Antitip bolsa tipiň berjaý bolmagy ýa-da hakykata öwrülmegidir. Ol tip tarapyndan öňünden kölegelenen hakykatdyr. “Kölege” we “asyl zat” düşünjesi tip bilen antitipiň arasyndaky gatnaşyga laýyk gelýär. “Kölege” (tipi) aňladýar, “asyl zat” bolsa (antitipi) aňladýar.

2001-nji ýylyň 11-nji sentýabryndan soňra Joel baradaky jedelde we papalyk Rimiň dört mör-möjek arkaly alamatlandyrylyşynyň dogry kesgitlenilmegi, şeýlelik bilen Laodikeýaçy Adventizmiň barha öňe gidýän weýran edilşiniň çyzgysyny görkezýän meselesinde, şol mör-möjekleriň Rim däl-de, Yslamdygyny öňe sürýänler diňe bir üç hasratyň üç esse ulanylyşyna mukaddesleşdirilmedik bir üns bermek bilen çäklenmän, eýsem Rimiň antitypyna salgylanýan typlary-da görkezib, şol typlaryň hakykatda Yslamy kesgitleýändigini öňe sürdüler. Şeýle etmek bilen, olar ýa typ bilen antitypyň ýörelgesine hakykatdan hem düşünmändiklerine, ýa-da netijäni aklamak üçin typlary ýoýup görkezmegiň laýyk serişdedigine ynanýandyklaryna delil berdiler.

Rim baradaky häzirki çekeleşikde, Danieliň on birinji baby, on dördünji aýatyndaky “garakçylaryň” Amerikanyň Birleşen Ştatlarydygy baradaky nädogry pikire eýerýänleriň pygamberligiň üç esse ulanylyşyna hem-de görnüş bilen garşylykly hakykat ýörelgesine-de dogry düşünmeýändiklerine ýene-de bir gezek subutnama bar.

“garakçylar” diýilýänleriň Amerikanyň Birleşen Ştatlarydygy baradaky garaýşy eýeleýänler öz orunlaryny goldamaga synanyşanlarynda, häzirki zaman Rimiň, ýagny Rimiň üçünji görnüşiniň Amerikanyň Birleşen Ştatlarydygyny gümanan subut etmek üçin, üç Rimiň üç gatly ulanylyşyna degişli bir ulanylyşy peýdalanýarlar. Bilkastlaýyn ýalan şaýatlyk etmeýändiklerine we diňe pygamberligiň üç gatly ulanylyşynyň kadalaryna kör nadanlyk görkezýändiklerine ynanmak bilen, olar ilkinji iki Rime degişli bir pygamberlik häsiýetini ulanýarlar-da, Rimiň taryhyndaky bir häsiýetiň häzirki zaman Rimi kesgitleýändigini öňe sürýärler.

Butparaz Rim — Rim baradaky pygamberlik ýerine ýetmeleriniň üçüsiniň birinjisidir. Daniýel kitabynyň sekizinji babynda butparaz Rim erkek jynsly kiçi şahadyr. Ikinji babynda butparaz Rim döwlet dolandyryşydyr. Daniýel kitabynyň ýedinji babynda butparaz Rim on esse patyşalyga bölünýär.

Rimiň ikinji ýüze çykyşy papalyk Rimdir; ol sekizinji bapda zenan kiçi şahadyr, ikinji bapda bolsa din-syýasatdyr, ýedinji bapda bolsa küpür sözleri aýdýan we üç şahany kökünden gopardýan şahadyr. Butparaz Rim ýeke-täk bir güýçdür, emma papalyk Rim iki taraply bir güýçdür; ol papalyk ybadathananyň butparaz Rimiň öňki syýasy gurluşlarynyň döwlet häkimiýetiniň üstünden höküm sürýändigini görkezýär. 1798-nji ýylda papalyk güýç ölümli ýarasyny aldy, emma ol ybadathana bolmagyny bes etmedi; ol diňe Mukaddes Kitabyň pygamberliklerinde janawar bolmagyny bes etdi, çünki onuň öňünden gözegçilik eden raýat häkimiýeti ondan aýryldy.

Ikinji Rim papalyk Rimdir, we ol diňe Hudaýyň Kitabynyň pygamberliklerinde döwletiň güýjüni öz küfürli meýilnamalaryny amala aşyrmak üçin dolandyrmaga ukyply bolan wagtynda bir güýç (haýwan) hökmünde işledi. Birinji Rim ýeke-täk bir güýçdi, ikinji Rim iki görnüşli bir güýçdi, üçünji Rim bolsa üç görnüşli bir güýçdür. Rimiň üç ýüze çykyşy pygamberligiň her bir üç esse ulanylyşynyň tabyn bolan şol bir ýörelgeleri bilen dolandyrylýar. Pygamberlik taýdan üç hasrat, üç Babil, üç Rim we üç Ylýas bardyr. Nusga we antinusga nukdaýnazaryndan, üç esse ulanylyşlaryň haýsydyr biriniň ilkinji iki ýüze çykyşy nusgalardyr; olar pygamberligiň üç esse ulanylyşynyň antinusgasy we mazmuny bolan üçünji ýerine ýetirişiniň kölegesini berýär.

Rim bilen baglylykda, ilkinji iki Rimiň aýratynlyklary olaryň ikisiniň hem — butparaz Rimiň-de, papalyk Rimiň-de — öz hökümdaryna Pontifex Maximus diýen ady berendigini görkezýär. Şonuň üçin häzirki zaman Rimiň hökümdarynyň ady Pontifex Maximus bolardy; bu at bolsa Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň hiç bir prezidentine hiç haçan degişli edilmändir. Ilkinji iki Rim, taryhyň özlerine degişli aýratyn döwründe tagtdaky häkimiýeti berkarar etmek üçin üç geografik päsgelçiligi ýeňip geçerdi. 1798-nji ýyla çenli Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň üç geografik päsgelçiligi ýeňip geçendigine hiç hili subutnama ýokdur.

Ilkinji iki Rim özleriniň ýokary höküm sürjek döwrüniň anyk görkezilen möhletine eýe bolupdylar. Daniýel on birinji bap, ýigrimi dördünji aýatda butparaz Rim bir “wagt” — ýa-da üç ýüz altmyş ýyl — höküm sürýän hökmünde görkezilýär; ol hem miladydan öňki 31-nji ýylda Aktiý söweşinden başlap, miladydan soňky 330-njy ýyla çenli şeýle etdi. Papalyk Rim bolsa, üç şah aýrylandan soň, 538-nji ýyldan 1798-nji ýyla çenli müň iki ýüz altmyş ýyl höküm sürýän hökmünde gaýtalap görkezilýär. Işaýa kitaby, ýigrimi üçünji bapda Amerikanyň Birleşen Ştatlary simwoliki ýetmiş ýyl, bir patyşanyň günleri ýaly, höküm sürýän hökmünde görkezilýär, ýöne ol ýetmiş simwoliki ýyl höküm sürmeginden öň üç geografik päsgelçiligi hiç wagt aýyrmandy.

Häzirki döwürdäki Rim, Danyýel kitabynyň on birinji bap, kyrkynjy — kyrk ikinji aýatlarynda günortanyň patyşasynyň, şöhratly ýurduň we Müsüriň üç geografik päsgelçiligini ýeňip geçýän hökmünde görkezilýär; şol üç päsgelçilik ýeňlip, Rimiň tabynlygyna getirilende, olar ajdarhanyň, haýwanyň we ýalan pygamberiň üçtaraplaýyn birleşigini emele getirýärler. Şeýle hem Ýahýa bize papalyk haýwanyň öldüriji ýarasynyň sagaldylýandygyny we ondan soň kyrk iki nyşanly aýlap höküm sürýändigini habar berýär.

Ölüme getiren ýarasy sagaldylandan soň, kyrk iki nyşanlaýyn aý höküm sürýän wagşy Roman häkimiýetidir.

Butparaz, ilkinji Rim, Danyýel kitabynyň on birinji bap, ýigrimi dördünji aýatyndaky ýerine ýetiriş hökmünde üç ýüz altmyş ýyl iň ýokary agalyk etdi we muny Danyýel kitabynyň sekizinji bap, dokuzynjy aýatyndaky ýerine ýetiriş hökmünde üç geografik päsgelçiligi aýyrandan soň amala aşyrdy.

Papal, ikinji Rim, Mukaddes Ýazgynyň birnäçe ýerleriniň ýerine ýetmegi hökmünde bir müň iki ýüz altmyş ýyl dowamynda iň ýokary häkimiýet bilen höküm sürdi we muny Daniel kitabynyň ýedinji baby, sekizinji hem-de ýigriminji aýatlarynyň ýerine ýetmegi hökmünde üç geografik päsgelçiligi aradan aýyrandan soň etdi.

Häzirki Rim Daniýeliň on birinji babyndaky kyrkynjy aýatda günortanyň patyşasyny ýeňýär, soňra kyrk birinji aýatda şöhratly ýurdy ýeňýär we kyrk ikinji aýatda bolsa Müsüri ýeňýär. Häzirki Rim Daniýeliň on birinji babyndaky demirgazygyň patyşasydyr.

Butparaz bolan birinji Rim yzarlayıjy güýji bolupdy, papalyk häsiýetli ikinji Rim hem yzarlayıjy güýji bolupdy; şonuň üçin häzirki zaman Rim hem yzarlayıjy güýji bolar.

Amerikanyň Birleşen Ştatlary häzirki zaman Rimi tarapyndan amala aşyrylan üçünji yzarlamaga gatnaşar, ýöne bu Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny papalyk häkimiýeti hökmünde kesgitlemeýär; ol diňe ahyrky günlerde Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň papalyk häkimiýeti bilen bolan gatnaşygynyň bir aýratynlygyny görkezýär.

Soňky günlerde Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň “seniň halkyňyň talaňçylary”dygyny öňe sürmek isleýänler, Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny nädogry kesgitlemek üçin üç Rim baradaky üç gatly ulanylyşy peýdalanýarlar. Olar tarapyndan üç gatly ulanylyşyň çäginde ulanylýan nädogry usul, ilkinji iki Rimiň bir alamatyny kesgitlemäge we Rimiň özüniň däl-de, eýsem Rim baradaky pygamberlik alamatynyň üçünji Rimdigini tutanýerlilik bilen öňe sürmäge esaslanýar.

Olar Konstantiniň biziň eýýamymyzyň 321-nji ýylyndaky ilkinji taryhy ýekşenbe kanunyny, soňra bolsa papalyk Rimiň biziň eýýamymyzyň 538-nji ýylyndaky ýekşenbe kanunyny görkezmek bilen, ýakynda geljek Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndaky ýekşenbe kanunynyň Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny häzirki zaman Rim hökmünde kesgitleýändigini öňe sürýärler; munuň bilen birlikde, Danyýel tarapyndan aýdylan “weýrançylygyň ýigrenji zady” görünende gaçmak hakyndaky Isanyň duýduryşyny hem ýekşenbe kanuny bilen baglanyşdyrmak arkaly özleriniň nädogry ulanylyşyny garyşdyrýarlar. Isa tarapyndan aýdylan “weýrançylygyň ýigrenji zady” ahyrky günlerde iki sany ýekşenbe kanunyna yşarat edýär, emma bu juda başga bir simwolizmdir, çünki ol haýwandan gelen belgiden gaça durmak barada däl-de, gaçmak barada berlen duýduryşdyr. Olaryň nädogry garaýşy ahyrky günlerde iki sany anyk ýekşenbe kanunynyň bardygyny hatda asla nazara hem almaýar.

«Pygamber Danyýel tarapyndan aýdylan weýrançylygyň ýigrenji zady» Isanyň Öz halkyna beren bir alamatydy; bu alamat olaryň butparaz Rimiň Iýerusalimi gabap alyp, soňra biziň eramyzdan soňky 66-njy ýyldan 70-nji ýyla çenli aralykda mukaddes mekany we şäheri weýran eden geljekki harabalygyndan gaçyp çykmaly wagtyny görkezýärdi.

538-nji ýyl golaýlaşanda, şol döwrüň mesihçileri butparazlygyň dini bilen ylalaşyga gitmek arkaly ýygnagyň bozulandygyny aňladylar we Mesihiň duýduryşyna, şeýle hem resul Pawlusyň 2 Selanikliler kitabynyň ikinji babyndaky şaýatlygy arkaly berlen nura esaslanyp, bir müň iki ýüz altmyş ýylyň pygamberlik çölüne gaçyp gitdiler.

Butparazlyk bilen ybadathananyň arasyndaky ylalaşyk şol döwrüň mesihçilerini papalyk Rimiň içinden aýrylyp çykmaga alyp baran duýduryş nyşany boldy, ýöne belläp geçmeli zat şudur: Pawlusyň Isanyň gaçmak baradaky duýduryşyna goşan nurunyň özi, William Milleriň Daniel kitabyndaky “gündelik” diýen sözüň butparaz Rimi aňladýandygyna düşünmegine getiren şol bir parçadyr. Butparaz Rimiň saklaýjy bolup durmagy, soňra bolsa papalyk Rimiň tagta çykmagy üçin çekilip gitmegi baradaky pygamberlik gatnaşygy düşünilmeli hakykatdy, çünki şol pygamberlik gatnaşyklaryny ykrar etmezligiň netijeleri bu hakykaty söýmedikleriň üstüne güýçli azaşma getirjekdi. Uýamyz Waýt hem şol bir taryha ýüzlenýär:

Soňky günlerde Amerikanyň Birleşen Ştatlary bilen papalygyň arasyndaky pygamberlik gatnaşygy, miladynyň 538-nji ýylyna çenli butparaz Rim bilen papalyk Rimiň arasyndaky gatnaşygy Pawlusyň kesgitlemegi arkaly nusgalanyp we aýratyn nygtalyp görkezildi. Rimiň üç esse ulanylyşynda butparaz Rim, harap ediji nejisligi gaçmak üçin alamat hökmünde kesgitlän Isanyň sözlerini ýerine ýetirdi, papalyk Rim hem Isanyň sözlerini ýerine ýetirdi. Waýt uýamyz Mesihiň sözleriniň ýene bir ýerine ýetmesini görkezýär.

Mesihiň döwrüniň mesihçileri üçin bu duýduryş Iýerusalimden haçan gaçmalydygyny görkezdi. Bäşinji we altynjy asyrlarda bolsa, mesihçiler üçin şol duýduryş olaryň çöllüge gaçmagyna getirdi.

Isa her bir zadyň ahyryny şol zadyň başlangyjy bilen görkezýär, çünki Ol Alfa we Omega’dyr. Papalyk Rimiň taryhynda weýrançylygyň ýigrenji zady baradaky duýduryş, papalyk häkimiýetiniň mukaddes ýerde durýandygy ykrar edilende tanaldy.

Duýduryş Matta, Mark we Luka tarapyndan ýazga geçirilendir, we her bir ýerde sözleriň az-kem üýtgeşik görnüşi bar. Matta şeýle diýýär: “Şonuň üçin siz pygamber Daniýel tarapyndan aýdylan weýrançylygyň ýigrenji zadynyň mukaddes ýerde durandygyny göreniňizde”, Mark bolsa şeýle diýýär: “siz pygamber Daniýel tarapyndan aýdylan weýrançylygyň ýigrenji zadynyň degişli däl ýerde durandygyny göreniňizde”. Luka şeýle diýýär: “siz Iýerusalimiň goşunlar tarapyndan gabalyp alnandygyny göreniňizde, şonda onuň weýrançylygynyň golaýandygyny biliň. Şonda Ýahudadakylara daglara gaçmaga rugsat berilsin.”

Üç şaýatlygyň ählisi bilelikde degişli bolýar. Has anyk bir ulanylyşda, Lukanyň Iýerusalimiň goşunlar tarapyndan gabalandygy baradaky salgylanmasy, m.s. 66-njy ýylda butparaz Rim Iýerusalime garşy gabawyny başlan wagty, heniz Iýerusalimde bolan mesihileriň dessine gaçmalydyklary baradaky duýduryşy kesgitleýär. Matta tarapyndan “mukaddes ýer” baradaky salgylanma, Pawlusyň “günä adamy” diýip tanadan, “Taňrynyň ybadathanasynda oturyp, özüni Taňry ýaly görkezýän” şahsy bilen gabat gelýär; şeýlelikde ol “weýrançylykly ýigrenjiň” papalyk taýdan berjaý bolşuny aňladýar. Markos bolsa, “weýrançylykly ýigrenjiň” durmaly däl ýerinde durandygyny kesgitleýär, we bu soňky günlerde Adventizme berlen gaçmak baradaky duýduryş bilen gabat gelýär. Duýduryşlaryň ikisi, duýduryşy okaýan her kimiň düşünmelidigi baradaky buýruk bilen baglanyşyklydyr, we olaryň ählisi şol döwrüň mesihilerini gaçmaga habardar etmelidi bolan bir alamaty beýan edýär.

“Öz halkyňyň garakçylary” diýilýänleriň Birleşen Ştatlardygyny öňe sürýänler tarapyndan nädogry görkezilýän üç gatly ulanyşyň ýalan tatbigy, “weýrançylygyň nejisligi” Birleşen Ştatlarda ýekşenbe güni baradaky kanun arkaly ýerine ýetirilende, şol wagt mejbury edilen ýekşenbe güni baradaky kanunyň Birleşen Ştatlary Häzirki zaman Rim hökmünde kesgitleýändigini görkezýär; sebäbi butparaz Rim hem, papalyk Rim hem öňräk ýekşenbe güni baradaky kanuny mejbury edipdi.

Şol nädogry ulanylyşyň meselesi şundan ybaratdyr: butparaz Rimiň ýekşenbe kanuny biziň eramyzdan soň 321-nji ýylda güýje girdi, emma butparaz Rimiň “weýrançylygyň ýigrenji zady” baradaky ýerine ýetirişi biziň eramyzdan soň 66-njy ýylda amala aşdy, ýagny b. e. s. 321-nji ýylyň ýekşenbe kanunyndan 255 ýyl öň. Şeýle hem, “günä adamy” ny emele getiren ylalaşyk Pawlusyň döwrüniň özünde eýýäm bolup geçýärdi; ol: “bikanunlygyň syry eýýäm işleýär” diýipdi, ýöne papalyk ýekşenbe kanuny dört asyrdan hem gowrak wagt soň geldi. Pygamberligiň üç esse ulanylyşynda ilkinji iki şaýat soňky günlerdäki üçünji ýerine ýetirişiň aýratynlyklaryny kesgitleýär. Soňky günlerdäki “weýrançylygyň ýigrenji zady”, iki taryhy şaýadyň we Mesihiň sözleriniň Mukaddes Kitapdaky üç ýazgysynyň esasynda, ýekşenbe kanunynyň mejbury berjaý etdirilişini däl-de, gaçyp gutulmak baradaky duýduryşy aňladýar.

Indiki makalada pygamberligiň üç gezek ulanylmagy bilen baglanyşykly berkidilen kadalaryň nukdaýnazaryndan bu ulanylyşyň näme üçin nädogrudygyny, hem-de Mesih tarapyndan berlen duýduryşyň çäginde ýekşenbe kanunynyň kesgitlenmeginiň pygamberlik taryhynyň nädogry görkezilmesi bolup durýandygyny seljereris.