Häzirki meselä düşünişimizi jemlemek üçin, Advent taryhynda ýüze çykan dürli jedelleri setir üstüne setir getirip bir ýere jemlänimizde, biz bäş pygamberlik setiriniň saýlanyp alnan aýratynlyklaryny ele aldyk. Birinji setir şol bir wagtyň özünde soňky setirdir, çünki iki jedel hem gönüden-göni Danyýel on birinji bap, on dördünji aýatdaky “seniň halkyňyň talaňçylary” diýen beýanatyna esaslanýardy. Biz Uriýa Smit bilen Jeýms Waýtyň jedellerine hem-de Danyýel kitabyndaky “gündelik” baradaky jedele garadyk. Soňra 1989-njy ýylda Danyýel on birinji babyň soňky alty aýatynyň möhüriniň açylmagyndan soň, demirgazygyň patyşasy baradaky ýüze çykan jedeli garadyk. Ondan soň Ýoel kitabynyň dört mör-möjegini ele aldyk. Bu setirleriň hersine goşup boljak zatlar örän köp, emma biz diňe Rim baradaky mowzuk bilen baglanyşykly hakykatlary ret eden garaýyşlara goşant goşan käbir häsiýetleri aýratynlykda saýlap alýarys.
Bäş taryh bar, ýöne birinjisiniň hem ahyryňkysy bolmagy alty setiri aňladýar. Bu jedel setirleriniň pygamberlik çäkleri soňky günlerdir; şonuň üçin hem bu setirler haýwanyň şekiliniň synagy döwründe ulanylmaly.
Reb maňa aýdyň görkezdi welin, haýwanyň keşbi synag möhleti ýapylmazdan öň dörediler; çünki bu, Hudaý halky üçin beýik synag bolar, şonuň arkaly olaryň ebedi ykbaly kesgitlener....
“Bu, Hudaýyň halkynyň möhürlenmezinden ozal geçmeli synagydyr.” Manuscript Releases, 15-nji tom, 15.
Haýwanyň şekiliniň emele gelmeginiň synagy, jedeliň beýleki alty ugrunda bolşy ýaly, pygamberlikdäki Rimiň mowzugy baradaky synagdyr. Hudaýyň halky möhürlenmezden öň bolup geçýän beýik synag, Rim haýwanyň şekiliniň emele gelmegi hakyndadyr. Haýwan papalyk güýjüdir, we Amerikanyň Birleşen Ştatlary ýakyn wagtda geljek ýekşenbe kanunyna tarap öňe gitdigiçe, papalyk güýjüniň bir şekilini emele getirýär.
“Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň haýwanyň keşbini döretmegi üçin, dini güýç raýat hökümetine şeýle derejede gözegçilik etmeli welin, döwletiň ygtyýary hem öz maksatlaryny amala aşyrmak üçin ybadathana tarapyndan ulanylar.” Beýik Göreş, 443.
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda şol ýekşenbe güni baradaky kanun, wagşy haýwanyň şekiliniň Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda doly kemala gelendigini görkezýär.
“Emma dini borjy dünýewi häkimiýet arkaly berjaý etdirmek işiniň edil özünde, ybadathanalar özleri jandaryň bir keşbini dörederler; şonuň üçin Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýekşenbe gününi mukaddes saklamagy mejbury etdirmek jandara we onuň keşbine ybadaty mejbury etdirmek bolar.” The Great Controversy, 449.
Ýekşenbe kanuny wagtynda haýwanyň keşbi Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda doly kemala getirilendir, we şondan soň Amerikanyň Birleşen Ştatlary Hudaýdan doly aýrylýar hem-de bütin dünýäni haýwanyň keşbini döretmäge mejbur etmek baradaky pygamberlik işine girişýär. Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda Ýekşenbe kanuny wagtynda Şeýtan dünýäniň milletlerini bütin dünýäniň ähli milletlerini öz içine alýan haýwanyň keşbini döretmek işini gaýtalamaga alyp barmakdaky ajaýyp işine başlaýar.
“Taňrynyň kanunyny bozup, Papalygyň guramasyny güýje girizýän perman arkaly biziň milletimiz özüni dogrulykdan doly aýrar. Protestantizm boşlugyň üstünden elini uzadyp, Rim häkimiýetiniň elini tutanda, ol girdabyň üstünden geçip, Spiritizm bilen el gysyşanda, şu üç taraplaýyn birleşigiň täsiri astynda biziň ýurdumyz Protestant we respublikan dolandyryş hökmünde öz Konstitusiýasynyň her bir ýörelgesini ret edip, papalyk ýalanlarynyň we aldanmalarynyň ýaýramagy üçin şert döredende, şonda biz Şeýtanyň ajaýyp işiniň wagtynyň gelendigini we ahyryň ýakyndygyny bilip bileris.” Testimonies, 5-nji tom, 451.
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýakyn wagtda kabul ediljek ýekşenbe güni baradaky kanun wagtynda Şeýtan, Amerikanyň Birleşen Ştatlary bilen hyzmatdaşlykda, her bir milleti döwlet bilen ybadathananyň birleşen ulgamyny döretmekde we ýekşenbe güni ybadatyny mejbury ýerine ýetirmekde Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň göreldesine eýermäge mejbur eder.
Şeýtan ýer ýüzünde ýaşaýanlary aldatmak üçin gudratlar görkezer. Spiritizm öz işini ölüleriň keşbine girilmegine sebäp bolmak arkaly ýerine ýetirer. Hudaýyň duýduryş habarlaryny diňlemekden ýüz öwürýän şol dini guramalar güýçli aldanmanyň astynda bolar we mukaddesleri yzarlamak üçin raýat häkimiýeti bilen birleşer. Protestant buthanalary Hudaýyň tabşyryklaryny ýerine ýetirýän halkyny yzarlamakda papalyk häkimiýeti bilen birleşer. Adamlaryň wyždanlarynyň üstünden ruhy zulumy amala aşyrjak yzarlamanyň beýik ulgamyny emele getirýän güýjüň hut şudur.
“‘Ol guzynyňky ýaly iki şahy bardy, emma aagondarha ýaly gepleýärdi.’ Adamlar Hudaýyň Guzusynyň yzyna eýerijilerdigini ykrar edýän bolsalar-da, aagondarhanyň ruhundan dolýarlar. Olar ýumşak häsiýetli we pesgöwünli olduklaryny ykrar edýärler, emma sözlerinde hem-de kanun çykaryşlarynda Şeýtanyň ruhy bilen gepleýärler we şeýlelik bilen, öz amallary arkaly ykrar edýän zatlarynyň düýbünden tersidigini görkezýärler. Guzynyňka meňzeş bu güýç, Hudaýyň tabşyryklaryny ýerine ýetirýänlere we Isa Mesihiň şaýatlygyna eýe bolanlara garşy uruş açmakda aagondarha bilen birleşýär. Şeýle hem Şeýtan Protestantlar we papistler bilen birleşip, bu dünýäniň hudaýy hökmünde olar bilen ylalaşykly hereket edýär, adamlara öz şalygynyň raýatlary ýaly buýruk berýär, edil olar onuň isleýşi ýaly ulanylmaly, dolandyrylmakly we gözegçilik astynda saklanylmakly ýaly.”
“Adamlar Hudaýyň buýruklaryny aýak astyna almaga razy bolmasalar, aagondaryň ruhy äşgär bolýar. Olar türmä basylýar, geňeşleriň öňüne getirilýär we jerime salynýar. ‘Ol hemme kişäni — kiçini-de ulusyny-da, baýy-da garyby-da, erkinini-de guluny-da — sag eline ýa-da maňlaýyna bir nyşan kabul etmäge mejbur edýär’ [Ylham 13:16]. ‘Ol haýwanyň şekiline jan bermäge ygtyýar aldy; şonuň üçin haýwanyň şekili gürläp bilerdi we haýwanyň şekiline sežde etmejekleriň barysynyň öldürilmegini hem üpjün ederdi’ [15-nji aýat]. Şeýlelikde Şeýtan Ýehowanyň diňe Özüne mahsus ygtyýarlyklaryny bikanun eýeleýär. Günäniň adamy Hudaýyň ornunda oturyp, özüni Hudaý diýip yglan edýär we Hudaýdan ýokary hereket edýär.” Manuscript Releases, 14-nji jilt, 162.
Papal häkimiýeti wagşy haýwandyr, Birleşen Milletler Guramasy aždarhadyr, Amerikanyň Birleşen Ştatlary bolsa ýalançylyk pygamberidir. Antihirstiň manysy barada bulaşýanlar, ýagny hem Şeýtan, hem-de Şeýtanyň ýer ýüzündäki wekili bolan Rim papasy barada bulaşýanlar, ahyrsoňy antihristiň tarapynda ýerleşerler.
Amerikanyň Birleşen Ştatlary günäniň adamy däldir. Günäniň adamy — antihristdir, ol bolsa Şeýtanyň ýerdäki wekili bolup durýar. Ýer ýüzüniň tagtyna papalygy oturdýan güýji papalyk bilen çalşyrmak, Pawlus tarapyndan hakykaty söýmeýändiginiň subutnamasy hökmünde görkezilýär. 2 Selanikliler, ikinji bapda beýan edilişi ýaly, butparaz Rimiň, papalyk güýjüni saklap durandygyny, butparaz Rim aýrylyp taşlanýança, papalyk güýjüniň aýan bolmagy üçin ýol bermändigini görkezýän pygamberlik gatnaşyklaryny inkär etmek, Mukaddes Ruhuň dökülmegini inkär edip, Pawlusyň güýçli azaşma diýip atlandyrýan haram ruhuň dökülmegini kabul etmekdir. Şeýle diýlende, gadymy pygamberleriň her biri öz ýaşan döwürlerinden has-da gönüden-göni ahyrky günler barada sözläpdir.
“Gadymy pygamberleriň her biri öz döwründen has köp biziň döwrümiz üçin gepledi, şonuň üçin olaryň pygamberlikleri biziň üçin güýjündedir. ‘Now all these things happened unto them for ensamples: and they are written for our admonition, upon whom the ends of the world are come.’ 1 Corinthians 10:11. ‘Not unto themselves, but unto us they did minister the things, which are now reported unto you by them that have preached the gospel unto you with the Holy Ghost sent down from heaven; which things the angels desire to look into.’ 1 Peter 1:12....”
“Mukaddes Kitap, hazinelerini bu son nesil için biriktirmiş ve bir araya bağlamıştır. Eski Ahit tarihinin bütün büyük olayları ve ciddi vakaları, bu son günlerde kilisede tekrar etmekte olmuş ve olmaktadır.” Selected Messages, book 3, 338, 339.
Butparaz Rim we 2 Selaniklilerdäki günäniň adamy ahyrzamanyň Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny we papalyk Rimini aňladýar. Bu hakykata nädogry düşünmek, beýleki zatlar bilen birlikde, bir adam öz şahsy düşündirişini “nusga we garşylyk” ýörelgesine esaslandyrýandygyny aýdýan bolsa-da, hakykatda “nusga we garşylygy” düşünmeýändigini görkezýär. Amerikanyň Birleşen Ştatlary mukaddes taryhda birnäçe güýç arkaly nusgalandyrylandyr. Her bir iki şahly güýç, Israýylyň demirgazyk we günorta patyşalyklary bolsun, Midiýa-Pars imperiýasy bolsun, ýa-da Sodom we Müsür arkaly şekillendirilen hudaýsyz Fransiýa bolsun, ahyrzamanda Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny aňladýar.
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň haýwana degişli we haýwanyň keşbini emele getirýän döwri, Danieliň ikinji babyndaky demir bilen palçyk arkaly, şeýle hem Danieliň sekizinji babyndaky erkek we aýal görnüşinde ýüze çykýan kiçi şah arkaly, üstesine-de Ylýasnyň Karmel dagyndaky şaýatlygyndaky Baalyň pygamberleri we tokaýlygyň ruhanylary arkaly öňden nyşanlanandyr. Salome, Hirodesiň serhoş doglan gün toýundaky şaýatlykda Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny nyşanlaýar. Pergamos Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny nyşanlaýar we soňky günleriň papalyk güýjüni nyşanlaýan Tiatira alyp barýan ylalaşygy aýan edýär.
496-njy ýylda franklaryň patyşasy Klowis Ronald Reýgan döwründäki Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň nyşanydyr. 533-nji ýylda Ýustinian ýekşenbe kanunyndan öňden Donald Trampy aňladýar. Her bir nyşanlykda Amerikanyň Birleşen Ştatlary soňky günleriň papalyk häkimiýetine tabyn bolup boýun egýän güýji görkezýär. Boýun egip tabyn bolýan güýç Rime hormat-sarpa görkezýän hökmünde şekillendirilýär. “Hormat-sarpa” etmek işi baş, ýagny başlyk bolan patyşanyň öňünde baş egmegi öz içine alýar.
Birleşen Ştatlaryň guzy ýaly şahly wagşy haýwan bilen şekillendirilen güýçdügi we bu pygamberligiň Birleşen Ştatlar Rimiň öz hökmürowanlygynyň aýratyn ykrary diýip ileri sürýän ýekşenbe gününe hormat goýmagy mejbury edende ýerine ýetjekdigi görkezildi. Emma papalyga görkeziljek bu tagzymda Birleşen Ştatlar ýeke bolmaz. Bir wagtlar onuň agalygyny ykrar eden ýurtlardaky Rimiň täsiri heniz ýok edilenok. Pygamberlik bolsa onuň güýjüniň täzeden dikeldiljekdigini öňünden aýdýar. “Onuň kelleleriniň biriniň ölümçe ýaralanan ýalydygyny gördüm; we onuň ölümli ýarasy sagaldy: bütin dünýä wagşy haýwanyň yzyndan haýran bolup gitdi.” Aýat 3. Ölümli ýaranyň urulmagy 1798-nji ýylda papalygyň pese gaçmagyny görkezýär.
“Mundan soň, pygamber şeýle diýýär: ‘onuň ölümli ýarasy sagaldy; we bütin dünýä haýwanyň yzyndan haýran galyp gitdi.’ Pawlus ‘günä adamsynyň’ ikinji gelişe çenli dowam etjekdigini açyk aýdýar. 2 Salonikliler 2:3-8. Ol zamanyň ahyryna çenli aldaw işini dowam etdirer. Şeýle hem, Ylham ýazary papalyga salgylanyp şeýle yglan edýär: ‘ýerde ýaşaýanlaryň hemmesi, atlary ýaşaýyş kitabynda ýazylmadyk bolanlar, oňa sežde ederler.’ Ylham 13:8. Hem Köne, hem-de Täze Dünýäde, papalyk diňe Rim Ybadathanasynyň ygtyýaryna esaslanýan ýekşenbe institutyna görkezilen hormat arkaly tagzym kabul eder.” Beýik Jedel, 578.
Soňky sözlem Waýt uýanyň “köne dünýä” diýen aňlatma bilen Ýewropany, “täze dünýä” diýen aňlatma bilen bolsa Amerikalary göz öňünde tutandygyna has köp subutnama berýär. Şeýle bolanda, Amerikanyň Birleşen Ştatlary papalyk häkimiýetine tagzym edýär we dünýäniň galan bölegini hem şony etmäge mejbur edýär. Bu bolsa Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň papalyk häkimiýetiniň görkezmelerine tabynlykda durýandygyny aýdyň görkezýär. Işaýanyň “baş”a düşünmegiň, berkidilmek üçin zerurdygyny kesgitlemegi we oňa beren aýratyn nygtawy öz ylahy maksadyny şunda tapýar: “baş” nyşany daşky pygamberlik çyzygyna düşünmek üçin hem, içki pygamberlik çyzygyna düşünmek üçin hem açar bolýar.
Çünki Suriýanyň başy Damaskdyr, Damaskyň başy bolsa Rezindir; altmyş bäş ýylyň içinde Efraýym halk bolmaz ýaly döwlüp ýok ediler. Efraýymyň başy Samariýadyr, Samariýanyň başy bolsa Remalýanyň ogludyr. Eger iman etmeseňiz, elbetde berk durup bilmersiňiz. Işaýa 7:8, 9.
Soňky günlerde, ýagny her bir pygamberiň şaýatlygy öz güýjünde bolan döwürde, «seniň halkyňdaky garakçylar» görnüşi berkidýärler. Pygamberlik Ruhunyň ygtyýary bilen hem-de Habakkugyň iki mukaddes çyzgysynda şöhlelendirilişi ýaly, Adventizmiň düýpli hakykatlaryna laýyklykda, «garakçylar» Rimiň nyşanydyr. Butparaz Rim b.e. öň 200-nji ýylda taryha ilkinji gezek aralaşanda, olar soňky günleriň häzirki zaman Riminiň nusgasy boldular. Ine, soňky günleriň pygamberlik görnüşini berkidýän şu pygamberlik hakykatydyr; eger sen häzirki zaman Riminiň «kellesiniň» papalyk güýjüdigini görmekden ýüz öwürseň, onda, gürrüňsiz, sen berkidilmersiň.
“Dünýä tupan, uruş we agzalalyk bilen doludyr. Şeýle-de bolsa, bir başlygyň — papalyk häkimiýetiniň — astynda adamlar Hudaýa, Onuň şaýatlarynyň şahsynda garşy çykmak üçin birleşerler.” Testimonies, 7-nji tom, 182.
Eger-de eşitmäge gulaklaryň bar bolsa, onda sen Mesihiň döwründäki ýehudylaryň esasy büdremeleriniň biriniň “kölegäni” “asyl mazmun” hökmünde tanamak bolandygyna düşünip bilersiň. Haçdan öňem, soňam ýehudylar özleriniň ybadat ulgamynyň nusgalaryna bil bagladylar we Antitipi ret etdiler. Olar “kölegäniň” “asyl mazmun”dygyny öňe sürdüler, şeýle etmek bilen hem ylhamlanan ýazgyda soňky günlerde kölegäni hem asyl mazmun hökmünde tanajak bir halky galdyrdylar.
Amerikanyň Birleşen Ştatlary wagşy haýwanyň keşbini döreden wagtynda, olar wagşy haýwanyň kölegesini döredýärler. Olar mazmunyň kölegesini döredýärler, çünki keşp bir nusgalaşdyrmadyr. Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny, ol wagşy haýwanyň keşbini döreden wagtynda, Häzirki Zamanyň Rimiň nyşany hökmünde tanamak, gadymy Ysraýylyň Beýik Antitipi ret edip haça çüýlemegi bilen deňeşdirmekdir.
Halkyňyň talaňçylary hökmünde Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny görkezýän ýalňyş garaýşy öwredýänler “nusga we onuň garşylygy” baradaky ulanyşlary hakynda köp gürrüň edýärler, hem-de olar köplenç Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny haýwanyň keşbi diýip kesgitleýärler we nädipdir bir ýol bilen Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny haýwanyň keşbi diýip kesgitlemegiň onuň “talaňçylardygyny” subut edýär diýip hasap edýärler. Eger olar hakykatdan-da özlerini “nusga we onuň garşylygy” diýen esasy ýörelgeler arkaly dolandyrmaga ýol beren bolsalar, onda tizden-tiz Hudaýyň Sözünde gaýtalanyp nusgalanan Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň pygamberlikdäki ornunyň, onuň papalyk häkimiýetine tabyn edilen güýçdigini kesgitleýändigini görerdiler. Olar salgylanma nokady hökmünde haýwan bolmazdan, ýok bolan haýwana degişli bir keşbi kesgitlemegiň bimanydygyny görerdiler. Haýwanyň keşbini kesgitläp biljek ýeke-täk zat, haýwanyň özüdür, çünki papalyk güýji gözgi görnüşindäki görünişde şol keşbi berkarar edýän zaddyr.
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň ýyrtyjynyň keşbini emele getirişi baradaky pygamberligiň oňa kybapdaş ugry, hakyky protestantizmiň şahasy Mesihe degişli bir keşbi emele getirýän pursadydyr. Şol emele geliş aýratynlykda Daniýel kitabynyň onunjy babynda kesgitlenýär; şol ýerde Daniýel “marah”, ýagny “aýna” görnüşindäki görnüşi görýär. Daniýel Mesihe nazar salýanlary aňladýar, we olar şeýle etmek bilen Mesihiň häsiýetini şöhlelendirýärler. Eger Mesih baradaky görnüş Daniýele görkezilmedik bolsa, ol Mesihiň häsiýetini şöhlelendirmäge ukyply bolmazdy. Mesihe degişli bir keşbi öz içinde emele getirýän, onunjy bapda Daniýel arkaly wekil edilýän bir ýüz kyrk dört müň adam Onuň häsiýetine nazar salmalydyr. Nazar salmak arkaly olar özgertilýärler.
Emma biziň hemmämiz açyk ýüz bilen, aýna seredýän ýaly, Rebbiň şöhratyna syn edip, Rebbiň Ruhy arkaly şöhratdan şöhrata şol bir keşbe öwrülýäris. 2 Korinflilere 3:18.
Danyýlyň onunjy bapda gören “marah” görnüşiniň ýewreýçe kesgitlemesi şeýle: “bir görnüş; şeýle hem (sebäp ediji manyda) aýna: — seredilýän aýna, görnüş.” Öňki aýatda “aýna” diýip terjime edilen grek sözi özüni aýnada görkezmek, ýagny şöhlelenmesini görmek (göçme manyda) diýmekdir: — aýnada gören ýaly synlamak.
Ýakup hem aýna bilen baglanyşykly hakykatyň bir ugruny beýan edýär.
Çünki kim sözü eşidip-de ony ýerine ýetiriji bolmasa, ol aýnada özüniň tebigy ýüzüni synlaýan adama meňzär. Çünki ol özüne sereder-de, gidip, nähili adamdygyny bada-bat unudar. Emma kim azatlygyň kämil kanunyna seredip, onda dowam etse, ol unutgan eşidiji däl-de, işi ýerine ýetiriji bolup, eden işinde bereketli bolar. Ýakup 1:23–25.
Eger biz hakykaty söýýän bolsak we şonuň üçin Sözüň ýerine ýetirijisi bolsak, onda biziň seredýän aýnamyz azatlygyň kämil kanunydyr; ýöne eger biz hakykaty söýmeýän bolsak we ondan soň, Danyýel bilen bolanlaryň gaçyp gidişi ýaly, öz ýolumyz bilen gitsek, onda aýna diňe özümiziň beýanymyzdan başga zat däldir.
“Hudanyň kanuny adamyň nähili bolsa, şonuň doly beýanyny görkezýän aýnadyr we onuň öňünde dogry keşbi saklap görkezýär. Käbirleri bu suratdan ýüz öwrerler-de, ony unudarlar; beýlekiler bolsa, öz häsiýet kemçiliklerini bejerer öýdüp, kanuna garşy kemsidiji lakamlar ulanarlar. Emma kanun tarapyndan ýazgarylýan başga käbirleri öz günälerinden toba ederler we Mesihiň hyzmatlarynyň artykmaçlyklaryna iman arkaly mesihi häsiýeti kämilleşdirerler.” Faith and Works, 31.
Danyýel seredýän aýna görnüşindäki görnüşde özüni görmedi; ol Mesihi gördi, ol bolsa Ýakubyň azatlygyň kämil kanunynyň doly beýanydyr.
“Mesihiň ýer ýüzündäki ýaşaýşy ylahy kanunyň kämil şöhlelenmesidir. Onda ýaşaýyş, umyt we nur bardyr. Oňa serediň, we siz häsiýetden häsiýete çenli şol bir meňzeşlige öwrülersiňiz.” Signs of the Times, 1910-njy ýylyň 10-njy maýy.
Haýwanyň şekili haýwany şöhlelendirýär, we haýwanyň şekiliniň emele gelmegi Hudaýyň halky üçin beýik synagdyr; şol synag arkaly olaryň baky ykbaly kesgitlener. Protestant ybadathanalary Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň hökümetine gözegçiligi ele alanlarynda, olar papalyk güýjüniň hemişe ulanyp gelen ybadathana-döwlet ulgamynyň bir şekilini emele getiren bolarlar. Şol bir döwürde Mesihiň şekili hem Onuň ahyrky günlerdäki halkynda ýüze çykarylar. Şeýle-de bolsa, Daniýel bilen bolanlar wahýy görmediler, çünki olar wahýydan gaçyp gitdiler.
Mesihiň keşbiniň kemala gelmegi, sežde edýänleriň iki toparynyň ýüze çykmagyna sebäp bolýar. Bir topar şöhlelendirme ýörelgesini ret edýär. Şöhlelendirme ýörelgesi aýna arkaly şekillendirilýär, çünki Mesih ruhy asman hakykatlaryny beýan etmek üçin göni manydaky ýer ýüzüne degişli zatlary ulanýar.
Mesihiň tymsallary arkaly beren taglymatynda hem Onuň dünýä iberilen öz wezipesindäki şol bir ýörelge görünýär. Biz Onuň ylahy häsiýeti we ýaşaýşy bilen tanyş bolaly diýip, Mesih biziň tebigatymyzy kabul etdi we aramyzda ýaşady. Ylahylyk ynsanlykda aýan edildi; görünmeýän şöhrat görünýän ynsan keşbinde görkezildi. Adamlar mälim bolan arkaly näbelli hakda öwrenip bilýärdiler; asmanyň zatlary ýer ýüzündäki zatlar arkaly aýan edilýärdi; Hudaý ynsan sypatynda äşgär edildi. Mesihiň taglymatynda hem şeýle boldy: näbelli mälim bolan arkaly düşündirildi; ylahy hakykatlar bolsa halkyň iň gowy tanaýan ýer ýüzündäki zatlary arkaly beýan edildi.
Mukaddes Ýazgy şeýle diýýär: «Isa bu zatlaryň ählisini märekä tymsallar arkaly aýtdy; … pygamber tarapyndan aýdylan sözüň ýerine ýetmegi üçin şeýle diýildi: Agzymy tymsallar bilen açaryn; dünýäniň düýbi tutulaly bäri gizlin saklanyp gelnen zatlary aýdaryn». Matta 13:34, 35. Tebigy zatlar ruhy hakykatlaryň beýan edilmeginiň serişdesi boldy; tebigatyň zatlary we Ony diňleýänleriň durmuş tejribesi ýazylan Sözüň hakykatlary bilen baglanyşdyryldy. Şeýlelik bilen, tebigydan ruhy patyşalyga tarap ýol görkezmek arkaly, Mesihiň tymsallary adamy Hudaý bilen, ýeri hem asman bilen birleşdirýän hakykat zynjyryndaky baglanyşyk halkalarydyr. «Christ’s Object Lessons», 17.
Ruhy şöhlelenme ýörelgesi, Mesihe wekilçilik edýän aýna garamak arkaly amala aşyrylýar; hem-de “marah” görnüşi sebäp dörediji görnüş bolandygy sebäpli, aýnadaky Mesihiň keşbi adamzadda Mesihiň keşbini emele getirýär.
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň görgüni berkidýändigini öňe sürmek, Danieliň heýkeliniň Mesihi berkidýändigini öňe sürmek bilen deňdir. Mesih Öz häsiýetiniň we işiniň görgünini berkidýändir, antimesih bolsa öz häsiýetiniň we işiniň görgünini berkidýändir. Görgün seredilýän aýnada şöhlelenýän zatdyr, we görgün talaňçylar tarapyndan berkidilýär. Haýwanyň bir keşbini, şol keşbi hakyky haýwan diýip kesgitlemek arkaly nädogry düşünmek, parallel çyzyklary emele getirýär.
Özgermedik adam özüni aýnada görýär, ýa-da Hudaýyň kanunyny görse-de, onuň talaplaryndan gaçmaga synanyşyp, şol kanuna äsgermezçilik edýär. Özgerdilen adam bolsa, seredilýän aýnada Mesihi we Onuň kanunyny görýär. Amerikanyň Birleşen Ştatlary papalyk häkimiýetine seredip, ony gaýtalap, papalyk häkimiýetiniň bir keşbini döredýär. Antimesih Amerikanyň Birleşen Ştatlary tarapyndan gaýtalanýar.
Lýusifer Hudaýyň syýasy we dini tagtlarynda oturmagy arzuw etdi.
Eý, daň ýyldyzy, ertiriň ogly, sen asmanyňdan nähili ýykyldyñ! Milletleri ejizleden sen ýere nähili ýere çalynyp taşlandyň! Çünki sen öz ýüregiňde diýdiň: Men asmana çykararyn, tagtymy Hudaýyň ýyldyzlarynyň üstünden belentlederin; men ýygnagyň dagynda, demirgazygyň çetlerinde oturaryn; bulutlaryň belentliklerinden ýokary çykararyn; Gudraty Güýçlü ýaly bolaryn. Ezekiel 14:12–14.
Şeýtan garşy-Mesihdir, papalyk häkimiýeti hem şonuň ýaly. Papalyk häkimiýeti ybadathanada orun aldy we Ýewropanyň syýasy tagtlarynyň üstünden höküm sürdü. Daniel kitabynyň onunjy babyndaky sebäp dörediji aýna, onuň ruhy ulanylyşynda görülende, oňa seredýänleri Mesihiň keşbine öwürýär. Şol hakykat garşy-Mesihiň çyzygyny dolandyrýar. Haçan-da bir millet ýa-da bir şahs şol aýna görnüşine seretse, ol sebäp dörediji täsir emele getirýär, çünki ol öz keşbini oňa seredýän şahsyň ýa-da milletiň içinde gaýtadan döredýär; munuň netijesinde ýa Mesihiň keşbi, ýa-da haýwanyň keşbi emele gelýär. Bu Daniel arkaly görkezilen şol bir täsire laýyk gelýär. Daniel üçin görnüşi Mesih berkarar etdi, Birleşen Ştatlar haýwanyň keşbini emele getirende bolsa, görnüşi garşy-Mesih berkarar edýär.
Bu pikirleri indiki makalada dowam etdireris.