Rim Görnüşi Berkidýär — On Ýedinji San

Ýüz kyrk dört müňleriň arasynda bolmaga çagyrylanlar häzir özleriniň iň soňky eleýiş döwründedirler, we bu döwür haýwanyň keşbiniň emele gelmegine esaslanýan synag döwrüdir. Synag döwri Hudaýyň öýünden başlanýar, çünki höküm hemişe Hudaýyň öýünden başlanýar; şondan soňra bolsa Hudaýyň beýleki sürüsi şol birmeňzeş synag döwri bilen ýüzbe-ýüz edilýär. Belki-de haýwanyň keşbiniň emele gelmegindäki iň möhüm we iň ähmiýetli pygamberlik häsiýeti onuň iki gezek bolup geçýändigidir: ilki Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda, soňra bolsa dünýäniň galan böleginde. Pygamberlik taýdan munuň manysy şudur: dünýädäki haýwanyň keşbi haýwanyň keşbiniň iň soňky ýüze çykmasydyr, şonuň üçin dünýädäki haýwanyň keşbinden öň bolan haýwanyň keşbiniň islendik nusgalaşdyrylyşy, diňe mazmuny öňünden görkezýän kölege bolupdy.

Höküm 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda Hudaýyň öýünde başlandy. Şol sene, Ylhamyň onunjy babyndaky perişdäniň elinde açyk kiçi kitap bilen aşak inen 1840-njy ýylyň 11-nji awgusty arkaly öňünden nusgalanypdy. Onunjy babyň perişdesi aşak inende, ol Protestantizme çykaryljak hökmiň şol wagt başlanandygyny yglan etdi. Hudaý kimi höküm edýän bolsa, ilki şony öňünden duýdurýar, we Milliriň wagty kesgitlemekdäki usulýetiniň tassyklanmagy onuň Ikinji Gelişiň hökümi baradaky hasaplamalaryna goşmaça agram berdi. Protestantlaryň synagy 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyndan başlanypdy we 1844-nji ýyla çenli Protestantlar Rimiň gyzlaryna öwrüldiler. 1840-njy ýyldan 1844-nji ýyla çenli bolan döwür 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabryndan ýakyn wagtda geljek Ýekşenbe kanunyna çenli bolan döwri nusgalandyrýar.

Şol iki döwür hem Mukaddes Ruhuň Isanyň çokundyrylmagy wagtynda inmeginden tä haça çenli döwür arkaly şekillendirilipdi. Şol üç döwür hem sile çenli alyp baran, Tufandan öňki dünýä üçin bellenilen ýüz ýigrimi ýyl arkaly bütinleý nusgalandyrylypdy. Elmydama şol aýratyn taryhyň hökümini kesgitleýän bir duýduryş habary bolýar. Şeýle hem ahyrky günlerde şu aýratyn döwri beýan edýän mukaddes taryhlar bar.

Nuh ýüz ýigrimi ýyl wagyz etdi, soňra tupanyň hökmi geldi. Mesih bir müň iki ýüz altmyş gün wagyz etdi, soňra haçyň hökmi geldi. Ýahýa Çokundyryjynyň duýduryş habary Mesihiň çokundyrylmagynda güýçlendirildi, soňra Isa kyrk günläp çöle alnyp gidildi. Şol kyrk gün, hem-de kyrk günüň ahyryndaky ondan soňky üç synag, habaryň güýçlendirilmegi bilen, Onuň çokundyrylmagynda Mukaddes Ruh ýaly mukaddes bir nyşanyň inmegi, şeýle hem Ylham kitabyň onunjy we on sekizinji baplaryndaky iki perişdäniň inmegi arkaly görkezilişi ýaly, synag işiniň başlandygyny öwredýär. Haçan-da ylahy nyşan inende, şonda şol wagtda hökme degişli bolanlara yglan edilýän höküm habary güýçlendirilýär we höküm edilýän aýratyn topar soňra diňe olaryň synag möhletiniň ýapylmagy bilen tamamlanýan belli bir döwre girýär.

Isanyň ugry şaýatlygyň iki döwrüni görkezýär. Birinjisi, Onuň şahsy şaýatlygy bolan bir müň iki ýüz altmyş gün; soňra bolsa, Ştefan daşlanan gününe çenli, Onuň şägirtleriniň huzuryndaky şaýatlygy ýene-de bir müň iki ýüz altmyş gün dowam etdi.

Nuhuň, Mesihiň, Milleritleriň we ýüz kyrk dört müňüň nesil çyzyklarynyň ählisi belli bir nyşana alnan diňleýjiler toparynyň duýduryş habary arkaly synagdan geçirilýän wagt döwrüne şaýatlyk edýär. Habaryň kuwwatlandyrylmagy synag döwrüniň başlangyjyny görkezýär; ol bolsa öz gezeginde şol nyşana alnan diňleýjiler toparynyň synag möhletiniň tamamlanmagy bilen gutarýar. Isanyň pygamberlik çyzygy bilen şaýatlygyň iki döwri kesgitlenýär. Şol iki şaýatlyk döwri 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda aşak inen, Ylham 18:1–3-i ýerine ýetiren perişde bilen görkezilen iki duýduryş habaryny nusgalaýar; soňra bolsa onuň yzýanynda on sekizinji bapdaky dördünji aýatdan başlap dowam edýän ikinji ses geldi.

Ilkinji döwür — Hudaýyň öýünden başlanýan höküm döwrüdir; soňra bolsa ýakyn wagtda çykjak ýekşenbe kanuny bilen hökümüň ikinji döwri Wawilondan çykmak baradaky duýduryş bilen başlanýar. Mesihiň çokundyrylmagyndan haça çenli bolan ugry 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabryndan Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýekşenbe kanunyna çenli döwri aňladýar, hem-de Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýekşenbe kanunyndan başlap, her bir milletiň Ýekşenbäni Ählumumy Ybadat Günü hökmünde kabul etmäge mejbur edilýän nokadyna çenli bolan döwür iň soňky milletiň boýun egmegi bilen tamamlanýan döwürdir.

Döwür Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýekşenbe güni baradaky kanun bilen başlanýar we iň soňky milletiň papalyk häkimiýetine baş egmegi bilen tamamlanýar. Ikinji döwriň başlangyjy birinji döwriň soňuny alamatlandyrýar, we olaryň ikisinde-de öňden Rim şaýatlygynda nusgalanan ýekşenbe güni baradaky kanunlar bardyr. Biziň eramyzyň 321-nji ýylyndaky ilkinji ýekşenbe güni baradaky kanun butparaz Rimiň häkimiýeti arkaly amala aşyryldy. Papalyk buthananyň häkimiýeti arkaly amala aşyrylan ýekşenbe güni baradaky kanun 538-nji ýyl bilen görkezilýär. Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndaky ýekşenbe güni baradaky kanun 321-dir, iň soňky millete mejbury edilýän ýekşenbe güni baradaky kanun bolsa 538-dir. Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndaky ýekşenbe güni baradaky kanun, soňra Ysraýylyň kowulanlaryndan düzülen baýdak tarapyndan yglan edilýän duýduryş habarynyň gelşini alamatlandyrýar.

Şol ýol belgisi 321-nji ýyldyr, we ol her bir milletiň ýekşenbe meselesi boýunça synagdan geçirilýän döwrüniň başlangyjyny görkezýär. Şol döwür iň soňky millet Rimiň öňünde baş egende tamam bolýar, we bu waka 538-nji ýylyň ýol belgisi bilen nusgalaşdyryldy. 321-nji ýyldan 538-nji ýyla çenli bolan döwür haçdan başlap Stefanyň daşlanmagyna çenli bolan döwür bilen nusgalaşdyryldy. Stefan daşlanýarka, ol gökdäki mukaddes ýerde Mesihiň dik durandygyny gördi; bu bolsa, ynsan synag möhletiniň ahyrynda Mihailiň ornundan turýan wagtynyň nusgasydyr.

2001-nji ýylyň 11-nji sentýabry on sekizinji babyň ilkinji üç aýatyndaky duýduryşyň gelip ýetendigini görkezýärdi we bu hadysa pygamber zenan Ellen Waýtyň öňünden aýdan sözi bilen bellenipdi; ol şeýle diýdi: Nýu-Ýork şäheriniň beýik binalary Hudaýyň eliniň degmegi bilen ýykylanda, hut şol üç aýat ýerine ýetirilmiş bolar. Şeýle hem bu waka görmek isleýänler üçin bir alamat bolan Patriot Act bilen bellenipdi; ýagny, adamyň günäsi subut edilýänçä bigünä hasaplanylýandygyny ykrar edýän iňlis hukugynyň ýörelgesi bir gapdala çekilip, adamyň bigünädigi subut edilýänçä günäkär hasaplanylýandygyny ykrar edýän rim hukugy bilen çalşyryldy.

Patriot Act Laodikýa Ýedinji Gün Adventizmi üçin höküm döwrüniň başlangyjyny alamatlandyrdy. Şol döwür Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýekşenbe kanuny bilen tamamlanýar. Sarsgyn döwründen üstünlikli geçýän şol laodikýa Ýedinji Gün Adventistleri soňra on sekizinji bapdaky dördünji aýatyň duýduryş habaryny bererler; ol habar ahyrsoňy Rime boýun egýän iň soňky millet bilen jemlenýär. Şol döwür Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýekşenbe kanuny bilen başlanýar we iň soňky ýekşenbe kanuny bilen tamamlanýar.

Eger-de janawaryň iki keşbiniň bardygy we olaryň ikiden köp şaýat bilen kesgitlenýändigi baradaky hakykata nädogry düşünsek, onda biz 2001-nji ýylda başlanan, Ylham kitabynyň on sekizinji bapynyň ilkinji üç aýatynda görkezilen işe-de, on sekizinji bapyň dördünji aýatynda başlanýan işe-de nädogry düşüneris.

Biz Wäşi uýanyň 1888-nji ýylda Ylham on sekizinji bapdaky perişdäniň inişini gönüden-göni kesgitlemegini we şol bir perişdäni geljek zamanada ýerleşdirmegini ulananymyzda, 1888-nji ýylyň 2001-nji ýyly nyşanlaýandygyny görýäris. Öz şöhraty bilen ýeri ýagtyldýan Ylham kitabyndaky şol perişde 1888-nji ýylda Minneapolis ýygnaklarynda indi we Nýu-Ýork şäheriniň beýik binalary ýykylan mahaly-da ýene şeýle etdi.

Mesihiň çokundyrylan döwründen haça çenli bolan döwür, hem-de 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyndan 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna çenli bolan döwür, şeýle hem Nuhuň ýüz ýigrimi ýyly höküm döwrüne şaýatlyk edýän üç şaýatdyr. 1888-nji ýyl Minneapolis ýygnaklarynda ýazga alnan pitneliň ýüze çykmagyna şaýatlyk edýär, Nuh bolsa habary ret edenlerden Mukaddes Ruhuň aýrylyp alnandygyny görkezýär. Tufandan öňküleriň pitnesi, şeýle-de 1888-nji ýylda ýygnak ýolbaşçylarynyň pitnesi ikisi hem Musanyň taryhyndaky Kora, Datan we Abyram bilen baglanyşykly taryha gabat gelýär; perişde şol taryhyň Minneapolisde gaýtalanýandygyny White uýa aýdypdy.

Patriot Act-den başlap, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýekşenbe güni baradaky kanunyň girizilmegine çenli döwür Laodikeýaly Ýedinji gün adventizmi üçin synag döwrüni aňladýar. Olaryň höküm edilýändigini yglan edýän duýduryş habaryna garşy gozgalaň Mukaddes Ruhuň aýrylýandygyny, şonuň üçinem şol taryhyň erbet akmak gyzlarynyň üstüne güýçli aldanşyň dökülýändigini aýan edýär. Gozgalaňyň üns merkezi Nuh, Musa, ýaşulular Jones we Waggoner, hem-de, elbetde, White uýa bilen şekillendirilen saýlanan ilçidir. Şol taryhyň duýduryş habaryna we ilçisine garşy gozgalaň on gyz baradaky tymsalyň taryhyndaky “ýaga” esaslanýar.

Duýduryş habaryny yglan edýänler muny şonuň üçin edýärler, çünki olaryň “ýagy” bar; bu hem şol duýduryş habarynyň özüdür. Şonuň üçin iki synpyň arasyndaky tapawut, birinji we ikinji perişdäniň hereketine degişli bolanlar tarapyndan kabul edilen pygamberlik düşündirişiniň kadalarynyň dogry ulanylmagy netijesinde ýüze çykýar; bu kadalar Milleriň düşündiriş kadalary hökmünde görkezilýär; şeýle hem üçünji perişdäniň hereketi tarapyndan kabul edilen pygamberlik düşündirişiniň kadalary arkaly-da bu tapawut emele gelýär.

Şonuň üçin “haýwanyň keşbiniň emele gelşi” hökmünde görkezilýän synag, Hudaýyň pygamberlik Sözünde haýwanyň keşbiniň nähili emele gelýändigi bilen baglanyşykly bir synag bolmalydyr.

2001-nji ýyldaky Patriot Act-dan, 1888-nji ýyldaky Blair Bill tarapyndan öňden nyşanlanan, 1776-njy ýyldaky Garaşsyzlyk Jarnamasy tarapyndan öňden nyşanlanan, Mesihiň çokundyrylmagy tarapyndan öňden nyşanlanan, 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyny nyşanlandyran şol hadysalaryň hemmesi, höküm-synag işiniň güýçlendirilen duýduryş habary bilen başlanýandygynyň hakykatyny goldaýar; ol habar perişdäniň elinden alnyp, soňra iýilmelidir.

Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny «seniň halkyňyň talaňçylary» diýip kesgitleýän pygamberlik taglymaty, öz mantygy bilen birnäçe nokady bulaşdyrýar, hem-de şol nokatlar köplenç haýwanyň keşbiniň emele gelişiniň unsurlaryny berkitmekde iň göni subutnama-tekstler bolup durýar. Bu synagyň tebigaty boýunça pygamberlik häsiýetlidigini görkezmegiň bir usuly, diňe «seniň halkyňyň talaňçylary» arkaly görkezilen nyşan hökmünde Rimi kabul eden ýagdaýyňda düşünilýän bir hakykaty subut etmek üçin pygamberligiň esasy kadalaryny ulanmakdyr.

Bu mysal, Adventizmiň içindäki taryhyň bäş setirinden alnypdyr; şol ýerde Rim simwol hökmünde ulanylanda jedel ýüze çykypdy. Biz häzir bu jedelli taryhlaryň iň soňkusynda, ýagny altynjysynda ýaşaýarys, we häzirki jedel 1843-nji ýylyň çyzgysynda görkezilen jedel bilen hut meňzeşdir.

Bu hakykata pygamberlik düzgünlerini dogry ulananyňda aňsatlyk bilen göz ýetirmek bolýar. Ulanylmaly pygamberlik düzgünleriniň biri şudur: nyşanlaryň birden köp manysy bolýar, hem-de olaryň bir bölekde ulanýan manysy şol bölegiň özünden kesgitlenmelidir. Siriýanyň patyşasy Antiochus III Magnus Danyýel kitabynyň on birinji babyndaky onunjy aýatda beýan edilen söweşi ýerine ýetirdi; on birinji we on ikinji aýatlarda Rafiýa söweşini ýerine ýetirdi; on bäşinji aýatda bolsa Paniýum söweşini ýerine ýetirdi. 1843-nji ýylyň çyzgysynda görkezilen Millerit jedeli ýalan protestant garaýşyň “garakçylary” Antiochus Epiphanes diýip kesgitleýändigini, şol bir wagtyň özünde bolsa “garakçylaryň” Rimiň nyşanydygy baradaky hakykaty hem goldaýandygyny aňladýardy.

Onunjy aýatdan on bäşinji aýada çenli bolan aýatlar ilki Antiochus III Magnusyň taryhynda berjaý boldy; şonuň üçin şol aýatlar hem-de şol aýatlaryň soňraky taryhy gaýtalanşygy ahyrzaman günlerinde şol aýatlaryň berjaý bolşuna iki şaýat berýär, çünki ähli pygamberler öz ýaşan günlerinden has göni görnüşde ahyrzaman günleri barada sözläpdirler.

Pygamberiň güwäliginiň nirede ulanylmalydygy barada şol berkarar edilen kada bilen birlikde, bizde bu pygamberligiň [Danyýel 11-nji bap] ýerine ýetmeginde bolup geçen taryhyň “köp böleginiň gaýtalanyp boljakdygyny” gönüden-göni ýazga geçiren Uýam Waýt hem bardyr. Antioh III Magnus papalyk Rimiň wekili goşuny hökmünde Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny alamatlandyrýar. Protestantlar talaňçy adamlaryň başga bir Antiohy alamatlandyrandygyny öňe sürdüler, emma Millerçiler munuň Rimdigini bilýärdiler. Häzirki wagtda bir tarap Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny talaňçylar hökmünde kesgitleýär, beýleki tarap bolsa düýpli hakykata ygrarly bolup galýar.

Eger nyşanlaryň birden köp manysynyň bardygyny kesgitleýän düzgün kabul edilse we olaryň manysy ulanylan mazmunyna görä kesgitlenmeli bolsa, onda Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny talaňçylar hökmünde kesgitlemek, protestantlaryň Antiýohusy talaňçylar hökmünde kesgitlemegine laýyk gelýär; emma indi Antiýohus soňky günlerde Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň nyşanydyr.

Parçanyň mazmuny, göni manyda, görünişi berkarar etmek üçin özüni beýgeldýän güýjüň haýsysydygy baradaky sowala ýüzlenýär; şonuň üçin nygtamany şu hakykata goýmak, ýerliklidir. Bu, köp şaýatlar bilen ýerliklidir, çünki Rim nyşan hökmünde jedeliň beýleki taryhy ugurlary hem şol bir hakykaty kesgitleýär. Ol hakykat şudur: meseläniň nädogry tarapynda duranlar, üýtgewsiz ýagdaýda, Rimiň ornunda Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny görkezýärler. Emma siz nyşanlaryň birden köp manysynyň bardygyny kabul etmäge meýilli däl bolsaňyz, ýa-da olaryň şeýle edýändigine ynansaňyz-da, şol düzgüne doly ynam bilen eýerip biler ýaly ýeterlik tejribe toplamadyk bolsaňyz, onda indi ulanyljak mantygy yzarlamak size tas mümkin bolmaz.

Soňky günlerde her bir iki şahly güýç Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny aňladýar. Fransiýa, Sodom we Müsür tarapyndan şekillendirilen ikiugurly güýçdür. Yslam hem Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny tipologiýa taýdan görkezýär, çünki Amerikanyň Birleşen Ştatlary, Izewele bolan papalyk güýjüne görä, ýalan pygamberdir. Amerikanyň Birleşen Ştatlary, Hirodiýanyň tabynlygy astyndaky Salomedir. Bilgam hem ýalan pygamberiň nyşanydyr, emma onuň wakasy diňe ýalan pygamber bolmakdan has çylşyrymlydyr.

Bileamyň pygamberlikleri, ol Ysraýyly üç gezek bereketläninden soň ýazga geçirilen bolup, dürli tarapdan Yslam bilen baglanyşyklydyr. Eşek Yslamyň nyşanydyr, hem-de gepleýän eşegi Bileam baradaky hekaýadan aýry saklap bolmaýar. Gündogardan çaga Isany ybadat etmäge gelen akyldarlar Bileamyň pygamberlikleri arkaly ýol görkezilişini aldylar. Ylham kitabynyň dokuzynjy babyndaky üç bela degişli Yslam, ýalan pygamber Muhammedi aňladýar.

Nyşanlaryň birden köp manysy bardygyna düşünýän bolsaňyz, onda köp hakykatlaryň şeýle möhüm bolandygy sebäpli dürli nyşanlar arkaly beýan edilýändigine hem, şübhesiz, düşünersiňiz. Görnüşi esaslandyrýan nyşan Rimiň nyşanydyr, şonuň üçinem Mukaddes Kitabyň pygamberlikleriniň bütin dowamynda Rimiň baş temalaryň biri boljakdygy aýdyňdyr. Rimiň nusgawy we giňden kabul edilen nyşanlarynyň biri Daniel kitabyň on birinji babyndaky demirgazygyň patyşasydyr. Kömege geleni bolmazdan soňuna ýetýän demirgazygyň patyşasy papalyk häkimiýetidir, Rim ybadathanasydyr, Rimiň papasydyr, günä adamsydyr.

Uriýa Smitiň jedelinde otuz altynjy aýatdaky demirgazygyň patyşasynyň Fransiýa, kyrkynjy aýatdaky demirgazygyň patyşasynyň bolsa Türkiýe diýlip öňe sürüldi. Fransiýa hem, Türkiýe hem dürli şertlerde Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň nyşanlarydyr, ýöne Protestantlarda bolşy ýaly, we häzirki günde hem bolşy ýaly, Smit öz jedelinde demirgazygyň patyşasynyň Häzirki Zamanyň Rimiň nyşanydygy baradaky hakykaty ret etdi we Rimiň nyşanynyň Fransiýa döwleti arkaly görkezilen Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň bir nyşany bilen aňladylýandygyny öňe sürdi; şeýle hem, Rimiň nyşanynyň Türkiýe döwleti arkaly görkezilen Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň bir nyşanydygyny ýene-de öňe sürdi.

Kontekst indi üç setiri öz içine alýar: Milleritleriň taryhy, Uriýa Smitiň taryhy we şu wagtky ýagdaý. Şol mysallaryň her birinde Rimiň bir nyşany babatda jedel bar; bu nyşan, Rime Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň nyşany hökmünde nädogry düşünilýändigi sebäpli, nädogry ulanylýar.

Daniýel kitabyndaky “gündelik” baradaky jedeliň ugry, bu taryhda käbir möhüm inçelikler bar bolsa-da, hut şu bir nygtamany — Rimiň nyşanyna degişli hakykata garşy jedel edilýändigini — goldaýar.

Uriýa Smitiň pygamberlik nusgasynyň logikasy onuň yzyna eýerijileriň Ylham kitabyň on altynjy babyndaky altynjy belany nädogry ulanmaga alyp bardy. Smitiň on altynjy baby ulanyşyndaky esasy meseleleriň biri, hemme zady ruhy taýdan ulanmak zerur bolan döwürde hemme zady sözme-söz ulanmak synanyşygyndan başga, aždaha, haýwan we ýalançy pygamberden ybarat üçgatly birleşigiň anyk gurluşyny görüp bilmezligidi. Nyşanlaryň hakyky manysyny şahsy düşündirişiň manylary bilen çalyşmak arkaly, Smitiň logikasy üçgatly birleşigiň nähili emele gelýändigini tanamak mümkinçiligini aradan aýyrýar, onuň nähili emele gelýändigi bolsa “Hudaý halky üçin olaryň ebedi gutulyşynyň kesgitlenjek beýik synagydyr.”

Rimiň nyşanlarynyň nädogry ulanylmagy Şeýtanyň Hudaýyň ahyrzaman halkynyň diňe bir häzirki zaman Rimi däl, eýsem häzirki zaman Rimiň nähili emele gelendigini hem görmeginiň öňüni almak synanyşygydyr. Birleşen Milletler Guramasynyň, papalyk häkimiýetiniň we Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň birigip birleşmegi bilen baglanyşykly pygamberlik häsiýetlerini tanamagyň zerurlygy ebedilik netijelerini öz içine alýar.

Danyýl kitabynda bu üç güýjüň arasyndaky gatnaşyklary tanamagyň ähmiýetini nygtaýan aýratyn bir synag bardyr, we Ylham kitabynda hem şol bir nokatlary nygtaýan başga bir aýratyn synag bardyr. William Miller 2 Selaniklileri öwrenýärkä, Danyýl kitabyndaky “gündelik” sözüne butparaz Rim diýip düşünipdir. Miller 2 Selaniklilerde beýan edilen butparaz Rim bilen papalyk Rimiň arasyndaky pygamberlik gatnaşyklarynyň düşündirişinden “gündelik” sözüniň butparaz Rimiň nyşanydygyna düşünipdir, şonuň üçin harabalygyň ýigrenji zady hem papalyk Rim bolmalydyr.

Şeýle-de bolsa, biziň aýratyn nygtaýan zadymyz şudur: 2 Selaniklilerde butparaz Rim bilen papalyk Rimiň arasyndaky gatnaşyk şeýle bir baglanyşykda görkezilýär welin, şol iki güýjüň arasyndaky gatnaşyga haçan we eger düşünmeseňiz, güýçli azaşmany kabul edýärsiňiz we bakylyk üçin halas bolman galýarsyňyz.

Bu, altynjy belanyň şol bir duýduryşydyr: 2 Selaniklilerde butparaz Rim bolan aždarha we şol ýerde “günä adamy” bolan haýwan bilen birlikde, on altynjy bapda ýalan pygamber hem bardyr. Bu parça, Häzirki Rimiň üç taraplaýyn birleşigini emele getirýän güýçleriň arasyndaky gatnaşygy tanamagyň möhümdigini nygtaýar; bu hem häzirki Wawilondyr.

“Gündelik” baradaky jedel hut şol bir ahyrzaman jedeline degişlidir, ýöne ol jedeliň kesgitlemesini giňeldip, Häzirki Zaman Riminini emele getirýän üç güýjüň arasyndaky gatnaşyga düşünmegiň ähmiýetini hem goşýar. Bu hakykaty görmegi ret etmek, sylagyň hökmünde güýçli aldawa hökman duçar bolmagyňy kepillendirýär.

Häzirki çekişmede Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny talaňçylar hökmünde kesgitleýänler, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň papalyk häkimiýetiniň özi hökmünde däl-de, gaýtalap papalyk häkimiýetine tabyn ýagdaýda görkezilmeginiň näme üçin möhüm bolýandygyna düşünmäge hatda razylyk berip bilmeýän ýaly görünýärler. Iň ýönekeý sagdyn akyl syýasatda, taryhda, nikada we Mukaddes Kitap pygamberliginde gatnaşygy dolandyrýan güýjüň baş hökmünde hasap edilýändigini ykrar edýär, we hut şol baş özüni beýgeldip, görnüşi berkarar edýär, soňra bolsa ýykylýar.

Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny talaçylar diýip kesgitleýän mantyk, 321-nji ýyldan 538-nji ýyla çenli şekillendirilip görkezilen we soňra ýerine ýetirilen taryhy ulanyp bilmeýär. Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň nyşany “günäniň adamy” aýan edilmezinden ozal dinden dönmelidir. “Günäniň adamy” ahyrky günlerde ýene-de aýan bolýar, we ol aýan bolmazyndan öň Amerikanyň Birleşen Ştatlary ilki dinden dönmelidir.

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýekşenbe kanuny Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny Häzirki Zamanyň Rimi hökmünde kesgitlemeýär; ol milli heläkçiligiň gelip ýetendigini we Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň dogrulykdan doly üzňeleşdirilendigini görkezýär. Amerikanyň Birleşen Ştatlary ýekşenbe kanuny bilen ýüz öwürende aýan bolýan Häzirki Zamanyň Rimi bolsa papalyk häkimiýetidir; ol hut şol pursatda özüniň ýarany bolan galp pygamberi ýeňip aldy.

Danyýel kitabyndaky “gündelik” meselesi, onuň William Milleriň habary bilen baglanyşygy, hem-de Milleriň düşünjesiniň 2 Selanikliler bap ikiden gelip çykmagynyň ähmiýeti, şeýle hem altynjy bela wagtynda öz geýimleriňi saklamak baradaky duýduryş — bularyň hemmesi häzirki meseleleri gozgaýan şol jedellerdäki käbir taraplary ýüze çykarýar.

Soňky günlerde 2 Saloniklilere ýazylan hatyň ikinji babyndaky duýduryş, Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny bir nyşan hökmünde tanadýan, emma Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň papalyk Rim bilen bolan gatnaşyklaryna degişli ýagtylygyň ýolbaşçylygyna boýun bolmakdan ýüz öwürýän bir topar hakdadyr. Şeýle etmek bilen olar diňe papalyk Rim bilen Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň arasyndaky gatnaşyklary däl, eýsem Ylham kitabynyň on altynjy babyndaky aždarha güýji bolan Birleşen Milletler Guramasynyň hem gatnaşygyny görerler.

Sister White sebäbi netijeden netije çykaryp pikir ýöretmäge ukypsyz diýip bellän Uriah Smith, A.G. Daniells we W.W. Prescott bilen bolşy ýaly, ahyrky günlerde bu üç güýjüň özara baglanyşygyny giňişleýin açyp görkezýän Hudaýyň pygamberlik Sözüniň ugrukdyryşyna boýun bolmakdan ýüz öwürýänler hem edil şonuň ýalydyr.

Ilkinji, häzirki we Uriah Smith jedelleri ýaly, 2 Selaniklilerde we altynjy bela arkaly şekillendirilen üç güýjüň özara gatnaşygy baradaky jedel hem Birleşen Ştatlara salgy berýän şahsy teswire ýüze çykarýar, ýöne olaryň ýalňyş düşünjesini paş etjek we belki-de olary ýagtylyga getirjek Birleşen Ştatlaryň käbir pygamberlik häsiýetlerini görmekden ýüz öwürýär.

2001-nji ýylyň 11-nji sentýabryndan soň, Ýoýeliň dört mör-möjegine degişli jedel ýüze çykdy. Hakykat şeýle bolup durýar: şol mör-möjekler katolik we mürtät protestant teologiýasynyň girizilmegi arkaly Laodikeýa Seventh-day Adventist ýygnagynyň ruhy taýdan yzygiderli pese gaçmagyny aňladýardy. Ýene-de, dört mör-möjege degişli dogry ulanylyş Rimdir, emma hususy düşündiriş onuň Yslamdygyny öňe sürdi; ol bolsa ýalan pygamberiň nyşanydyr, şonuň üçin hem Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň nyşanydyr. Setir üstüne setir, biziň ýaňy garan Adwent taryhyndaky jedelleriň hemmesi şol bir hakykat barada söz açýar.

Nädogry tarap, dört şaýadyň esasynda, talaňçylary Amerikanyň Birleşen Ştatlary diýip kesgitleýär, we iki şaýadyň esasynda nädogry tarapyň Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna nyşan hökmünde düşünişi nädogrudyr. Hudaýyň ahyrzamandaky ýüz kyrk dört müňüň arasynda bolmaga dalaşgär bolanlary häzir pygamberlik synagyndadyr. Bu, diňe şu tarapyň ýa-da ol tarapyň peýdasyna ses bermek bilen ýerine ýetirilýän synag däldir. Bu, diňe pygamberlik düzgünleri takyk ulanylanda hakykatdan hem dogry geçilip bilinjek synagdyr. Ýahuda taýpasynyň Arslany Öz ahyrzamandaky halkyny ýeterlik çuňňur öwrenmeýändiklerine oýarmak üçin bidgatçylyklaryň girizilmegine ýol berdi.

Bu hereketiň içinde bir bid‘atyň ýüze çykmagy, pygamberlik düşündirişiniň düzgünleri babatynda biziň şahsy ukybymyzyň bolmalysyndan ejizdigini görkezýär. Rim bu görnüşi berkidýär, ahyrky günleriň görnüşi bolsa demirgazygyň patyşasynyň soňky galşy hem-de ýykylşydyr. Şol “patyşa” şol bir wagtyň özünde “günä adamy”dyr, “günä adamy” bolsa “kanunsyzlygyň syry” hem-de şol “şer”dir. Ol antihristdir; ol “seniň halkyňyň talaňçylary” hökmünde nyşanlanandyr; we ol Häzirki Zamanyň Riminiň “kellesi”dir.