Paniýum — On altynjy san

Daniel on birinji bap Mukaddes Kitap pygamberliginiň altynjy patyşalygynyň soňky prezidenti hökmünde Donald Trumpy tanyşdyrmak bilen başlanýar. Kuruşuň üçünji ýylynda, ýagny onunjy bapda görnüşiň başlanýan ýerinde, on birinji babyň birinji aýatynda “hem” sözi bilen üstüni ýetirilýär.

Gabriýel on birinji babyň beýan edişine başlanda, Darýýa çenli yzyna dolanyp, ony Kuraş bilen baglanyşdyrmaga ünsli çemeleşýär. Onunjy bap on ikinji babyň soňky aýatyna çenli bir bitewi görnüş hökmünde dowam edýär we ol Kuraşyň hökümdarlygynyň üçünji ýylynda başlanýar.

Darýus Kirus bilen bilelikde Medleriň we Parslaryň iki şahaly milletiniň nyşanyny emele getirýärler; bu bolsa Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda Respublikalaşmagyň we Protestantçylygyň iki taraplaýyn güýjüni aňladýar; şeýlelikde, ahyrzamanyň iki taraplaýyn nyşanyny görkezýär. Harun bilen Musanyň dogluşy gadymy Ysraýylyň başlangyjynda Ybraýymyň dört ýüz ýyllyk pygamberliginiň ahyrzaman wagtyny belläpdi; edil şonuň ýaly-da, Ýahýa Çokundyryjynyň we Mesihiň dogluşy gadymy Ysraýylyň ahyrynda ahyrzamanyň iki ýolgörkezijisini aňladýardy. Isa hemişe soňy başlangyç arkaly görkezýär.

Daryýus bilen Kuruş bilelikde Wawilondaky ýetmiş ýyllyk ýesirlik tamamlananda, ahyrzamanyň wagty hökmünde görkezilen ýol belgini aňladýarlar.

Darýus bilen Kir 1798 we 1799-njy ýyllaryň öňden nyşany bolup, ruhy Ysraýylyň ruhy Wawilonda bolan deňme-deň ýesirliginiň tamamlanan ahyrzaman döwrüni aňladýar. 1798-nji ýyl Rim jelebi tarapyndan münülen haýwan hökmünde şekillendirilen papalygyň syýasy ulgamynyň soňuny görkezdi.

Napoleon 1798-nji ýylda ýyrtyjynyň ömrüni tamamlady, 1799-njy ýylda bolsa ýyrtyjynyň üstünde oturan aýal sürgünde aradan çykdy. 1989-njy ýylda Ronald Reagan bilen Beýik George Bush ikisi hem prezident boldular, bu bolsa 1989-njy ýylda ahyrzaman döwrüni belläp geçdi. Dariý bilen Kiriş Reagan bilen Beýik Bushy aňladýarlar. Ikinji aýat şeýle diýýär:

Darýuş Reýgan eken, Kuruş Beýik Buş eken, hem-de Kuruşdan soň gelen üçüsi Klinton, Kiçi Buş, Bölüji Obama we dördünji hem-de “has baý” prezident bolup, Grekistanyň globalistlerini gozgalaňa getiren Tramp boldy. “Gozgalaňa getirmek” sözi oýarmagy aňladýar. Tramp 2015-nji ýylda öz kandidaturasyny yglan edeninde, Ýoýylyň “butparazlar” diýip atlandyrýan globalistleri oýandylar.

“Milletler” oýandyrylanda, “Rebbiň güni Ýehoshafat jülgesinde ýakyndyr”. “Ýehoshafat” diýen söz Ýehowanyň hökmini aňladýar; şol jülge karar jülgesi hem diýlip atlandyrylýar. 2015-nji ýyldan başlap, ýer ýüzüniň “köpçülikleri” adamlaryň Hudaýa gulluk etmäge karar bermezlik üçin öňe sürýän her bir bahanasyna laýyklykda taýýarlanan dürli daňylara tarap hereket edip başlar. 11-nji sentýabrda dirileriň hökmi başlady, 2015-nji ýylda bolsa Tramp prezidentlige dalaş etjekdigini yglan etdi. 11-nji sentýabrda ahyrky ýagşyň birinji tapgyry ýagyp başlady, ahyrky ýagyş bolsa hasyly ýetişdirýän zatdyr; 2015-nji ýylda, bişen hasyly emele getirýän şol ýagşyň başlananyndan on dört ýyl geçenden soň, Ýowel kitaby şeýle duýduryşy berýär: Donald Tramp “Gresiýa älemini gozganda”, ýa-da Ýoweliň aýdyşy ýaly, Tramp “2015-nji ýylda milletleri oýandyrylanda”, ýer ýüzüniň hasyly bişip başlamagyndadyr.

Danyel on birde agzalan ilkinji hakykatyň Donald Trampyň pygamberlikdäki ornudygyny ykrar etmek möhümdir. Danyel kitabynda görkezilen Mukaddes Ýazgylaryň pygamberliginiň ilkinji patyşalygy Wawilondyr. Eger Nebukadnesar pygamberlik nusgasyny berkitmek üçin Ylhama tarapyndan ulanylman bolsa, onda Danyel kitabyndaky Wawilonyň wakasyny göz öňüne getiriň. Mukaddes Ýazgylaryň pygamberliginiň altynjy patyşalygy şol patyşalygyň ahyrky hökümdarynyň şaýatlygy bolmazdan doly däldir. Ilkinji agzalma kadasy, Danyeliň üç hepde agyz bekläp, ondan soň ýigrimi ikinji günde alan görnüşinde Trampyň birinji derejeli ähmiýetli nyşan hökmündäki ähmiýetini tassyklaýar.

On birinji babyň görnüşi soňky günlerde Hudaýyň halkynyň başyna inýän zatlary, hem-de Trampyň Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň, ondan soňra bolsa Birleşen Milletler Guramasynyň ýolbaşçysy hökmünde durýandygyny görkezýär; bu hakykata düşünmek ýa-da oňa düşünmezlik bilen baglanyşykly baky netijeleri bolan bir hakykatdyr. Bu hakykat Gabrieliň Danyýele ýetirmegi üçin şeýle möhüm bolupdy welin, on dördünji aýatda Danyýel Jabrail perişdäniň beren nurundan şeýle ýazýar: görnüşi berkarar edýänler “seniň halkyňyň talaňçylarydyr”. Rim imperiýasyny nusga hökmünde ulanman, Danieliň on birinji babyndaky pygamberlik taryhynyň içinden Donald Trampyň yzyndan dogry gitmek mümkin däldir.

Tramp, ýekşenbe kanuny döwründe Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň nyşany hökmünde, wagşy haýwanyň bir keşbini emele getirýär, we şeýle etmek bilen ol wagşy haýwany hormatlaýar; şonuň üçin ol wagşy haýwanyň keşbidir, hem-de wagşy haýwanyň hormatyna edilen bir keşpdir. Ylham 17-de papalyk sekizinjidir, ýagny ýediden çykandyr, we Donald Tramp 1989-njy ýylda ahyrzamanyň döwründe Reýgandan bäri sekizinji prezidentdir, emma ol altynjy hem bolup durýar, munuň manysy bolsa onuň ýediden bolan sekizinjidigidir.

Ylhamyň on ýedinjinji babynda, Ýahýa üçünji aýatda haýwana münen zynaçy aýaly görýän çöle alnyp gidilýär. Bu zynaçy aýal ähli esasy protestant mezhepleri tarapyndan katolik ybadathanasy hökmünde kesgitlenendir, emma olar soňky günlerde özleriniň düýpli ynançlaryny inkär edýärler. Ýahýa ony gören wagtynda, Rim ybadathanasy şehitleriň gany bilen serhoşdy we ol zynaçylaryň enesi diýen ady göterýärdi. Bu, Ýahýanyň 1798-nji ýyla alnyp gidilendigini görkezýär; şol wagtda papalyk şehitçiligiň ganyna bulaşypdy we öňki käbir protestant ybadathanalary eýýäm Rim katolik birleşigine dolanyp barýardylar. Şol gözýetim nokadyndan Ýahýa “ýedi patyşany” gördi; olaryň bäşisi 1798-nji ýyla çenli eýýäm ýykylypdy, bir patyşalyk bolsa 1798-nji ýylda bardy, ol patyşalyk hem Amerikanyň Birleşen Ştatlarydy; emma on patyşadan düzülen başga bir patyşalyk soňundan gelmelidi, çünki Ýahýanyň duran 1798-nji ýylynda ýedinji patyşalyk entek gelmändi. On patyşa ýekşenbe kanuny krizisiniň sagady üçin höküm sürýärler we olar özleriniň ýedinji patyşalygyny 1798-nji ýylda ölüm howply ýarany alan bäşinji patyşalygyň haýwanyna bermäge razy bolýarlar.

“8” san direlişi aňladýar we papalyk, ýakynda çykaryljak ýekşenbe kanuny bilen bolup geçýän aždahanyň, wagşy haýwanyň we ýalan pygamberiň üç taraplaýyn birleşiginde onuň ölüm getiriji ýarasy sagaldylanda, ýedidendir çykýan sekizinjidir. 2020-nji ýylda globalistler saýlawy Trumpdan ogurladylar we ol Ylhamyň on birinji babyndaky köçelerde öldürüldi. Ylhamyň on birinji babyndaky iki şaýat ýerden çykan wagşy haýwanyň iki şahyny aňladýar; olaryň ikisi hem 2020-nji ýylda öldürüldi. Trump, 1989-njy ýylda ahyrzaman wagtynda Reýgandan bäri altynjy prezidentdir; emma 2024-nji ýyla çenli ol öňki ýedi patyşanyň içinden çykýan sekizinji hem boldy. 2024-nji ýylda onuň ölüm getiriji ýarasy sagaldy we şol bir wagtyň özünde ol görlüşi berkidýän pygamberlik nyşany bilen doly laýyklykda, ýedidendir çykýan sekizinji boldy. Eger seniň Rimiň ýok bolsa, onda sen Rimiň keşbiniň hereketlerini yzarlamaga ukyply dälsiň.

Neronyň “250” ýyly tamamlananda, Trumpyň nädip Beýik Konstantindigine, ýa-da b.e. öň 207-nji ýylda onuň nädip Beýik Antiokhdygyna, ýa-da bütin altyn asyr hereketi Amerikany “beýik” etmäge esaslanan iň soňky prezident hökmünde onuň kimdigine düşünmek üçin, bölümiň ilki bilen Trumpy we onuň pygamberlik wezipesini agzaýandygyny ykrar etmek zerurdyr.

Ibrany elipbiýiniň birinji, on üçünji we ýigrimi ikinji harplaryndan ybarat bolan Ibrany “hakykat” sözüniň aňladýan “hakykatyň” nyşany Reagany birinji harp hökmünde, Obamany bolsa, Inkwizisiýa edarasyndaky öňki ýolbaşçynyň yzysüre ilkinji iýezuit papasynyň gelmegi bilen alamatlandyrylan 2013-nji ýyl arkaly gozgalaňyň on üçünji harpy hökmünde kesgitleýär. Inkwizisiýanyň ýolbaşçysy işden çekilendigi sebäpli, onuň tamamlanýan nokady iýezuit papasynyň başlanýan nokady bilen gabat gelýär. Obamanyň iki papasynyň arasyndaky şol baglanyşyk 2013-nji ýylyň 13-nji martydy. Obama gozgalaňyň on üçünji harpy bilen gabat gelýär, ýigrimi ikinji harp bolsa Trumpdyr.

Ýigrimi ikinji üýtgetme prezidentiň iki möhlet bilen çäklendirilýändigini belleýär, we yzygiderli bolmadyk iki möhletli prezidentleri göz öňünde tutanymyzda, olaryň bary-ýogy ikisi bar. Grover Klivlend yzygiderli bolmadyk iki möhletli prezidentleriň alfasy bolup durýar, Trump bolsa omegasy. Grover Klivlend ýigrimi ikinji prezidentdi, we Trump Klivlendiň omegasy hökmünde “22” diýen alfa tapawudyna eýedir. Klivlend bilen Trump Iwrit elipbiýiniň ýigrimi ikinji harpynyň nyşanyny özünde saklaýan alfa we omegany aňladýarlar. Yzygiderli bolmadyk iki möhletli bary-ýogy iki prezident bardyr, we Trump şol ikiniň ikinjisidir. Omeganyň ikisini alfanyň ýigrimi ikisine köpeltmek kyrk dört edýär; bu 1844 ýylyň nyşanydyr, ol hem 1844 ýylyň ýapyk gapysy bilen öňden görkezilişi ýaly, ýekşenbe kanuny wagtyndaky ýapyk gapynyň nyşanydyr. Trump prezident bolan aýratyn şahslaryň arasynda 44-nji bolup durýar, we ýekşenbe kanuny wagty gapy ýapylanda, ol prezidentdir.

Tramp Beýik Kuruş bilen nusgalandyryldy. Beýik Kuruş ilkinji permany çykardy, Beýik Artakserks bolsa üçünji permany çykardy. Birinji bilen üçünji biri-birine gabat gelýär, çünki Isa ahyry başlangyç arkaly hemişe şekillendirýär. Neronuň «250» ýylynyň soňy Beýik Konstantin arkaly görkezilende, Tramp şol ýerde bolýar. B.e. öň 457-nji ýyldan başlap «250» ýylyň ahyrynda Tramp 2024-nji ýylda, on üçünji aýatyň berjaý bolmagynda, öňküsinden has güýçli gaýdyp gelen Beýik Antiohus arkaly görkezilýär.

Ýekşenbe kanuny wagtynda Amerikanyň Birleşen Ştatlary Rim tarapyndan boýun egdirilende, şondan soň dünýäniň her bir ýurdy Rimiň öňünde baş egmäge mejbur edilýär.

“Daşary milletler” muny ýakyn wagtda çykjak Ýekşenbe kanunynda Birleşen Milletler Guramasynyň ýolbaşçylygyny öz üstüne alýan Amerikanyň Birleşen Ştatlary tarapyndan etmäge mejbur edilýär. Birleşen Milletler Guramasy Ylham 17-däki on patyşadyr; olaryň üstünden Izebela öýlenen, demirgazykdaky on taýpanyň patyşasy Ahap höküm sürýär. Izebeliň Ahap bilen nikasy ýakyn wagtda çykjak Ýekşenbe kanunynda tamamlanýan nikadyr. Ýekşenbe kanunynda Amerikanyň Birleşen Ştatlary, Daniel on birdäki şöhratly ýurt we Ylham on üçdäki ýerden çykan haýwan, Mukaddes Kitap pygamberliginiň altynjy patyşalygy hökmünde öz taryhyny tamamlaýar. Karmel dagynda Baalyň 850 pygamberi we Izebeliň saçagynda iýýän tokaýlygyň ruhanylary Ylýas tarapyndan gylyçdan geçirilýär. Amerikanyň Birleşen Ştatlary ýakyn wagtda çykjak Ýekşenbe kanunynda, Karmel dagynda ýalan pygamberleriň öldürilişi ýaly, öldürilýär. Şondan soňky kyssa Ylýas bilen Ahap we Izebeliň arasyndaky garşylyk bolup dowam edýär, Ahap bolsa Izebel bilen ilki zyna eden tarapyndan dolandyrylýan on esse patyşalygy aňladýar. Izebel her bir patyşalyk bilen zyna etmegi niýet edinýär, emma Ahap muny ilki edenini aňladýar, we Karmel dagynda ölýän hem-de şol bada Izebeliň ilkinji haram söýgülisine öwrülýän Amerikanyň Birleşen Ştatlarydyr. Daniel on biriň many-mazmunynda aýdylanda, hut şol ýerde, Ýekşenbe kanunynda, Trump Isgender Zebur ýaly şekillendirilen, Gresiýanyň gudratly patyşasy hökmünde ýerinden turýar.

Donald Trump aýatda görkezilen we ondan soň Isgender Zülkarnaýynyň taryhy arkaly nusgalaşdyrylan Birleşen Milletler Guramasynyň “gudratly patyşasy” hökmünde orta çykýar. Ol orta çykanda, Mukaddes Ýazgylaryň pygamberligindäki altynjy patyşalyk bolan Amerikanyň Birleşen Ştatlary tamam bolýar, we Ylham kitaby on ýedinjidäki on patyşanyň ýedinji patyşalygy başlanýar. On patyşa özleriniň ýedinji patyşalygyny şol ýerde we şol pursatda papalyk häkimiýetine, ýagny öňki ýedi patyşalykdan bolan sekizinji patyşalyga bermäge razy bolmak bilen öz ýedinji patyşalygyny başlaýarlar. Olaryň ylalaşygy Hudaýyň islegini berjaý etmek üçindi, we Onuň islegi hakykat Ýazgylarynyň bütin dowamynda setir üstüne setir görnüşinde görkezilýär.

Danyýl kitabynyň on birinji babynyň bäşinji aýatyndan dokuzynjy aýatyna çenli bolan aýatlar, şol babyň otuz birinji aýatyndan kyrkynjy aýatyna çenli beýan edilişi ýaly, papalyk häkimiýetiniň taryhyny kämil derejede görnüşlendirýän pygamberlik taryhy bilen ýerine ýetirildi. Bäşinji aýatdan dokuzynjy aýata çenli bolan taryh setiri, otuz birinji aýatdan kyrkynjy aýata çenli bolan taryh setirine parallel bolup durýar. Iki setir hem papalyk Rimi aňladýan güýjüň ilki bilen üç päsgelçiligi ýeňip geçendigini, belli bir döwürläp höküm sürendigini, soňra bolsa olara garşy günorta patyşasyny getiren we öldüriji ýara salan bozulan bir ähtiň ýüze çykandygyny görkezýär. Bu iki setir näçe ýakyndan öwrenilip, taryh bilen deňeşdirilse, olaryň şonça-da çuňňur takykdygy ykrar edilýär. Olaryň takyklygy, hem aýatlaryň içindäki gurluşy näderejede ýakyndan şöhlelendirýändigi, hem-de şol aýatlary ýerine ýetiren taryhy näderejede doly beýan edýändigi babatda ýüze çykýar.

Bäş aýaty ýerine ýetiren taryh, otuz birden kyrka çenli aýatlarda beýan edilen papalyk Rimiň taryhy bilen deňeşýär we oňa laýyk gelýär hem-de ondan on bäşe çenli aýatlarda Antioh Beýigiň girizilmegi üçin şert döredýär.

Onunjy aýatyň ýerine ýetmeginde Antiohos Beýik Müsüriň galasyna çenli ýeňiş gazandy; ol ýerde täzeden güýç toplamak üçin ýörişi bes etdi. Şol taryh, şol babyň kyrkynjy aýatynda beýan edilişi ýaly, 1989-njy ýylda Sowet Soýuzynyň dargamagyny alamatlandyrýar.

Onunjy aýatyň “hökmany suratda geler, joşup akar we geçip gider” diýen jümlesi ibrany dilinde kyrkynjy aýatyň “ol ýurtlara girer, joşup akar we geçip gider” diýen sözi bilen doly birmeňzeşdir. Iki aýat hem demirgazygyň patyşasynyň (onunjy aýatda Antioh we kyrkynjy aýatda Reagan) günortanyň patyşasyny (onunjy aýatda Ptolemaý we kyrkynjy aýatda Sowet Soýuzyny) ýeňýän wagtyny görkezýär. Iki hüjüm hem günorta patyşasynyň öňki ýeňşine garşy ar alyş häsiýetli bolupdy (bäşinji aýatdan dokuzynja aýada çenli Ptolemaý we kyrkynjy aýatda Napoleon). Günorta patyşasynyň hüjüme geçmeginiň sebäbi bozulan ähtnama bolupdy (bäşinji aýatdan dokuzynja aýada çenli Bernikanyň nikasy we Napoleon bilen 1797-nji ýyldaky bozulan Tolentino şertnamasy). Aýatlaryň içinde görkezilen pygamberlik gurluşy we bu aýatlaryň taryhda soňraky berjaý bolşy hem Işaýa 8:8 bilen utgaşýar.

Işaýa Senheribiň goşunynyň “joşup geçjekdigini we aşyp geçjekdigini” öňünden aýdanda, bu ýene-de onunjy we kyrkynjy aýatdaky şol bir ýewreýçe sözdür. Işaýa Senheribiň, demirgazyk patyşalygynyň, günorta patyşalyk Ýahudany basyp alandygyny görkezýär, emma ol Iýerusalimi ýerinde galdyrdy, çünki ol diňe “boýna çenli” ýetdi; edil onunjy aýatda Antiohyň serhede çenli ýetşi ýaly. Senheribiň sebäbi Hizkiýanyň Assiriýa bilen baglaşylan ähti bozmagydy; bu bolsa Hizkiýanyň ylalaşylan salgydy tölemegini bes etmegi arkaly aňladylýar. Bozulan äht bu üç ugurdaş aýatyň arasyndaky aýratyn ýagdaýdyr. Olaryň her biri bozulan bir ähti öz içine alýardy, emma Ptolemeý bilen Napoleona degişli ýagdaýlarda demirgazyk patyşasy ähti bozmakda aýyplanylýardy. Demirgazyk patyşa bolan Senherib bolsa Hizkiýany bellenen salgydy bermekden ýüz öwürmekde aýyplady.

Sanheribiň demirgazyk goşuny Iýerusalime barýan ýörişinde Ýahudanyň kyrk alty şäherini eýeledi. Işaýa 8:8-iň onunjy we kyrkynjy aýatlar bilen baglanyşýandygy, şeýlelikde, Sowet Soýuzynyň günorta şalygynyň 1989-njy ýylda çöküşiniň üçünji şaýadyny üpjün edýändigi uly pygamberlik ähmiýetine eýedir. Şol çöküş kyrkynjy aýatyň boş bolan bir döwrüniň başlangyjyny alamatlandyrýar. Kyrkynjy aýatyň 1989-njy ýylda berjaý bolmagyndan başlap, tizden geljek Ýekşenbe kanunyny aňladýan kyrk birinji aýata çenli, kyrkynjy aýatda boş bir döwür bar. Şol döwür 1989-njy ýylda başlanýar we Ýekşenbe kanuny bilen tamamlanýar. Kyrkynjy aýat şol wagt döwri barada hiç zat aýtmaýar, emma kyrkynjy aýada “setir üstüne setir” usulyýeti bilen düşünmek bolýar.

Kyrkynjy aýatyň gizlin taryhyny kesgitlemek üçin esasy “açarlaryň” biri, demirgazyk patyşalygynyň günorta patyşalygyna garşy alyp baran ýeňişli gaýtawul söweşi baradaky Işaýanyň şaýatlygydyr. Bu, Hizkiýanyň Assiriýa “salgyt” tölemek baradaky öňki borjuny hormatlamagyny bes eden gozgalaňy bolsun, ýa-da Antiohus tarapyndan Bernisäniň bir gyra goýulmagy, ýa-da Napoleonyň Tolentino Şertnamasy bolsun — bu üç aýatyň hem bary, hüjümiň düýp sebäbi hökmünde bozulan şertnamany nygtaýan taryhlar arkaly ýerine ýetdi. Obamanyň prezidentligi döwründe, Jon Kerriniň Döwlet departamentiniň ýolbaşçylygy astynda, kömekçi döwlet sekretary Wiktoriýa Nuland Ukrainanyň hökümetini agdarmak üçin reňkli ynkylaby amala aşyrdy. Şol pursatdan başlap, Ukraina urşy barada bir jedeliň iki tarapy bar: Putin munuň bozulan şertnama bolandygyny aýdýar, garşydaşlary bolsa Putiniň salgy berýän şertnamasynyň Putiniň öňe sürşi ýaly şertlerde hiç wagt bolmandygyny aýdýarlar. Şertnamanyň hakykatdan-da baglaşylyp soň bozulanlygy bolsun ýa-da tersine bolsun, munuň ähmiýeti ýokdur, çünki pygamberlik ýazgysy uruş üçin sebäp hökmünde diňe bozulan şertnamany hasaba alýar.

Işaýa 8:8 demirgazyk patyşasynyň diňe boýun derejesine çenli, ýa-da kellä çenli basyp alýandygyny görmäge mümkinçilik berýän “açary” berýär. Şol “açar” 1989-njy ýylda bedeniň çökmeginden soň dik galan kelle hökmünde Russiýany kesgitleýär. Sekizinji aýatyň pygamberlik taýdan ähmiýeti diňe kelläni kesgitleýän şol “açarda” däl, eýsem kelläni ýa-da paýtagt şäheri aňladýan “boýny” kesgitleýşinde hem görünýär; bu bolsa diňe Işaýa 8-iň şol bir görnüşindäki öňki geçelge bilen baglanyşykda esaslandyrylyp bilner. Şol görnüş ýedinji bapda başlanýar, we ýedinji hem-de sekizinji aýatlarda kelle patyşa, ýa-da onuň patyşalygy, ýa-da bir patyşalygyň paýtagt şäheri hökmünde kesgitlenýär. Iýerusalim Ýahudanyň paýtagtydy; onuň 46 şäheri Sanheribiň goşuny tarapyndan basyp alyndy, emma Sanherib paýtagt şäher bolan Iýerusalimi dik galdyrdy.

Senaheribiň goşuny miladydan öňki 701-nji ýylda Iýerusalimiň diwarlaryna gelende, ol boýna çenli geldi, we şeýle etmek bilen; 1989-njy ýyldaky çöküşden soň Russiýanyň galyp galmagynyň taryhy şaýadyny galdyrdy. Beýik Antiýoh günorta patyşalyga garşy ar alyşyny başlanda, ol onunjy aýatda Müsüriň araçägine çenli geldi, emma girmedi. Onunjy aýatda Antiýohuň ýeňşinde ähmiýetli zat şudur: ol anyk bir söweşi bolmadyk, emma öň ýitirilen geografiýany gaýtadan dikeltmekdäki işini aňladýan harby ýörişiň Antiýoh tarapyndan jemlenendigini belleýär. Onuň onunjy aýatdaky basyp alşy birnäçe ýeňişleriň jemlenmesini aňladýar. Ol dördünji Siriýa urşunyň ýörişini Rafiýada tamamlady; bu at “araçäk ýurt” diýmegi aňladýar, we Rafiýa Müsüriň araçägi, ýa-da “boýny” bolupdy. Miladydan öňki 219-njy ýyldan 217-nji ýyla çenli bolan Antiýohuň ýörişi 1989-njy ýyldan 1991-nji ýyla çenli Sowet Soýuzynyň çöküşiniň daşyp geçmegini we üstünden aşmagyny aňladýar; şol wagt patyşa ýurtlaryň üstünden geçdi.

Pygamberlik nukdaýnazaryndan Işaýa 8:8, on birinji aýatyň ýerine ýetmeginde görkezilişi ýaly, Russiýany Sennaheribiň söweşindäki boýun, ýa-da Antiohusyňkydaky gala hökmünde, Rafiýa söweşinde günortanyň patyşasy hökmünde kesgitlemäge ýol berýär. Şeýle etmek bilen, ol aždarha (günortanyň patyşasy), wagşy haýwan (demirgazygyň patyşasy) we galp pygamber (demirgazygyň patyşasynyň wekili bolan güýç) arkaly görkezilen daşarky taryhy, ýedinji bapdaky ýedinji aýatyň altmyş bäş ýyllyk pygamberligi arkaly görkezilen içki pygamberlik çyzygy bilen gös-göni baglanyşdyrýar.

Pygamberlik taýdan, Senaheribiň Iýerusalime garşy çykyp gelmeginiň ähmiýeti, Mukaddes Ýazgylarda Hudaýyň gudratynyň iň kuwwatly pygamberlik şaýatlyklaryndan birini berýär, çünki Hudaý şol ýerde bir gije içinde Senaheribiň 185,000 esgerden ybarat goşunyny ýok etdi. Ondan bir gün öň bolsa, Iýerusalimiň diwarynda 1844-nji ýylyň ýapylan gapysynda we Ýekşenbe kanunynyň ýapylan gapysynda bellik edilen Laodikýaçy we Filadelfiýaçy Adventizmiň nyşanlary bolan Eliakim bilen Şebna bardy.

Işaýa pygamberiň ýedinji babynda Işaýa günäkär Ahaza, Günorta patyşalygy bolan Ýahudanyň patyşasyna, habar bilen iberilýär. Sekizinji babyň sekizinji aýatynda Sennahirib hüjüm edýän hem şol patyşalykdyr. Işaýa günäkär patyşa Ahaz bilen duşuşanda, ol onuň bilen “ýokarky howdanyň suw geçirijisiniň ýanynda, egirmeçiniň meýdanyna barýan ýoluň boýunda” duşuşýar; bu bolsa Rabşakanyň Rebbiň adyna dil ýetirýän edil şol ýeridir. Işaýa özüniň we çagalarynyň alamatdygyny öwretdi.

Işaýa pygamber zalym patyşa Ahaz bilen “ýokarky howdanyň akdyrylýan ýoly ýuwujynyň meýdanyna barýan ýoluň üstünde” duşuşanda, Işaýa özüniň “galyndy yza dolar” diýmegi aňladýan ogly Şearýaşuby ýany bilen getiripdi.

Şearýaşub, “ýokarky howzuň akabasynyň ahyrynda, kir ýuwujynyň meýdanynyň ýolunda” Işaýa tarapyndan yglan edilen habaryň, gaýdyp gelýän galyndylary tanadýan habar bolandygyny görkezýär. Ol galyndy, Malaky kitabynda Rebbi synamaga, Oňa gaýdyp gelmäge hem-de onluklary ammara getirmäge çagyrylýanlardyr. Gaýdyp gelýänler, şeýle hem, Ýermeýa tarapyndan ilkinji lapykeçlikden soň gaýdyp gelýänler hökmünde şekillendirilýär. Ýedinji bapda “ýokarky howzuň akabasynyň ahyrynda, kir ýuwujynyň meýdanynyň ýolunda” diýen sözler Işaýanyň erbet günorta patyşasyna habar berýändigini beýan edýär, Işaýa otuz altynjy bapda bolsa Elýakym, Şebna we ýylýazgyçy Ýoah Hizkiýa üçin çykyş etdiler, Rabbşaqe bolsa Sanheribiň wekili boldy.

“Kir ýuwulýan meýdanyň ýolundaky ýokarky howzuň geçirijisiniň ujundaky” ilkinji habar Işaýa we onuň ogly tarapyndan yglan edildi, “kir ýuwulýan meýdanyň ýolundaky ýokarky howzuň geçirijisiniň ujundaky” soňky habar bolsa üç adam tarapyndan yglan edildi. Ilkinji habar içerki bir patyşa, ikinjisi bolsa daşarky bir patyşa üçin boldy. Bölüji çyzyk diwarlyk bolup, ol Hudaýyň kanunynyň nyşanydyr; şeýle hem ýygnak bilen döwletiň bölünmeginiň diwarynyň aýrylmagyny aňladýan ýekşenbe kanuny hem şol nyşandyr. Ýekşenbe kanunynda, ýa-da diwaryň ýanynda üç nyşan bar: Eliakim Filadelfiýadyr, Şebna Laodikidir, we ýazga geçiriji Ýowap Sardisdir.

Ýekşenbe kanuny wagtynda köp adamlar Daniel 11:41-e görä ýykylarlar, we şol adamlar ýedinji gün Sabat güni baradaky nur üçin jogapkär hasap edilýänlerdir. Kyrk birinji aýatda agzalýan ýykylyp gidenler Laodikiýadaky Ýedinji Gün Adventistleridir, we Eliakim Filadelfiýany aňladýar.

Şebna Elyakim bilen çalşyrylýar, hem-de diwardaky Şebna irki ýa-da soňky ýagmyryň habaryndan peýda almakdan ýüz öwürýän Laodikýa ýagdaýyndaky Ýedinji Gün Adventistlerini aňladýar. Ybadathana bilen bagly irki ýagyş Işaýa we yza dolanan galanlar arkaly şekillendirilipdi, we habar pis ýola düşen ybadathana gönükdirilipdi; bu bolsa erbet patyşa Ahaz bilen şekillendirilýärdi. Diwardan gelen habar Iýerusalimi ýeňmäge çalyşýan demirgazygyň erbet patyşasyna berildi, we ol irki ýagmyra bolan gatnaşygynda soňky ýagmyry aňladýar. Hudaýyň ybadathanasy höküm edilýän wagty irki ýa-da öňki ýagyş sepeläp düşýär, emma Ýekşenbe kanuny wagtynda ýagyş ölçe-gsiz dökülýär. Ahaza berlen habar içki habar bolupdy, Sanheribe berlen habar bolsa daşky boldy. Ylham 18:1–3-iň birinji sesi ikinji perişdäniň habarynyň gaýtalanmasydyr we ol içkidir. Ylham on sekizinji bap, dördünji aýatyň ikinji sesi daşkydyr we ol üçünji habardyr. Işaýa we onuň ogly içki ikinji perişde habaryny getirdiler, hem-de diwarda daşky habar bilen üç jan bar.

Eliakim ýüz kyrk dört müňdür; Şebna bolsa şol wagtda Rebbiň agzyndan tüýkürilip çykarylan Laodikýaly Ýedinji Gün Adwentizmidir. Ýazgyçy Ýoab, Eliakimiň baýdagy ýokary galdyrylanda ony tanamak üçin, diwary öňünden getirýän taryhy ýazyp alan Hudaýyň başga sürüsini aňladýar.

Işaýa 8:8 Işaýanyň altynjy bapdan on ikinji baba çenli habarlaryny Daniel 11:10-a getirýär. Şeýle etmek bilen, hüjümden soň patyşalygyň başynyň dik galýandygyna ikinji şaýatlygy berýär. Ol söweşi tutaşdyrmak üçin ulanylýan bozulan äht baradaky bir delili görkezýär.

1989-njy ýylda Sowet Soýuzynyň çökmeginden başlap, kyrkynjy aýatda beýan edilýän döwürden indiki aýatda şekillendirilýän ýakynda geljek Ýekşenbe kanunyna çenli otuz ýedi ýyllyk pygamberlik taryhy bar, emma kyrkynjy aýat bu barada hiç zat aýtmaýar. Daniel kitabyň on birinji babyndaky onunjy aýatdan on bäşinji aýada çenli bölüm, kyrkynjy aýatda agzalmaýan şol pygamberlik taryhyny aňladýar. Muny diňe “setir üstüne setir” usuly ulanylanda görmek bolýar. “Eger iman etmeseňiz, elbetde berkarar bolmarsyňyz” — bu 1989-njy ýyly suratlandyrýan üç aýata bagly bolan pygamberlik duýduryşydyr, we Işaýa sekizinji babyň sekizinji aýadynyň taryhy ýerine ýetmesi Eliakim bilen Şebna üçin bir synagy görkezýär. Siz muny görüp bilýärsiňizmi, ýa-da körmüsiňiz?

Danyýel 11:41 aýaty, 16-njy aýaty ýerine ýetiren taryh bilen nusgalanan Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýakyn wagtda güýje girjek Ýekşenbe kanunydyr.

Danyýel kitaby 11-nji babyndaky on altynjy aýatdan tä otuzynjy aýada çenli bolan taryhy amal boluş, butparaz Rimiň taryhydyr. Danyýel 11-nji bapdaky her bir pygamberlik setiri ýa butparaz, ýa papalyk, ýa-da häzirki zaman Rimiň taryhyny nusgalaýar. Her bir setir ýa gönüden-göni Rim bilen baglanyşykly bir taryhy görkezýär, ýa-da geljekdäki bir Rim taryhyny nusgalaýar. Her bir setir. Butparaz Rimiň amala aşyran taryhyna gönüden-göni salgylanýan aýatlar, papalyk Rimi nusgalaýar. Butparaz Rim bilen papalyk Rim bilelikde häzirki zaman Rimi barada şaýatlyk edýär. Rim bu görnüşi belleýär, çünki babyň başyndan ahyryna çenli görnüş Rim barada.

Isa, Ýahudanyň dönükliginiň aýan bolan mahalynda şägirtleriniň ynanmagyna kömek etmek maksady bilen, olaryň arasynda bir dönügiň bardygyny öňünden bildirdi.

2023-nji ýylyň 31-nji dekabrynda Ýahuda taýpasynyň Arslany Özi baradaky ylhamy açyp başlady we esas goýujy synag başlandy. Synag şundan ybaratdy: on dördünji aýatda görnüşi berkidip goýan nyşan henizem Rimdimi, ýa-da ýagdaýlar üýtgäpdi? Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndan çykan ilkinji antihrist 2025-nji ýylyň 8-nji maýynda höküm sürüp başlanda, on dördünji aýat berjaý edilipdi. Şondan soň Tramp bilen papa Leo-nyň arasyndaky gatnaşygyň Reagan bilen Ioann Pawel II arkaly öňden nusgalandyrylandygy görünip bildi. Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Döwlet departamenti Ukrainada reňkli ynkylaby amala aşyran 2014-nji ýylda başlanan ukrain urşy iki papanyň döwründe höküm süren Obamanyň prezidentliginde bolup geçdi. Onunjy aýatda Reagan bilen Ioann Pawel II görkezilýär, soňra bolsa 2014-nji ýylda on birinji aýatyň serhet ýaka söweşi, ýagny Rafiýa söweşi arkaly şekillendirýän ukrain urşy başlandy. “Rafiýa” “serhet ýaka” diýmegi aňladýar, “Ukraina” sözi hem şony aňladýar. Şol taryhda Obama we iki papa onunjy aýatdan on bäşinji aýada çenli bolan üç söweşiň ikinjisini alamatlandyrýar. Soňra 2024-nji ýylda Tramp on üçünji aýatyň berjaý bolmagynda gaýdyp geldi. Ondan soň on dördünji aýatda görnüş Trampyň papalyk garşydaşynyň gelmegi bilen berkidilýär.

Bellenilen zat, onunjy aýatdan on bäşinji aýata çenli beýan edilýän üç söweşiň, Ýekşenbe kanunyndaky Karmel dagyna alyp barýan Ýezebel bilen Ahabyň arasyndaky gatnaşygy aýan edýän üç ýol belgisine wekilçilik edýändigidir. Reagan bilen Ýezebel Samariýada bolup, gizlin bir ylalaşyk arkaly ýaşryldy. Soňra Baalyň ruhanylary we bagyň pygamberleri oýanan liberal katolisizmiň ruhçulygyny ýokary galdyrdylar; bu bolsa dinden çykan protestantizmiň galp pygamberiniň hem-de Yslamyň galp pygamberiniň, ene ýeriň ybadatynyň, Fransuz ynkylabynyň ahlaksyzlygynyň we anarhiýasynyň iki taraplaýyn simwolizmini daşaýan Obamanyň şizofrenik simwolizmi bilen birleşdirildi. Soňra Tramp 2024-nji ýylda gaýdyp geldi, haýwan bilen onuň keşbiniň arasyndaky açyk gatnaşyk bolsa 2025-nji ýylda aýan boldy. Häzir 2026-njy ýyl, binýadyň daşky görüş synagy geçildi, indi bolsa biz ybadathana synagynyň görnüşiniň içindediris.

On birinji aýat miladydan öňki 217-nji ýylda Rafiýa söweşinde ýerine ýetdi we 2014-nji ýylda başlan, 2022-nji ýylda güýçlenen hem-de häzirki wagtda tamamlanmagyň bosagasynda duran Ukrain urşunyň nusgasydyr. Putin üstün çykar, ýöne bu ýeňiş diňe onuň heläkçiliginiň başlangyjyny girizýär. On birinji aýadyň pygamberlik gurluşy we onuň miladydan öňki 217-nji ýylda Rafiýa söweşinde Ptolemeýiň ýeňşi arkaly, on birinji babyň on birinji aýadynyň ýerine ýetmegi hökmünde taryhy berjaý bolşy, Uzyýa patyşanyň pygamberlik taryhy bilen gabat gelýär. Ptolemeý hem, Uzyýa hem günorta patyşalarydy; olaryň ýürekleri harby üstünlikler sebäpli ýokary göterildi, emma şol ýokary göterilen ýürekler olaryň ikisini-de pese gaçyrdy, we olaryň ikisiniň hem heläkçiligi Iýerusalimdäki mukaddes ýerde sadaka getirmäge özara synanyşyklary bilen baglanyşyklydyr.

Biz indiki makalada on bäşinji aýatda Panium söweşine getirýän Putiniň ýykylşyny garamagy dowam etdireris.