Ol ýedinji möhri açanda, gökde ýarym sagat çemesi dymyşlyk boldy. Soňra men Hudaýyň huzurynda duran ýedi perişdäni gördüm; olara ýedi surnaý berildi. Ýene bir perişde gelip, gurbanlyk sypasynyň ýanynda durdy; onuň elinde altyn tütetgi gapy bardy. Oňa köp hoşboý ysly tütetgi berildi, şonuň bilen tagtyň öňündäki altyn gurbanlyk sypasynyň üstünde ähli mukaddesleriň dogalary bilen bile hödür etsin diýip. Mukaddesleriň dogalary bilen bile bolan tütetginiň tüssesi perişdäniň elinden Hudaýyň huzuryna göterildi. Soňra perişde tütetgi gapyny aldy-da, ony gurbanlyk sypasynyň ody bilen dolduryp, ýere taşlady; şonda sesler, gürrüldiler, ýyldyrymlar we ýer titremesi boldy. Ylham 8:1–5.
Biz Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň birinji asmandan haram oty aşak indirjek bolýan taryhynyň dowamynda, asmandaky mukaddes ýerden mukaddes otuň dökülip inmegine ýüzlenýäris. Ylham kitabynyň onunjy babynda ýedi gök gürrüldisiniň näme diýendigi baradaky ylham, synag möhleti ýapylmazynyň edil öň ýanyna çenli möhürlenip goýulmalydy. Ýedinji möhür açylanda-da, synag möhleti hem ýapylmagyň bosagasynda ýaly şekillendirilýär.
Ol maňa şeýle diýýär: Bu kitabyň pygamberlik sözlerini möhürleme, çünki wagt golaýdyr. Adalatsyz bolan, goý, mundan beýläk-de adalatsyz bolsun; haram bolan, goý, mundan beýläk-de haram bolsun; dogry bolan, goý, mundan beýläk-de dogry bolsun; mukaddes bolan, goý, mundan beýläk-de mukaddes bolsun. Ylham 22:10, 11.
Ýedinji möhüriň açylşy ýedi perişdäniň surnaý çalmaga taýýarlanýan pursatynda bolup geçýär.
Ýedi surnaýy bolan ýedi perişde surnaý çalmaga taýýarlandy. Ylham 8:6.
Synag möhleti tamam bolanda, “hiç bir adam” “ykbada girmäge ukyply bolmaz”, çünki adamlaryň günäleri üçin Mesihiň araçyllygy tamamlanandyr. Synag möhleti ýapylandyr, we ýedi perişdä Hudaýyň gazabynyň käselerini dökmegi buýrulandyr.
Ybadathana Hudaýyň şöhratyndan we Onuň gudratyndan dörän tüsse bilen doldy; ýedi perişdäniň ýedi belasy tamam bolýança, hiç kim ybadathana girip bilmedi. Soňra men ybadathanadan çykýan beýik bir sesi eşitdim; ol ýedi perişdä şeýle diýýärdi: Gidiň-de, Hudaýyň gaharynyň käselerini ýeriň ýüzüne döküň. Ylham 15:8; 16:1.
Ylhamyň dokuzynjy bapdan on birinji baba çenli ýedi surnaýy çalýan ýedi perişdäniň, soňky ýedi belany dökýän ýedi perişdeden başgaçadygyny görkezýän hiç hili alamat ýokdur. Munuň tersine, ýedi surnaý bilen görkezilen höküm nahalarynyň pygamberlik häsiýetleri, on altynjy bapdaky Hudaýyň gaharynyň ýedi käsesiniň ýerleşişi we täsirleri bilen utgaşýar. Has göni baglanyşyk hökmünde bolsa, surnaý höküm nahalary gös-göni belalar diýip atlandyrylýar.
Bu belalardan öldürilmedik galğan adamzattıñ qalğan böligi de öz qoldarınıñ isterinen täwbe etpedi; sonday-aq olar jındarğa jäne altınnan, kümisten, mıstan, tastan jäne ağaştan jasalğan buttarğa tabınbawı kerek edi; al olar ne köre almaydı, ne esti almaydı, ne jüre almaydı. Aşılu 9:20.
Ýedinji möhüriň açylşy synag möhletiniň tamamlanmagynyň golaýlygy bilen bagly şertlerde bilkastlaýyn ýerleşdirilýär. Ýedinji möhür, Ýahýa bilen birlikde Pawlusa-da ýazmak gadagan edilen ýedi gök gürrüldiniň “aýdanlarynyň” ikinji şaýadydyr.
Ol ýokary ses bilen gygyrdy, edil ýolbars arlaýan ýaly; ol gygyrandan soň, ýedi gök gürlüsi öz seslerini çykardy. Ýedi gök gürlüsi öz seslerini çykaryp bolandan soň, men ýazjak bolýardym; emma gökden maňa şeýle diýýän bir sesi eşitdim: «Ýedi gök gürlüsiniň aýdanlaryny möhürle, olary ýazma». Ylham 10:3, 4.
Ýedi gök gürlemesiniň “aýdanlary” möhürlenip goýuldy, we ýigrimi ikinji bapda Ylham kitabynda möhürlenip goýlan pygamberlik açylmalydy; ýedinji möhürde bolşy ýaly, ol synag möhleti tamamlanmazyndan edil öň açylmalydy.
Waýt uýam ýedi ýyldyrymyň “aýdanlarynyň” möhürlenip goýulmagynyň, Ýahuda tiresiniň Arslanynyň Danyýele kitabyny ahyrzaman wagtyna çenli möhürläp goýmagy buýranda ýerine ýetiren şol bir hereketini aňladýandygyny görkezýär. Danyýel bilen Ylham kitaplary şol bir kitapdyr, Ylhamda bolsa Isa ýedi möhür bilen möhürlenen kitaby açanda, Ýahuda tiresiniň Arslany hökmünde görkezilýär; şonuň ýaly-da, Danyýele kitabyny ahyrzaman wagtyna çenli möhürläp goýmagy buýran hem Ýahuda tiresiniň Arslanydy. Ýahuda tiresiniň Arslany Öz Sözüni möhürleýän we açýan Şoldur, çünki Ol Sözdür.
“Bu ýedi gök gürlemesi seslerini çykarandan soň, kiçi kitap babatda Daniele berlişi ýaly, Ýahana hem şeýle tabşyryk berilýär: ‘Ýedi gök gürlemesiniň aýdan zatlaryny möhürle.’” Seventh-day Adventist Bible Commentary, 7-nji tom, 971.
Danyýl we Ylham kitaplaryndaky içerki subutnamalar ýedinji möhüriň açylmagynyň ýedi gürrüldiniň aýdanlarynyň açylmagyna degişli ikinji şaýatdygyny görkezýär. Danyýl kitabynyň açylmagy hem-de ýedi möhür bilen möhürlenen kitabyň açylmagy, pygamberlik habary açylanda aýan edilýän hakykatlaryň öz tebigaty boýunça basgançaklaýyn häsiýete eýedigini görkezýär. Şonuň üçin Danyýl kitaby muny bilimiň artmagy hökmünde kesgitleýär, Ylham kitaby bolsa muny bir möhüriň yzyndan beýlekisiniň aýrylmagy hökmünde beýan edýär.
Bu, kämil güne çenli barha ýagtylanýan bir nurdur.
Emma dogruçylaryň ýoly şöhle saçýan nur kimindir, ol kämil güne çenli barha ýagtylyp gidýändir. Süleýmanyň pähimleri 4:18.
“hakykat” möhürinden açylanda, ol kemala gelýän häsiýetlidir.
“Eger Hudaýyň gadymy halky üçin Onuň özlerine merhemetde hem hökümde, nesihatda hem käýinjinde eden işlerini ýygy-ýygydan ýatlap durmak zerur bolan bolsa, onda Onuň Sözünde bize berlen hakykatlar hakda oýlanmak hem edil şonuň ýaly möhümdir,—şol hakykatlar, eger olara gulak asylsa, bizi pesgöwünlilige, tabynlyga we Hudaýa boýun bolmaga alyp barar. Biz hakykat arkaly mukaddeslenmelidiris. Hudaýyň Sözi her döwür üçin aýratyn hakykatlary beýan edýär. Hudaýyň geçmişde Öz halky bilen eden işlerine biz ünsli üns bermelidiris. Olaryň öwretmek üçin niýetlenen sapaklaryny biz öwrenmelidiris. Emma biz diňe şolara kanagat edip galmaly däldiris. Hudaý Öz halkyny ädimme-ädim öňe alyp barýar. Hakykat ösüşlidir. Yhlasly gözleýän adam yzygiderli asmandan nur kabul eder. Hakykat näme? — diýen sowal hemişe biziň gözlegimiz bolmalydyr.” Signs of the Times, 26-njy maý, 1881.
2023-nji ýylyň iýul aýynyň ahyrynda Isa Mesihiň Ylhamy açylyp başlandy.
Ýedinji möhür bilen, şeýle hem ýedi gök gürlemesiniň aýdylanlary bilen bolşy ýaly, Isa Mesihiň Ylhamy synag möhleti ýapylmazdan biraz öň açylýar. Ol ýedinji möhüriň aýrylmagy we ýedi gök gürlemesi arkaly görkezilen şol bir habaryň üçünji şaýadyny berýär. Ylham kitabyndaky şol üç beýan Isa Mesihiň Ylhamy baradaky habary düzýän üç şaýatdyr. Bu üç şaýadyň açylmagy tapgyrlaýyn bolup geçýär. Onuň täsirleri hem tapgyrlaýyn bolup geçýär.
“Hudaýyň kanunyna boýun bolmak mukaddeslenmekdir. Jan içinde bolup geçýän bu iş babatda ýalňyş düşünjelere eýe bolanlar köpdür, emma Isa Öz şägirtleriniň hakykat arkaly mukaddeslenmegini dileg etdi we şeýle diýdi: ‘Seniň sözüň hakykatdyr’ (Ýahýa 17:17). Mukaddeslenmek dessine bolup geçýän iş däl-de, edil boýun bolmagyň üznüksiz bolşy ýaly, barha ilerleýän bir işdir. Şeýtan öz synaglaryny üstümize sürýänçä, öz-özüňi ýeňmek ugrundaky göreş gaýta-gaýta alnyp barylmalydyr; emma boýun bolmak arkaly hakykat jany mukaddeslär. Hakykata wepaly bolanlar, Mesihiň hyzmatlary arkaly, ýaşaýşyň her dürli ýagdaýlarynyň täsiri bilen şekillendirilmegine sebäp bolan häsiýet gowşaklygynyň ählisini ýeňip geçerler.” Faith and Works, 85.
Isa Mesihiň Ylhamynyň düşünilişiniň barha ösüp kämilleşmegi 2023-nji ýylyň iýul aýynyň ahyrynda neşir edilip başlandy. Şol wagtda neşir edilip başlanan hakykatlaryň düşüniliş prosesi bolsa 2020-nji ýylyň 18-nji iýulyndan az wagt soň başlandy.
Ýedinji möhüriň açylmagy baradaky habarda aýan edilen hakykat, Gijeki Nidanň ýol belgisine ýüzlenýär. Millerçiler taryhynda Gijeki Nida hakykatyň yzygiderli ösüşi bolupdy, we bu ýagdaýy Samuel Snow-nyň işine taryhy syn bermek arkaly görkezmek bolýar. Isa üçünji perişdäniň hereketini birinji perişdäniň hereketi bilen görkezýär, çünki Ol hemişe ahyry başlangyç bilen görkezýär.
Ýarygije nalyşy emele getirmek üçin birleşýän hakykatlar Hudaýyň kimdigine we Onuň häsiýetiniň Öz Sözünde nähili beýan edilýändigine düşünmekdir. Şol hakykatlaryň içinde ahyrsoňy Ýarygije nalyş habaryny yglan etjek bolanlaryň berjaý etjek taryhy işiniň örän jikme-jik beýany hem bardyr. Ýedi gürrüldiniň gizlin taryhy şol taryhy işiň nämedigini kesgitleýär. Ýedinji möhür şol jikme-jik taryhy işiň bir bölegidir, emma onuň açylyşy Ýarygije nalyş habary gutarnykly görnüşe getirilenden soň başlanýan wagt döwrüne gönükdirilendir; şeýlelikde, bir ýüz kyrk dört müňüň möhürlenmeginiň haçan tamamlanýandygyny görkezýär. Ýedinji möhüriň kem-kemden aýrylmagy Ýarygije nalyş habary doly ösdürilip tamamlananda başlanýar; munuň mysaly hökmünde 1844-nji ýylyň tomsundaky Exeter düşelge ýygnagy görkezilýär. Bu makalalar size Exeter düşelge ýygnagyna gelmek üçin berilýän şahsy çakylykdyr.
Ýedinji möhür açylanda, gurbanlyk sypasyndan ot ýere zyňylýar we “sesler, gürrüldiler, ýyldyrymlar hem-de ýer titremegi” bolýar. “Ses” surnaýy aňladýar.
Batly ses bilen jar et, hiç çekinme, sesiňi surnaý kimin galdyr, halkyma olaryň günäsini, Ýakubyň öýüne olaryň ýazygyny görkez. Işaýa 58:1.
Surna sesi ýakynlaşýan hökümi duýdurýan bir habary görkezýär. Işaýa Hudaýyň halkyna sesini surna ýaly götermäni buýuranda, olar belentden “gygyrmaly”. Gijäniň ýarysyndaky Gygyrýyş habary ýekşenbe kanunynyň ýer titremesi sagadynyň edil öňüsyrasynda möhürsizlenýär. Ýakyn wagtda geljek ýekşenbe kanunynyň edil öňüsyrasynda möhürsizlenýän Gijäniň ýarysyndaky Gygyrýyş habary, güýçlenip beýik gygyryşa öwrülýän habardyr. Işaýa: “Belentden gygyr” diýende, ol Gijäniň ýarysyndaky Gygyrýyş habaryna goşulýan ikinji ses bolan üçünji perişdäniň beýik gygyryşynyň utgaşmasyna salgylanýar. Güýçlenen Gijäniň ýarysyndaky Gygyrýyş habary ýedinji surna, ýagny üçünji waý hakynda duýduryşdyr. Hudaýyň halky şol surna habary ýaňlananda, olaryň synag möhletiniň iň soňky pursatlarynda durandyklaryna düşünmelidirler. Şonuň üçin Işaýanyň buýrugy synag möhletiniň ýapylşyna taýýarlanmaga çagyryşdyr; bu, Hudaýyň Sabatyny ret edendigi üçin Yslamyň üçünji waýynyň surna hökümniniň Birleşen Ştatlara urmakçy bolandygy baradaky duýduryşdyr. Ýekşenbe kanunynda, Ylham kitabynyň on sekizinji babyndaky iki “sesiň” ilkinjisi bolan Gijäniň ýarysyndaky Gygyrýyş, beýik gygyryşa çenli güýçlenýär. Hudaýyň heniz Babilde bolan beýleki çagalary çagyrylyp çykarylyp alnanda.
“Şu wagt üçin hakykat, üçünji perişdäniň habary, beýik ahyrky synaga golaýlaşdygymyzça artýan güýç bilen, ýagny batly ses bilen yglan edilmelidir.” The 1888 Materials, 710.
Üçünji perişdäniň “güýçlenýän kuwwaty” bolan “gaty gykylygy” Sinayda On Buýrugyň hut Ýehowanyň Özi tarapyndan yglan edilmeginde öňden şekillendirilipdi. Şol wakada dag titräp, tüsse bürenende, surnaýyň sesi barha güýçlenýärdi. Gorky şeýle beýikdi welin, hatda Musa hem juda titredi. Şonda halk gorkudan öz “seslerini” galdyryp, Hudaýyň “sesiniň” indi eşidilmegini bes etmegini haýyş etdi.
Şeýle hem surnaýyň sesi we sözleriň owazy eşidildi; şol owa zy eşidenler sözüň indi olara aýdylmazlygyny towakga etdiler; (çünki olar buýrulan zady göterip bilmediler: hatda bir haýwan dagyna degäýse-de, ol daşlanylmalydyr ýa-da naýza bilen deşilmelidir. Görnüş şeýle gorkunçdy welin, Musa: «Men örän gorkýaryn we sandyraýaryn» diýdi). Ýewreýlere 12:19–21.
Olaryň “eşiden” “sesi” üçünji perişdäniň duýduryş habarynyň “sesini” aňladýar. Olar gorkunç hasrat içinde öz “sesleri” bilen jogap berdiler. Ýekşenbe kanuny döwründäki sesler hem ýag sorap duran akylsyz gyzlar arkaly şekillendirilýär, paýhasly gyzlaryň sesleri bolsa olara gidip, özleri üçin satyn almagy aýdýar. Adamzat synag möhletiniň ahyrynda, Ýekşenbe kanuny döwründe akylsyz Adventist gyzlar ýaly, heläk bolandyklaryna düşünýänleriň “sesleri” gaýalara we daglara özleriniň üstüne ýykylmagyny gygyryp soraýar. Ýekşenbe kanuny Sina dagynda kanunyň berilmegi bilen görnüşe salnyp görkezilýär.
Şol dabarly pursatda Hudaýyň gudratly gudratlarynyň beýik ýüze çykyşlarynda — has-da güýçlenip, has gorkunç bolup eşidilýän syrly surnaý seslerinde, her dag eteginden ýaňlanyp gaýdýan gök gümmürdisiniň gümmürdilerinde, çakmagyň ýalpyldysy bilen gazaply we dabarly belentlikleriň nurlanmagynda, hem-de Sinaýyň depesinde, buludyň, tupanyň we goýy garaňkylygyň arasynda, Hudaýyň şöhratynyň ýuwudýan ot kimin görünmeginde — Ýehowanyň huzurynyň bu alamatlary öňünde Ysraýylyň ýürekleri gorkudan ejizledi, we ähli jemagat “uzaqda durdy.” Hatda Musa hem: “Men juda gorkýaryn we titräp durun” diýip aýtdy. Soňra joşup-çaknyşýan tebigy güýçleriň üstünden Ýehowanyň sesi eşidildi; Ol Öz kanunynyň on buýrugyny aýdýardy.
“Hudanyň beýik aýnasy Ysraýyl halkyna olaryň hakyky ýagdaýyny açyp görkezende, olaryň janlary elhenç gorky bilen gurşaldy. Hudanyň sözleriniň gorkunç güýji olaryň saňňyldaýan bedenleriniň göterip biljeginden hem artyk ýaly göründi. Olar Musa ýüzlenip ýalbaryp aýtdylar: ‘Sen biziň bilen geple, biz hem eşideris; emma Hudaý biziň bilen geplemesin, ýoksa biz öleris.’ Hudanyň beýik dogrulyk ölçegi olaryň öňünde goýlanda, olar günäniň nejis häsiýetine, şeýle hem päk we mukaddes Hudanyň nazarynda özleriniň günäkärligine, öňküsinden has aýdyň göz ýetirdiler.” Signs of the Times, March 3, 1881.
Gurbanlyk sypasyndan alnan ot ýere zyňylanda, “sesler, gürrüldiler, ýyldyrymlar we ýer titremesi” bolýar. “Gürrüldi we ýyldyrym” Hudaýyň höküm-sudunyň nyşanlarydyr. Ýekşenbe güni baradaky kanun döwründe Amerikanyň Birleşen Ştatlary öz “günä käsesini” doly dolduran bolar, hem-de “milli dönüklikden soň milli weýrançylyk geler.” “Günä käsesi” dördünji nesilde dolýar, sebäbi ýerdäki wagşy haýwanyň iki şahy hem barha güýjeýän pitne arkaly dört nesilden geçýär. Ýekşenbe güni baradaky kanun Hudaýyň höküm-sudunyň, “gürrüldiler we ýyldyrymlar” arkaly şekillendirilýän şol höküm-sudyň, iberilýän ýerini görkezýär, hem-de olar dördünji nesle iberilýär.
Reb Amorlylar barada şeýle diýdi: “Dördünji nesilde olar ýene şu ýere gelerler; çünki Amorlylaryň etmişleriniň ölçegi entek dolan däldir.” Bu halk öz butparazlygy we bozulyp giden ahlaksyzlygy bilen aýratyn saýlanyp görünse-de, olar entek öz etmişleriniň käsesini doldurmandylar, şonuň üçin hem Hudaý olaryň bütinleý ýok edilmegi barada buýruk bermejekdi. Halk ylahy güýjüň aýdyň bir görnüşde ýüze çykýanyny görmelidi, şeýdip olar hiç bir bahanasyz galardylar. Rehimdar Ýaradyjy olaryň etmişlerine dördünji nesle çenli çydam etmäge taýýardy. Soňra bolsa, eger ýagdaýa tarap hiç hili özgeriş görünmese, Onuň höküm-jezalary olaryň üstüne inmelidi.
“Ýalňyşsyz takyklyk bilen Çäksiz Olan heniz hem ähli milletler bilen hasap saklaýar. Onuň rehimdarlygy toba çagyrýan çagyryşlar bilen hödürlenýän mahaly, bu hasap açyk galar; emma sanlar Hudaýyň bellän belli bir möçberine ýetende, Onuň gaharynyň hyzmaty başlanýar. Hasap ýapylýar. Ylahy sabyr-takat soňlanýar. Olar üçin indi rehim sorap ýalbarmak ýokdur.” Testimonies, volume 5, 208.
Uayt aýal Sunday kanuny başlananda başlanýan hökümleri “Hudaýyň ýok ediji hökümleri” diýip kesgitleýär. Ol, ýarygije krizisine taýýarlanmak üçin mümkinçiligi bolan, emma muny etmegi ret eden akylsyz Laodikeýaly Adventistler üçin indi giçdigini öwredýär. Akylsyz gyzlar üçin şol ýok ediji hökümler döwri, heniz hakykaty eşitmedikler üçin “rehmet wagtydyr.”
“Ah, halk özlerine gelnen wagtyny bilsedi! Bu wagt üçin synag hakykatyny entek eşitmedik köp adam bar. Hudaýyň Ruhunyň göreş alyp barýan adamlary-da köp. Hudaýyň ýok ediji hökümleriniň wagty, hakykatyň nämedigini öwrenmäge mümkinçilik almadyk adamlar üçin rehim döwrüdir. Reb olara mähir bilen nazar salar. Onuň rehimli ýüregi duýgulanýar; girmezligi saýlanlar üçin gapy ýapylsa-da, Onuň eli halas etmek üçin heniz hem uzalyp dur.” Testimonies, 9-njy tom, 97.
Ýedinji möhür açylanda, “sesler, gümmürdişler, ýyldyrymlar we ýer titreme” bolýar. Ylham kitabynyň on birinji babyndaky “ýer titremäniň” ilkinji gezek ýerine ýetýän “sagady” Fransuz ynkylabydy, şol “sagadyň” kämil ýerine ýetmesi bolsa, ýakyn wagtda çykjak Ýekşenbe kanunynda “ýer” haýwanynyň “titremesidir”. Ýedinji möhüriň doly açylýan wagty hut şol “sagatdyr”. Haç Ýekşenbe kanunynyň nusgasydyr, we haçda uly ýer titreme bolupdy.
Isa, ýene-de gaty ses bilen gygyryp, janyny tabşyrdy. Ine, ybadathananyň perdesi ýokardan aşaga çenli iki ýaryldy; ýer titredi, gaýalar hem jaýryldy. Matta 25:51.
Haçda şenbe güni baradaky kanunyň wagtynda bolşy ýaly, şeýtany bir patyşalyk agdaryldy.
Mesih gelen işini tamamlaýança Öz janyny tabşyrmady we soňky demi bilen şeýle diýdi: «Tamam boldy». Ýahýa 19:30. Söweş ýeňildi. Onuň sag eli we Onuň mukaddes goly Oňa ýeňşi gazandyrdy. Ýeňiji hökmünde Ol Öz baýdagyny baky belentliklerde dikdi. Perişdeleriň arasynda şatlyk ýokmydy? Bütin asman Halasgäriň ýeňşine guwanýardy. Şeýtan ýeňildi we öz patyşalygynyň ýitirilenini bildi». The Desire of Ages, 758.
Haçyň ýer titremesi Alfa we Omege bolan «hakykatyň» beýanydyr. «Hakykat» başlangyçdyr, ortadyr we ahyrdyr; ol ýewreý elipbiýiniň birinji, on üçünji we soňky harpynyň birleşdirilmegi arkaly emele getirilen ýewreý sözüdir. Mesih ölende ýer titreme boldy, soň bolsa Onuň direlişinde ýene bir ýer titreme boldy. Haçda ilkinji ýer titreme boldy, soň mazar, soňra bolsa Onuň direlişindäki ýer titreme boldy. Her iki ýer titremede-de mazarlar açyldy.
“Isa haça çüýlenip asylyp durka: «Tamam boldy» diýip gygyryp aýdanda, gaýalar ýaryldy, ýer titredi, mazarlaryň käbiri açyldy. Ol ölümden we mazardan ýeňiji bolup direlende, ýer sarsyp durka we mukaddes ýeriň daş-töwereginde asmanyň şöhraty nur saçyp durka, Onuň çagyryşyna boýun bolan dogruçyl ölüleriň köpüsi Onuň direlendigine şaýat hökmünde daşary çykdy. Şol sylaga mynasyp görlen, direldilen mukaddesler şöhratlandyrylan halda çykdylar. Olar ýaradylşdan başlap, hatda Mesihe çenli bolan her döwürden saýlanan we mukaddes adamlardy. Şeýlelikde, ýehudy ýolbaşçylary Mesihe degişli direliş hakykatyny gizlemäge çalyşýan mahaly, Hudaý Isanyň direlendigine şaýatlyk etmek we Onuň şöhratyny yglan etmek üçin olaryň mazarlaryndan bir topary çykarmagy saýlady.” Early Writings, 184.
Ilkinji ýer titremede mazarlar açyldy, iň soňky ýer titremede bolsa Mesihiň mazary açyldy. Ylham kitaby on birinji bapda iki şaýat ýer titremesi bilen şol bir sagatda öz mazarlaryndan çykýar. Ýer titremesi Ýekşenbe kanunydyr, ol haç arkaly nusgalanandyr. Şonuň üçin Ýekşenbe kanunynyň sagadynda iki direliş bolmalydyr. Birinjisi aýalyň zähmet çekmeginden öň bolup geçýän ýüz kyrk dört müňüň dogluşyny aňladýar, ikinjisi bolsa onuň zähmetiniň dowamynda bolup geçýär. Ylham kitaby on ikinji bapdaky aýal ilki demir hasa bilen milletleriň üstünden höküm sürmeli erkek çagany hiç hili agyry çekmezden dogurýar. Soňra Ýekşenbe kanunynda onuň dogum agyrylary başlanýar we ol ikinji çagany dünýä inderýär. Ilki ol Ylýasy dogurýar, soňunda bolsa Musany dogurýar. Ýekşenbe kanuny Ylham kitaby ýedinji bapdaky ekizleriň direliş sagadydyr.
Ýedinji möhür Ýekşenbe kanuny wagtynda doly açylanda, asmanda ýarym sagatlap dymyşlyk bolýar.
“Ýöne Hudaý Öz Oglunyň çekýän jebir-jepalaryna şärik boldy. Perişdeler Halasgäriň hasratyny synladylar. Olar öz Rebleriniň şeýtanyň güýçleriniň leşgerleri bilen gabalyp alnandygyny, Onuň tebigatynyň tisgindiriji, syrly bir gorky bilen agyr basylandygyny gördüler. Asmanda dymyşlyk höküm sürýärdi. Hiç bir arfaňa el degirilmedi. Eger-de ölümliler perişdeler goşunynyň haýran galşyny görüp bilen bolsadylar, olar sessiz gynanç içinde Atanyň Öz söýgüli Oglundan ýagtylygyň, söýginiň we şöhratyň nurlaryny aýryp durşuna syn edýärdiler; onda olar günäniň Onuň nazarynda nähili ýigrençlidigine has gowy düşünerdiler.” The Desire of Ages, 693.
Ýer titremesiniň sagadynyň ilkinji ýarym sagady, iki şaýadyň ilkinji dogluşyny ýa-da direlişini aňladýar. Şol ýarym sagatda iki şaýat möhürlenýär. Olar Ýekşenbe kanunyndan öňünden möhürlenmeli, çünki galan ýarym sagadyň dowamynda beýleki çagany gabyrdan çagyrýan baýdak şolar bolýar. Ikinji çaga diňe Ýekşenbe kanunynyň krizisiniň jebir-jepalary döwründe Hudaýyň möhüri bolan erkekleri we aýallary görmek arkaly ýaşaýşa getirilebilýär.
Mukaddes Ruhuň işi dünýäni günä, dogrulyk we höküm barada ynandyrmakdyr. Dünýä diňe hakykata ynanýanlaryň hakykat arkaly mukaddeslenendigini, beýik we mukaddes ýörelgelere görä hereket edýändigini, Hudaýyň buýruklaryny ýerine ýetirýänler bilen olary aýak astyna alýanlaryň arasyndaky tapawut çyzygyny beýik, belent manyda görkezýändigini görmek arkaly duýdurylyp bilner. Ruhuň mukaddesleýşi Hudaýyň möhürine eýe bolanlar bilen galp dynç gününi tutýanlaryň arasyndaky tapawudy aýdyň görkezýär. Synag gelende, haýwanyň nyşanynyň nämedigi aç-açan görkeziler. Ol ýekşenbe gününi tutmakdyr. Hakykaty eşidendiklerinden soň hem bu güni mukaddes hasap etmegini dowam etdirýänler, wagtlary we kanunlary üýtgetmegi niýet edinen günä adamsynyň goluny göterýärler. Bible Training School, December 1, 1903.
Aýalyň ilkinji doglanlary — Ylham kitabynda ilkinji miweler hökmünde tanalýan ýüz kyrk dört müňdür. Olar Ýekşenbe kanuny ugrundaky göreşiň krizisinde we çaknyşygynda beýleki süriniň tanamalysy bolan alamaty aňladýar. Şol alamat, ýüz kyrk dört müňüň ony berjaý etmegiň bikanun edilen döwründe goldaýan Sabatydyr. Uýam Waýt olaryň baýdagyny «Şazada Immanuweliň gana boýalan baýdagy» diýip atlandyrýar.
“Görnüşte men gaty elhenç çaknyşykda bolan iki goşuny gördüm. Bir goşuna dünýäniň nyşanlary göterilen baýdaklar baştutanlyk edýärdi; beýleki goşuna bolsa Şazada Immanuýeliň gana boýalan baýdagy ýolbaşçylyk edýärdi. Rebbiň goşunyndan hatar-hatar topar duşmana goşulýarka, bir baýdakdan soň beýlekisi tozana bulaşyp sürünip galýardy; duşmanyň hatarlaryndan taýpa-taýpa hem Hudaýyň buýruklaryny saklaýan halky bilen birleşýärdi. Asmanyň ortasynda uçup barýan bir perişde Immanuýeliň baýdagyny köp elleriň içine berdi, şol bir wagtda gudratly bir serkerde belent ses bilen şeýle diýip gygyrypdy: ‘Hatara geliň. Hudaýyň buýruklaryna we Mesihiň şaýatlygyna wepaly bolanlar indi öz orunlaryny tutsunlar. Olaryň arasyndan çykyň, aýratyn boluň, haramyň täsirine degmäň, Men hem sizi kabul ederin we size Ata bolaryn, siz-de Meniň ogullarym we gyzlarym bolarsyňyz. Isleg bildirenleriň hemmesi Rebbe kömege gelsin, gudratlylara garşy Rebbe kömege gelsin.’” Şaýatlyklar, 8-nji jilt, 41.
Gan bilen tegmilleşdirilen baýdak, Ýekşenbe kanuny krizisiniň döwründe Hudaýyň beýleki sürüsiniň görmeli zadydyr. Bu baýdak ýüz kyrk dört müň tarapyndan alnyp barylýan galýan nurdur. Ol baýdak reňki boýunça gyzyldyr, çünki ol gan bilen tegmilleşdirilen baýdakdyr. Bu baýdak Ýeriho söweşinde öňden görnüşe getirildi; şol ýerde Rahab içalylary kabul edip, olary gorady, soňra bolsa penjiresinden al-gyzyl ýüpi çykarmak bilen Ýeşuwanyň goşunyna tabynlygyny ykrar etdi. Rahab Ýekşenbe kanuny krizisinde al-gyzyl nyşany görüp kabul edýän we Ýeşuwanyň goşunyna boýun egmäge gelýän Hudaýyň ikinji doglan çagalaryny alamatlandyrýar. Rahab tarapyndan ulanylan al-gyzyl ýüpi, Ýeşuwanyň goşuny üçin Rahabyň öý-hojalygyny ýok etmezlik nyşanydy.
Rahab, ýekşenbe kanuny krizisi wagtynda heniz hem Babilde bolanlary aňladýar, Ýeşuwanyň goşuny bolsa ýüz kyrk dört müňüň ilkinji doglanlaryny aňladýar. Gyrmyzy ýüp Hudaýyň Sabatynyň nyşanydyr. Gyrmyzy ýüp içalylaryň Rahaba beren buýrugydy; ol Hudaýyň goragyny almak islese, şony berjaý etmelidi.
Ine, biz bu ýurda gelýänimizde, sen bizi aşak goýberen penjiräňde şu gyrmyzy ýüpi daňarsyň; ataňy, eneňi, doganlaryňy we ataňyň ähli öý halkyny öz ýanyňa, öýüňe ýygnarsyň. Ýeşuwa 2:8.
Wawilonda henizem galýanlaryň görmeli alamaty, Günüň dynç güni bolan, ýöne şol bir wagtyň özünde iki ekizleriň arasyndaky tapawudy-da görkezýän gyrmyzy ýüp bilen şekillendirilýär. Ilki doglan ekiz ýüz kyrk dört müňdir, çünki olar ellerinde Şazada Emmanueliň gana boýalan baýdagyny göterýärler.
Ol milletler üçin bir baýdak galdyrar, Ysraýylyň kowulanlaryny ýygnar, Ýahudanyň pytradylyp gidenlerini ýer ýüzüniň dört künjeginden jemlär. Efraýymyň göripligi hem ýok bolar, Ýahudanyň garşydaşlary hem ýok ediler; Efraýym Ýahuda göriplik etmez, Ýahuda hem Efraýymy bimaza etmez. Emma olar günbatara, piliştlileriň gerdenlerine tarap at salarlar; gündogardakylary bilelikde talaň ederler; Edom bilen Mowabyň üstüne el salarlar; Ammon ogullary hem olara boýun egerler. Işaýa 11:12–14.
Ilkinji doglan ekiz çaga ilkinji doglany bellän gyrmyzy nyşana, ýagny gyrmyzy ýüpe eýedir. Ilkinji doglan ekiz Zarahdyr, ikinji doglan bolsa Pharezdir.
Onuň dogurýan wagty gelip ýetende, ine, onuň göwresinde ekiz bardy. Ol doguryp durka, biriniň eli çykdy; mama onuň eline al sapak baglap: «Ilki çykan şu» diýdi. Emma ol elini yza çekende, ine, onuň dogany çykdy; şonda ol: «Sen nähili ýol ýaryp çykdyň? Bu ýaryş seniň üstüňe bolsun» diýdi. Şonuň üçin onuň adyna Perez dakdylar. Soňra elinde al sapak bolan dogany çykdy; onuň adyna bolsa Zerah dakdylar. Gelip çykyş 38:27–30.
Zarah “ýokarlan ýagtylygy” aňladýar, Faraz bolsa “böwsüp çykmagy” aňladýar. Ekiz Faraz, ekiz dogany Zarahyň elindäki gyrmyzy ýüpiň alamatynyň ýokarlan ýagtylygyny göreninde, ol “böwsüp çykýar”, ýa-da Wawilondan çykýar. Zarahyň gyrmyzy ýüpiň ýokarlan ýagtylygyny ykrar etmegi, soň doglan ekiziň ilkinji doglan ekize tabynlygyny görkezýär.
Olar gündogardan, günbatardan, demirgazykdan we günortadan gelerler-de, Hudaýyň Patyşalygynda safrada oturarlar. Ine, soňky bolanlar bar, olar birinji bolarlar; we birinji bolanlar bar, olar soňky bolarlar. Luka 13:29, 30.
Ýedi gümmürdiň gizlin taryhy üç sany ýol belgini kesgitleýär. Birinji we soňky ýol belgileri lapykeçliklerdir. Birinji lapykeçlik bilen Ýarygijeki Gykylygyň habarynyň arasyndaky döwür gijä galma wagtydyr. Ikinji ýol belgisi bolan Ýarygijeki Gykylykdan başlap, wagt döwri möhürleniş wagtydyr. Möhürleniş wagty bolan bu döwür soňky lapykeçlikde tamamlanýar.
Ýedi gürlemegiň gizlin taryhy üç sany ýolbelligi kesgitleýär. Birinji we soňky ýolbelgiler ýer titremesinde gabyrlaryň açylmagydyr. Birinji gabryň açylmagy bilen Ýarygije Gygyryş habarynyň arasyndaky döwür gijä galma wagtydyr. Ikinji ýolbelgi bolan Ýarygije Gygyryşyndan başlap, döwür möhürleniş wagtydyr. Möhürleniş wagty bolan bu döwür soňky gabryň açylmagy bilen tamamlanýar.
Ýedi gök gümmürdisiniň gizlin taryhynyň üç ädiminiň bu iki şaýady, Mesihiň ölümi we direlişi arkaly hem tassyklanýar. Mazaryň ilkinji açylyşy, Mesihiň suwly mazara çümdürilmegi bolan çokundyrylyşy bilen alamatlandyryldy; iň soňky mazar bolsa haçdy. Mesihiň çokundyrylyşy bilen haçyň arasynda Mesih Öz habaryny yglan etdi; bu Ýarygijeki Nidaň nusgasydy. Ol bu yglany bir müň iki ýüz altmyş günde ýerine ýetirdi. Haçdan soň, Öz şägirtleriniň şahsynda, Ýarygijeki Nida habary Stefanusyň ölümine çenli bir müň iki ýüz altmyş günläp gaýtalandy.
Ylhamyň on birinji babyndaky iki şaýat on iki ýüz altmyş günläp Ýarygijelik Nalasy habaryny bermäge ygtyýarlandyryldy. Soňra olar öldürildi we on iki ýüz altmyş günläp köçelerde ýatyryldy; ahyrynda bolsa, olar gaýtadan dirildildi we güýç-kuwwatlandyryldy.
Biz bu hakykatleri indiki makalada mundan beýläk hem derňemegi dowam etdireris.
“Eger janyň Hudaýa hakyky öwrülişi bolmasa; eger Hudaýyň ýaşaýyş demi jany ruhy ýaşaýşa janlandyrmasa; eger hakykaty ykrar edýänler asmandan doglan ýörelge arkaly herekete getirilmeýän bolsalar, onda olar baky ýaşaýan we dowam edýän çüýremez tohumdan doglan däldirler. Eger olar özleriniň ýeke-täk ygtybarlylygy hökmünde Mesihiň dogrulygyna bil baglamasalar; eger Onuň häsiýetini görelde almasa, Onuň ruhunda zähmet çekmeseler, olar ýalaňaçdyrlar, olaryň üstünde Onuň dogrulygynyň dony ýokdur. Ölüler köplenç diriler ýaly görkezilýär; çünki öz pikirlerine görä halas bolşy diýip atlandyrýan zadyny amal edýänleriň içinde, Hudaý Öz hoşniýetli islegine görä hem islemek, hem-de ýerine ýetirmek üçin işlemeýär.”
“Bu topar, Ezekieliň görnüşde gören gurak süňkler jülgesi bilen oňat şekillendirilýär.” Review and Herald, 1893-nji ýylyň 17-nji ýanwary.