Hakykat näme? — Ikinji number

1840-njy ýylyň 11-nji awgustyndan 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna çenli bolan taryhyň, synag döwrüniň tamamlanmagyna az wagt galýança möhürlenen ýedi gümmürdi bilen şekillendirilen taryhdyrdygy görkezildi. Bu makalada men ýedi gümmürdiniň nyşanly manysy barada kesgitlän zatlarymyzyň käbirini gaýtadan gözden geçirmäge başlajak. Biz bu hakykatlary beýan etmek üçin taryhy çyzyklaryň üstüne taryhy çyzyklary ulanýarys. 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyndan 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna çenli, şol senäni hem içine almak bilen, dört pygamberlik ýol belgisi bardyr: birinji perişdäniň habarynyň güýçlendirilmegi, ilkinji lapykeçlik, Ýarygije Nidası we Uly Lapykeçlik.

1840-njy ýylyň 11-nji awgusty ýanyp duran gyrymsy agaç ýanyndaky Musa arkaly öňünden nyşanlanypdy. 1844-nji ýylyň ýazyndaky ilkinji lapykeçlik Musanyň aýaly Zipporanyň ogullaryny gaýgyly we gorkuly ýagdaýda sünnet etmegi arkaly öňünden nyşanlanypdy. 12–17-nji awgust aralygynda Exeter çadyr ýygnagynda başlanan Gijäniň Ýarysyndaky Nida Musanyň Müsüre gelmegi we Müsüriň ilkinji doglanlarynyň ölümi hakdaky ilkinji duýduryşy arkaly öňünden nyşanlanypdy. 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryndaky Uly Lapykeçlik Gyzyl deňziň ýanyndaky ýewreýler arkaly öňünden nyşanlanypdy.

Dawut patyşanyň döwründe 1840-njy ýylyň 11-nji awgusty peliştlileriň Hudaýyň sandygyny yzyna gaýtarmagy bilen öňden nyşanlanan eken. 1844-nji ýylyň ýazyndaky ilkinji lapykeçlik Uzzanyň Hudaýyň sandygyna el ýetirmegi bilen öňden nyşanlanan eken. 12–17-nji awgust aralygynda Exeterdäki çadyr ýygnagynda başlanan Ýarygijeki Nida Dawudyň sandygy Iýerusalime getirmegi bilen öňden nyşanlanan eken. 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryndaky Uly Lapykeçlik bolsa, Dawudyň aýaly Mihalyň Dawudy sandyk bilen Iýerusalime girendigi üçin ýigrenmegi bilen öňden nyşanlanan eken.

1840-njy ýylyň 11-nji awgusty Mesihiň çokundyrylmagy bilen nusgalandyryldy. 1844-nji ýylyň ýazyndaky ilkinji lapykeçlik Lazaryň ölümi bilen bagly lapykeçlik arkaly nusgalandyryldy. 12–17-nji awgust aralygynda Exeter düşelge ýygnagynda başlanan Ýarygijeki Gykylyk Mesihiň Ýerusalime dabaraly giriş etmegi bilen nusgalandyryldy. 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryndaky Uly Lapykeçlik haç baradaky lapykeçlik bilen nusgalandyryldy.

Biz şu zada belläp geçdik: bu dört ýolbelgisi her bir reforma hereketiniň doly gurluşynyň diňe bölekleýin bir bölegini aňladýar. Biz bu dört ýolbelgisini 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda başlanan taryhyň şaýatlary hökmünde kesgitleýäris. Dört çyzygyň her biriniň pygamberlik häsiýetleriniň biri şudur: her çyzykdaky ýolbelgileriň hemmesi şol bir mowzuga eýedir.

Musa üçin şol dört ýol belgileriniň ählisi, Ybraýymyň pygamberliginiň ýerine ýetirilmegi boýunça Hudaýyň saýlanan halk bilen äht baglaşmak işine degişlidi. Dawut patyşanyň özgertme çyzygynda şol dört ýol belgisiniň ählisi Hudaýyň sandygy bilen baglanyşyklydy. Mesihiň çyzygynda şol dört ýol belgisiniň ählisi ölüm we direliş bilen baglanyşyklydy.

1840-njy ýylyň 11-nji awgusty bir günüň bir ýyla deňdigini görkezýän ýörelgäniň tassyklamasy boldy. 1844-nji ýylyň ýazyndaky ilkinji lapykeçlik bir günüň bir ýyla deňdigini görkezýän ýörelgäniň nädogry ulanylmagy sebäpli ýüze çykdy. Samuel Snounyň „Ýarygije gykylygy“ baradaky habary bir günüň bir ýyla deňdigini görkezýän ýörelgäniň nädogry ulanylyşynyň düzedilmegi hem-de kämilleşdirilmegi boldy. Düzedilen habar bir günüň bir ýyla deňdigini görkezýän ýörelgä esaslanýardy we 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda ýerine ýetdi. Dört ýolbelginiň hemmesi bir günüň bir ýyla deňdigini görkezýän ýörelgäni anyklaşdyrýar.

Aýal Waýt bize ýedi gürrüldiniň birinji we ikinji perişdäniň habarlary döwründe bolup geçen wakalary aňladýandygyny habar berýär; emma ol şeýle-de ýedi gürrüldiniň «öz tertibinde aýan ediljek geljekdäki wakalary» hem aňladýandygyny öwredýär. Ýedi gürrüldi 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda başlan we 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda tamamlanan dört pygamberlik wakasyny aňladýar, hem-de şol dört ýolbelgi biziň taryhymyzda hem şol bir tertipde gaýtalanar.

2001-nji ýylyň 11-nji sentýabry 1840-njy ýylyň 11-nji awgusty arkaly öňünden görnüşlendirildi, we şol iki senäniň hem yslam bilen baglanyşykly bolmagy Adventizmiň başlangyjyny onuň soňy bilen baglanyşdyrýar. 1840-njy ýylyň 11-nji awgusty-da, 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabry-da öz degişli taryhlarynyň esasy pygamberlik kadasynyň tassyklamasy boldy.

2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda Ylham kitaby on sekiziň perişdesi indi, 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda bolsa Ylham kitaby onyň perişdesi indi. “Future for America”-nyň ilkinji lapykeçligi 2020-nji ýylyň 18-nji iýulynda Yslam barada edilen başa barmadyk çaklamady. 1844-nji ýylyň tomsunda Exeterde “Ýarygije Nidasynyň” bolşy ýaly, möhüri açylan habar öň berlen, ýöne başa barmadyk çaklamanyň düzedilişidir. Millerçilere görä bu düzediş Rebbiň gaýdyp gelşiniň wagty hökmünde 1843-nji ýyly kesgitlän “bir gün — bir ýyl” ýörelgesiniň öňki başa barmadyk ulanylyşy bilen baglanyşyklydy. Häzirki wagtda bolsa Millerçileriň “Ýarygije Nidasynyň” habary bilen şekillendirilen bu düzediş, öňki iki ýolgörkeziji nyşan ýaly, Yslamy aňladýan bir ýolgörkeziji nyşan bolmalydyr. Samuel Snow-nyň işi bilen nusgalanan düzediş, öňki başa barmadyk çaklamany äsgermezlik etmek däl-de, eýsem öň başa barmadyk şol çaklamany has takyklaşdyrmakdy.

Şu günlerde Exeter lager ýygnagyndan çykan habaryň öňden şowsuzlyga uçran öňden aýdylşyň kämilleşdirilen görnüşi bolup çykyş edýän habar getiriler. Millerçi taryhyndaky Uly Göwnüçökgünlik, Ýekşenbe kanuny wagtynda bolup geçýän uly bir göwnüçökgünligi aňladýar, emma ol Yslam baradaky bir öňden aýdylşyň çäginde bolar. Samuel Snow-nyň habary takyk senäniň kesgitlenmegi bolupdy. Sene dogrydy, ýöne waka nädogrydy. Şu günlerde Snow-nyň habary arkaly şekillendirilen habar, 2020-nji ýylyň 18-nji iýulyndaky ilkinji göwnüçökgünlikde şowsuzlyga uçran habaryň kämilleşdirilen görnüşi bolan Yslam baradaky habar bolar.

Indi mundan beýläk hiç hili wagtlar ýa-da seneler degişli däldir, çünki 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryndan bäri wagt bellemek Hudaýyň pygamberlik habarynyň bir bölegi bolmaly däldir.

Taryhymyzdaky dördünji ýol belgisi ýekşenbe kanuny bolmalydyr, çünki ähli reforma çyzyklarynyň mukaddes taryhlary setir üstüne setir görnüşinde bir ýere jemlenende, şol taryhlaryň Pygamberlik Ruhy arkaly berlen ylhamly düşündirişi bilen utgaşyp, taryhymyzda gudratly perişde inenden soň dördünji ýol belgisiniň ýekşenbe kanunydygyny gutarnykly ýagdaýda tassyklaýar. Öz tertibi boýunça aýan ediljek “geljek wakalar” bolan ýedi gümmürdiň taryhyndaky dördünji ýol belgisi Yslam bilen baglanyşykly bolmalydyr, munuň sebäbi şol bir mowzugyň her bir reforma hereketinde hemişe şol bir dört ýol belgisinde bardygydyr.

Yslam ýekşenbe kanuny bilen bagly pygamberlik wakalarynyň bir bölegi bolar, munuň ikinji sebäbi hem bardyr. Ýehuda taýpasynyň Arslany bolan Isa bu dört wakanyň taryhyny aýratynlykda ele alyp, olary özbaşdak bir nyşan hökmünde kesgitledi. Ol nyşan ýedi gürrüldidir. Her bir özgerdiş hereketinde, Ýehuda taýpasynyň Arslanynyň ýedi gürrüldi diýip kesgitleýän şol dört ýolbelginiň hem öňünde, hem soňunda bar bolan başga ýolbelgiler hem bardyr. Özbaşdak bir nyşan hökmünde, bu dört ýolbelgini öz içine alýan nyşanly taryhyň ilkinji ýolbelgisi 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda Yslamyň Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna eden hüjümini aňladýardy. Alfa bilen Omega soňuny başlangyç bilen kesgitleýändigi sebäpli, Yslam ýekşenbe kanunynda hem bellenýär, çünki şol dört ýolbelginiň ilkinjisi 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabryndaky Yslamyň hüjümi bolupdy; şonuň üçin dördünji we iň soňky ýolbelgi hem Yslamyň Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna garşy edýän hüjümi bolmalydyr.

Ýekşenbe baradaky kanunyň Nýu-Ýork şäherine garşy Yslamyň ýene bir hüjümi bolmagy ähtimaldyr; bu bolsa başy bilen tanalýan ahyra laýyk jogap bolardy. Emma iň bolmanda, 2020-nji ýylyň 18-nji iýulyndaky öňünden aýdylanlykda beýan edilişi ýaly, bu Yslam tarapyndan ediljek bir hüjüm bolar.

Şeýle-de biz Alfa bilen Omeganyň şol dört taryhyň içinde bir taryhy gizländigini görkezipdik. Aslynda, şol gizlin içki taryh häzirki wagtda “Ylham kitabynyň pygamberliginiň sözlerini möhürleme” diýen buýruk bilen baglanyşyklylykda ýüze çykarylýan esasy bir aýatdyr. Şol gizlin içki taryh, ýedi gök gürrüldisi arkaly şekillendirilen dört bellik nokadynyň içinde, lapykeçlik bilen başlanýan we lapykeçlik bilen tamamlanýan bir döwrüň bardygyny görýänimizde tanalýar. Milleritler taryhynda ikinji perişdäniň gelmeginden üçünjiniň gelmegine çenli aralyk, özi özbaşdak bir nyşany aňladýan aýratyn bir taryhdyr. Ol iýilmegi degişli bolan bir perişdäniň habary bilen başlanýar, şeýlelikde on gyz baradaky tymsaldaky gijikme döwrüni alamatlandyrýar. Soňra ol, hem iýilmegi degişli bolan Ýarygije Gykylygyny kesgitleýär we ondan soň iýilmegi degişli bolan üçünji habaryň gelmegine alyp barýar.

Ýedi gök gürrüldileriniň çyzygynyň içindäki gizlin içerki çyzyk pygamberlik taýdan diňe başynyň bir lapykeçligi aňladýandygy, bir perişdäniň gelişi we iýilmegi degişli habaryň bardygy, hem-de bularyň beýik lapykeçlikde gaýtalanyp görkezilýändigi bilen tassyklanman, eýsem «hakykat» tarapyndan hem tassyklanýar.

Köne Ähtde “hakykat” diýip terjime edilýän ýewreý sözi “‘ĕmeṯ” ajaýyp Dilçi tarapyndan ýewreý elipbiýiniň birinji harpy ulanylyp, onuň yzyna elipbiýiň on üçünji harpy getirilib, soňra bolsa elipbiýiň iň soňky harpy bilen tamamlanmak arkaly, “hakykat” diýip terjime edilýän sözi emele getirmek üçin döredildi. Biz bu harplaryň ilkinji agzalşyň düzgüniniň ýörelgesini, ýagny ahyryny başyndan kesgitleýän ýörelgäni aňladýandygyny görkezduk. Birinji harp “alpha” harpydyr. Ortaky harp ýewreý elipbiýiniň on üçünji harpydyr we gozgalaňy aňladýar. Iň soňky harp iň soňkydyr, ahyrdyr, omega. Biz bu üç harpyň birnäçe pygamberlik setirleri arkaly tassyklanyşy ýaly, baky Hoş Habaryň üç ädimini aňladýandygyny görkezduk.

Şol üç harpyň manysy üç perişdäniň habarlarynyň hersiniň manysyna gabat gelýär. Şol üç harpyň manysy Daniýel on ikinji bap, onunjy aýatda pähimdarlar we erbetler bilen baglanyşykly arassalanmak, ak edilmek we synagdan geçirilmek hökmünde beýan edilen tämizleniş işine gabat gelýär. “Hakykat” sözüni emele getirmek üçin bir ýere getirilen şol üç ýewreý harpy Alfa bilen Omeganň nyşanyny, şeýle hem olaryň birinji perişdäniň habarynda görkezýän üç ädimini özünde saklaýar; bu ebedi Hoş Habardyr. Şol harplar arkaly aňladylýan üç ädim, Ýahýa on altynjy bapda beýan edilişi ýaly, Mukaddes Ruhuň işini hem aňladýar.

Ilkinji lapykeçlik günä hökmünde şekillendirilýär; muny Musa, Uzza, Merýem bilen Marta hem-de Milleritler mysaly görkezýär, çünki Ýahýa 16 Mukaddes Ruhuň “günä” barada paş ediji işini beýan edişi ýaly, munuň sebäbi “olar ynanmaýarlar” bolandygy üçindir. Biz ýaňy ýatlap geçen nyşanlaryň her biri ilkinji lapykeçligi aňladýar, olaryň her biriniň taryhy hem şol lapykeçligiň özlerine öňünden aýan edilen bir zada ynanmazlyk günäsi sebäpli ýüze çykandygyny şaýatlyk edýär. Ilkinji ädim günäniň paş edilmegidir. Ilkinji ädim ýewreý elipbiýiniň ilkinji harpydyr.

Gizlin taryhyň ikinji ýoly adyllykdyr; hut şol ýerde, Ýarym Gije Nidasy habaryny göterýänleriň adyllygynda Hudaýyň güýjüniň aýan bolşy ýüze çykýar. Olar garaşmak döwrüniň ahyrynda Hudaýyň adyllygyny aýan edýärler, çünki Ýahýa 16-da Mesihiň Öz Atasynyň ýanyna gidendigi we olaryň Mesihi indi görmändikleri aýdylýar. Mesih adyllygyň aýan bolmagyndan öň gijä galyp garaşypdy. Milleritlerde, Mesih Öz elini çekip alanda, ýalňyşlyk tanaldy. Soňra düzedilen habaryň mazmuny ybadat edýänleriň iki synpyny emele getirdi. Bir synp adyllygy aýan etdi, çünki olarda ýag bardy, beýleki synp bolsa ýewreý elipbiýiniň on üçünji harpy bilen şekillendirilen gozgalaňy aýan etdi.

Üns beriň: Ýarygijäniň Nidasynyň habaryny kabul edenler Horebdäki gowakda Musanyň mysalynda öňünden görkezildi; ol ýerde Musa Hudaýdan Özüniň şöhratyny oňa görkezmegini ýalbaryp soraýardy. Bu iki topar Ýarygijäniň Nidasyndan öň, gijä galynýan döwürde, öz häsiýetlerini gutarnykly berkitdiler.

Ýary gygyrşyda bir topar zerur ýaga eýedi, beýlekisi bolsa eýe däldi. Ikinji ädim gijikme wagtynyň ahyrynda ýa dogrulygyň, ýa-da adalatsyzlygyň ýüze çykmagydyr, “sebäbi” gelin ýigidi Öz “Atasynyň” ýanyna gitdi, “siz bolsa meni indi görmersiňiz.” Ikinji ädim ýewreý elipbiýiniň on üçünji harpydyr. Gizlin taryhda üçünji ädim höküm, beýik lapykeçlik we elipbiýiň soňky harpydyr.

Ýedi gök gürrüldisiniň içindäki gizlin taryha “hakykat” sözi, başlangyçdaky lapykeçligiň soňky lapykeçligi kesgitleýşi, şeýle-de başlangyçda we ahyrda bir perişdäniň habar bilen gelşi şaýatlyk edýär. Gizlin taryh diňe iň ýokary ygtyýar tarapyndan berlen Mukaddes Kitaby öwrenmegiň düzgünlerini kabul edenler tarapyndan ykrar ediler. Başlangyçda Milleriň düzgünleri, ahyrda bolsa Peygamberlik açarlary.

Ýedi gök gürlemeleriniň taryhy bilen baglylykda, ýaňy beýan edişimiz ýaly, gaýtalanmaly we ýatda saklanmaly bir nygtama bar. Her bir reforma ugry boýunça ilkinji lapykeçlik öňden berkidilen hakykaty äsgermezlik etmekdir. Musa ogluny sünnet etmegi unutdy, emma bu hut Ybraýymyň pygamberliginiň görkezýän Ähtiniň nyşanydy. Uzza diňe ruhanylygyň sandaga degip bilýändigini unutdy. Merýem bilen Elizabet Lazaryň hekaýasynda Mesihiň direltmek güýji barada öňden bilendiklerine şaýatlyk edýärler. 1843-nji ýylyň çyzgysy taýýarlanylanda ýolbaşçylar (deň-duş basyşy) Ata Milleriň 1843-nji ýyl barada hemişe aýdyp gelen zatyny äsgermezlik etmegine daýandylar. Olar ondan, iki müň üç ýüz günüň ýerine ýetmeginiň öz çaklamalary hökmünde 1843-nji senä çenli mümkinçilik goýýan, ozaldan berkiden şaýatlygyny üýtgetmegini tutanýerlilik bilen talap etdiler. Milleriň şaýatlygy hereketdäki beýleki ýolbaşçylar tarapyndan ýetirilen deň-duş basyşynyň ony pygamberligiň ýerine ýetjek senesi baradaky onuň anyk bolmadyk kesgitlemesini taşlamaga hem-de onuň 1843-nji ýylda gönüden-göni ýerine ýetjekdigini açyk beýan etmäge alyp barandygyny görkezýär.

“Future for America” bilen, biz hiç wagt başga bir habaryň “wagta daňylmaly” däldigini bilýärdik. “Future for America” hereketiň bütin taryhynyň dowamynda bu hakykaty gaýta-gaýta öwredip geldi. Birinji lapykeçlik hemişe öňden berkarar edilen synag hakykatyny äsgermezlik etmäge esaslanýar. Bu hakykaty äsgermezlik etmek günäli bir äsgermezlikdi, ýöne ondan-da has ähmiýetlisi, ol 1844-nji ýylda tamamlanýandygy aýratyn görkezilen William Milleriň başky düzgünini günäli äsgermezlik etmekdi.

Guryerdeş Waýtyň aýdyşyna görä, gury ýerde we deňziň üstünde duran perişde “Isa Mesihiň Özünden pes bolmadyk bir Şahsyýetdi.” “Future for America” Isa Mesih tarapyndan berlen göni buýrugy äsgermezlik etdi! Şahsy taýdan aýdanymda, 2020-nji ýylyň 18-nji iýulyndan öň aragatnaşykda bolan adamlarymyň diňe sanlyja bölegi bilen gatnaşyk sakladym. Şol az sanly adamlardan diňe ikisi bilen, ol iki adamdan biriniň häzir Isada uka gidendigine garamazdan, 2020-nji ýylyň 18-nji iýulyndaky tejribe babatda Hudaýyň Sözünden gelýän zady öwrenip, synagdan geçirdim. Emma, Milleritleriň taryhyna esaslanyp, ýagny biziň ahyrymyz bolan zadyň başlangyjyna esaslanyp, men şonda şol hereketiň içinde bolan we henizem pygamberligiň “wagta asylan” ulanylyşlaryny öňe sürýän adamlaryň bardygyna berk ynanýaryn. Günüň astynda täze zat ýok.

Şeýle pygamberlik joşguny bilen dowam etmek üçin wagt örän gysgadyr, emma her bir adam öz akylynda doly ynandyran bolsun. Şeýle-de, wagt bilen henizem oýnaýan tarapda orun tutýan erkekleriň her biri, Future for America-nyň ret edýän şol ulanylyşlarynyň ählisini ret etsin, çünki olar şeýtany aldawlardan başga zat däldir.

Ýedi gümmürdi emele getirýän dört ýolgörkezijiniň içindäki gizlin pygamberlik çyzygy häzir Ýahuda taýpasynyň Arslany tarapyndan möhürden açylýar. Bu makala diňe biz “hakykat” diýip terjime edilýän “‘ĕmeṯ” diýen ýewreý sözi barada beýan edenlerimiziň gaýtadan gözden geçirilmesi boldy. Ol biziň öň paýlaşan zatlarymyzyň hemmesini öz içine almady, emma bu gözden geçirişiň maksady Ýuhanna 16:8-iň, ýedi gümmürdiň içindäki gizlin içki pygamberlik çyzygy üçin teklip edýän pygamberlik nusgamyz bilen düýbünden ylalaşýandygyny görkezmekdir.

Indiki makalada ele alynjak netijä ýetmezden öň, indiki makalada garajak birneme goşmaça syn henizem zerurdyr.