We have begun our consideration of Daniel’s last vision by identifying Daniel as a symbol of God’s last day covenant people, and we have used the first verse in conjunction with the last chapter to begin to identify the prophetic characteristics of those last day people represented by Belteshazzar. God’s last day covenant people represent the Millerites of the movement of the first angel, and the one hundred and forty-four thousand of the movement of the third angel. The Millerites fulfilled the parable of the ten virgins, and that parable is repeated to the very letter in the last days.
Sinimulan na natin ang ating pagsasaalang-alang sa huling pangitain ni Daniel sa pamamagitan ng pagkilala kay Daniel bilang isang sagisag ng bayan ng tipan ng Diyos sa mga huling araw, at ginamit natin ang unang talata kasabay ng huling kabanata upang simulang matukoy ang mga propetikong katangian ng bayang iyon sa mga huling araw na kinakatawan ni Belteshazzar. Ang bayan ng tipan ng Diyos sa mga huling araw ay kumakatawan sa mga Millerita ng kilusan ng unang anghel, at sa isandaan at apatnapu’t apat na libo ng kilusan ng ikatlong anghel. Tinupad ng mga Millerita ang talinghaga ng sampung dalaga, at ang talinghagang iyon ay inuulit hanggang sa mismong titik sa mga huling araw.
“I am often referred to the parable of the ten virgins, five of whom were wise, and five foolish. This parable has been and will be fulfilled to the very letter, for it has a special application to this time, and, like the third angel’s message, has been fulfilled and will continue to be present truth till the close of time.” Review and Herald, August 19, 1890.
“Madalas na itinuturo sa akin ang talinghaga ng sampung dalaga, na lima sa kanila ay matatalino, at lima ay mga mangmang. Ang talinghagang ito ay natupad na at matutupad pa sa bawat titik, sapagkat mayroon itong natatanging paglalapat sa panahong ito; at, gaya ng mensahe ng ikatlong anghel, ay natupad na at patuloy na magiging kasalukuyang katotohanan hanggang sa katapusan ng panahon.” Review and Herald, Agosto 19, 1890.
The experience of both movements of the last days, is the experience of Adventism.
Ang karanasan ng dalawang kilusan ng mga huling araw ay ang karanasan ng Adventismo.
“The parable of the ten virgins of Matthew 25 also illustrates the experience of the Adventist people.” The Great Controversy, 393.
Ang talinghaga ng sampung dalaga sa Mateo 25 ay naglalarawan din ng karanasan ng sambayanang Adventista. The Great Controversy, 393.
The Millerites represented the movement of the first angel, and their experience was also represented by the church of Philadelphia. In 1856, the Philadelphian Millerite movement transitioned to the Laodicean movement, and in the rebellion of 1863, it further transitioned into the Laodicean Seventh-day Adventist church.
Ang mga Milerita ay kumatawan sa kilusan ng unang anghel, at ang kanilang karanasan ay sinagisag din ng Iglesia sa Filadelfia. Noong 1856, ang kilusang Milerita ng Filadelfia ay nagbago tungo sa kilusang Laodikense, at sa paghihimagsik noong 1863, lalo pa itong nagbago at naging Laodikenseng Iglesia Adventista ng Ikapitong Araw.
The one hundred and forty-four thousand represent the movement of the third angel, and their experience was also represented by the church of Philadelphia. In 1989, the book of Daniel was unsealed to the Laodicean Seventh-day Adventist church, and on September 11, 2001, the Laodicean Adventist movement began, and in July of 2023, the transition back to the Philadelphian movement arrived.
Ang isandaang apatnapu’t apat na libo ay kumakatawan sa kilusan ng ikatlong anghel, at ang kanilang karanasan ay kinatawan din ng iglesia sa Filadelfia. Noong 1989, ang aklat ni Daniel ay naalisan ng selyo para sa Laodiceang Iglesia Adventista ng Ikapitong Araw, at noong Setyembre 11, 2001, nagsimula ang Laodiceang kilusang Adbentista, at noong Hulyo ng 2023, dumating ang paglipat pabalik sa kilusang Filadelfia.
Belteshazzar, or Daniel represents the Philadelphian movement of the last days, that repeats the Philadelphian movement of the Millerites “to the very letter.” The first verse of the last vision represents those last day people, and the last testimony of the last vision must agree with the first testimony of the last vision. The purification process of Daniel chapter twelve identifies the increase of knowledge, and the two classes that are thereby produced. Belteshazzar is the ultimate representation of the wise of the last days. In Daniel chapter twelve there are at least five prophetic truths that were anchors for the Millerite movement, which must be repeated in the movement of the third angel.
Si Belteshazzar, o si Daniel, ay kumakatawan sa kilusang Filadelfia ng mga huling araw, na inuulit ang kilusang Filadelfia ng mga Millerita hanggang sa bawat titik. Ang unang talata ng huling pangitain ay kumakatawan sa mga taong iyon sa mga huling araw, at ang huling patotoo ng huling pangitain ay dapat sumang-ayon sa unang patotoo nito. Ang proseso ng pagdadalisay sa ikalabindalawang kabanata ng Daniel ay tumutukoy sa paglaganap ng kaalaman, at sa dalawang uring bunga nito. Si Belteshazzar ang sukdulang representasyon ng mga marurunong sa mga huling araw. Sa ikalabindalawang kabanata ng Daniel ay may hindi bababa sa limang propetikong katotohanan na naging mga angkla para sa kilusang Millerita, na kinakailangang maulit sa kilusan ng ikatlong anghel.
The first is the purification process that produces two classes of worshippers, and therefore fulfills the parable of the ten virgins in both the beginning and ending movements.
Ang una ay ang proseso ng pagdadalisay na nagbubunga ng dalawang uri ng mga mananamba, at sa gayon ay tinutupad ang talinhaga ng sampung dalaga sa kapwa panimulang at pangwakas na yugto.
But thou, O Daniel, shut up the words, and seal the book, even to the time of the end: many shall run to and fro, and knowledge shall be increased. . .. And he said, Go thy way, Daniel: for the words are closed up and sealed till the time of the end. Many shall be purified, and made white, and tried; but the wicked shall do wickedly: and none of the wicked shall understand; but the wise shall understand. Daniel 12:4, 9, 10.
Ngunit ikaw, O Daniel, sarhan mo ang mga salita, at tatakan mo ang aklat, hanggang sa panahon ng kawakasan: marami ang magdudumali paroo’t parito, at ang kaalaman ay madaragdagan. … At sinabi niya, Humayo ka, Daniel: sapagkat ang mga salita ay nasarhan at natatakan hanggang sa panahon ng kawakasan. Marami ang dadalisayin, papuputiin, at susubukin; ngunit ang masasama ay gagawa ng kasamaan: at walang sinuman sa masasama ang makauunawa; ngunit ang mga pantas ay makauunawa. Daniel 12:4, 9, 10.
The distinction between the wise and the wicked (foolish), is based upon their understanding (mentally dividing) the increase of knowledge that is opened up at the time of the end, either in 1798 for the Millerites, or 1989 for the one hundred and forty-four thousand. God’s people are required to know that Adventism is the experience of the parable of the ten virgins, for without that understanding they will not seek to understand when the “time of the end” for the final generation arrived, or what was the message that was then unsealed. Without the understanding that the Adventist experience is a three-step testing process, based upon a progressive development of truth, which leads to a “life-or-death” outcome it is impossible to recognize the high calling of every Seventh-day Adventist. Belteshazzar represents a people who know they went through the purification process represented as being “purified, made white, and tried.” That very three-step purification process is specifically identified as the work of the Holy Spirit.
Ang pagkakaiba sa pagitan ng marurunong at ng masasama (mangmang) ay nakabatay sa kanilang pagkaunawa (ang wastong pag-uuri sa isip) sa paglago ng kaalaman na ibinubukas sa panahon ng wakas, maging noong 1798 para sa mga Millerita, o noong 1989 para sa isandaan at apatnapu’t apat na libo. Kinakailangan na malaman ng bayan ng Diyos na ang Adbentismo ay ang karanasan ng talinghaga ng sampung dalaga, sapagkat kung wala ang pagkaunawang iyon, hindi nila hahanaping maunawaan kung kailan dumating ang “time of the end” para sa huling salinlahi, ni kung ano ang mensaheng noon ay inalisan ng tatak. Kung wala ang pagkaunawa na ang karanasang Adbentista ay isang tatlong-hakbang na proseso ng pagsubok, na nakabatay sa progresibong pag-unlad ng katotohanan, na humahantong sa isang “buhay-o-kamatayan” na kahihinatnan, imposibleng makilala ang mataas na pagkatawag ng bawat Adbentista ng Ikapitong Araw. Si Beltesasar ay kumakatawan sa isang bayan na nakaaalam na sila ay dumaan sa proseso ng paglilinis na inilalarawan bilang “nilinis, pinaputi, at sinubok.” Ang mismong tatlong-hakbang na prosesong paglilinis na iyon ay tuwirang kinikilala bilang gawain ng Espiritu Santo.
Nevertheless I tell you the truth; It is expedient for you that I go away: for if I go not away, the Comforter will not come unto you; but if I depart, I will send him unto you. And when he is come, he will reprove the world of sin, and of righteousness, and of judgment: Of sin, because they believe not on me; Of righteousness, because I go to my Father, and ye see me no more; Of judgment, because the prince of this world is judged. I have yet many things to say unto you, but ye cannot bear them now. Howbeit when he, the Spirit of truth, is come, he will guide you into all truth: for he shall not speak of himself; but whatsoever he shall hear, that shall he speak: and he will show you things to come. John 16:7–13.
Gayunman, sinasabi ko sa inyo ang katotohanan: makabubuti sa inyo na ako’y umalis; sapagkat kung hindi ako aalis, ang Mang-aaliw ay hindi paririto sa inyo; ngunit kung ako’y umalis, susuguin ko siya sa inyo. At pagdating niya, kanyang susumbatan ang sanlibutan tungkol sa kasalanan, at sa katuwiran, at sa kahatulan: Tungkol sa kasalanan, sapagkat hindi sila sumasampalataya sa akin; Tungkol sa katuwiran, sapagkat ako’y paroroon sa aking Ama, at hindi na ninyo ako makikita; Tungkol sa kahatulan, sapagkat ang pinuno ng sanlibutang ito ay nahatulan na. Marami pa akong mga bagay na sasabihin sa inyo, subalit ngayon ay hindi pa ninyo kayang tanggapin ang mga iyon. Gayunman, kapag siya, ang Espiritu ng katotohanan, ay dumating, papatnubayan niya kayo sa buong katotohanan; sapagkat hindi siya magsasalita mula sa kanyang sarili, kundi anumang marinig niya, iyon ang kanyang sasalitain; at ipahahayag niya sa inyo ang mga bagay na darating. Juan 16:7-13.
The work of the Holy Spirit in guiding the wise virgins into “all truth,” requires that He reproves, which means to admonish or convict, the world of sin, righteousness and judgment, which is the very same three steps that produces either a wise or foolish virgin in Daniel chapter twelve. The message that Jesus identified as the work of the Holy Spirit is the “oil,” that reveals the distinction between the wise and the wicked in Daniel twelve. God’s last day people must understand the increase of knowledge for their generation, and that knowledge includes their recognition that they are either foolish or wise virgins in the parable of Matthew chapter twenty-five.
Ang gawain ng Espiritu Santo sa paggabay sa mga matatalinong dalaga tungo sa “lahat ng katotohanan” ay nangangailangan na Siya’y sumaway—na ang ibig sabihin ay pagsaway o pagpapatunay na may sala—sa sanlibutan tungkol sa kasalanan, sa katuwiran, at sa paghatol; at siyang mismong tatlong hakbang na ito ang nagbubunga ng pagiging alinman sa isang matalinong dalaga o sa isang mangmang na dalaga sa Daniel kabanata labindalawa. Ang mensaheng itinukoy ni Jesus bilang gawain ng Espiritu Santo ang siyang “langis” na nagbubunyag ng pagkakaiba sa pagitan ng mga marurunong at ng mga masasama sa Daniel kabanata labindalawa. Dapat maunawaan ng bayan ng Diyos sa mga huling araw ang pagdaragdag ng kaalaman para sa kanilang salinlahi, at kasama sa kaalamang iyon ang kanilang pagkilala na sila’y alinman sa mga mangmang o sa mga matatalinong dalaga sa talinghaga ng Mateo kabanata dalawampu’t lima.
“John was shown these things in holy vision. He saw the company represented by the five wise virgins, with their lamps trimmed and burning, and he exclaimed in rapture, ‘Here is the patience of the saints; here are they that keep the commandments of God and the faith of Jesus. And I heard a voice from heaven saying unto me, Write, Blessed are the dead which die in the Lord from henceforth: Yea, saith the Spirit, that they may rest from their labors; and their works do follow them.’
Ipinakita kay Juan ang mga bagay na ito sa isang banal na pangitain. Nakita niya ang lipon na kinakatawan ng limang dalagang matalino, na ang mga ilawan nila’y maayos ang mitsa at nagniningas, at siya’y sumigaw sa masidhing kagalakan, “Narito ang pagtitiis ng mga banal; narito ang mga nagsisitupad ng mga utos ng Diyos at ang pananampalataya ni Jesus. At narinig ko ang isang tinig mula sa langit na nagsasabi sa akin, Isulat mo: Mapapalad ang mga patay na namamatay sa Panginoon mula ngayon: oo, sabi ng Espiritu, upang sila’y makapagpahinga mula sa kanilang mga gawa; at ang kanilang mga gawa ay sumusunod sa kanila.”
“Many who heard the first and second angels’ messages thought they would live to see Christ coming in the clouds of heaven. Had all who claimed to believe the truth acted their part as wise virgins, the message would ere this have been proclaimed to every nation, kindred, tongue, and people. But five were wise and five were foolish. The truth should have been proclaimed by the ten virgins, but only five had made the provision essential to join that company who walked in the light that had come to them. The third angel’s message was needed. This proclamation was to be made. Many who went forth to meet the Bridegroom under the messages of the first and second angels, refused the third angel’s message, the last testing message to be given to the world.
Marami sa mga nakarinig ng mga mensahe ng unang at ikalawang anghel ay inakalang mabubuhay sila upang masaksihan ang pagparito ni Cristo sa mga alapaap ng langit. Kung ang lahat ng umaangkin na naniniwala sa katotohanan ay gumanap sana sa kanilang bahagi bilang mga matatalinong dalaga, ang mensahe sana ay naipahayag na noon pa man sa bawat bansa, angkan, wika, at bayan. Ngunit lima ang matatalino at lima ang mangmang. Ang katotohanan ay sana’y naipahayag ng sampung dalaga, ngunit lima lamang ang gumawa ng kailangang paglalaan upang makisama sa pangkat na lumalakad sa liwanag na dumating sa kanila. Kinakailangan ang mensahe ng ikatlong anghel. Ito’y dapat ipahayag. Marami sa mga lumabas upang salubungin ang Kasintahang Lalaki sa ilalim ng mga mensahe ng unang at ikalawang anghel ay tumanggi sa mensahe ng ikatlong anghel, ang huling mensaheng pagsubok na ibibigay sa sanlibutan.
“A similar work will be accomplished when that other angel, represented in Revelation 18, gives his message. The first, second, and third angels’ messages will need to be repeated. The call will be given to the church, ‘Come out of her, My people, that ye be not partakers of her sins.’ ‘Babylon, the great, is fallen, is fallen, and is become the habitation of devils, and the hold of every foul spirit, and a cage of every unclean and hateful bird. For all nations have drunk of the wine of the wrath of her fornication, and the kings of the earth have committed fornication with her, and the merchants of the earth are waxed rich through the abundance of her delicacies…. Come out of her, My people, that ye be not partakers of her sins, and that ye receive not of her plagues: for her sins have reached unto heaven, and God hath remembered her iniquities’ [Revelation 18:2–5].
Isang katulad na gawain ay maisasakatuparan kapag yaong isa pang anghel, na inilalarawan sa Apocalipsis 18, ay magbibigay ng kaniyang mensahe. Ang mga mensahe ng unang, ikalawa, at ikatlong anghel ay kailangang ulitin. Ibibigay sa iglesia ang panawagan, 'Lumabas kayo mula sa kaniya, bayan Ko, upang huwag kayong makabahagi sa kaniyang mga kasalanan.' 'Babilonia, ang dakila, ay bumagsak, bumagsak, at naging tahanan ng mga demonyo, at kanlungan ng bawat maruming espiritu, at kulungan ng bawat marumi at kinapopootang ibon. Sapagkat ang lahat ng mga bansa ay uminom ng alak ng poot ng kaniyang pakikiapid, at ang mga hari sa lupa ay nakiapid sa kaniya, at ang mga mangangalakal sa lupa ay nagpayaman sa pamamagitan ng kasaganaan ng kaniyang karangyaan.... Lumabas kayo mula sa kaniya, bayan Ko, upang huwag kayong makabahagi sa kaniyang mga kasalanan, at upang huwag kayong tumanggap ng kaniyang mga salot: sapagkat ang kaniyang mga kasalanan ay umabot hanggang sa langit, at naalaala ng Diyos ang kaniyang mga kasamaan' [Apocalipsis 18:2-5].
“Take each verse of this chapter, and read it carefully, especially the last two: ‘And the light of a candle shall shine no more at all in thee; and the voice of the bridegroom and of the bride shall be heard no more at all in thee: for thy merchants were the great men of the earth; for by thy sorceries were all nations deceived. And in her was found the blood of prophets, and of saints, and of all that were slain upon the earth.’
Kunin ang bawat talata ng kabanatang ito at basahin nang masusi, lalo na ang huling dalawa: ‘At ang ilaw ng kandila ay hindi na kailanman magliliwanag pa sa iyo; at ang tinig ng kasintahang lalaki at ng kasintahang babae ay hindi na kailanman maririnig pa sa iyo: sapagkat ang iyong mga mangangalakal ay ang mga dakilang tao sa lupa; sapagkat sa pamamagitan ng iyong panggagaway ay nadaya ang lahat ng mga bansa. At sa kaniya ay nasumpungan ang dugo ng mga propeta, at ng mga banal, at ng lahat ng mga pinatay sa ibabaw ng lupa.’
“The parable of the ten virgins was given by Christ Himself, and every specification should be carefully studied. A time will come when the door will be shut. We are represented either by the wise or the foolish virgins. We cannot now distinguish, nor have we authority to say, who are wise and who foolish. There are those who hold the truth in unrighteousness, and these appear outwardly like the wise.” Manuscript Releases, volume 16, 270.
"Ang talinghaga ng sampung dalaga ay ibinigay mismo ni Cristo, at bawat detalye ay dapat pag-aralan nang maingat. Darating ang panahon na ang pinto ay isasara. Tayo ay kinakatawan alinman ng mga matatalinong dalaga o ng mga mangmang na dalaga. Hindi natin ngayon matukoy, ni wala tayong awtoridad na magsabi, kung sino ang matatalino at kung sino ang mangmang. May mga nagtatangan ng katotohanan sa di-katuwiran, at ang mga ito ay sa panlabas ay waring tulad ng matatalino." Manuscript Releases, tomo 16, 270.
As Adventists who are to call men and women out of Babylon at the soon-coming Sunday law, we “are represented either by the wise or the foolish virgins.” The company that John saw “represented by the five wise virgins, with their lamps trimmed and burning,” who John further identified as those who possess “the patience of the saints,” and who “keep the commandments of God and the faith of Jesus” are the one hundred and forty-four thousand who are required to keep God’s commandments, exercise the faith of Jesus, and know they are the virgins in the parable of Matthew twenty-five. Not only do they need to understand that they are either wise or foolish virgins, but they must repeat the experience represented by Daniel as being “purified, made white and tried.”
Bilang mga Adventista na may tungkuling tawagin ang mga lalaki at babae na lumabas mula sa Babilonia sa pagsapit ng nalalapit na batas sa Linggo, tayo ay “kinakatawan alinman ng mga dalagang matatalino o ng mga dalagang mangmang.” Ang pangkat na nakita ni Juan, “na kinakatawan ng limang dalagang matatalino, na may mga ilawang ayos ang mitsa at nagniningas,” na higit pang itinukoy ni Juan bilang yaong nagtataglay ng “pagtiis ng mga banal,” at yaong “tumutupad sa mga utos ng Diyos at nagtataglay ng pananampalataya ni Jesus,” ay ang isang daan at apatnapu’t apat na libo na kinakailangang tumupad sa mga utos ng Diyos, isagawa ang pananampalataya ni Jesus, at maalaman nilang sila ang mga dalaga sa talinghaga sa Mateo dalawampu’t lima. Hindi lamang nila kailangang maunawaan na sila ay alinman sa mga dalagang matatalino o sa mga dalagang mangmang, kundi dapat nilang muling maranasan ang karanasang inilarawan ni Daniel bilang “dinadalisay, pinapaputi, at sinusubok.”
And they sung as it were a new song before the throne, and before the four beasts, and the elders: and no man could learn that song but the hundred and forty and four thousand, which were redeemed from the earth. These are they which were not defiled with women; for they are virgins. These are they which follow the Lamb whithersoever he goeth. These were redeemed from among men, being the firstfruits unto God and to the Lamb. And in their mouth was found no guile: for they are without fault before the throne of God. Revelation 14:3–5.
At sila’y umawit na wari’y isang bagong awit sa harap ng luklukan, at sa harap ng apat na hayop at ng matatanda; at walang sinumang makatututo ng awit na iyon kundi ang isang daan at apatnapu’t apat na libo, na tinubos mula sa lupa. Ang mga ito ang hindi nadungisan sa mga babae; sapagkat sila’y mga birhen. Ang mga ito ang sumusunod sa Cordero saan man siya pumaroon. Ang mga ito ay tinubos mula sa gitna ng mga tao, na mga unang bunga sa Diyos at sa Cordero. At sa kanilang bibig ay walang nasumpungang kasinungalingan; sapagkat sila’y walang dungis sa harap ng luklukan ng Diyos. Apocalipsis 14:3-5.
There are at least five truths represented in Daniel chapter twelve, which are truths associated with the Millerite movement of the first angel, that will be repeated and understood more fully by the movement of the one hundred and forty-four thousand. One of those truths is the three-step purification process associated with the parable of the ten virgins. The first truth William Miller understood in terms of prophetic time, was the “seven times,” of Leviticus twenty-six, and that truth is identified in Daniel twelve, and it is the first truth of Millerite history that is there mentioned.
May hindi bababa sa limang katotohanang kinakatawan sa Daniel kabanata labindalawa, mga katotohanang nauugnay sa kilusang Millerita ng unang anghel, na muling mauulit at mas lubos na mauunawaan ng kilusan ng isandaan at apatnapu't apat na libo. Isa sa mga katotohanang iyon ay ang tatlong-yugtong proseso ng paglilinis na kaugnay ng talinghaga ng sampung dalaga. Ang unang katotohanang naunawaan ni William Miller hinggil sa propetikong panahon ay ang “pitong panahon” ng Levitico dalawampu't anim, at ang katotohanang iyon ay tinutukoy sa Daniel kabanata labindalawa, at ito ang unang katotohanan ng kasaysayang Millerita na binanggit doon.
But thou, O Daniel, shut up the words, and seal the book, even to the time of the end: many shall run to and fro, and knowledge shall be increased. Then I Daniel looked, and, behold, there stood other two, the one on this side of the bank of the river, and the other on that side of the bank of the river. And one said to the man clothed in linen, which was upon the waters of the river, How long shall it be to the end of these wonders? And I heard the man clothed in linen, which was upon the waters of the river, when he held up his right hand and his left hand unto heaven, and sware by him that liveth for ever that it shall be for a time, times, and an half; and when he shall have accomplished to scatter the power of the holy people, all these things shall be finished. And I heard, but I understood not: then said I, O my Lord, what shall be the end of these things? And he said, Go thy way, Daniel: for the words are closed up and sealed till the time of the end. Many shall be purified, and made white, and tried; but the wicked shall do wickedly: and none of the wicked shall understand; but the wise shall understand. Daniel 12:4–10.
Ngunit ikaw, O Daniel, itago mo ang mga salita, at tatakan mo ang aklat, hanggang sa panahon ng wakas; marami ang magparoo't parito, at ang kaalaman ay madaragdagan. Nang magkagayo'y tumingin ako, si Daniel, at, narito, may nakatayong dalawa pa, ang isa sa panig nitong pampang ng ilog, at ang isa sa panig ng kabilang pampang ng ilog. At ang isa'y nagsabi sa lalaking nararamtan ng lino, na nasa ibabaw ng mga tubig ng ilog, Hanggang kailan ang wakas ng mga kababalaghang ito? At narinig ko ang lalaking nararamtan ng lino, na nasa ibabaw ng mga tubig ng ilog, nang itinaas niya ang kanyang kanang kamay at ang kanyang kaliwang kamay tungo sa langit, at sumumpa sa pamamagitan niya na nabubuhay magpakailanman, na ito'y sa isang panahon, mga panahon, at kalahati; at kapag kanyang natapos na pangalatin ang kapangyarihan ng banal na bayan, matatapos ang lahat ng bagay na ito. At ako'y nakarinig, ngunit hindi ko naunawaan; kaya't sinabi ko, O aking Panginoon, ano ang magiging wakas ng mga bagay na ito? At sinabi niya, Humayo ka, Daniel; sapagkat ang mga salita ay nakasara at natatakan hanggang sa panahon ng wakas. Marami ang dadalisayin, papuputiin, at susubukin; ngunit ang masama ay gagawa ng kasamaan; at wala ni isa sa masasama ang makakaunawa; ngunit ang marurunong ay makakaunawa. Daniel 12:4-10.
This passage begins with the book of Daniel being sealed up until the time of the end, and the passage concludes with the book of Daniel being sealed up to the time of the end. Between the first and last sealings of Daniel’s words, the sworn testimony of “Him, that liveth forever,” was “that it shall be for a time, times, and an half; and when he shall have accomplished to scatter the power of the holy people, all these things shall be finished.”
Nagsisimula ang bahaging ito sa aklat ni Daniel na nakatatak hanggang sa panahon ng wakas, at nagwawakas ito sa aklat ni Daniel na nakatatak hanggang sa panahon ng wakas. Sa pagitan ng una at huling pagtatatak sa mga salita ni Daniel, ang sinumpaang patotoo ng “Siya na nabubuhay magpakailanman” ay ito: “na ito’y magiging sa isang panahon, mga panahon, at kalahati; at kapag kanyang natapos na pangalatin ang kapangyarihan ng banal na bayan, matatapos ang lahat ng mga bagay na ito.”
The One who provided this sworn testimony was the One who was upon the waters, clothed in linen. Daniel saw an angel on one bank of the Hiddekel River and another angel on the other bank, and one of those angel’s asked a question, which the One upon the waters answered. The question was, “How long?” This is the same first two words of the question asked in verse thirteen of Daniel chapter eight.
Ang nagbigay ng sinumpaang patotoong ito ay yaong nasa ibabaw ng tubig, na nakadamit ng lino. Nakita ni Daniel ang isang anghel sa isang pampang ng Ilog Hiddekel at isa pang anghel sa kabilang pampang, at isa sa mga anghel na iyon ay nagtanong, na sinagot ng yaong nasa ibabaw ng tubig. Ang tanong ay, "Hanggang kailan?" Ito ang parehong unang dalawang salita ng tanong na itinanong sa talatang labintatlo ng ikawalong kabanata ng Daniel.
Then I heard one saint speaking, and another saint said unto that certain saint which spake, How long shall be the vision concerning the daily sacrifice, and the transgression of desolation, to give both the sanctuary and the host to be trodden under foot? And he said unto me, Unto two thousand and three hundred days; then shall the sanctuary be cleansed. Daniel 8:13, 14.
Nang magkagayo’y narinig ko ang isang banal na nagsasalita, at ang isa pang banal ay nagsabi sa banal na yaong nagsasalita, Hanggang kailan ang pangitain tungkol sa palaging handog, at sa pagsalangsang ng pagkatiwangwang, na kapuwa ang santuario at ang hukbo ay ibinibigay upang yurakan? At sinabi niya sa akin, Hanggang sa dalawang libo at tatlong daang araw; kung magkagayo’y malilinis ang santuario. Daniel 8:13, 14.
The same prophetic structure is found in both conversations, except that in chapter eight, Daniel is by the Ulai River, and not the Hiddekel River. In chapter eight an angel (saint) “said unto that certain saint which spake, how long.” The Hebrew word translated as “that certain saint,” is the Hebrew word “Palmoni,” meaning the Wonderful Numberer, or the Numberer of Secrets. In chapter eight Jesus (the Wonderful Numberer) was speaking, and another saint asked Jesus (that certain saint), “how long.”
Ang gayunding balangkas na propetiko ay matatagpuan sa parehong pag-uusap, maliban na sa kabanata walo si Daniel ay nasa tabi ng Ilog Ulai, at hindi sa Ilog Hiddekel. Sa kabanata walo, isang anghel (banal) “ay nagsabi sa yaong tiyak na banal na nagsalita, ‘Gaano katagal?’” Ang salitang Hebreo na isinalin bilang “yaong tiyak na banal” ay ang salitang Hebreo na “Palmoni,” na ang kahulugan ay ang Kahanga-hangang Tagapagbilang, o ang Tagapagbilang ng mga Lihim. Sa kabanata walo si Jesus (ang Kahanga-hangang Tagapagbilang) ang nagsasalita, at may isa pang banal na nagtanong kay Jesus (yaong tiyak na banal), “Gaano katagal?”
In chapter twelve, the One who is standing on the water is asked by an angel who was on one of the banks of the Hiddekel River, “how long.” These two passages must be considered together, line upon line. The first question of chapter eight is “how long is the vision concerning the trampling down of the sanctuary and host, that is accomplished first by paganism, and then by papalism?” The question of chapter twelve is, “how long shall it be to the end of these wonders.” The sworn answer is then given by Palmoni, the Wonderful Numberer who was clothed in linen and standing upon the waters, “it shall be for a time, times, and an half; and when he shall have accomplished to scatter the power of the holy people, all these things shall be finished.”
Sa kabanata labindalawa, ang Isa na nakatayo sa ibabaw ng tubig ay tinanong ng isang anghel na nasa isa sa mga pampang ng Ilog Hiddekel, "hanggang kailan." Ang dalawang talatang ito ay dapat isaalang-alang nang magkakasama, taludtod sa taludtod. Ang unang tanong ng kabanata walo ay, "Hanggang kailan ang pangitain hinggil sa pagyurak sa santuwaryo at sa hukbo, na natutupad muna sa pamamagitan ng paganismo, at pagkatapos sa pamamagitan ng papalismo?" Ang tanong ng kabanata labindalawa ay, "hanggang kailan bago dumating ang wakas ng mga kababalaghang ito." Pagkatapos, ang sinumpaang sagot ay ibinigay ni Palmoni, ang Kahanga-hangang Tagabilang na nakadamit ng lino at nakatayo sa ibabaw ng tubig, "magiging isang panahon, mga panahon, at kalahati; at kapag kanyang natapos na pangalatin ang kapangyarihan ng banal na bayan, matatapos ang lahat ng mga bagay na ito."
The questions of the Ulai and Hiddekel Rivers are “how long shall be the vision of the scattering of God’s people that is accomplished by paganism and then papalism as they trample down the sanctuary and host?” The answer is the trampling down ends in 1798, when the work of Palmoni in raising up the Millerite temple begins, and then ends forty-six years later in 1844 when the sanctuary was to be cleansed.
Ang mga tanong ng mga Ilog Ulai at Hiddekel ay: "Gaano katagal ang pangitain hinggil sa pagkakalat ng bayan ng Diyos na isinasakatuparan muna ng paganismo at saka ng Kapapahan, habang kanilang niyuyurakan ang santuwaryo at ang hukbo?" Ang sagot ay nagwakas ang pagyurak noong 1798, nang magsimula ang gawain ni Palmoni sa pagpapatayo ng templong Milerita, at ang gawaing iyon ay nagwakas makalipas ang apatnapu't anim na taon, noong 1844, nang nakatakdang linisin ang santuwaryo.
In chapter twelve Daniel heard the conversation, “but I understood not.” Daniel expressed a desire to understand, as represented by him asking Christ. “O my Lord, what shall be the end of these things?” His expression of desire to understand represented the desire of the wise virgins to understand, for the entire dialogue was placed between the two references of the book of Daniel being sealed to the time of the end. Daniel represented the desire placed upon William Miller to understand the truth which was unsealed in 1798, and the first truth he was led to recognize was the trampling down of the sanctuary and host, first by paganism and then papalism during the period when the power of the holy people was scattered in fulfillment of the “seven times,” of Leviticus twenty-six.
Sa kabanata labindalawa, narinig ni Daniel ang usapan, “ngunit hindi ko naunawaan.” Ipinahayag ni Daniel ang pagnanais na makaunawa, na inilarawan sa pamamagitan ng kaniyang pagtatanong kay Cristo, “O aking Panginoon, ano ang magiging wakas ng mga bagay na ito?” Ang kaniyang pagpapahayag ng pagnanais na makaunawa ay kumakatawan sa pagnanais ng mga dalagang matalino na makaunawa, sapagkat ang buong diyalogo ay inilagay sa pagitan ng dalawang pagbanggit na ang aklat ni Daniel ay nakatatak hanggang sa panahon ng wakas. Si Daniel ay kumakatawan sa pagnanais na ipinagkaloob kay William Miller na maunawaan ang katotohanang naalisan ng tatak noong 1798, at ang unang katotohanang itinuro sa kaniya na kilalanin ay ang pagyurak sa santuwaryo at sa hukbo, una ng paganismo at saka ng papalismo, sa panahon nang ikinalat ang kapangyarihan ng banal na bayan, bilang katuparan ng “pitong panahon” ng Levitico dalawampu’t anim.
Miller’s desire to know the truth is represented by Daniel’s desire, but Miller’s understanding was incomplete. Daniel represents Miller’s desire, and Belteshazzar represents those that have a complete understanding of the thing and the vision. There are at least five important truths that were part of the experience of the Millerites in chapter twelve of Daniel, that will find a parallel counterpart in the history of the one hundred and forty-four thousand. One is that they fulfilled and understood that they were fulfilling the parable of the ten virgins, with its three-step testing process, and the other is that they understand the foundation stone of the “seven times,” of Leviticus chapter twenty-six.
Ang pagnanais ni Miller na malaman ang katotohanan ay kinakatawan ng pagnanais ni Daniel, subalit hindi ganap ang pagkaunawa ni Miller. Si Daniel ay kumakatawan sa pagnanais ni Miller, at si Belteshazzar ay kumakatawan sa mga may ganap na pagkaunawa sa bagay at sa pangitain. May hindi bababa sa limang mahahalagang katotohanan na naging bahagi ng karanasan ng mga Millerita sa ikalabindalawang kabanata ng aklat ni Daniel, na magkakaroon ng kaparis sa kasaysayan ng isang daan at apatnapu't apat na libo. Ang una ay na tinupad nila at naunawaan nilang tinutupad nila ang talinghaga ng sampung dalaga, na may tatlong-hakbang na pamamaraan ng pagsubok; at ang ikalawa ay na nauunawaan nila ang batong-panulukan ng "pitong ulit," sa ikadalawampu't anim na kabanata ng aklat ng Levitico.
We will continue this study in our next article.
Ipagpapatuloy namin ang pag-aaral na ito sa aming susunod na artikulo.
“‘Then shall the kingdom of heaven be likened unto ten virgins, which took their lamps, and went forth to meet the bridegroom. And five of them were wise, and five were foolish. They that were foolish took their lamps, and took no oil with them; but the wise took oil in their vessels with their lamps. While the bridegroom tarried, they all slumbered and slept. And at midnight there was a cry made, Behold, the bridegroom cometh; go ye out to meet him. Then all those virgins arose, and trimmed their lamps. And the foolish said unto the wise, Give us of your oil; for our lamps are gone out. But the wise answered, saying, Not so; lest there be not enough for us and you: but go ye rather to them that sell, and buy for yourselves. And while they went to buy, the bridegroom came; and they that were ready went in with him to the marriage: and the door was shut. Afterward came also the other virgins, saying, Lord, Lord, open to us. But he answered and said, Verily I say unto you, I know you not. Watch therefore; for ye know neither the day nor the hour wherein the Son of man cometh.’
Kung magkagayo’y matutulad ang kaharian ng langit sa sampung dalaga na nagdala ng kanilang mga ilawan at lumabas upang salubungin ang lalaking ikakasal. At lima sa kanila ay matatalino, at lima ay mangmang. Ang mga mangmang ay nagdala ng kanilang mga ilawan ngunit hindi nagdala ng langis; ngunit ang mga matatalino ay nagdala ng langis sa kanilang mga sisidlan, kalakip ng kanilang mga ilawan. Samantalang nagluwat ang lalaking ikakasal, silang lahat ay nangantok at nangatulog. At nang hatinggabi ay may sumigaw, Narito, dumarating ang lalaking ikakasal; lumabas kayo upang salubungin siya. Noon nagsibangon ang lahat ng mga dalagang iyon at inayos ang kanilang mga ilawan. At sinabi ng mga mangmang sa mga matatalino, Bigyan ninyo kami ng inyong langis, sapagkat napawi na ang ningas ng aming mga ilawan. Ngunit sumagot ang mga matatalino, Hindi maaari; baka hindi magkasiya sa amin at sa inyo; sa halip, pumaroon kayo sa mga nagtitinda at bumili para sa inyong sarili. At samantalang sila’y pumaparoon upang bumili, dumating ang lalaking ikakasal; at ang mga handa ay pumasok na kasama niya sa kasalan, at isinara ang pinto. Pagkaraan ay dumating din ang iba pang mga dalaga, na nagsasabi, Panginoon, Panginoon, pagbuksan mo kami. Ngunit siya’y sumagot at nagsabi, Katotohanang sinasabi ko sa inyo, hindi ko kayo nakikilala. Kaya’t magbantay kayo, sapagkat hindi ninyo nalalaman ang araw ni ang oras ng pagdating ng Anak ng tao.
“We are now living in a most perilous time, and not one of us should be tardy in seeking a preparation for the coming of Christ. Let none follow the example of the foolish virgins, and think that it will be safe to wait until the crisis comes before gaining a preparation of character to stand in that time. It will be too late to seek for the righteousness of Christ when the guests are called in and examined. Now is the time to put on the righteousness of Christ,—the wedding garment that will fit you to enter into the marriage supper of the Lamb. In the parable, the foolish virgins are represented as begging for oil, and failing to receive it at their request. This is symbolic of those who have not prepared themselves by developing a character to stand in a time of crisis. It is as if they should go to their neighbors and say, Give me your character, or I shall be lost. Those that were wise could not impart their oil to the flickering lamps of the foolish virgins. Character is not transferable. It is not to be bought or sold; it is to be acquired. The Lord has given to every individual an opportunity to obtain a righteous character through the hours of probation; but he has not provided a way by which one human agent may impart to another the character which he has developed by going through hard experiences, by learning lessons from the great Teacher, so that he can manifest patience under trial, and exercise faith so that he can remove mountains of impossibility. It is impossible to impart the fragrance of love,—to give to another gentleness, tact, and perseverance. It is impossible for one human heart to pour into another the love of God and humanity.
Tayo ngayon ay nabubuhay sa isang lubhang mapanganib na panahon, at wala ni isa sa atin ang dapat magluwat sa pagsisikap na maghanda para sa pagparito ni Cristo. Huwag sanang sundin ninuman ang halimbawa ng mga dalagang hangal, at isipin na ligtas maghintay hanggang dumating ang krisis bago magkamit ng paghahanda sa pagkatao upang makatindig sa panahong iyon. Huli na ang hanapin ang katuwiran ni Cristo kapag ang mga panauhin ay tinawag na papasok at siniyasat. Ngayon ang panahon upang isuot ang katuwiran ni Cristo, ang kasuotang pangkasal na magpapahintulot sa iyo na makapasok sa piging ng kasalan ng Kordero. Sa talinghaga, inilalarawan ang mga dalagang hangal na humihingi ng langis, at hindi ito natanggap sa kanilang paghingi. Ito’y sagisag ng mga hindi naghanda sa kanilang sarili sa pamamagitan ng paghubog ng pagkatao na makatatayo sa panahon ng krisis. Para bang lalapit sila sa kanilang mga kapitbahay at sasabihin, “Ibigay mo sa akin ang iyong pagkatao, kung hindi, ako’y mapapahamak.” Ang mga matalino ay hindi maipagkakaloob ang kanilang langis sa mga kumukurap na ilawan ng mga dalagang hangal. Ang pagkatao ay hindi naipapasa. Hindi ito nabibili ni naipagbibili; ito’y kinakamit. Ipinagkaloob ng Panginoon sa bawat indibidwal ang pagkakataong magkamit ng matuwid na pagkatao sa panahon ng probasyon; ngunit hindi Siya naglaan ng paraan kung saan maipapasa ng isang taong kasangkapan sa iba ang pagkataong kanyang napaunlad sa pagdaan sa mahihirap na karanasan, sa pagkatuto ng mga aral mula sa Dakilang Guro, upang maipamalas niya ang pagtitiis sa ilalim ng pagsubok, at maisagawa ang pananampalataya upang mailipat ang mga bundok ng imposibilidad. Hindi maaaring ipagkaloob ang halimuyak ng pag-ibig—ang ibigay sa iba ang kahinahunan, takt, at pagtitiyaga. Hindi maaaring ibuhos ng isang pusong pantao sa isa pa ang pag-ibig sa Diyos at sa sangkatauhan.
“But the day is coming, and it is close upon us, when every phase of character will be revealed by special temptation. Those who remain true to principle, who exercise faith to the end, will be those who have proved true under test and trial during the previous hours of their probation, and have formed characters after the likeness of Christ. It will be those who have cultivated close acquaintance with Christ, who, through his wisdom and grace, are partakers of the divine nature. But no human being can give to another, heart-devotion and noble qualities of mind, and supply his deficiencies with moral power. We can each do much for each other by giving to men a Christlike example, thus influencing them to go to Christ for the righteousness without which they cannot stand in the judgment. Men should prayerfully consider the important matter of character-building, and frame their characters after the divine model.” The Youth Instructor, January 16, 1896.
Ngunit dumarating ang araw, at malapit na sa atin, na ang bawat anyo ng pagkatao ay mahahayag sa pamamagitan ng natatanging tukso. Yaong mga nananatiling tapat sa simulain, na isinasabuhay ang pananampalataya hanggang sa wakas, ay silang nagpatunay na tapat sa gitna ng pagsubok at pagtitiis sa mga naunang oras ng kanilang panahon ng probasyon, at nahubog ang kanilang pagkatao ayon sa wangis ni Cristo. Sila yaon na naglinang ng matalik na pagkakilala kay Cristo, na sa pamamagitan ng Kanyang karunungan at biyaya ay naging kabahagi ng banal na kalikasan. Ngunit walang sinumang tao ang makapagbibigay sa iba ng debosyong pangpuso at mararangal na katangian ng isipan, at punan ang kanyang mga kakulangan sa pamamagitan ng moral na lakas. Bawat isa sa atin ay makagagawa ng marami para sa kapwa sa pamamagitan ng pagbibigay sa mga tao ng isang huwarang tulad ni Cristo, na sa gayon ay mahikayat silang lumapit kay Cristo upang matamo ang katuwiran na kung wala nito ay hindi sila makatatayo sa paghatol. Dapat, na may panalangin, pagbulay-bulayan ng mga tao ang mahalagang usapin ng pagpapanday ng pagkatao, at ihubog ang kanilang mga pagkatao ayon sa banal na huwaran. The Youth Instructor, Enero 16, 1896.