As we address the third proxy war, represented in verses thirteen through fifteen, we will remind ourselves of what has led up to these verses. In chapter ten, Daniel receives his final vision, and in doing so he is identified as understanding both the internal and external prophetic visions. The Hebrew word “dabar,” meaning “word” is translated as “thing.” In chapter nine, when Gabriel came to make Daniel understand the vision of the twenty-three hundred days, the Hebrew word “dabar” was translated as “matter.”

Habang tinatalakay natin ang ikatlong proxy war, na kinakatawan sa mga talata labintatlo hanggang labinlima, aalalahanin natin ang mga nagbunsod tungo sa mga talatang ito. Sa kabanata sampu, tinanggap ni Daniel ang kaniyang huling pangitain, at sa paggawa nito ay ipinakilala siyang nakauunawa kapuwa sa panloob at panlabas na mga pangitain ng hula. Ang salitang Hebreo na “dabar,” na ang kahulugan ay “salita,” ay isinalin bilang “bagay.” Sa kabanata siyam, nang dumating si Gabriel upang ipaunawa kay Daniel ang pangitain ng dalawang libo at tatlong daang araw, ang salitang Hebreo na “dabar” ay isinalin bilang “usapin.”

Yea, whiles I was speaking in prayer, even the man Gabriel, whom I had seen in the vision at the beginning, being caused to fly swiftly, touched me about the time of the evening oblation. And he informed me, and talked with me, and said, O Daniel, I am now come forth to give thee skill and understanding. At the beginning of thy supplications the commandment came forth, and I am come to show thee; for thou art greatly beloved: therefore understand the matter, and consider the vision. Daniel 9:21–23.

Oo, samantalang ako’y nagsasalita sa panalangin, maging ang lalaking si Gabriel, na nakita ko noong una sa pangitain, na pinalipad nang mabilis, ay humipo sa akin sa oras ng handog sa hapon. At ipinabatid niya sa akin, at nakipag-usap sa akin, at sinabi, O Daniel, ngayo’y lumabas ako upang bigyan ka ng katalinuhan at pag-unawa. Sa pasimula ng iyong mga pagsusumamo ay lumabas ang utos, at ako’y naparito upang ipakita sa iyo; sapagkat ikaw ay lubhang minamahal: kaya’t unawain mo ang bagay, at pagbulay-bulayan mo ang pangitain. Daniel 9:21-23.

When Gabriel told Daniel to “understand the matter, and consider the vision,” the Hebrew word “biyn” was translated as both “understand” and also as “consider.” The word means to mentally separate. Gabriel informed Daniel to make a mental separation between the “dabar” translated as “matter” and the “mareh“, translated as “vision”. In order to understand the interpretation that Gabriel was providing to Daniel concerning the prophecy of twenty-three hundred years, Daniel was to recognize the distinction between the prophetic vision represented as the “matter” and the prophetic “mareh” vision. The “matter”, which is the “dabar,” meaning word, represents the external line of prophecy and the “mareh” vision represents the internal line of prophecy.

Nang sabihin ni Gabriel kay Daniel na “unawain mo ang bagay, at pagbulayan mo ang pangitain,” ang salitang Hebreo na “biyn” ay isinalin kapuwa bilang “unawain” at bilang “pagbulayan.” Ang kahulugan ng salitang ito ay ang paghihiwalay sa isip. Ipinaalam ni Gabriel kay Daniel na gumawa siya ng isang paghihiwalay sa isip sa pagitan ng “dabar” na isinalin bilang “bagay” at ng “mareh,” na isinalin bilang “pangitain.” Upang maunawaan ang pagpapakahulugang ibinibigay ni Gabriel kay Daniel hinggil sa hula ng dalawang libo at tatlong daang taon, kinakailangang makilala ni Daniel ang pagkakaiba sa pagitan ng propetikong pangitaing inilalarawan bilang “bagay” at ng propetikong pangitaing “mareh.” Ang “bagay,” na siyang “dabar,” na nangangahulugang salita, ay kumakatawan sa panlabas na linya ng hula, at ang pangitaing “mareh” ay kumakatawan sa panloob na linya ng hula.

In Daniel chapter ten, the first truth that is revealed to the student of prophecy is that Daniel represents God’s people in the last days who understand both the internal and external lines of prophecy.

Sa ikasampung kabanata ng Daniel, ang unang katotohanang inihahayag sa mag-aaral ng propesiya ay na si Daniel ang kumakatawan sa bayan ng Diyos sa mga huling araw, na nakauunawa sa kapuwa panloob at panlabas na mga linya ng propesiya.

In the third year of Cyrus king of Persia a thing was revealed unto Daniel, whose name was called Belteshazzar; and the thing was true, but the time appointed was long: and he understood the thing, and had understanding of the vision. Daniel 10:1.

Sa ikatlong taon ni Cyrus na hari ng Persia, may isang bagay na nahayag kay Daniel, na ang pangalang itinawag sa kaniya ay Belteshazzar; at ang bagay ay totoo, ngunit ang takdang panahon ay mahaba: at naunawaan niya ang bagay, at nagkaroon siya ng pagkaunawa sa pangitain. Daniel 10:1.

The “thing,” is the Hebrew word “dabar,” and the “vision,” is the “mareh” vision. As a prophet, Daniel represents God’s last day people, whose perfect fulfillment is the one hundred and forty-four thousand. The third year of Cyrus places Daniel in the reform line that began at the time of the end in 1989. In “those days,” representing the history of 1989 to the soon coming Sunday law in the United States, Daniel was mourning for three weeks. In the reform line of the one hundred and forty-four thousand, the period of mourning is marking the three and a half days that the two witnesses of Revelation chapter eleven, are dead in the street. The street of that great city of Sodom and Egypt, where also our Lord was crucified, is also Ezekiel’s valley of dead dry bones.

Ang “bagay” ay ang salitang Hebreo na “dabar,” at ang “pangitain” ay ang pangitaing “mareh.” Bilang isang propeta, si Daniel ay kumakatawan sa bayan ng Diyos sa mga huling araw, na ang ganap na katuparan ay ang isandaan at apatnapu’t apat na libo. Ang ikatlong taon ni Ciro ay naglalagay kay Daniel sa linya ng reporma na nagsimula sa panahon ng wakas noong 1989. Sa “mga araw na iyon,” na kumakatawan sa kasaysayan mula 1989 hanggang sa malapit nang dumating na batas ng Linggo sa Estados Unidos, si Daniel ay nagdadalamhati sa loob ng tatlong linggo. Sa linya ng reporma ng isandaan at apatnapu’t apat na libo, ang panahon ng pagdadalamhati ay tumutukoy sa tatlo at kalahating araw na ang dalawang saksi ng Apocalipsis kabanata labing-isa ay patay sa lansangan. Ang lansangan ng dakilang lungsod na yaon ng Sodoma at Egipto, kung saan din ipinako sa krus ang ating Panginoon, ay siya ring libis ni Ezekiel ng mga tuyong butong patay.

In chapter ten, Daniel is transformed into the image of Christ, and touched three times in advance of Gabriel interpreting the vision which Daniel saw. The vision produced a separation of two classes of worshippers. The everlasting gospel always produces two classes of worshippers. Daniel represented the class of worshippers represented as the one hundred and forty-four thousand, in contrast with the class that fled in fear from the vision.

Sa ikasampung kabanata, si Daniel ay binago sa wangis ni Cristo, at tatlong beses siyang hinipo bago ipinaliwanag ni Gabriel ang pangitaing nakita ni Daniel. Ang pangitain ay nagdulot ng pagkakabukod sa dalawang uri ng mga sumasamba. Ang walang-hanggang Ebanghelyo ay laging nagbubunga ng dalawang uri ng mga sumasamba. Si Daniel ay kumakatawan sa uri ng mga sumasambang inilalarawan bilang isang daan at apatnapu't apat na libo, na taliwas sa uri na nagsitakas sa takot dahil sa pangitain.

Prior to chapter ten Gabriel came three times to Daniel to interpret a vision. He interpreted the visions of chapters seven and eight, which illustrated the kingdoms of Bible prophecy in both their political manifestation (chapter seven), and their religious manifestation (chapter eight). Then in chapter nine Gabriel interpreted the twenty-three-hundred-year prophecy. Gabriel arrives in chapter ten to finish the interpretation that was left incomplete in chapter nine, and to provide Daniel with the interpretation of the vision which produced the two classes of worshippers. Gabriel first provides Daniel with a general overview of the vision in verse fourteen.

Bago sumapit ang ikasampung kabanata, makaitlong dumating si Gabriel kay Daniel upang bigyang-kahulugan ang isang pangitain. Ipinaliwanag niya ang mga pangitain sa ikapitong at ikawalong kabanata, na naglarawan sa mga kaharian sa propesiya ng Bibliya sa kanilang pampolitikal na manipestasyon (ikapitong kabanata) at sa kanilang panrelihiyong manipestasyon (ikawalong kabanata). Pagkatapos, sa ikasiyam na kabanata, ipinaliwanag ni Gabriel ang propesiya ng dalawang libo't tatlong daang taon. Dumating si Gabriel sa ikasampung kabanata upang tapusin ang pagpapakahulugan na naiwang hindi ganap sa ikasiyam na kabanata, at upang ipagkaloob kay Daniel ang pagpapakahulugan ng pangitaing nagbunga ng dalawang uri ng mga mananamba. Unang ibinigay ni Gabriel kay Daniel ang isang pangkalahatang-ideya ng pangitain sa talatang labing-apat.

Now I am come to make thee understand what shall befall thy people in the latter days: for yet the vision is for many days. Daniel 10:14.

Ngayon ay naparito ako upang ipaunawa sa iyo ang sasapit sa iyong bayan sa mga huling araw; sapagka’t ang pangitain ay ukol pa sa maraming araw. Daniel 10:14.

The vision of Christ, which produced two classes of worshippers, represents what shall befall God’s people in the last days. The interpretation of chapters seven and eight was an interpretation of the history represented by the rise and fall of the kingdoms of Bible prophecy, as illustrated by beasts of prey and sanctuary animals respectively. The interpretation of chapter nine, was a detailed breakdown of the different prophetic periods represented within the prophecy of twenty-three hundred years. Somehow the vision of the glorified Christ in chapter ten represented what shall befall God’s people in the last days. Before Gabriel begins with the detailed outline of history, which is the interpretation of the vision of the glorified Christ, he reminds Daniel that he has already told Daniel what the interpretation represents.

Ang pangitain tungkol kay Cristo, na nagbunga ng dalawang uri ng mga sumasamba, ay kumakatawan sa mangyayari sa bayan ng Diyos sa mga huling araw. Ang paliwanag sa mga kabanata pito at walo ay isang paliwanag ng kasaysayang kinakatawan ng pag-ahon at pagbagsak ng mga kaharian sa propesiyang biblikal, na inilalarawan, ayon sa pagkakabanggit, ng mga mababangis na hayop at ng mga hayop ng santuwaryo. Ang paliwanag sa kabanata siyam ay isang masusing paghihimay ng iba’t ibang panahong propetiko na kinakatawan sa loob ng propesiyang dalawang libo’t tatlong daang taon. Sa paanong paraan man, ang pangitain ng niluwalhating Cristo sa kabanata sampu ay kumakatawan sa mangyayari sa bayan ng Diyos sa mga huling araw. Bago magsimula si Gabriel sa detalyadong balangkas ng kasaysayan, na siyang paliwanag sa pangitain ng niluwalhating Cristo, ipinaalala niya kay Daniel na naipahayag na niya kung ano ang kinakatawan ng paliwanag.

Then said he, Knowest thou wherefore I come unto thee? and now will I return to fight with the prince of Persia: and when I am gone forth, lo, the prince of Grecia shall come. Daniel 10:20.

At sinabi niya, Nalalaman mo ba kung bakit ako naparito sa iyo? At ngayo’y babalik ako upang makipagbaka sa prinsipe ng Persia; at kapag ako’y umalis, narito, darating ang prinsipe ng Grecia. Daniel 10:20.

Gabriel reminds Daniel that he had told Daniel in verse fourteen, that he had come to make Daniel understand what shall befall God’s people in the last days, and he expected Daniel to place the following presentation of prophetic history in that context. Daniel had been seeking a specific understanding from the first day in which he began to mourn.

Ipinaalala ni Gabriel kay Daniel na sinabi na niya sa kanya sa talatang labing-apat na siya’y dumating upang ipaunawa kay Daniel ang sasapitin ng bayan ng Diyos sa mga huling araw, at inaasahan niya na ilagay ni Daniel ang sumusunod na paglalahad ng kasaysayang propetiko sa gayong konteksto. Mula pa sa unang araw na siya’y nagsimulang magdalamhati, hinangad ni Daniel ang isang tiyak na pagkaunawa.

Then said he unto me, Fear not, Daniel: for from the first day that thou didst set thine heart to understand, and to chasten thyself before thy God, thy words were heard, and I am come for thy words. But the prince of the kingdom of Persia withstood me one and twenty days: but, lo, Michael, one of the chief princes, came to help me; and I remained there with the kings of Persia. Daniel 10:12, 13.

At sinabi niya sa akin, Huwag kang matakot, Daniel; sapagkat mula pa sa unang araw na iniukol mo ang iyong puso upang umunawa at magpakababa sa harap ng iyong Diyos, dininig ang iyong mga salita, at ako’y naparito dahil sa iyong mga salita. Ngunit ang prinsipe ng kaharian ng Persia ay humadlang sa akin sa loob ng dalawampu’t isang araw; ngunit, narito, si Miguel, isa sa mga punong prinsipe, ay dumating upang tulungan ako; at ako’y nanatili roon kasama ng mga hari ng Persia. Daniel 10:12, 13.

After Daniel’s three weeks of mourning, he saw the vision of Christ, that prophetically aligned with the vision of Christ that John in Patmos had witnessed.

Matapos ang tatlong linggong pagluluksa ni Daniel, nakita niya ang pangitain tungkol kay Cristo na, sa paraang propetiko, ay kaayon ng pangitain tungkol kay Cristo na nasaksihan ni Juan sa Patmos.

“No less a personage than the Son of God appeared to Daniel. This description is similar to that given by John when Christ was revealed to him upon the Isle of Patmos. Our Lord now comes with another heavenly messenger to teach Daniel what would take place in the latter days. This knowledge was given to Daniel and recorded by inspiration for us upon whom the ends of the world are come.

Walang iba kundi ang Anak ng Diyos ang nagpakita kay Daniel. Ang paglalarawang ito ay kahalintulad ng ibinigay ni Juan nang ipinahayag sa kanya si Cristo sa pulo ng Patmos. Ngayon, ang ating Panginoon ay dumarating kasama ang isa pang sugo mula sa langit upang turuan si Daniel kung ano ang magaganap sa mga huling araw. Ang kaalamang ito ay ipinagkaloob kay Daniel at itinala sa pamamagitan ng inspirasyon para sa atin, na dinatnan ng wakas ng sanlibutan.

“The great truths revealed by the world’s Redeemer are for those who search for truth as for hid treasures. Daniel was an aged man. His life had been passed amid the fascinations of a heathen court, his mind cumbered with the affairs of a great empire; yet he turns aside from all these to afflict his soul before God, and seek a knowledge of the purposes of the Most High. And in response to his supplications, light from the heavenly courts was communicated for those who should live in the latter days. With what earnestness, then, should we seek God, that he may open our understanding to comprehend the truths brought to us from Heaven.

Ang mga dakilang katotohanang inihayag ng Manunubos ng sanlibutan ay para sa mga nagsasaliksik ng katotohanan, gaya ng paghahanap sa mga nakatagong kayamanan. Si Daniel ay matanda na. Ang kanyang buhay ay nagdaan sa gitna ng mga pang-akit at karilagan ng hukuman ng isang paganong kaharian, at ang kanyang isipan ay lubhang abala at nabibigatan sa mga usapin ng isang dakilang imperyo; gayunma’y itinabi niya ang lahat ng ito upang pighatiin ang kanyang kaluluwa sa harap ng Diyos, at hanapin ang kaalaman sa mga layunin ng Kataas-taasan. At bilang tugon sa kanyang mga pagsusumamo, ang liwanag mula sa makalangit na mga hukuman ay ipinabatid para sa mga mabubuhay sa mga huling araw. Gaano nga ba kasidhi, kung gayon, ang dapat nating pagsusumikap sa paghahanap sa Diyos, upang buksan Niya ang ating pang-unawa at maunawaan natin ang mga katotohanang inihatid sa atin mula sa Langit.

“‘And I Daniel alone saw the vision; for the men that were with me saw not the vision; but a great quaking fell upon them, so that they fled to hide themselves…. And there remained no strength in me; for my comeliness was turned in me into corruption, and I retained no strength.’ Such will be the experience of every one who is truly sanctified. The clearer their views of the greatness, glory, and perfection of Christ, the more vividly will they see their own weakness and imperfection. They will have no disposition to claim a sinless character; that which has appeared right and comely in themselves will, in contrast with Christ’s purity and glory, appear only as unworthy and corruptible. It is when men are separated from God, when they have very indistinct views of Christ, that they say, ‘I am sinless; I am sanctified.’

'At ako, si Daniel, lamang ang nakakita ng pangitain; sapagkat ang mga lalaking kasama ko ay hindi nakakita ng pangitain; ngunit isang matinding panginginig ang sumapit sa kanila, kaya’t nagtakbuhan sila upang magkubli.... At wala nang natirang lakas sa akin; sapagkat ang aking kaanyuan ay naging kabulukan sa akin, at hindi nanatili sa akin ang lakas.' Gayon ang magiging karanasan ng bawat tunay na pinabanal. Kung higit na malinaw ang kanilang pananaw sa kadakilaan, kaluwalhatian, at kasakdalan ni Cristo, lalo’t higit nilang makikita nang matingkad ang kanilang sariling kahinaan at di-kasakdalan. Hindi nila nanaisin na angkinin ang pagiging walang kasalanan; yaong sa kanilang sarili ay tila matuwid at kaaya-aya, kung ihahambing sa kadalisayan at kaluwalhatian ni Cristo, ay lilitaw lamang na di-karapat-dapat at napapailalim sa kabulukan. Kapag ang mga tao ay hiwalay sa Diyos, kapag lubhang malabo ang kanilang pananaw kay Cristo, saka nila sinasabi, 'Ako’y walang kasalanan; ako’y pinabanal.'

“Gabriel then appeared to the prophet, and thus addressed him; ‘O Daniel, a man greatly beloved, understand the words that I speak unto thee, and stand upright; for unto thee am I now sent. And when he had spoken this word unto me, I stood trembling. Then said he unto me, Fear not, Daniel; for from the first day that thou didst set thine heart to understand, and to chasten thyself before thy God, thy words were heard, and I am come for thy words.’

Nang magkagayo’y nagpakita sa propeta si Gabriel, at ganito siya nangusap sa kanya: “O Daniel, taong lubhang minamahal, unawain mo ang mga salitang aking sinasabi sa iyo, at tumayo nang tuwid; sapagkat sa iyo ako ngayo’y sinugo.” At nang masabi niya sa akin ang salitang ito, ako’y tumindig na nanginginig. Nang magkagayo’y sinabi niya sa akin, “Huwag kang matakot, Daniel; sapagkat mula pa sa unang araw na itinuon mo ang iyong puso upang umunawa, at upang magpakababa sa harap ng iyong Diyos, ang iyong mga salita ay dininig, at ako’y naparito dahil sa iyong mga salita.”

“What great honor was shown to Daniel by the Majesty of Heaven! He comforts his trembling servant, and assures him that his prayer was heard in Heaven, and that in answer to that fervent petition, the angel Gabriel was sent to affect the heart of the Persian king. The monarch had resisted the impressions of the Spirit of God during the three weeks while Daniel was fasting and praying, but Heaven’s Prince, the archangel, Michael, was sent to turn the heart of the stubborn king to take some decided action to answer the prayer of Daniel.

Kay dakilang karangalan ang ipinamalas kay Daniel ng Kamahalan ng Langit! Inaaliw niya ang kaniyang nanginginig na lingkod, at tiniyak sa kaniya na ang kaniyang panalangin ay dininig sa Langit, at na, bilang tugon sa masidhing kahilingang iyon, ang anghel na si Gabriel ay isinugo upang antigin ang puso ng hari ng Persia. Nilabanan ng monarka ang mga udyok ng Espiritu ng Diyos sa loob ng tatlong linggo samantalang nag-aayuno at nananalangin si Daniel, ngunit ang Prinsipe ng Langit, ang arkanghel na si Michael, ay isinugo upang ibaling ang puso ng haring matigas ang puso tungo sa pagsasagawa ng isang tiyak na hakbang bilang tugon sa panalangin ni Daniel.

“‘And when he had spoken such words unto me, I set my face toward the ground, and I became dumb. And behold, one like the similitude of the sons of men touched my lips…. And said, O man greatly beloved, fear not: peace be unto thee; be strong, yea, be strong. And when he had spoken unto me, I was strengthened, and said, Let my lord speak; for thou hast strengthened me.’ So great was the divine glory revealed to Daniel that he could not endure the sight. Then the messenger of Heaven veiled the brightness of his presence and appeared to the prophet as ‘one like the similitude of the sons of men.’ By his divine power he strengthened this man of integrity and of faith, to hear the message sent to him from God.

'At nang siya'y nakapagsalita sa akin ng gayong mga salita, itinungo ko ang aking mukha sa lupa, at ako'y napipi. At, narito, ang isang tulad sa wangis ng mga anak ng tao ay humipo sa aking mga labi.... At sinabi, O lalaking lubhang minamahal, huwag kang matakot: kapayapaan nawa'y sumaiyo; magpakalakas ka, oo, magpakalakas ka. At nang siya'y nagsalita sa akin, ako'y lumakas at nagsabi, Magsalita ang aking panginoon; sapagkat pinalakas mo ako.' Gayon kalaki ang banal na kaluwalhatiang inihayag kay Daniel anupa't hindi niya matiis ang tanawin. Pagkatapos ay tinakpan ng sugo ng Langit ang kaningningan ng kaniyang presensiya at napakita sa propeta bilang 'isang tulad sa wangis ng mga anak ng tao.' Sa pamamagitan ng kaniyang banal na kapangyarihan ay pinalakas niya ang lalaking ito na may katapatan at pananampalataya, upang marinig ang mensaheng ipinadala sa kaniya mula sa Diyos.

“Daniel was a devoted servant of the Most High. His long life was filled up with noble deeds of service for his Master. His purity of character, and unwavering fidelity, are equaled only by his humility of heart and his contrition before God. We repeat, The life of Daniel is an inspired illustration of true sanctification.” Review and Herald, February 8, 1881.

Si Daniel ay isang lubos na nakatalagang lingkod ng Kataas-taasan. Ang kanyang mahabang buhay ay napuno ng mararangal na mga gawa ng paglilingkod para sa kanyang Panginoon. Ang kadalisayan ng kanyang pagkatao at ang di-natitinag na katapatan ay natutumbasan lamang ng kababaang-loob ng kanyang puso at ng kanyang pagsisisi sa harap ng Diyos. Muli naming inuulit: ang buhay ni Daniel ay isang kinasihang paglalarawan ng tunay na pagpapaging-banal. Review and Herald, Pebrero 8, 1881.

Daniel’s experience in chapter ten, represents God’s people in the last days, who as Daniel and John, understand the Revelation of Jesus Christ. The key to placing Daniel into the prophetic history where his experience is located is based upon the fact that he was in mourning, and that Michael was sent at the conclusion of the twenty-one days. In the first verse, Daniel records that he had understanding of both the internal and external visions of prophecy. Prior to the twenty-one days Daniel had an incomplete understanding of the two visions, but with the interpretation of Gabriel, Daniel fully grasps the “thing” and the “vision” as different revelations.

Ang karanasan ni Daniel sa ikasampung kabanata ay kumakatawan sa bayan ng Diyos sa mga huling araw, na, gaya nina Daniel at Juan, ay nakauunawa sa Pahayag ni Jesu-Cristo. Ang susi sa paglalagay kay Daniel sa kasaysayang propetiko na kinapapalooban ng kaniyang karanasan ay nakabatay sa katotohanang siya’y nagluluksa, at na si Miguel ay isinugo sa pagtatapos ng dalawampu’t isang araw. Sa unang talata, itinala ni Daniel na siya’y nagkaroon ng pagkaunawa sa kapwa panloob at panlabas na mga pangitain ng propesiya. Bago ang dalawampu’t isang araw, hindi ganap ang pagkaunawa ni Daniel sa dalawang pangitain; ngunit sa pamamagitan ng pagpapaliwanag ni Gabriel, lubos na naunawaan ni Daniel ang “bagay” at ang “pangitain” bilang magkaibang mga pahayag.

“As the time approached for the close of the seventy years’ captivity, Daniel’s mind became greatly exercised upon the prophecies of Jeremiah. He saw that the time was at hand when God would give his chosen people another trial; and with fasting, humiliation, and prayer, he importuned the God of Heaven in behalf of Israel, in these words: ‘O Lord, the great and dreadful God, keeping the covenant and mercy to them that love him, and to them that keep his commandments’; we have sinned, and have committed iniquity, and have done wickedly, and have rebelled, even by departing from thy precepts and from thy judgments; neither have we hearkened unto thy servants the prophets, which spake in thy name to our kings, our princes, and our fathers, and to all the people of the land.’

Habang papalapit ang pagtatapos ng pitumpung taong pagkabihag, masidhing pinagbulay-bulayan ni Daniel ang mga propesiya ni Jeremias. Nakita niya na malapit na ang panahon na bibigyan muli ng Diyos ang kaniyang hinirang na bayan ng isa pang pagsubok; at sa pamamagitan ng pag-aayuno, pagpapakumbaba, at panalangin, mariin niyang ipinamanhik sa Diyos ng Langit alang-alang sa Israel, na ganito ang wika: ‘O Panginoon, ang dakila at kakilakilabot na Diyos, na nag-iingat ng tipan at ng kaawaan sa mga umiibig sa kaniya, at sa mga nag-iingat ng kaniyang mga utos; kami ay nagkasala, at nakagawa ng kalikuan, at gumawa ng kasamaan, at naghimagsik, maging sa pagtalikod sa iyong mga tuntunin at sa iyong mga kahatulan; ni hindi namin dininig ang iyong mga lingkod na mga propeta, na nangusap sa iyong pangalan sa aming mga hari, sa aming mga prinsipe, at sa aming mga ninuno, at sa buong bayan ng lupain.’

“Notice these words. Daniel does not proclaim his own fidelity before the Lord. Instead of claiming to be pure and holy, he identifies himself with the really sinful of Israel. The wisdom which God imparted to him was as far superior to the wisdom of the wise men of the world as the light of the sun shining in the heavens at noonday is brighter than the feeblest star. Yet ponder the prayer from the lips of this man so highly favored of Heaven. With deep humiliation, with tears, and with rending of heart, he pleads for himself and for his people. He lays his soul open before God, confessing his own vileness, and acknowledging the Lord’s greatness and majesty.

Pansinin ang mga salitang ito. Hindi ipinahahayag ni Daniel ang sarili niyang katapatan sa harap ng Panginoon. Sa halip na angkinin na siya ay dalisay at banal, ipinapabilang niya ang sarili niya sa mga tunay na makasalanan ng Israel. Ang karunungang ipinagkaloob sa kanya ng Diyos ay lubhang nakahihigit sa karunungan ng marurunong sa sanlibutan, gaya ng liwanag ng araw na nagniningning sa kalangitan sa katanghaliang-tapat ay higit na maningning kaysa sa pinakamahinang bituin. Gayunman, pagbulay-bulayan ang panalanging nagmula sa mga labi ng lalaking ito na lubos na kinalulugdan ng Langit. Sa malalim na pagpapakumbaba, na may mga luha, at may pagpupunit ng puso, nagsusumamo siya para sa kanyang sarili at para sa kanyang bayan. Inilalantad niya ang kanyang kaluluwa sa harap ng Diyos, ipinagtatapat ang sarili niyang karumihan, at kinikilala ang kadakilaan at kamahalan ng Panginoon.

“What earnestness and fervor characterize his supplications! He is coming nearer and nearer to God. The hand of faith is reached upward to grasp the never-failing promises of the Most High. His soul is wrestling in agony. And he has the evidence that his prayer is heard. He feels that victory is his. If we as a people would pray as Daniel prayed, and wrestle as he wrestled, humbling our souls before God, we should realize as marked answers to our petitions as were granted to Daniel. Hear how he presses his case at the court of Heaven:

Anong kataimtim at kasidhian ang nagpapakilala sa kaniyang mga pagsusumamo! Papalapit siya nang papalapit sa Diyos. Itinataas ang kamay ng pananampalataya upang kapitan ang kailanma’y di nabibigong mga pangako ng Kataas-taasan. Ang kaniyang kaluluwa ay nakikipagbuno sa matinding paghihirap. At taglay niya ang katunayan na dininig ang kaniyang panalangin. Nararamdaman niyang ang tagumpay ay kaniya. Kung tayo, bilang isang bayan, ay mananalangin gaya ng pananalangin ni Daniel, at makikipagbuno gaya ng kaniyang pakikipagbuno, na nagpapakumbaba ng ating mga kaluluwa sa harap ng Diyos, mararanasan natin ang gayong katangi-tanging mga kasagutan sa ating mga kahilingan, gaya ng ipinagkaloob kay Daniel. Pakinggan ninyo kung paano niya isinusulong ang kaniyang usapin sa hukuman ng Langit:

“‘O my God, incline thine ear, and hear; open thine eyes, and behold our desolations, and the city which is called by thy name; for we do not present our supplications before thee for our righteousnesses, but for thy great mercies. O Lord, hear; O Lord, forgive; O Lord, hearken and do; defer not, for thine own sake, O my God; for thy city and thy people are called by thy name. And whilst I was speaking and praying, and confessing my sin and the sin of my people, … even the man Gabriel, whom I had seen in the vision at the beginning, being caused to fly swiftly, touched me about the time of the evening oblation.’

O aking Diyos, ikiling mo ang iyong pakinig, at pakinggan; idilat mo ang iyong mga mata, at masdan ang aming mga pagkatiwangwang, at ang lungsod na tinatawag sa iyong pangalan; sapagkat hindi namin inihaharap sa iyo ang aming mga pagsusumamo dahil sa aming mga katuwiran, kundi dahil sa iyong mga dakilang kaawaan. O Panginoon, dinggin; O Panginoon, ipatawad; O Panginoon, makinig at gumawa; huwag mong ipagpaliban, alang-alang sa iyong sarili, O aking Diyos; sapagkat ang iyong lungsod at ang iyong bayan ay tinatawag sa iyong pangalan. At samantalang ako’y nagsasalita at nananalangin, at ipinahahayag ang aking kasalanan at ang kasalanan ng aking bayan, ... maging ang lalaking si Gabriel, na aking nakita sa pangitain sa pasimula, na pinadalang lumipad nang mabilis, ay humipo sa akin bandang oras ng handog sa hapon.

“As Daniel’s prayer is going forth, the angel Gabriel comes sweeping down from the heavenly courts, to tell him that his petitions are heard and answered. This mighty angel has been commissioned to give him skill and understanding,—to open before him the mysteries of future ages. Thus, while earnestly seeking to know and understand the truth, Daniel was brought into communion with Heaven’s delegated messenger.

Habang umaakyat ang panalangin ni Daniel, ang anghel na si Gabriel ay nagmamadaling bumaba mula sa mga hukuman ng langit upang ipabatid sa kanya na ang kanyang mga pagsusumamo ay dininig at tinugon. Ang makapangyarihang anghel na ito ay inatasan na bigyan siya ng karunungan at pagkaunawa, upang buksan sa kanya ang mga hiwaga ng mga darating na kapanahunan. Sa gayo’y, samantalang taimtim na hinahangad niyang malaman at maunawaan ang katotohanan, si Daniel ay dinala sa pakikipag-ugnayan sa itinalagang sugo ng Langit.

“The man of God was praying, not for a flight of happy feeling, but for a knowledge of the divine will. And he desired this knowledge, not merely for himself, but for his people. His great burden was for Israel, who were not, in the strictest sense, keeping the law of God. He acknowledges that all their misfortunes have come upon them in consequence of their transgressions of that holy law. He says, ‘We have sinned, we have done wickedly…. Because for our sins and for the iniquities of our fathers, Jerusalem and thy people are become a reproach to all that are about us.’ They had lost their peculiar, holy character as God’s chosen people. ‘Now therefore, O our God, hear the prayer of thy servant, and his supplications, and cause thy face to shine upon thy sanctuary that is desolate.’ Daniel’s heart turns with intense longing to the desolate sanctuary of God. He knows that its prosperity can be restored only as Israel shall repent of their transgressions of God’s law, and become humble, and faithful, and obedient.

Ang tao ng Diyos ay nananalangin, hindi para sa isang bugso ng maligayang damdamin, kundi para sa kaalaman sa banal na kalooban ng Diyos. At ninanais niya ang kaalamang ito, hindi lamang para sa kaniyang sarili, kundi para sa kaniyang bayan. Ang mabigat niyang pasan ay para sa Israel, na, sa mahigpit na pakahulugan, ay hindi tumutupad sa kautusan ng Diyos. Kaniyang kinikilala na ang lahat ng kanilang mga kasawian ay dumating sa kanila bilang bunga ng kanilang mga paglabag sa banal na kautusang iyon. Sabi niya, “Kami ay nagkasala, kami ay gumawa ng kasamaan.... Sapagkat dahil sa aming mga kasalanan at sa mga kasamaan ng aming mga magulang, ang Jerusalem at ang iyong bayan ay naging kadustaan sa lahat ng nasa palibot namin.” Nawala sa kanila ang kanilang natatanging, banal na pagkakakilanlan bilang hinirang na bayan ng Diyos. “Kaya ngayon, O aming Diyos, pakinggan mo ang dalangin ng iyong lingkod, at ang kaniyang mga pagsusumamo, at liwanagin mo ang iyong mukha sa iyong santuwaryong nakatiwangwang.” Ang puso ni Daniel ay napalingon nang may matinding pananabik sa santuwaryo ng Diyos na nakatiwangwang. Alam niya na ang kasaganaan nito ay maibabalik lamang kung magsisisi ang Israel sa kanilang mga paglabag sa kautusan ng Diyos, at magiging mapagpakumbaba, tapat, at masunurin.

“In answer to his petition, Daniel received not only the light and truth which he and his people most needed, but a view of the great events of the future, even to the advent of the world’s Redeemer. Those who claim to be sanctified, while they have no desire to search the Scriptures, or to wrestle with God in prayer for a clearer understanding of Bible truth, know not what true sanctification is.

Bilang tugon sa kaniyang panalangin, tinanggap ni Daniel hindi lamang ang liwanag at katotohanang pinakakailangan niya at ng kaniyang bayan, kundi pati isang tanaw sa mga dakilang pangyayari ng hinaharap, hanggang sa pagdating ng Manunubos ng sanlibutan. Yaong mga nag-aangking sila’y pinabanal, samantalang wala naman silang pagnanais na saliksikin ang Banal na Kasulatan, o makipagbuno sa Diyos sa panalangin upang magkaroon ng higit na malinaw na pagkaunawa sa katotohanan ng Kasulatan, ay hindi nakaaalam kung ano ang tunay na pagpapaging-banal.

“All who believe with the heart the word of God will hunger and thirst for a knowledge of his will. God is the author of truth. He enlightens the darkened understanding, and gives to the human mind power to grasp and comprehend the truths which he has revealed.

Ang lahat ng sa puso’y sumasampalataya sa salita ng Diyos ay magugutom at mauuhaw sa kaalaman ng Kaniyang kalooban. Ang Diyos ang may-akda ng katotohanan. Kaniyang nililiwanagan ang pag-unawang nasa kadiliman, at Kaniyang pinagkakalooban ang isipan ng tao ng kapangyarihang masapol at maunawaan ang mga katotohanang Kaniyang inihayag.

“Daniel talked with God. Heaven was opened before him. But the high honors granted him were the result of humiliation and earnest seeking. He did not think, as do many at the present day, that it is no matter what we believe, if we are only honest, and love Jesus. True love for Jesus will lead to the most close and earnest inquiry as to what is truth. Christ prayed that his disciples might be sanctified through the truth. He who is too indolent to make anxious, prayerful search for truth, will be left to receive errors which shall prove the ruin of his soul.

Nangusap si Daniel sa Diyos. Nabuksan sa harapan niya ang langit. Ngunit ang matatataas na karangalang ipinagkaloob sa kaniya ay bunga ng pagpapakumbaba at masigasig na paghahanap. Hindi niya inisip, gaya ng iniisip ng marami sa kasalukuyan, na bale-wala kung ano ang ating pinaniniwalaan, basta’t tayo’y tapat at umiibig kay Jesus. Ang tunay na pag-ibig kay Jesus ay magtutulak sa pinakamasusi at taimtim na pagsisiyasat kung ano ang katotohanan. Nanalangin si Cristo na ang kaniyang mga alagad ay pakabanalin sa pamamagitan ng katotohanan. Ang sinumang lubhang tamad upang mag-ukol ng balisa at mapanalanging pagsasaliksik sa katotohanan ay pababayaang tanggapin ang mga kamaliang magiging ikapapahamak ng kaniyang kaluluwa.

“At the time of Gabriel’s visit, the prophet Daniel was unable to receive further instruction; but a few years afterward, desiring to know more of subjects not yet fully explained, he again set himself to seek light and wisdom from God. ‘In those days I Daniel was mourning three full weeks. I ate no pleasant bread, neither came flesh nor wine in my mouth, neither did I anoint myself at all…. Then I lifted up mine eyes, and looked, and behold a certain man clothed in linen whose loins were girded with fine gold of Uphaz. His body also was like the beryl, and his face as the appearance of lightning, and his eyes as lamps of fire, and his arms and his feet like in color to polished brass, and the voice of his words like the voice of a multitude.’

"Sa panahon ng pagdalaw ni Gabriel, ang propetang si Daniel ay hindi nagawang tumanggap ng karagdagang tagubilin; ngunit pagkalipas ng ilang taon, sa pagnanais na makaalam pa tungkol sa mga paksang hindi pa lubos na naipaliwanag, muli niyang itinalaga ang sarili upang maghanap ng kaliwanagan at karunungan mula sa Diyos. 'Nang mga araw na yaon ako, si Daniel, ay nagdadalamhati sa loob ng tatlong ganap na linggo. Hindi ako kumain ng kaaya-ayang tinapay, ni pumasok sa aking bibig ang karne ni ang alak, ni hindi man ako nagpahid sa aking sarili.... Nang magkagayo'y itinaas ko ang aking mga mata at tumingin, at, narito, may isang lalaking nakadamit ng lino na ang baywang ay binigkisan ng dalisay na ginto ng Uphaz. Ang kanyang katawan ay gaya rin ng berilo, at ang kanyang mukha ay tulad ng anyo ng kidlat, at ang kanyang mga mata ay gaya ng mga ilawang apoy, at ang kanyang mga bisig at ang kanyang mga paa ay tulad sa kulay ng kinintab na tanso, at ang tinig ng kanyang mga salita ay gaya ng tinig ng karamihan.'"

“No less a personage than the Son of God appeared to Daniel. This description is similar to that given by John when Christ was revealed to him upon the Isle of Patmos. Our Lord now comes with another heavenly messenger to teach Daniel what would take place in the latter days. This knowledge was given to Daniel and recorded by inspiration for us upon whom the ends of the world are come.” Review and Herald, February 8, 1881.

Hindi iba, kundi ang Anak ng Diyos mismo, ang nagpakita kay Daniel. Ang paglalarawang ito ay kahalintulad ng inilarawan ni Juan nang si Cristo ay nahayag sa kaniya sa Pulo ng Patmos. Ngayon ay dumarating ang ating Panginoon, kasama ng isa pang sugo ng langit, upang ituro kay Daniel kung ano ang magaganap sa mga huling araw. Ang kaalamang ito ay ibinigay kay Daniel at naitala sa pamamagitan ng pagkasi para sa atin na dinatnan ng mga wakas ng sanlibutan. Review and Herald, Pebrero 8, 1881.

The interpretation that Gabriel, “heaven’s delegated messenger,” was bringing to Daniel was the completion of the interpretation he had begun to provide to Daniel in chapter nine. The methodology of “line upon line,” requires that we align the interpretation and associated circumstances of both chapters nine and ten, together in order to rightly divide the prophetic illustration. It is in this interpretation that the visions of the Ulai and Hiddekel rivers join.

Ang pagpapakahulugan na dinadala ni Gabriel, “ang itinalagang mensahero ng langit,” kay Daniel ay ang pagkumpleto ng pagpapakahulugang sinimulan na niyang ibigay kay Daniel sa ikasiyam na kabanata. Ang metodolohiya ng “sunod-sunod na taludtod,” ay nangangailangan na ating iugnay nang magkasama ang pagpapakahulugan at ang mga kaugnay na kalagayan ng kapwa ikasiyam at ikasampung kabanata, upang matuwid na mahati ang makasaysayang paglalarawang propetiko. Sa pagpapakahulugang ito nagtatagpo ang mga pangitain tungkol sa mga ilog ng Ulai at Hiddekel.

Daniel had understood from the books of Jeremiah and Moses that the deliverance of God’s people was at hand. In so doing, Daniel represents God’s people of the last days that understand that the final deliverance of God’s people is at hand. Those last-day people will recognize that they have been spiritually scattered, as represented by Daniel who had been scattered into the slavery of the seventy years captivity in Babylon. They will then understand that they, as Daniel, must manifest the response to their scattered condition that agrees with the remedy represented by the “seven times,” of Leviticus chapter twenty-six.

Nauunawaan na ni Daniel mula sa mga aklat ni Jeremias at ni Moises na nalalapit na ang pagliligtas sa bayan ng Diyos. Sa gayon, kumakatawan si Daniel sa bayan ng Diyos sa mga huling araw na nakauunawa na nalalapit na ang pangwakas na pagliligtas ng bayan ng Diyos. Ang mga taong iyon sa mga huling araw ay kikilalanin na sila ay nangalat sa espirituwal, gaya ng kinakatawan ni Daniel na dumanas ng pagkakapangalat hanggang sa pagkaalipin ng pitumpung-taóng pagkabihag sa Babilonia. Pagkaraan, mauunawaan nila na sila, gaya ni Daniel, ay marapat na ipamalas ang tugon sa kanilang kalagayang pagkakapangalat na umaayon sa lunas na sinasagisagan ng "pitong ulit" sa Kabanata dalawampu’t anim ng Levitico.

When the experience of humility represented by Daniel, that is demanded by the remedy set forth in Leviticus twenty-six, is manifested in the last days, God’s last-day people will have been mourning for a specific period of time. That period of time concludes when Michael the archangel descends.

Kapag ang karanasan ng pagpapakumbaba na kinakatawan ni Daniel, na hinihingi ng panlunas na nakasaad sa Levitico dalawampu't anim, ay mahahayag sa mga huling araw, ang bayan ng Diyos sa mga huling araw ay nagluluksa na sa loob ng isang tiyak na yugto ng panahon. Nagtatapos ang yugtong iyon ng panahon sa pagbaba ng arkanghel na si Miguel.

We will continue this study in the next article.

Ipagpapatuloy natin ang pag-aaral na ito sa susunod na artikulo.

And ye shall perish among the heathen, and the land of your enemies shall eat you up. And they that are left of you shall pine away in their iniquity in your enemies’ lands; and also in the iniquities of their fathers shall they pine away with them. If they shall confess their iniquity, and the iniquity of their fathers, with their trespass which they trespassed against me, and that also they have walked contrary unto me; And that I also have walked contrary unto them, and have brought them into the land of their enemies; if then their uncircumcised hearts be humbled, and they then accept of the punishment of their iniquity: Then will I remember my covenant with Jacob, and also my covenant with Isaac, and also my covenant with Abraham will I remember; and I will remember the land. The land also shall be left of them, and shall enjoy her sabbaths, while she lieth desolate without them: and they shall accept of the punishment of their iniquity: because, even because they despised my judgments, and because their soul abhorred my statutes. And yet for all that, when they be in the land of their enemies, I will not cast them away, neither will I abhor them, to destroy them utterly, and to break my covenant with them: for I am the Lord their God. But I will for their sakes remember the covenant of their ancestors, whom I brought forth out of the land of Egypt in the sight of the heathen, that I might be their God: I am the Lord. Leviticus 26:38–45.

At kayo'y malilipol sa gitna ng mga bansa, at lalamunin kayo ng lupain ng inyong mga kaaway. At ang nalalabi sa inyo ay manghihina dahil sa kanilang kasamaan sa mga lupain ng inyong mga kaaway; at gayon din dahil sa mga kasamaan ng kanilang mga ama ay manghihina sila kasama ng mga yaon. Kung ipahahayag nila ang kanilang kasamaan, at ang kasamaan ng kanilang mga ama, pati ang kanilang pagsalangsang na kanilang ginawa laban sa akin, at na sila'y lumakad na salungat sa akin; at na ako man ay lumakad na salungat sa kanila, at dinala ko sila sa lupain ng kanilang mga kaaway; kung magkagayon ay magpapakumbaba ang kanilang di tuli na puso, at saka tatanggapin nila ang parusa ng kanilang kasamaan: kung magkagayo'y aalalahanin ko ang aking tipan kay Jacob, at gayon din aalalahanin ko ang aking tipan kay Isaac, at gayon din ang aking tipan kay Abraham ay aking aalalahanin; at aalalahanin ko ang lupain. Ang lupain naman ay maiiwan nila, at tatamasahin ang kaniyang mga sabbath, samantalang siya'y nakatiwangwang na wala sila: at tatanggapin nila ang parusa ng kanilang kasamaan: sapagkat, oo, sapagkat hinamak nila ang aking mga kahatulan, at ang kanilang kaluluwa ay kinasuklaman ang aking mga palatuntunan. Gayon ma'y sa kabila ng lahat ng ito, pagka sila'y nasa lupain ng kanilang mga kaaway, hindi ko sila itatakwil, ni aking kasusuklaman sila, upang lubos silang lipulin, at sirain ang aking tipan sa kanila: sapagkat ako ang Panginoon na kanilang Diyos. Kundi alang-alang sa kanila ay aalalahanin ko ang tipan ng kanilang mga ninuno, na aking inilabas mula sa lupain ng Egipto sa paningin ng mga bansa, upang ako'y maging kanilang Diyos: Ako ang Panginoon. Levitico 26:38-45.