In the last article we pointed out that Gabriel provided the conclusion of the “last indignation” in order to confirm the date of 1844, based upon two witnesses. Miller understood the “seven times” of Leviticus twenty-six, that was carried out against the kingdom of Judah, but never reached a point where he saw the purpose and relationship of the judgment of the “seven times,” upon both the northern and southern kingdoms of Israel. Whether he ever recognized the distinction of “the last indignation” in verse nineteen is doubtful, though he no doubt understood in a general sense that the “indignation” was the “seven times.” The light of a first and last indignation was unsealed by Palmoni in 1856, but it was rejected in 1863. Yet Miller’s message of the “seven times” was correct, though limited.
Sa nakaraang artikulo, ipinunto natin na ibinigay ni Gabriel ang wakas ng “huling poot” upang patunayan ang petsa ng 1844, batay sa dalawang saksi. Nauunawaan ni Miller ang “pitong panahon” ng Levitico dalawampu’t anim, na isinakatuparan laban sa kaharian ng Juda, ngunit hindi siya kailanman umabot sa puntong nakita niya ang layunin at ugnayan ng paghatol ng “pitong panahon” sa kapwa hilagang at timog na mga kaharian ng Israel. Kung kinilala man niya ang pagkakaiba ng “huling poot” sa talatang labinsiyam ay kaduda-duda, bagaman walang dudang nauunawaan niya sa pangkalahatan na ang “poot” ay ang “pitong panahon.” Ang kaliwanagan tungkol sa unang at huling poot ay inalisan ni Palmoni ng selyo noong 1856, ngunit itinakwil noong 1863. Gayon pa man, tama ang mensahe ni Miller hinggil sa “pitong panahon,” bagaman limitado.
Miller would not have recognized that the little horn of pagan Rome lifted up and exalted paganism, in verse eleven of Daniel eight, for to Miller “take away” was simply to remove in each of its three occurrences in Daniel. Yet his message was still correct, though limited.
Hindi naunawaan ni Miller na, sa talatang labing-isa ng Daniel 8, ang maliit na sungay ng paganong Roma ay nag-angat at nagdakila sa paganismo, sapagkat para kay Miller ang “take away” ay payak na nangangahulugang alisin sa bawat isa sa tatlong pagkakataong lumilitaw ito sa Daniel. Gayunman, tama pa rin ang kaniyang mensahe, bagaman limitado.
The Millerites did recognize the “sanctuary” in verse eleven was the pagan temple in the city of Rome (the Pantheon), but the Hebrew language was not what their message was based upon. Miller’s message was focused upon prophetic time. The history where their message was unsealed prevented them from seeing the United States as the sixth kingdom of Bible prophecy, but more than that, it prevented them from seeing the papacy as the fifth kingdom of Bible prophecy.
Kinilala ng mga Millerite na ang “santuwaryo” sa talatang labing-isa ay ang paganong templo sa lungsod ng Roma (ang Pantheon), ngunit hindi sa wikang Hebreo nakabatay ang kanilang mensahe. Ang mensahe ni Miller ay nakatuon sa panahong propetiko. Ang kasaysayan kung saan nabuksan ang selyo ng kanilang mensahe ay humadlang sa kanila na makita ang Estados Unidos bilang ikaanim na kaharian ng propesiya sa Bibliya, ngunit higit pa roon, hinadlangan din sila nito na makita ang pagkapapado bilang ikalimang kaharian ng propesiya sa Bibliya.
Forced by the history in which they lived they applied the prophecies in agreement with their anticipated soon-coming return of Christ, and they were disappointed, yet their message was correct. When Gabriel provides the interpretation of the two visions in verses fifteen through twenty-seven, Miller’s understanding prevented him from grasping the broader revelation of the kingdoms that was represented in the gender oscillation of the little horn in verses nine through twelve. The Millerites only see Rome as a fourth and final earthly kingdom in Gabriel’s interpretation.
Bunsod ng kasaysayang kanilang kinapalooban, inilapat nila ang mga propesiya ayon sa inaasahan nilang malapit nang pagbabalik ni Cristo, at sila’y nabigo; gayunman, wasto ang kanilang mensahe. Nang ibinigay ni Gabriel ang pagpapakahulugan sa dalawang pangitain sa mga talatang labinlima hanggang dalawampu’t pito, ang pagkaunawa ni Miller ang humadlang sa kanya na maunawaan ang mas malawak na paghahayag tungkol sa mga kaharian na inilarawan sa pagbabagu-bago ng kasarian ng maliit na sungay sa mga talatang siyam hanggang labindalawa. Nakikita lamang ng mga Millerita ang Roma bilang ikaapat at panghuling makalupang kaharian sa pagpapakahulugan ni Gabriel.
And it came to pass, when I, even I Daniel, had seen the vision, and sought for the meaning, then, behold, there stood before me as the appearance of a man. And I heard a man’s voice between the banks of Ulai, which called, and said, Gabriel, make this man to understand the vision. So he came near where I stood: and when he came, I was afraid, and fell upon my face: but he said unto me, Understand, O son of man: for at the time of the end shall be the vision. Now as he was speaking with me, I was in a deep sleep on my face toward the ground: but he touched me, and set me upright. And he said, Behold, I will make thee know what shall be in the last end of the indignation: for at the time appointed the end shall be. The ram which thou sawest having two horns are the kings of Media and Persia. And the rough goat is the king of Grecia: and the great horn that is between his eyes is the first king. Now that being broken, whereas four stood up for it, four kingdoms shall stand up out of the nation, but not in his power. And in the latter time of their kingdom, when the transgressors are come to the full, a king of fierce countenance, and understanding dark sentences, shall stand up. And his power shall be mighty, but not by his own power: and he shall destroy wonderfully, and shall prosper, and practise, and shall destroy the mighty and the holy people. And through his policy also he shall cause craft to prosper in his hand; and he shall magnify himself in his heart, and by peace shall destroy many: he shall also stand up against the Prince of princes; but he shall be broken without hand. And the vision of the evening and the morning which was told is true: wherefore shut thou up the vision; for it shall be for many days. And I Daniel fainted, and was sick certain days; afterward I rose up, and did the king’s business; and I was astonished at the vision, but none understood it. Daniel 8:15–27.
At nangyari, na nang ako, si Daniel, ay nakakita ng pangitain, at hinanap ko ang kahulugan nito, kung magkagayon, narito, may isang nakatayo sa harap ko, na gaya ng anyo ng isang tao. At nakarinig ako ng tinig ng isang lalaki mula sa pagitan ng mga pampang ng Ulai, na tumawag at nagsabi, Gabriel, ipaintindi mo sa lalaking ito ang pangitain. Kaya't lumapit siya sa kinalalagyan ko; at nang siya'y lumapit, ako'y natakot at nagpatirapa sa aking mukha; ngunit sinabi niya sa akin, Unawain mo, anak ng tao; sapagkat ukol sa panahon ng wakas ang pangitain. At samantalang siya'y nakikipag-usap sa akin, ako'y nasa malalim na pagkakatulog, na ang aking mukha ay nakaharap sa lupa; ngunit hinipo niya ako at itinindig niya ako. At sinabi niya, Narito, ipaaalam ko sa iyo kung ano ang mangyayari sa huling bahagi ng poot; sapagkat sa panahong itinalaga ay darating ang wakas. Ang barakong tupa na iyong nakita na may dalawang sungay ay ang mga hari ng Media at Persia. At ang barakong kambing ay ang hari ng Gresya; at ang malaking sungay na nasa pagitan ng kaniyang mga mata ay ang unang hari. At yamang iyon ay nabali, at sa halip nito'y tumayo ang apat, apat na kaharian ang babangon mula sa bansang iyon, ngunit hindi ayon sa kaniyang kapangyarihan. At sa huling panahon ng kanilang kaharian, kapag ang mga mananalangsang ay sumapit na sa kapunuan, babangon ang isang haring mabangis ang mukha at nakauunawa ng mga mahiwagang pananalita. At ang kaniyang kapangyarihan ay magiging makapangyarihan, ngunit hindi sa pamamagitan ng kaniyang sariling kapangyarihan; at siya'y maninira nang kagila-gilalas, at magtatagumpay, at magsasagawa, at wawasakin ang mga makapangyarihan at ang bayang banal. At sa pamamagitan din ng kaniyang katusuhan ay magpapasagana siya ng pandaraya sa kaniyang kamay; at palalakihin niya ang kaniyang sarili sa kaniyang puso, at sa pamamagitan ng kapayapaan ay lilipulin niya ang marami; magtitindig din siya laban sa Prinsipe ng mga prinsipe; ngunit siya'y madudurog na hindi sa pamamagitan ng kamay. At ang pangitain tungkol sa gabi at umaga na sinabi ay totoo; kaya't ikubli mo ang pangitain, sapagkat ukol ito sa maraming araw. At ako, si Daniel, ay nanglupaypay at nagkasakit nang ilang araw; pagkatapos ay bumangon ako at ginawa ang gawain ng hari; at ako'y namangha sa pangitain, ngunit walang nakaunawa nito. Daniel 8:15-27.
Though Daniel received the vision of the Ulai River (which is now in the process of fulfillment), in the history of Babylon, the first kingdom is left out of the vision. It had been included as the head of gold, and the lion in chapters two and seven, but the prophetic attribute of Babylon being removed and restored was emphasized in chapter eight. Nebuchadnezzar had typified the deadly wound of the papacy when he was driven from men for “seven times,” thus typifying the symbolic seventy years that the whore of Tyre is forgotten. In Daniel chapter eight, Babylon is forgotten from the kingdoms of Bible prophecy and the vision begins with the Medes and Persians (the ram), which was followed by Greece (the goat).
Bagaman tinanggap ni Daniel ang pangitain sa Ilog Ulai (na kasalukuyang nasa proseso ng katuparan), sa kasaysayan ng Babilonia ay hindi isinama sa pangitaing iyon ang unang kaharian. Naisama naman ito bilang ang ulong ginto at ang leon sa mga kabanata dalawa at pito, ngunit ang makahulang katangiang hinggil sa pag-alis at panunumbalik ng Babilonia ay binigyang-diin sa kabanata walo. Si Nabucodonosor ay sumagisag sa nakamamatay na sugat ng papasiya nang siya’y itiniwalag mula sa mga tao sa loob ng "pitong panahon," kaya’t sumasagisag sa simbolikong pitumpung taon na ang patutot ng Tiro ay nalilimutan. Sa kabanata walo ng Daniel, ang Babilonia ay nalilimutan mula sa mga kaharian ng hulang biblikal, at nagsisimula ang pangitain sa mga Medo at Persiano (ang lalaking tupa), na sinundan ng Gresya (ang kambing).
The kingdom of Alexander the Great disintegrated into four kingdoms of lesser power than Alexander, as had also been represented in chapter seven with the leopard which had four wings and four heads. Four represents worldwide as represented by north, east, south and west. In verse eight of chapter eight, four notable ones came up towards the four winds of heaven. In chapter seven Greece’s four wings align with the four winds of chapter eight, and Greece’s four heads align with the four notable ones. The four heads and four notable ones represent the four kingdoms Alexander’s original kingdom disintegrated into, and the four wings and four winds represent the four areas of division. The distinction of the point is important to see, for it represents an argument which the Millerites had against the traditional understanding of the Protestants about the fourth kingdom of Rome.
Ang kaharian ni Alejandro Magno ay nagkadurug-durog at nahati sa apat na kahariang mas mahina ang kapangyarihan kaysa kay Alejandro, gaya rin ng inilarawan sa ikapitong kabanata sa pamamagitan ng leopardo na may apat na pakpak at apat na ulo. Ang bilang na apat ay sumasagisag sa buong daigdig, gaya ng kinakatawan ng hilaga, silangan, timog, at kanluran. Sa talatang walo ng ikawalong kabanata, lumitaw ang apat na namumukod-tangi tungo sa apat na hangin ng langit. Sa ikapitong kabanata, ang apat na pakpak ng Gresya ay tumutugma sa apat na hangin ng ikawalong kabanata, at ang apat na ulo ng Gresya ay tumutugma sa apat na namumukod-tangi. Ang apat na ulo at apat na namumukod-tangi ay kumakatawan sa apat na kahariang naging bunga ng pagkakawatak-watak ng orihinal na kaharian ni Alejandro, at ang apat na pakpak at apat na hangin ay kumakatawan sa apat na dako ng pagkakahati. Mahalagang makita ang kaibhan sa puntong ito, sapagkat kumakatawan ito sa isang pangangatwirang taglay ng mga Milerita laban sa tradisyonal na pagkaunawa ng mga Protestante hinggil sa ikaapat na kaharian ng Roma.
On the tables of Habakkuk, represented by the 1843 and 1850 pioneer charts, there is only one representation which is not illustrating a prophetic application, and it has to do with the distinction between the four heads and notable ones, and the four wings and winds. In an effort to obscure the truth of Rome as the fourth kingdom of Bible prophecy, Satan introduced an argument concerning the true or false meaning of the four heads and notable ones, and the four wings and winds. Satan did so for the book of Daniel clearly identifies that there is one distinct symbol in the book of Daniel that established the vision. Part of the evidence which establishes that symbol is in the four heads and notable ones, and the four wings and winds. The Protestants upheld a satanic view of this argument, and the argument was so significant to Millerite history that they referenced the argument upon the chart. The power which establishes the “chazon” vision in the book of Daniel is identified as the “robbers of thy people,” and the Protestants identified that power as one of a long line of Syrian kings named Antiochus Epiphanes, and Miller identified them as Rome.
Sa mga tapyas ni Habakuk, na kinakatawan ng mga tsart ng mga pasimuno noong 1843 at 1850, may iisang paglalarawan lamang na hindi nagpapakita ng isang propetikong paglalapat, at may kinalaman ito sa pagkakaiba sa pagitan ng apat na ulo at mga kapansin-pansin, at ang apat na pakpak at mga hangin. Sa pagsisikap na pagtakpan ang katotohanan tungkol sa Roma bilang ikaapat na kaharian ng hula sa Biblia, nagpasok si Satanas ng isang argumento hinggil sa tunay o maling kahulugan ng apat na ulo at mga kapansin-pansin, at ng apat na pakpak at mga hangin. Ginawa ito ni Satanas sapagkat maliwanag na tinutukoy ng aklat ni Daniel na may isang natatanging sagisag sa aklat ni Daniel na siyang nagtatatag ng pangitain. Bahagi ng katibayang nagpapatibay sa nasabing sagisag ay nasa apat na ulo at mga kapansin-pansin, at sa apat na pakpak at mga hangin. Ipinanindigan ng mga Protestante ang isang maka-satanas na pananaw hinggil sa argumentong ito, at napakahalaga ng argumentong iyon sa kasaysayan ng mga Millerita kaya’t itinukoy nila ang argumentong iyon sa mismong tsart. Ang kapangyarihang nagtatatag sa pangitaing “chazon” sa aklat ni Daniel ay kinilala bilang ang “mga mandarambong ng iyong bayan,” at itinukoy ng mga Protestante ang kapangyarihang iyon bilang isa mula sa mahabang hanay ng mga haring Siryano na nagngangalang Antiochus Epiphanes, samantalang itinukoy naman ni Miller ito bilang Roma.
And in those times there shall many stand up against the king of the south: also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall. Daniel 11:14.
At sa mga panahong iyon, marami ang titindig laban sa hari sa timugan; gayon din, ang mga mandarambong mula sa iyong bayan ay magpapakataas upang itatag ang pangitain; ngunit sila’y mabubuwal. Daniel 11:14.
Antiochus was one of the kings, in a line of kings that descended out of one of the four kingdoms which Alexander’s kingdom had disintegrated into. The little horn of verse nine of Daniel eight, had followed the kingdom of Alexander, and verse nine says that out of one of them, came forth the little horn.
Si Antiochus ay isa sa mga hari, sa isang salinlahi ng mga hari na nagmula sa isa sa apat na kahariang naging bunga ng pagkakawatak-watak ng kaharian ni Alejandro. Ang maliit na sungay sa Daniel 8:9 ay sumunod pagkaraan ng kaharian ni Alejandro, at sinasabi ng talatang siyam na mula sa isa sa kanila ay lumitaw ang maliit na sungay.
And out of one of them came forth a little horn, which waxed exceeding great, toward the south, and toward the east, and toward the pleasant land. Daniel 8:9.
At mula sa isa sa kanila ay sumibol ang isang maliit na sungay, na lubhang lumaki, patungo sa timog, at patungo sa silangan, at patungo sa kaayaayang lupain. Daniel 8:9.
The argument of whether Rome establishes the vision, or a weak and fairly insignificant Syrian king establishes the vision, includes the argument of whether the little horn power came out of one of the four horns, or out of one of the four winds. It is not much of an argument, for history and prophecy is clear that Rome was not a descendant of the Greek empire, but that Rome was a new power. If Rome was the fourth kingdom, then the “one of them” of verse nine, must be one of the four winds or wings. If it was Antiochus Epiphanes, it came out of the horn of Syria.
Ang pagtatalo kung ang Roma ang nagpapatibay sa pangitain, o isang mahina at hindi gaanong mahalagang haring taga-Siria ang nagpapatibay sa pangitain, ay kinapapalooban din ng pagtatalo kung ang kapangyarihan ng maliit na sungay ay nagmula sa isa sa apat na sungay, o nagmula sa isa sa apat na hangin. Hindi naman mabigat ang pagtatalong ito, sapagkat malinaw sa kasaysayan at sa propesiya na ang Roma ay hindi inapo ng Imperyong Griyego, kundi isang bagong kapangyarihan. Kung ang Roma ang ikaapat na kaharian, kung gayon ang "isa sa kanila" ng talatang siyam ay dapat na isa sa apat na hangin o pakpak. Kung si Antiochus Epiphanes iyon, nagmula ito sa sungay ng Siria.
The Millerites identified that the power represented as “the robbers of thy people” would stand up against Christ.
Tinukoy ng mga Millerite na ang kapangyarihang kinakatawan bilang “the robbers of thy people” ay titindig laban kay Cristo.
And through his policy also he shall cause craft to prosper in his hand; and he shall magnify himself in his heart, and by peace shall destroy many: he shall also stand up against the Prince of princes; but he shall be broken without hand. Daniel 8:25.
At sa pamamagitan ng kaniyang katusuhan ay ipagtatagumpay niya ang pandaraya sa kaniyang kamay; at magpapakadakila siya sa kaniyang sarili sa kaniyang puso, at sa pamamagitan ng kapayapaan ay lilipulin niya ang marami: tatayo rin siya laban sa Prinsipe ng mga prinsipe; ngunit siya’y madudurog na hindi sa pamamagitan ng kamay. Daniel 8:25.
The “Prince of princes” is Christ, and Antiochus Epiphanes lived well before Christ was born, so the Millerites pointed this fact out on the 1843 chart. On the chart they included the date 164, which in reality has no biblical reference, and was simply a notation which identifies the significance of the argument over the fourth kingdom between Miller and the Protestant theologians. Next to the year “164” on the chart they wrote, “Death of Antiochus Epiphanes who of course stood not up against the Prince of princes as he had been dead 164 years before the prince of princes was born.”
Ang “Prinsipe ng mga prinsipe” ay si Kristo, at si Antiochus Epiphanes ay namuhay nang malaon bago ipanganak si Kristo; kaya’t binigyang-diin ng mga Millerite ang katunayang ito sa tsart ng 1843. Sa tsart, isinama nila ang taóng 164, na sa katunayan ay walang sangguniang biblikal, at isang tala lamang ito na nagpapakilala sa kabuluhan ng pagtatalo hinggil sa ikaapat na kaharian sa pagitan ni Miller at ng mga teologong Protestante. Sa tabi ng taóng “164” sa tsart ay isinulat nila, “Kamatayan ni Antiochus Epiphanes na, siyempre, ay hindi naman tumindig laban sa Prinsipe ng mga prinsipe sapagkat 164 na taon na siyang patay bago ipinanganak ang prinsipe ng mga prinsipe.”
Today Adventism teaches that “the robbers of thy people” is Antiochus Epiphanes, as does apostate Protestantism, in spite of the fact that inspiration recorded that “the 1843 chart was directed by the hand of the Lord and should not be altered.” The Millerites knew that the king of fierce countenance was Rome, so they were not shaken by the satanic teaching that undermines the ability to establish the “chazon” vision. The Bible is clear that if there is no vision, the people perish.
Sa kasalukuyan, itinuturo ng Adventismo na ang “mga magnanakaw ng iyong bayan” ay si Antiochus Epiphanes, gaya rin ng itinuturo ng apostatang Protestantismo, sa kabila ng katotohanang itinala ng inspirasyon na “ang tsart ng 1843 ay pinatnubayan ng kamay ng Panginoon at hindi dapat baguhin.” Alam ng mga Millerita na ang hari na may mabangis na mukha ay ang Roma, kaya’t hindi sila napatinag ng katuruang makasatanas na sumisira sa kakayahang maitatag ang pangitaing “chazon.” Maliwanag ang sinasabi ng Bibliya na kung walang pangitain, ang bayan ay napapahamak.
Where there is no vision, the people perish: but he that keepeth the law, happy is he. Proverbs 29:18.
Kung walang pangitain, ang bayan ay napapahamak: ngunit ang tumutupad sa kautusan ay mapalad. Kawikaan 29:18.
The vision that Solomon identifies in the verse is the “chazon” vision, which in verse thirteen of Daniel eight, is the vision that identifies paganism and papalism trampling down the sanctuary and host. For the Millerites those two desolating powers represented the fourth kingdom of Bible prophecy, and without recognizing the fourth kingdom of Rome (the robbers of thy people), they would not have been able to establish the vision. The “robbers of thy people” in verse fourteen of Daniel eleven, were to stand up against the king of the south, exalt themselves, establish the vision and fall. Rome fulfilled each of those characteristics.
Ang pangitain na tinutukoy ni Solomon sa talata ay ang pangitaing “chazon,” na, sa Daniel walo, talatang labing-tatlo, ang siyang nagpapakilala na ang paganismo at papalismo ang yumuyurak sa santuwaryo at sa hukbo. Para sa mga Millerita, ang dalawang kapangyarihang nagpapangwasak na iyon ay kumakatawan sa ikaapat na kaharian ng propesiya sa Bibliya, at kung hindi nila kikilalanin ang ikaapat na kaharian, ang Roma (ang “mga mandarambong ng iyong bayan”), hindi nila maitatatag ang pangitain. Ang “mga mandarambong ng iyong bayan” sa Daniel labing-isa, talatang labing-apat, ay titindig laban sa hari ng timugan, magpapakataas, itatatag ang pangitain, at babagsak. Tinupad ng Roma ang bawat isa sa mga katangiang iyon.
In chapter seven, the fourth kingdom is specifically identified as being “diverse” from the kingdoms before it.
Sa ikapitong kabanata, ang ikaapat na kaharian ay tiyak na tinukoy bilang “kakaiba” sa mga kahariang nauna rito.
After this I saw in the night visions, and behold a fourth beast, dreadful and terrible, and strong exceedingly; and it had great iron teeth: it devoured and brake in pieces, and stamped the residue with the feet of it: and it was diverse from all the beasts that were before it; and it had ten horns…. Then I would know the truth of the fourth beast, which was diverse from all the others, exceeding dreadful, whose teeth were of iron, and his nails of brass; which devoured, brake in pieces, and stamped the residue with his feet; And of the ten horns that were in his head, and of the other which came up, and before whom three fell; even of that horn that had eyes, and a mouth that spake very great things, whose look was more stout than his fellows. Daniel 7:7, 19, 20.
Pagkatapos nito ay nakita ko sa mga pangitain sa gabi, at narito, isang ikaapat na hayop, kakilakilabot at nakapanghihilakbot, at lubhang malakas; at mayroon itong malalaking ngiping bakal: nilamon nito at pinagwatak-watak, at niyurakan ang nalabi sa pamamagitan ng mga paa nito; at iba ito sa lahat ng mga hayop na nauna rito; at mayroon itong sampung sungay.... Pagkatapos ay ninais kong maalaman ang katotohanan tungkol sa ikaapat na hayop, na iba sa lahat ng iba pa, lubhang kakilakilabot, na ang mga ngipin ay bakal, at ang mga kuko ay tanso; na lumalamon, nagwawatak-watak, at niyuyurakan ng mga paa nito ang nalabi; at tungkol sa sampung sungay na nasa ulo nito, at tungkol sa isa pang umusbong, na sa harap nito ay nabuwal ang tatlo; yaon ngang sungay na may mga mata, at bibig na nagsasalita ng lubhang malalaking bagay, na ang anyo ay higit na matikas kaysa sa kaniyang mga kasama. Daniel 7:7, 19, 20.
The fourth kingdom of Daniel seven was twice identified as being “diverse” from the kingdoms that preceded it. If the “little horn” of verse nine was simply an extension of the Syrian horn (Antiochus Epiphanes), it would not have been different. The beasts that preceded Rome in chapter seven were the lion, the bear and the leopard, all animals that actually exist in nature, but when it came to the fourth beast with iron teeth and nails of brass, Daniel knew of no beast of nature that represented the dreadful beast that devoured. It was different (diverse). The “little horn” of verse nine, came forth out of one of the areas represented by the four winds and wings, and not out of one of the horns or notable ones.
Ang ikaapat na kaharian sa Daniel 7 ay makalawang ipinakilalang “kaiba” sa mga kahariang nauna rito. Kung ang “maliit na sungay” ng talatang siyam ay isang simpleng pagpapalawig ng sungay ng Sirya (Antiochus Epiphanes), hindi sana ito naging kaiba. Ang mga halimaw na nauna sa Roma sa ikapitong kabanata ay ang leon, ang oso, at ang leopardo, pawang mga hayop na talagang umiiral sa kalikasan; ngunit pagdating sa ikaapat na halimaw na may mga ngiping bakal at mga kukong tanso, walang kilalang hayop sa kalikasan si Daniel na kumakatawan sa kakila-kilabot na halimaw na lumalamon. Iba ito (kaiba). Ang “maliit na sungay” ng talatang siyam ay nagmula sa isa sa mga dako na kinakatawan ng apat na hangin at mga pakpak, at hindi mula sa alinman sa mga sungay o sa mga natatangi.
Daniel chapter eight, states that “in the latter time of their kingdom, when the transgressors are come to the full, a king of fierce countenance, and understanding dark sentences, shall stand up.” In the “latter time of their kingdom (Greece, which had disintegrated into four kingdoms), during the time “when the transgressors are come to the full,” a new king would stand up.
Ang ikawalong kabanata ng Daniel ay nagsasaad na, “sa huling panahon ng kanilang kaharian, kapag ang mga mananalangsang ay sumapit sa kasukdulan, isang hari na may mabangis na anyo, at nakauunawa ng mga pahayag na mahirap unawain, ay titindig.” Sa “huling panahon ng kanilang kaharian” (Gresya, na nagkawatak-watak sa apat na kaharian), sa panahong “kapag ang mga mananalangsang ay sumapit sa kasukdulan,” isang bagong hari ang titindig.
“Every nation that has come upon the stage of action has been permitted to occupy its place on the earth, that the fact might be determined whether it would fulfill the purposes of the Watcher and the Holy One. Prophecy has traced the rise and progress of the world’s great empires—Babylon, Medo-Persia, Greece, and Rome. With each of these, as with the nations of less power, history has repeated itself. Each has had its period of test; each has failed, its glory faded, its power departed.” Prophets and Kings, 535.
"Ang bawat bansa na lumitaw sa entablado ng kasaysayan ay pinahintulutang manahan sa sariling kinalalagyan sa lupa, upang matiyak kung ito’y tutupad sa mga layunin ng Bantay at ng Banal. Tinunton ng propesiya ang pag-angat at pag-unlad ng mga dakilang imperyo ng daigdig—Babilonya, Medo-Persia, Gresya, at Roma. Sa bawat isa sa mga ito, gaya rin ng sa mga bansang may mas kaunting kapangyarihan, muling naulit ang kasaysayan. Bawat isa ay nagkaroon ng panahon ng pagsubok; bawat isa’y nabigo, kumupas ang kaluwalhatian nito, naglaho ang kapangyarihan nito." Prophets and Kings, 535.
At the end (“latter time”) of the kingdom of Greece, when their cup of probationary time had been filled (“when the transgressors are come to the full”), a “king of fierce countenance” would stand up. That king would understand “dark sentences,” for he would speak a completely different language than the Hebrew of the Jews or the Greek of the previous kingdom, for he would speak Latin. That kingdom had been identified by Moses as the nation that would bring the siege of the years 66 to 70 AD, where among other things the famine was so terrible that the Jews ate their own children to survive.
Sa katapusan ("huling panahon") ng kaharian ng Gresya, kapag napuno na ang kanilang kopa ng panahong palugit ("kapag ang mga mananalangsang ay dumating na sa kasukdulan"), isang "hari na mabagsik ang anyo" ay titindig. Ang haring iyon ay makauunawa ng "mga salitang palaisipan," sapagkat siya’y magsasalita ng isang lubos na naiibang wika kaysa sa Hebreo ng mga Hudyo o sa Griyego ng naunang kaharian, sapagkat siya’y magsasalita ng Latin. Ang kahariang iyon ay tinukoy na ni Moises bilang ang bansang magdadala ng pagkubkob noong mga taong 66 hanggang 70 AD, na kung saan, bukod sa iba pa, ang taggutom ay napakalubha anupa’t kinain ng mga Hudyo ang sarili nilang mga anak upang mabuhay.
Because thou servedst not the Lord thy God with joyfulness, and with gladness of heart, for the abundance of all things; Therefore shalt thou serve thine enemies which the Lord shall send against thee, in hunger, and in thirst, and in nakedness, and in want of all things: and he shall put a yoke of iron upon thy neck, until he have destroyed thee. The Lord shall bring a nation against thee from far, from the end of the earth, as swift as the eagle flieth; a nation whose tongue thou shalt not understand; A nation of fierce countenance, which shall not regard the person of the old, nor show favour to the young: And he shall eat the fruit of thy cattle, and the fruit of thy land, until thou be destroyed: which also shall not leave thee either corn, wine, or oil, or the increase of thy kine, or flocks of thy sheep, until he have destroyed thee. And he shall besiege thee in all thy gates, until thy high and fenced walls come down, wherein thou trustedst, throughout all thy land: and he shall besiege thee in all thy gates throughout all thy land, which the Lord thy God hath given thee. And thou shalt eat the fruit of thine own body, the flesh of thy sons and of thy daughters, which the Lord thy God hath given thee, in the siege, and in the straitness, wherewith thine enemies shall distress thee. Deuteronomy 28:47–53.
Sapagka’t hindi mo pinaglingkuran ang Panginoon mong Diyos na may kagalakan at kasiyahan ng puso, dahil sa kasaganaan ng lahat ng bagay; kaya’t paglilingkuran mo ang iyong mga kaaway na susuguin ng Panginoon laban sa iyo, sa gutom, at sa uhaw, at sa kahubaran, at sa kakulangan ng lahat ng bagay; at lalagyan niya ng pamatok na bakal ang iyong leeg, hanggang sa malipol ka. Magdadala ang Panginoon laban sa iyo ng isang bansa mula sa malayo, mula sa dulo ng lupa, na singbilis ng lipad ng agila; isang bansang ang wika ay hindi mo mauunawaan; isang bansang mabangis ang anyo, na hindi igagalang ang matanda, ni magpapakita ng kagandahang-loob sa kabataan; at kakanin niya ang bunga ng iyong mga alagang hayop at ang bunga ng iyong lupain, hanggang sa ikaw ay malipol; at hindi ka niya iiwanan ng alinman sa butil, ni ng alak, ni ng langis, ni ng pagdami ng iyong mga baka, ni ng mga kawan ng iyong mga tupa, hanggang sa malipol ka. At kukubkubin ka niya sa lahat ng iyong mga pintuang-bayan, hanggang sa bumagsak, sa buong iyong lupain, ang iyong matataas at nakukutang mga pader na iyong tinitiwalaan; at kukubkubin ka niya sa lahat ng iyong mga pintuang-bayan sa buong iyong lupain na ibinigay sa iyo ng Panginoon mong Diyos. At kakainin mo ang bunga ng iyong sariling katawan, ang laman ng iyong mga anak na lalaki at ng iyong mga anak na babae, na ibinigay sa iyo ng Panginoon mong Diyos, sa pagkubkob at sa kagipitan na igigipit sa iyo ng iyong mga kaaway. Deuteronomio 28:47-53.
In Daniel chapter two the fourth kingdom was represented by “iron,” and Moses identified “a nation,” which would put a “yoke of iron,” upon the Jews. The “nation” would “destroy” the Jews, and it would be as swift as an eagle, of which the eagle is the symbol of Rome. It would be a “nation” “whose tongue thou shalt not understand,” for its language would be “dark sentences” to the Jews. It would be a “nation of fierce countenance” as described in Daniel chapter eight as a “king of fierce countenance.” And in the “siege” of Jerusalem the Jews ate their “sons and daughters.”
Sa Daniel kabanata dalawa, ang ikaapat na kaharian ay kinakatawan ng “bakal,” at tinukoy ni Moises ang “isang bansa” na maglalagay ng “pamatok na bakal” sa mga Judio. Ang “bansa” na iyon ay “lilipol” sa mga Judio, at magiging kasimbilis ng isang agila, na siyang sagisag ng Roma. Ito ay magiging “isang bansa” “na ang wika ay hindi mo mauunawaan,” sapagkat ang wika nito ay magiging “malalabong pananalita” para sa mga Judio. Ito ay magiging isang “bansang may mabangis na anyo,” gaya ng inilarawan sa Daniel kabanata walo bilang isang “hari na may mabangis na anyo.” At sa “pagkubkob” ng Jerusalem, kinain ng mga Judio ang kanilang “mga anak na lalaki at babae.”
Miller recognized pagan Rome as the power predicted by Moses, and as the fourth “iron” kingdom of Daniel two, and the “nation” who spoke Latin, not Hebrew or Greek. Miller made no distinction between the fourth and fifth kingdom of Bible prophecy, for to him they both were simply Rome. So after pagan Rome stood up in verse twenty-three, he would not see the distinction represented in verse twenty-four. In the vision the little horn had oscillated from masculine to feminine to masculine to feminine in verses nine through twelve, and verse twenty-three identifies the prophetic characteristics of pagan Rome, Gabriel’s interpretation in verse twenty-four changes to feminine Rome. The power in verse twenty-four was to possess “mighty power,” “but not by his own power: and he shall destroy wonderfully, and shall prosper, and practice, and shall destroy the mighty and the holy people.”
Kinilala ni Miller ang paganong Roma bilang ang kapangyarihang hinulaan ni Moises, at bilang ang ikaapat na "bakal" na kaharian sa Daniel kabanata dalawa, at ang "bansa" na nagsasalita ng Latin, hindi Hebreo o Griyego. Hindi gumawa si Miller ng anumang pagtatangi sa pagitan ng ikaapat at ikalimang kaharian ng propesiya ng Biblia, sapagkat para sa kanya, ang dalawa ay walang iba kundi Roma. Kaya, matapos na tumindig ang paganong Roma sa talatang dalawampu’t tatlo, hindi niya kikilalanin ang pagkakaibang kinakatawan ng talatang dalawampu’t apat. Sa pangitain, ang munting sungay ay nagpapalit-palit mula sa panlalaki tungo sa pambabae, pabalik sa panlalaki, at muli sa pambabae, sa mga talatang siyam hanggang labindalawa, at tinutukoy ng talatang dalawampu’t tatlo ang mga propetikong katangian ng paganong Roma, at sa talatang dalawampu’t apat, ang pagpapaliwanag ni Gabriel ay lumilipat sa Roma sa anyong pambabae. Ang kapangyarihan sa talatang dalawampu’t apat ay magkakaroon ng “dakilang kapangyarihan,” “ngunit hindi sa sarili niyang kapangyarihan: at siya’y wawasak nang kagila-gilalas, at magtatagumpay, at gagawa, at lilipulin ang mga makapangyarihan at ang banal na bayan.”
Papal Rome was to be given the military power of pagan Rome, and it would destroy God’s people for one thousand two hundred and sixty years, from the year 538 to 1798. It would destroy “wonderfully” for it is the beast the whole world “wonders after,” and it was the power that would “practice and prosper” until the first indignation that had been “determined” to be finished in 1798 was fulfilled.
Ipagkakaloob sa Roma Papal ang kapangyarihang militar ng Roma ng mga pagano, at lilipulin nito ang bayan ng Diyos sa loob ng isang libo dalawang daan at animnapung taon, mula taong 538 hanggang 1798. Maglilipol ito nang “kamangha-mangha,” sapagkat ito ang hayop na ang buong sanlibutan ay “namamangha pagkasunod” dito, at ito ang kapangyarihang “gagawa at magtatagumpay” hanggang sa matupad ang unang poot na “itinakda” na matapos noong 1798.
Then in verse twenty-five Gabriel follows the oscillation established in the verses he was interpreting for Daniel, and again addresses pagan Rome, who through a different type of “policy,” brought together its empire, as attested to by all the historians. The “craft” of pagan Rome was to induce nations to join their growing empire, and it used the promise of peace and prosperity to build the empire, unlike the previous empires that were forged simply by military might. Pagan Rome was also to “stand up against the Prince of princes,” as it did when it placed Christ upon the cross of Calvary.
Pagdating sa ika-dalawampu’t limang talata, sinusunod ni Gabriel ang pag-iindayog na itinatag sa mga talatang kanyang ipinapaliwanag kay Daniel, at muli niyang tinutukoy ang paganong Roma, na, sa pamamagitan ng isang naiibang uri ng “patakaran,” gaya ng pinatotohanan ng lahat ng mga mananalaysay, ay pinagbuklod nito ang sarili nitong imperyo. Ang “lalang” ng paganong Roma ay ang paghihikayat sa mga bansa na umanib sa lumalawak nitong imperyo, at ginamit nito ang pangako ng kapayapaan at kasaganaan upang itatag ang imperyo, hindi tulad ng mga naunang imperyo na pinanday lamang sa pamamagitan ng lakas-militar. Gayundin, ang paganong Roma ay “tatayo laban sa Prinsipe ng mga prinsipe,” gaya ng ginawa nito nang ipinako si Cristo sa krus ng Kalbaryo.
Then Gabriel addresses the two visions he was interpreting for Daniel, by identifying that the “mareh” vision of the appearance (the twenty-three hundred days) was true, and that the “chazon” vision of the trampling down of the sanctuary and host by pagan Rome and papal Rome was to be “shut up (sealed), “for many days” (until the time of the end in 1798).
Pagkatapos ay tinalakay ni Gabriel ang dalawang pangitaing kanyang binibigyang-kahulugan para kay Daniel, sa pamamagitan ng pagtukoy na ang pangitaing “mareh” tungkol sa pagpapakita (ang dalawang libo’t tatlong daang araw) ay totoo, at na ang pangitaing “chazon” tungkol sa pagyurak sa santuwaryo at sa hukbo na gagawin ng Roma Pagano at Roma Papal ay dapat “ipinid (tinatakan),” “sa maraming araw” (hanggang sa panahon ng wakas noong 1798).
Then Daniel was sick for some time, and then returned to work, but he still did not understand the “mareh” vision, which is the vision which Gabriel was commanded to make him understand. For that reason Gabriel would return in chapter nine, to finish his work of making Daniel understand the “mareh” vision.
Pagkatapos ay nagkasakit si Daniel nang ilang panahon, at nagbalik sa pagganap ng kanyang tungkulin; ngunit hindi pa rin niya nauunawaan ang pangitaing “mareh,” ang pangitaing ipinag-utos kay Gabriel na ipaunawa sa kanya. Dahil dito, babalik si Gabriel sa ikasiyam na kabanata upang tapusin ang kanyang tungkulin na ipaunawa kay Daniel ang pangitaing “mareh.”
In Daniel chapter nine, Daniel had been studying the prophetic Word and came to understand through the writings of Moses and Jeremiah. Jeremiah had identified the captivity he was in would last seventy years.
Sa ika-siyam na kabanata ng aklat ni Daniel, pinag-aaralan ni Daniel ang propetikong Salita at dumating siya sa pagkaunawa sa pamamagitan ng mga sulatin nina Moises at Jeremias. Itinukoy ni Jeremias na ang pagkabihag na kinalalagyan ni Daniel ay magtatagal ng pitumpung taon.
And this whole land shall be a desolation, and an astonishment; and these nations shall serve the king of Babylon seventy years. And it shall come to pass, when seventy years are accomplished, that I will punish the king of Babylon, and that nation, saith the Lord, for their iniquity, and the land of the Chaldeans, and will make it perpetual desolations. Jeremiah 25:11, 12.
At ang buong lupaing ito ay magiging kagibaan at katigilan; at ang mga bansang ito ay maglilingkod sa hari ng Babilonia sa loob ng pitumpung taon. At mangyayari, kapag natupad na ang pitumpung taon, na aking parurusahan ang hari ng Babilonia at ang bansang yaon, wika ng Panginoon, dahil sa kanilang kasamaan, pati ang lupain ng mga Caldeo; at gagawin ko iyon na pagkatiwangwang magpakailanman. Jeremias 25:11, 12.
According to Moses the captivity in the enemy’s land would correspond to a time that the land would enjoy its sabbaths.
Ayon kay Moises, ang pagkabihag sa lupain ng kaaway ay tumutugma sa panahong malulugod ang lupain sa kaniyang mga Sabbath.
And I will bring the land into desolation: and your enemies which dwell therein shall be astonished at it. And I will scatter you among the heathen, and will draw out a sword after you: and your land shall be desolate, and your cities waste. Then shall the land enjoy her sabbaths, as long as it lieth desolate, and ye be in your enemies’ land; even then shall the land rest, and enjoy her sabbaths. As long as it lieth desolate it shall rest; because it did not rest in your sabbaths, when ye dwelt upon it. Leviticus 26:32–35.
At aking dadalhin ang lupain sa pagkatiwangwang; at ang inyong mga kaaway na nananahan doon ay manghihilakbot dahil dito. At ikakalat ko kayo sa gitna ng mga bansa, at bubunutin ko ang tabak na hahabol sa inyo; at ang inyong lupain ay magiging tiwangwang, at ang inyong mga lungsod ay magiging wasak. Kung magkagayo’y tatamasahin ng lupain ang kaniyang mga Sabbath, habang ito’y nakatiwangwang at kayo ay nasa lupain ng inyong mga kaaway; doon man ay magpapahinga ang lupain at tatamasahin ang kaniyang mga Sabbath. Hanggang sa ito’y nakatiwangwang ay magpapahinga ito; sapagkat hindi ito nagpahinga sa inyong mga Sabbath, nang kayo’y tumahan doon. Levitico 26:32-35.
Daniel had understood from God’s prophetic Word, upon two witnesses that His people had been scattered into the enemy’s land, during which time the land would enjoy its sabbaths. He understood what the author of Chronicles understood concerning Jeremiah’s seventy years.
Naunawaan ni Daniel mula sa makahulang Salita ng Diyos, sa bibig ng dalawang saksi, na ang Kaniyang bayan ay nangalat sa lupain ng kaaway, at sa panahong iyon ay malulugod ang lupain sa mga Sabat nito. Nabatid niya ang siyang nabatid ng may-akda ng Mga Kronika hinggil sa pitumpung taon ni Jeremias.
And them that had escaped from the sword carried he away to Babylon; where they were servants to him and his sons until the reign of the kingdom of Persia: To fulfil the word of the Lord by the mouth of Jeremiah, until the land had enjoyed her sabbaths: for as long as she lay desolate she kept sabbath, to fulfil threescore and ten years. Now in the first year of Cyrus king of Persia, that the word of the Lord spoken by the mouth of Jeremiah might be accomplished, the Lord stirred up the spirit of Cyrus king of Persia, that he made a proclamation throughout all his kingdom, and put it also in writing, saying, Thus saith Cyrus king of Persia, All the kingdoms of the earth hath the Lord God of heaven given me; and he hath charged me to build him an house in Jerusalem, which is in Judah. Who is there among you of all his people? The Lord his God be with him, and let him go up. 2 Chronicles 36:20–23.
At ang mga nakatanan sa tabak ay dinala niyang bihag sa Babilonia; at doon sila’y naging mga alipin sa kaniya at sa kaniyang mga anak hanggang sa paghahari ng kaharian ng Persia; upang matupad ang salita ng Panginoon sa pamamagitan ng bibig ni Jeremiah, hanggang sa ang lupain ay matamasa ang kaniyang mga Sabbath; sapagkat sa buong panahon na siya’y nanatiling tiwangwang ay ipinangilin niya ang Sabbath, upang matupad ang pitumpung taon. At sa unang taon ni Cyrus na hari ng Persia, upang matupad ang salita ng Panginoon na sinalita sa pamamagitan ng bibig ni Jeremiah, ginising ng Panginoon ang espiritu ni Cyrus na hari ng Persia, na siya’y naglabas ng isang pahayag sa buong kaniyang kaharian, at isinulat din ito, na sinasabi, Ganito ang sabi ni Cyrus na hari ng Persia, Ang lahat ng mga kaharian sa lupa ay ibinigay sa akin ng Panginoon, ang Diyos ng langit; at inatasan niya ako na pagtayuan siya ng isang bahay sa Jerusalem, na nasa Judah. Sino sa inyo ang kabilang sa buong kaniyang bayan? Suma kaniya nawa ang Panginoon niyang Diyos, at umahon nawa siya. 2 Cronica 36:20-23.
Daniel understood that Jeremiah’s seventy years of scattering in the enemy’s land, while the land enjoyed her sabbaths, was based upon the curse of “seven times” in Leviticus twenty-six, and in obedience to that understanding, he fulfilled the commanded remedy given there for those who finally awaken to their scattered condition.
Naunawaan ni Daniel na ang pitumpung taon ni Jeremias ng pagkakakalat sa lupain ng kaaway, samantalang ang lupain ay nagtamasa ng kaniyang mga Sabat, ay nakabatay sa sumpang “pitong ulit” sa Levitico dalawampu’t anim; at, bilang pagsunod sa pagkaunawang iyon, kaniyang tinupad ang iniutos na lunas na ibinigay doon para sa mga sa wakas ay nagigising sa kanilang kalagayang pagkakakalat.
And upon them that are left alive of you I will send a faintness into their hearts in the lands of their enemies; and the sound of a shaken leaf shall chase them; and they shall flee, as fleeing from a sword; and they shall fall when none pursueth. And they shall fall one upon another, as it were before a sword, when none pursueth: and ye shall have no power to stand before your enemies. And ye shall perish among the heathen, and the land of your enemies shall eat you up. And they that are left of you shall pine away in their iniquity in your enemies’ lands; and also in the iniquities of their fathers shall they pine away with them. If they shall confess their iniquity, and the iniquity of their fathers, with their trespass which they trespassed against me, and that also they have walked contrary unto me; And that I also have walked contrary unto them, and have brought them into the land of their enemies; if then their uncircumcised hearts be humbled, and they then accept of the punishment of their iniquity: Then will I remember my covenant with Jacob, and also my covenant with Isaac, and also my covenant with Abraham will I remember; and I will remember the land. The land also shall be left of them, and shall enjoy her sabbaths, while she lieth desolate without them: and they shall accept of the punishment of their iniquity: because, even because they despised my judgments, and because their soul abhorred my statutes. And yet for all that, when they be in the land of their enemies, I will not cast them away, neither will I abhor them, to destroy them utterly, and to break my covenant with them: for I am the Lord their God. But I will for their sakes remember the covenant of their ancestors, whom I brought forth out of the land of Egypt in the sight of the heathen, that I might be their God: I am the Lord. These are the statutes and judgments and laws, which the Lord made between him and the children of Israel in mount Sinai by the hand of Moses. Leviticus 26:36–46.
At sa mga natitirang buhay sa inyo ay magpapadala ako ng panghihina sa kanilang mga puso sa mga lupain ng kanilang mga kaaway; at ang kaluskos ng isang dahong nayayanig ay hahabol sa kanila; at sila’y tatakas, na waring tumatakas sa tabak; at sila’y mabubuwal kahit walang humahabol. At sila’y mabubuwal na magkakadapa sa isa’t isa, na wari’y sa harap ng tabak, kahit walang humahabol; at hindi kayo makatatayo sa harap ng inyong mga kaaway. At kayo’y malilipol sa gitna ng mga bansa, at lalamunin kayo ng lupain ng inyong mga kaaway. At ang mga natitira sa inyo ay mauubos dahil sa kanilang kasamaan sa mga lupain ng inyong mga kaaway; at pati dahil sa mga kasamaan ng kanilang mga ama, na nasa kanila, ay mauubos sila. Kung kanilang ipahahayag ang kanilang kasamaan, at ang kasamaan ng kanilang mga ama, kalakip ng kanilang pagsalangsang na kanilang isinagawa laban sa akin, at na sila man ay lumakad na salungat sa akin; at na ako man ay lumakad na salungat sa kanila, at dinala ko sila sa lupain ng kanilang mga kaaway; kung magkagayo’y ang kanilang mga pusong di-tuli ay magpapakumbaba, at saka nila tatanggapin ang parusa ng kanilang kasamaan: kung magkagayo’y aalalahanin ko ang aking tipan kay Jacob, at gayon din ang aking tipan kay Isaac, at gayundin ang aking tipan kay Abraham ay aking aalalahanin; at aalalahanin ko ang lupain. Ang lupain man ay maiiwan nila, at tatamasa ng mga Sabbath nito, habang nakatiwangwang ito na wala sila; at tatanggapin nila ang parusa ng kanilang kasamaan; sapagkat, oo, sapagkat hinamak nila ang aking mga kahatulan, at sapagkat kinasuklaman ng kanilang kaluluwa ang aking mga palatuntunan. At gayunman, sa kabila ng lahat ng ito, kapag sila’y nasa lupain ng kanilang mga kaaway, hindi ko sila itatakwil, ni kakasuklaman ko sila, upang lubusang lipulin sila at sirain ang aking tipan sa kanila; sapagkat ako ang Panginoon nilang Diyos. Nguni’t alang-alang sa kanila, aalalahanin ko ang tipan ng kanilang mga ninuno, na aking inilabas mula sa lupain ng Egipto sa paningin ng mga bansa, upang ako’y maging kanilang Diyos: Ako ang Panginoon. Ito ang mga palatuntunan at mga kahatulan at mga kautusan na ginawa ng Panginoon sa pagitan niya at ng mga anak ni Israel sa bundok Sinai sa pamamagitan ni Moises. Levitico 26:36-46.
Daniel’s prayer in chapter nine, is addressing every element of the counsel for those who find themselves scattered in the enemy’s land. That prayer is to be aligned with his prayer in chapter two, for together they represent the prayer of those in Revelation chapter eleven, that were dead in the streets of that great city of Sodom and Egypt, who find that they also had been scattered. As Daniel concludes his prayer, Gabriel returns to finish the work of explaining the “mareh” vision, just as the Holy Spirit intends to accomplish for the two witnesses of Revelation chapter eleven.
Ang panalangin ni Daniel sa kabanata siyam ay tinutugunan ang bawat bahagi ng payo para sa mga nakasumpong sa kanilang sarili na nangalat sa lupain ng kaaway. Ang panalanging iyon ay dapat iayon sa kanyang panalangin sa kabanata dalawa, sapagkat magkasama nilang kinakatawan ang panalangin ng mga nasa Apocalipsis kabanata labing-isa, na mga patay sa mga lansangan ng dakilang lungsod na yaong Sodoma at Egipto, na nasumpungan nilang sila man ay nangalat din. Sa pagwawakas ni Daniel ng kanyang panalangin, bumalik si Gabriel upang tapusin ang gawaing pagpapaliwanag sa pangitaing “mareh,” gaya ng nilalayon ng Espiritu Santo na ganapin para sa dalawang saksi ng Apocalipsis kabanata labing-isa.
And whiles I was speaking, and praying, and confessing my sin and the sin of my people Israel, and presenting my supplication before the Lord my God for the holy mountain of my God; Yea, whiles I was speaking in prayer, even the man Gabriel, whom I had seen in the vision at the beginning, being caused to fly swiftly, touched me about the time of the evening oblation. And he informed me, and talked with me, and said, O Daniel, I am now come forth to give thee skill and understanding. Daniel 9:20–22.
At samantalang ako’y nagsasalita, at nananalangin, at ipinagtatapat ang aking kasalanan at ang kasalanan ng aking bayang Israel, at inihaharap ang aking pagsusumamo sa harap ng Panginoon kong Diyos alang-alang sa banal na bundok ng aking Diyos; Oo, samantalang ako’y nagsasalita sa panalangin, ang lalaking si Gabriel, na aking nakita sa pangitain sa pasimula, na pinadalang lumipad nang mabilis, ay humipo sa akin bandang oras ng handog sa hapon. At ipinatalastas niya sa akin, at nakipag-usap sa akin, at nagsabi, O Daniel, ngayo’y lumabas ako upang bigyan ka ng katalinuhan at pagkaunawa. Daniel 9:20-22.
We will continue this study in the next article.
Ipagpapatuloy natin ang pag-aaral na ito sa susunod na artikulo.
“Shortly before the fall of Babylon, when Daniel was meditating on these prophecies and seeking God for an understanding of the times, a series of visions was given him concerning the rise and fall of kingdoms. With the first vision, as recorded in the seventh chapter of the book of Daniel, an interpretation was given; yet not all was made clear to the prophet. ‘My cogitations much troubled me,’ he wrote of his experience at the time, ‘and my countenance changed in me: but I kept the matter in my heart.’ Daniel 7:28.
Kaunti na lamang bago ang pagbagsak ng Babilonia, samantalang si Daniel ay nagbubulay-bulay sa mga propesiyang ito at humihingi sa Diyos ng pag-unawa sa mga panahon, isang serye ng mga pangitain ang ipinagkaloob sa kanya hinggil sa pag-angat at pagbagsak ng mga kaharian. Sa unang pangitain, gaya ng nakatala sa ikapitong kabanata ng aklat ni Daniel, isang paliwanag ang ibinigay; gayunman, hindi naging ganap na malinaw ang lahat sa propeta. “Lubhang nabagabag ako sa aking mga pag-iisip,” isinulat niya hinggil sa kaniyang karanasan noong panahong iyon, “at nagbago ang aking kaanyuan; ngunit iningatan ko ang bagay na ito sa aking puso.” Daniel 7:28.
“Through another vision further light was thrown upon the events of the future; and it was at the close of this vision that Daniel heard ‘one saint speaking, and another saint said unto that certain saint which spake, How long shall be the vision?’ Daniel 8:13. The answer that was given, ‘Unto two thousand and three hundred days; then shall the sanctuary be cleansed’ (verse 14), filled him with perplexity. Earnestly he sought for the meaning of the vision. He could not understand the relation sustained by the seventy years’ captivity, as foretold through Jeremiah, to the twenty-three hundred years that in vision he heard the heavenly visitant declare should elapse before the cleansing of God’s sanctuary. The angel Gabriel gave him a partial interpretation; yet when the prophet heard the words, ‘The vision … shall be for many days,’ he fainted away. ‘I Daniel fainted,’ he records of his experience, ‘and was sick certain days; afterward I rose up, and did the king’s business; and I was astonished at the vision, but none understood it.’ Verses 26, 27.
Sa pamamagitan ng isa pang pangitain ay nabigyan ng higit pang liwanag ang mga pangyayari sa hinaharap; at sa pagtatapos ng pangitaing ito narinig ni Daniel ang 'isang banal ang nagsasalita, at ang isa pang banal ay nagsabi sa yaong banal na nagsalita, Hanggang kailan ang pangitain?' Daniel 8:13. Ang sagot na ibinigay, 'Hanggang dalawang libo at tatlong daang araw; kung magkagayo'y ang santuario ay malilinis' (talata 14), ay lubhang nagdulot sa kaniya ng pagkalito. Masigasig niyang hinanap ang kahulugan ng pangitain. Hindi niya maunawaan ang kaugnayan sa pagitan ng pitumpung taon ng pagkabihag, gaya ng ipinahayag sa pamamagitan ni Jeremias, at ng dalawang libo at tatlong daang taon na sa pangitain ay narinig niyang ipinahayag ng makalangit na sugo na lilipas bago ang paglilinis ng santuario ng Diyos. Ibinigay sa kaniya ng anghel na si Gabriel ang bahagyang pagpapaliwanag; ngunit nang marinig ng propeta ang mga salitang, 'Ang pangitain ... ay ukol sa maraming araw,' siya'y nanglupaypay. 'Ako, si Daniel, ay nanglupaypay,' itinala niya tungkol sa kaniyang karanasan, 'at nagkasakit ako nang ilang araw; pagkatapos ay tumindig ako, at ginawa ko ang gawain ng hari; at ako'y namangha sa pangitain, ngunit walang nakaunawa nito.' Talata 26, 27.
“Still burdened in behalf of Israel, Daniel studied anew the prophecies of Jeremiah. They were very plain—so plain that he understood by these testimonies recorded in books ‘the number of the years, whereof the word of the Lord came to Jeremiah the prophet, that He would accomplish seventy years in the desolations of Jerusalem.’ Daniel 9:2.
Patuloy na may pasanin alang-alang sa Israel, muling pinag-aralan ni Daniel ang mga propesiya ni Jeremias. Napakalinaw ang mga ito—lubhang malinaw anupa’t sa pamamagitan ng mga patotoong nakatala sa mga aklat ay naunawaan niya “ang bilang ng mga taon, na tungkol dito ay dumating ang salita ng Panginoon kay Jeremias na propeta, na Kanyang tatapusin ang pitumpung taon ng pagkatiwangwang ng Jerusalem.” Daniel 9:2.
“With faith founded on the sure word of prophecy, Daniel pleaded with the Lord for the speedy fulfillment of these promises. He pleaded for the honor of God to be preserved. In his petition he identified himself fully with those who had fallen short of the divine purpose, confessing their sins as his own.” Prophets and Kings, 553, 554.
"Sa pananampalatayang nakasalig sa tiyak na salita ng propesiya, nagsumamo si Daniel sa Panginoon para sa agarang katuparan ng mga pangakong ito. Nagsumamo siya upang mapanatili ang karangalan ng Diyos. Sa kaniyang pagsusumamo, ganap niyang iniugnay ang sarili sa mga nagkulang sa banal na layunin, ikinumpisal ang kanilang mga kasalanan na tila kaniya rin." Prophets and Kings, 553, 554.