All the prophets are speaking more of the last days than the days in which they lived.
Ang lahat ng mga propeta ay mas nagsasalita tungkol sa mga huling araw kaysa sa mga araw ng kanilang pamumuhay.
“Each of the ancient prophets spoke less for their own time than for ours, so that their prophesying is in force for us. ‘Now all these things happened unto them for ensamples: and they are written for our admonition, upon whom the ends of the world are come.’ 1 Corinthians 10:11. ‘Not unto themselves, but unto us they did minister the things, which are now reported unto you by them that have preached the gospel unto you with the Holy Ghost sent down from heaven; which things the angels desire to look into.’ 1 Peter 1:12
Bawat isa sa mga sinaunang propeta ay nagsalita hindi gaano para sa kanilang sariling panahon kundi higit para sa atin, kaya’t nananatiling may bisa sa atin ang kanilang pagpapahayag ng propesiya. “Ngayon, ang lahat ng mga bagay na ito ay nangyari sa kanila bilang mga halimbawa; at mga ito’y nasulat para sa ating pagpapaalaala, na kung kanino sumapit ang mga wakas ng sanlibutan.” 1 Corinto 10:11. “Hindi para sa kanilang sarili, kundi para sa atin nila ipinaglingkod ang mga bagay na ito, na ngayo’y iniulat sa inyo ng mga nangaral sa inyo ng ebanghelyo sa pamamagitan ng Espiritu Santo na ibinaba mula sa langit; na sa mga bagay na ito ay ninanasa ng mga anghel na siyasatin.” 1 Pedro 1:12
“The Bible has accumulated and bound up together its treasures for this last generation. All the great events and solemn transactions of Old Testament history have been, and are, repeating themselves in the church in these last days.” Selected Messages, book 3, 338, 339.
Naipon at pinagbuklod ng Biblia ang mga kayamanan nito para sa huling salinlahing ito. Ang lahat ng dakilang pangyayari at mga mapitagang gawa sa kasaysayan ng Lumang Tipan ay nauulit na noon pa, at patuloy na nauulit, sa iglesia sa mga huling araw na ito. Selected Messages, aklat 3, 338, 339.
Daniel is representing God’s people, who in the last days have discovered through the prophetic Word, that they have been scattered. When they awaken to that fact, they are required to fulfill the Leviticus twenty-six prayer, and also the prayer to understand the last prophetic secret that is unsealed just before probation closes, as represented by Daniel’s prayer in chapter two. If and when, they enter into Daniel’s experience, the angel Gabriel will touch, inform and speak to them, for the purpose of giving them “skill and understanding.” The wise are those who “understand” the “increase of knowledge” when a prophetic secret is unsealed.
Si Daniel ay kumakatawan sa bayan ng Diyos, na sa mga huling araw ay natuklasan, sa pamamagitan ng Salitang propetiko, na sila’y nangalat. Kapag sila’y nagising sa katotohanang yaon, kinakailangan nilang tuparin ang panalanging nasa Levitico dalawampu’t anim, at gayundin ang panalangin upang maunawaan ang huling hiwagang propetiko na inaalisan ng selyo bago magsara ang probasyon, na kinakatawan ng panalangin ni Daniel sa ikalawang kabanata. Kung at kapag pumasok sila sa karanasan ni Daniel, ang anghel na si Gabriel ay hihipo, magpapabatid, at magsasalita sa kanila, upang bigyan sila ng “katalinuhan at pagkaunawa.” Ang marurunong ay yaong mga “nakauunawa” sa “paglago ng kaalaman” kapag inaalisan ng selyo ang isang hiwagang propetiko.
And he informed me, and talked with me, and said, O Daniel, I am now come forth to give thee skill and understanding. At the beginning of thy supplications the commandment came forth, and I am come to shew thee; for thou art greatly beloved: therefore understand the matter, and consider the vision. Daniel 9:22, 23.
At ipinaunawa niya sa akin, at nakipagsalitaan sa akin, at sinabi, O Daniel, ngayo’y naparito ako upang bigyan ka ng katalinuhan at pagkaunawa. Nang pasimula ng iyong mga pagsusumamo ay lumabas ang utos, at naparito ako upang ipatalastas sa iyo; sapagkat ikaw ay lubhang minamahal: kaya’t unawain mo ang bagay, at pagbulay-bulayan ang pangitain. Daniel 9:22, 23.
The vision which Daniel is told to consider is the “mareh” vision of the appearance. Gabriel had not finished the work he had been assigned in chapter eight when he had been told to make Daniel understand the “mareh” vision. In chapter nine he has returned to finish the interpretation. In chapter nine, Daniel is no longer living in the period of the kingdom of Babylon, but in the history of the Medo-Persian empire.
Ang pangitaing sinabing pagnilayan ni Daniel ay ang pangitaing “mareh” ng pagpapakita. Hindi pa natatapos ni Gabriel ang gawaing iniatang sa kanya sa kabanata walo nang siya’y inatasang ipaunawa kay Daniel ang pangitaing “mareh.” Sa kabanata siyam siya’y nagbalik upang tapusin ang pagpapakahulugan. Sa kabanata siyam, si Daniel ay hindi na namumuhay sa kapanahunan ng kaharian ng Babilonia, kundi nasa kasaysayan na ng Imperyong Medo-Persiano.
When Gabriel instructs Daniel to “understand the matter,” and to “consider the vision,” he is identifying a process of mental separation which he wants Daniel to exercise. The words translated as “understand” and “consider” are the same Hebrew word. The word is “biyn,” and means to separate mentally. The Hebrew word translated as “matter,” is “dabar,” and means “the word”. Gabriel is therefore informing Daniel, and those he represents in the last days to rightly divide the Word of truth.
Nang inutusan ni Gabriel si Daniel na “understand the matter” at “consider the vision,” tinukoy niya ang isang proseso ng pangkaisipang paghiwalay na nais niyang isagawa ni Daniel. Ang mga salitang isinalin bilang “understand” at “consider” ay iisang salitang Hebreo. Ang salitang iyon ay “biyn,” at ang kahulugan nito ay paghiwalay sa isip. Ang salitang Hebreo na isinalin bilang “matter” ay “dabar,” at ang ibig sabihin ay “the word.” Kaya’t ipinababatid ni Gabriel kay Daniel, at sa mga kinakatawan niya sa mga huling araw, na dapat nilang wastong hatiin ang Salita ng katotohanan.
Study to show thyself approved unto God, a workman that needeth not to be ashamed, rightly dividing the word of truth. 2 Timothy 2:15.
Pagsikapan mong maiharap ang iyong sarili na subok sa Diyos, isang manggagawang walang dapat ikahiya, na matuwid na hinahati ang salita ng katotohanan. 2 Timoteo 2:15.
The word “matter” is also employed by Daniel in chapter ten, verse one where it is translated three times as “thing.”
Ang salitang "matter" ay ginamit din ni Daniel sa ikasampung kabanata, unang talata, kung saan ito ay isinalin nang tatlong beses bilang "thing."
In the third year of Cyrus king of Persia a thing was revealed unto Daniel, whose name was called Belteshazzar; and the thing was true, but the time appointed was long: and he understood the thing, and had understanding of the vision. Daniel 10:1.
Sa ikatlong taon ni Cyrus na hari ng Persia, may isang bagay na nahayag kay Daniel, na ang pangalang itinawag sa kaniya ay Belteshazzar; at ang bagay ay totoo, ngunit ang takdang panahon ay mahaba: at naunawaan niya ang bagay, at nagkaroon siya ng pagkaunawa sa pangitain. Daniel 10:1.
In the verse, the word “vision” is the “mareh” vision of the appearance, and Daniel had understanding of both the thing (matter) and also the vision (“mareh”). In verse twenty-three of chapter nine, Gabriel instructed Daniel to rightly divide the matter and the vision, and in verse one of chapter ten he has understanding of both the matter (thing) and the vision (“mareh”). Gabriel is informing Daniel in chapter nine, to recognize the distinction (rightly divide) between the matter and the vision. The vision is the “mareh” vision and the “matter,” or the “thing” is the “chazon” vision.
Sa talata, ang salitang “vision” ay ang “mareh” na pangitain ng kaanyuan, at nauunawaan ni Daniel kapwa ang bagay (ang usapin) at gayundin ang pangitain (“mareh”). Sa talatang dalawampu’t tatlo ng ikasiyam na kabanata, iniutos ni Gabriel kay Daniel na hatiin nang wasto ang usapin at ang pangitain, at sa talatang isa ng ikasampung kabanata ay nauunawaan niya kapwa ang usapin (ang bagay) at ang pangitain (“mareh”). Ipinababatid ni Gabriel kay Daniel sa kabanatang siyam na kilalanin ang pagkakaiba (hatiin nang wasto) sa pagitan ng usapin at ng pangitain. Ang pangitain ay ang “mareh” na pangitain at ang “usapin,” o ang “bagay,” ay ang “chazon” na pangitain.
In chapter eight both visions are identified, and a distinction is noted because Daniel wished to understand the “chazon” vision, but Gabriel was instructed to make Daniel understand the “mareh” vision. As Gabriel begins his work of making Daniel understand the “matter” and the “vision” he informs Daniel to take note that they are two different visions.
Sa Kabanata Walo, natukoy ang dalawang pangitain, at naitala ang isang pagkakaiba, sapagkat ninais ni Daniel na maunawaan ang pangitaing “chazon,” ngunit inatasan si Gabriel na ipaunawa kay Daniel ang pangitaing “mareh.” At nang sinimulan ni Gabriel ang kaniyang gawain na ipaunawa kay Daniel ang “bagay” at ang “pangitain,” ibinilin niya kay Daniel na tandaan na yaon ay dalawang magkaibang pangitain.
And he informed me, and talked with me, and said, O Daniel, I am now come forth to give thee skill and understanding. At the beginning of thy supplications the commandment came forth, and I am come to shew thee; for thou art greatly beloved: therefore understand the matter, and consider the vision. Seventy weeks are determined upon thy people and upon thy holy city, to finish the transgression, and to make an end of sins, and to make reconciliation for iniquity, and to bring in everlasting righteousness, and to seal up the vision and prophecy, and to anoint the most Holy. Know therefore and understand, that from the going forth of the commandment to restore and to build Jerusalem unto the Messiah the Prince shall be seven weeks, and threescore and two weeks: the street shall be built again, and the wall, even in troublous times. And after threescore and two weeks shall Messiah be cut off, but not for himself: and the people of the prince that shall come shall destroy the city and the sanctuary; and the end thereof shall be with a flood, and unto the end of the war desolations are determined. And he shall confirm the covenant with many for one week: and in the midst of the week he shall cause the sacrifice and the oblation to cease, and for the overspreading of abominations he shall make it desolate, even until the consummation, and that determined shall be poured upon the desolate. Daniel 9:22–27.
At ipinabatid niya sa akin at nakipag-usap sa akin, at nagsabi, O Daniel, ngayo’y lumabas ako upang bigyan ka ng katalinuhan at pag-unawa. Sa pasimula ng iyong mga pagsusumamo ay lumabas ang utos, at naparito ako upang ipabatid sa iyo; sapagkat ikaw ay lubhang minamahal: kaya’t unawain mo ang bagay na ito, at pagbulay-bulayan ang pangitain. Pitumpung linggo ang itinakda sa iyong bayan at sa iyong banal na lunsod, upang wakasan ang pagsalangsang, at tapusin ang mga kasalanan, at isagawa ang pagbabayad-sala para sa kasamaan, at dalhin ang walang hanggang katuwiran, at tatakan ang pangitain at ang propesiya, at pahiran ng langis ang Kabanal-banalang. Kaya’t alamin mo at unawain, na mula sa paglabas ng utos na ibalik at muling itayo ang Jerusalem hanggang sa Mesiyas na Prinsipe ay pitong linggo, at animnapu’t dalawang linggo: muling maitatayo ang lansangan at ang pader, kahit sa panahong masalimuot. At pagkaraan ng animnapu’t dalawang linggo ay papatayin ang Mesiyas, ngunit hindi para sa kanyang sarili; at wawasakin ng bayan ng prinsipe na darating ang lunsod at ang santuwaryo; at ang wakas nito ay sa pamamagitan ng isang baha, at hanggang sa katapusan ng digmaan ay may nakatakdang mga pagkatiwangwang. At ipagtitibay niya ang tipan sa marami sa loob ng isang linggo: at sa kalagitnaan ng linggo ay ipatitigil niya ang hain at ang handog, at dahil sa paglaganap ng mga kasuklam-suklam ay gagawin niya itong tiwangwang, hanggang sa ganap na wakas, at ang nakatakda ay ibubuhos sa ginawang tiwangwang. Daniel 9:22-27.
Gabriel wished Daniel to recognize that elements of both the “chazon” vision and the “mareh” vision would be represented in the interpretation he provided for Daniel. The interpretation was going to address both visions, and it was Daniel’s responsibility to rightly divide the vision which addressed the trampling down of the sanctuary and the host, from the vision that led to the appearance of Christ in the Most Holy Place on October 22, 1844.
Ninais ni Gabriel na maunawaan ni Daniel na ang mga elemento ng kapwa pangitaing “chazon” at “mareh” ay masasalamin sa paliwanag na ibibigay niya kay Daniel. Tutuon ang paliwanag sa kapwa pangitaing iyon, at tungkulin ni Daniel na ihiwalay nang wasto ang pangitaing tumutukoy sa pagyurak sa santuwaryo at sa hukbo mula sa pangitaing humantong sa pagpapakita ni Cristo sa Kabanal-banalang Dako noong Oktubre 22, 1844.
Gabriel identifies that from the decree of Artaxerxes in 457 BC, there would be four hundred and ninety years that were “cut off” from the twenty-three hundred years of the vision of the evenings and mornings, that was especially for the Jews. In the verses just cited, the word “determined” is identified three times, but it is two different Hebrew words that are both translated as “determined” in the verses. The first time “determined” is identified is in verse twenty-four, and that Hebrew word is “chathak” and means “to cut off”.
Itinukoy ni Gabriel na mula sa dekretong ipinalabas ni Artaxerxes noong 457 BC, magkakaroon ng apat na raan at siyamnapung taon na “pinutol” mula sa dalawang libo at tatlong daang taon ng pangitain ng mga gabi at umaga, na sadyang para sa mga Judio. Sa mga talatang binanggit, ang salitang “determined” ay tinukoy nang tatlong beses, ngunit dalawang magkaibang salitang Hebreo ang kapwa isinalin bilang “determined” sa mga talatang iyon. Ang unang pagtukoy sa “determined” ay nasa talatang dalawampu’t apat, at ang salitang Hebreo roon ay “chathak” na ang kahulugan ay “putulin.”
It identifies that Israel was given a probationary period that began with the third decree of Artaxerxes which would end at the stoning of Stephen in the year 34 AD. The four hundred and ninety years was “cut off,” and represented a shorter prophetic period within the longer prophecy of twenty-three hundred years. The number “four hundred and ninety,” is a symbol of probationary time, as witnessed to by Jesus.
Tinutukoy nito na ang Israel ay binigyan ng isang panahon ng probasyon na nagsimula sa ikatlong dekretong ipinalabas ni Artaxerxes at magwawakas sa pagbabato kay Esteban noong taong 34 AD. Ang "apat na raan at siyamnapung taon" ay "pinutol," at kumakatawan sa isang mas maikling panahong propetiko sa loob ng mas mahabang hula na dalawang libo't tatlong daang taon. Ang bilang na "apat na raan at siyamnapu" ay isang sagisag ng panahon ng probasyon, gaya ng pinatotohanan ni Jesus.
Then came Peter to him, and said, Lord, how oft shall my brother sin against me, and I forgive him? till seven times? Jesus saith unto him, I say not unto thee, Until seven times: but, Until seventy times seven. Matthew 18:22.
Nang magkagayo’y lumapit sa kaniya si Pedro, at nagsabi, Panginoon, makailang ulit magkasala laban sa akin ang aking kapatid, at patatawarin ko siya? hanggang sa pitong ulit? Sinabi sa kaniya ni Jesus, Hindi ko sinasabi sa iyo, Hanggang sa pitong ulit: kundi, Hanggang sa pitumpung ulit na pito. Mateo 18:22.
There is an end to forgiveness, and that end is represented by the number “four hundred and ninety.” The “four hundred and ninety” years represents a period of probation for the Jews from their deliverance until they filled the cup of their probationary time at the stoning of Stephen. The “four hundred and ninety” years is also connected with the curse of the “seven times” in Leviticus twenty-six. There are only two places in the Bible that reference the land enjoying her sabbaths. The first is found in Leviticus twenty-six.
May hangganan ang kapatawaran, at ang hangganang iyon ay kinakatawan ng bilang "apat na raan at siyamnapu." Ang "apat na raan at siyamnapu" na taon ay kumakatawan sa isang panahon ng probasyon para sa mga Judio mula sa kanilang pagkaligtas hanggang sa napuno ang saro ng kanilang panahon ng probasyon sa pagbabato kay Esteban. Ang "apat na raan at siyamnapu" na taon ay nauugnay din sa sumpa ng "pitong ulit" sa Levitico dalawampu't anim. Dalawa lamang ang mga bahagi sa Bibliya na bumabanggit na tinatamasa ng lupain ang kaniyang mga sabbath. Ang una ay matatagpuan sa Levitico dalawampu't anim.
And if ye will not for all this hearken unto me, but walk contrary unto me; Then I will walk contrary unto you also in fury; and I, even I, will chastise you seven times for your sins. And ye shall eat the flesh of your sons, and the flesh of your daughters shall ye eat. And I will destroy your high places, and cut down your images, and cast your carcases upon the carcases of your idols, and my soul shall abhor you. And I will make your cities waste, and bring your sanctuaries unto desolation, and I will not smell the savour of your sweet odours. And I will bring the land into desolation: and your enemies which dwell therein shall be astonished at it. And I will scatter you among the heathen, and will draw out a sword after you: and your land shall be desolate, and your cities waste. Then shall the land enjoy her sabbaths, as long as it lieth desolate, and ye be in your enemies’ land; even then shall the land rest, and enjoy her sabbaths. As long as it lieth desolate it shall rest; because it did not rest in your sabbaths, when ye dwelt upon it. Leviticus 26:27–35.
At kung sa kabila ng lahat ng ito ay ayaw pa rin ninyong makinig sa akin, kundi lumakad na salungat sa akin; kung magkagayon ay lalakad din ako laban sa inyo sa poot; at ako, oo, ako, ay magpaparusa sa inyo nang makapito dahil sa inyong mga kasalanan. At kakanin ninyo ang laman ng inyong mga anak na lalaki, at ang laman ng inyong mga anak na babae ay kakainin ninyo. At wawasakin ko ang inyong mga matataas na dako, at ibabagsak ko ang inyong mga larawang inanyuan, at ihahagis ko ang inyong mga bangkay sa ibabaw ng mga bangkay ng inyong mga diyos-diyosan, at kamumuhian kayo ng aking kaluluwa. At gagawin kong wasak ang inyong mga bayan, at ang inyong mga santuwaryo ay gagawin kong tiwangwang, at hindi ko sisinghutin ang inyong kaayaayang samyo. At ang lupain ay dadalhin ko sa pagkatiwangwang; at ang inyong mga kaaway na magsisitahan doon ay mamamangha dahil dito. At pangangalatin ko kayo sa gitna ng mga bansa, at bubunutin ko ang tabak upang habulin kayo; at ang inyong lupain ay magiging tiwangwang, at ang inyong mga bayan ay wasak. Kung magkagayon ay tatamasahin ng lupain ang kaniyang mga Sabat, sa habang nakatiwangwang ito at kayo’y nasa lupain ng inyong mga kaaway; sa panahong yaon magpapahinga ang lupain, at tatamasahin nito ang kaniyang mga Sabat. Sa habang nakatiwangwang ito ay magpapahinga; sapagkat hindi ito nagpahinga sa inyong mga Sabat, nang kayo’y tumahan dito. Levitico 26:27-35.
The punishment of the “seven times,” which is referenced four times in chapter twenty-six, identifies that when God’s people are scattered, the land will then “enjoy her sabbaths.” Daniel and the three worthies had been scattered into the enemies’ land in fulfillment of the curse of Moses, and that the scattering of seventy years, was a symbolic object lesson of the scattering of the twenty-five hundred and twenty years. It was a prophetic object lesson, similar to Elijah’s three and a half years of drought during the persecution of Jezebel. That three and a half years represented three and a half prophetic years, that equaled twelve hundred and sixty years of papal rule from the year 538 until 1798. The seventy years was a symbol of the “seven times,” just as the three and a half years was a symbol of the wilderness of twelve hundred and sixty years. The seventy years of Daniel’s captivity identified by Jeremiah, represented “four hundred and ninety” years.
Ang kaparusahan ng "pitong panahon," na binanggit nang apat na beses sa kabanata dalawampu't anim, ay nagsasaad na kapag ang bayan ng Diyos ay napangalat, ang lupain ay "matatamasa ang kaniyang mga Sabat." Si Daniel at ang tatlong mararangal ay napangalat sa lupain ng mga kaaway bilang katuparan ng sumpa ni Moises, at ang pitumpung taon ng pagkakapangalat ay isang aral na huwarang propetiko, na makasagisag ng pagkakapangalat na dalawang libo't limandaang dalawampung taon. Isa itong propetikong aral na huwaran, na tulad ng tatlo't kalahating taon ng tagtuyot ni Elias sa panahon ng pag-uusig ni Jezebel. Ang tatlo't kalahating taong iyon ay kumakatawan sa tatlo't kalahating propetikong taon, na katumbas ng isang libo dalawang daan at animnapung taon ng kapapahan mula taong 538 hanggang 1798. Ang pitumpung taon ay isang sagisag ng "pitong panahon," gaya rin naman na ang tatlo't kalahating taon ay isang sagisag ng ilang na tumagal ng isang libo dalawang daan at animnapung taon. Ang pitumpung taon ng pagkabihag ni Daniel na itinukoy ni Jeremias ay kumatawan sa "apat na raan at siyamnapu" na taon.
And the Lord God of their fathers sent to them by his messengers, rising up betimes, and sending; because he had compassion on his people, and on his dwelling place: But they mocked the messengers of God, and despised his words, and misused his prophets, until the wrath of the Lord arose against his people, till there was no remedy. Therefore he brought upon them the king of the Chaldees, who slew their young men with the sword in the house of their sanctuary, and had no compassion upon young man or maiden, old man, or him that stooped for age: he gave them all into his hand. And all the vessels of the house of God, great and small, and the treasures of the house of the Lord, and the treasures of the king, and of his princes; all these he brought to Babylon. And they burnt the house of God, and brake down the wall of Jerusalem, and burnt all the palaces thereof with fire, and destroyed all the goodly vessels thereof. And them that had escaped from the sword carried he away to Babylon; where they were servants to him and his sons until the reign of the kingdom of Persia: To fulfil the word of the Lord by the mouth of Jeremiah, until the land had enjoyed her sabbaths: for as long as she lay desolate she kept sabbath, to fulfil threescore and ten years. Now in the first year of Cyrus king of Persia, that the word of the Lord spoken by the mouth of Jeremiah might be accomplished, the Lord stirred up the spirit of Cyrus king of Persia, that he made a proclamation throughout all his kingdom, and put it also in writing, saying, Thus saith Cyrus king of Persia, All the kingdoms of the earth hath the Lord God of heaven given me; and he hath charged me to build him an house in Jerusalem, which is in Judah. Who is there among you of all his people? The Lord his God be with him, and let him go up. 2 Chronicles 36:15–23.
At ang Panginoong Diyos ng kanilang mga ama ay nagsugo sa kanila sa pamamagitan ng kaniyang mga sugo, na maagang bumabangon at nagpapadala, sapagkat nahabag siya sa kaniyang bayan at sa kaniyang tahanang-dako. Ngunit kinutya nila ang mga sugo ng Diyos, at hinamak ang kaniyang mga salita, at pinagmalupitan ang kaniyang mga propeta, hanggang sa ang poot ng Panginoon ay umalab laban sa kaniyang bayan, hanggang sa wala nang lunas. Kaya’t dinala niya sa kanila ang hari ng mga Caldeo, na pumatay sa kanilang mga binata sa tabak sa bahay ng kanilang santuwaryo, at hindi naawa sa binata o dalaga, matanda o yaong yumuyuko sa katandaan; ibinigay niya silang lahat sa kaniyang kamay. At ang lahat ng mga sisidlan ng bahay ng Diyos, malalaki at maliliit, at ang mga kayamanan ng bahay ng Panginoon, at ang mga kayamanan ng hari, at ng kaniyang mga prinsipe; lahat ng ito’y dinala niya sa Babilonia. At sinunog nila ang bahay ng Diyos, at ibinagsak ang kuta ng Jerusalem, at sinunog sa apoy ang lahat ng mga palasyo nito, at winasak ang lahat ng maririkit na sisidlan nito. At ang mga nakatanan sa tabak ay dinala niya sa Babilonia; at sila’y naging mga lingkod niya at ng kaniyang mga anak hanggang sa paghahari ng kaharian ng Persia; upang matupad ang salita ng Panginoon sa pamamagitan ng bibig ni Jeremias, hanggang sa ang lupain ay nakapagdiwang ng kaniyang mga Sabbath; sapagkat habang ito’y naiwang tiwangwang ay nagdiwang ito ng Sabbath, upang tumupad ng pitumpung taon. Ngayon, sa unang taon ni Ciro na hari ng Persia, upang matupad ang salita ng Panginoon na sinalita sa pamamagitan ng bibig ni Jeremias, ginising ng Panginoon ang espiritu ni Ciro na hari ng Persia, anupa’t siya’y nagpalabas ng pahayag sa buong kaniyang kaharian, at isinulat din niya ito, na sinasabi, Ganito ang sabi ni Ciro na hari ng Persia: Ibinigay sa akin ng Panginoon, ang Diyos ng langit, ang lahat ng mga kaharian sa lupa; at inatasan niya akong itayuan siya ng isang bahay sa Jerusalem, na nasa Juda. Sino sa inyo ang kabilang sa lahat ng kaniyang bayan? Sumakanya nawa ang Panginoon niyang Diyos, at hayaang umahon siya. 2 Cronica 36:15-23.
The only two references in the Bible of the land enjoying her sabbaths are in relation to the scattering of God’s people, and the seventy years of captivity, which represented a period of time that would allow the land to enjoy its sabbaths. It equaled the amount of sabbaths that the Jews did not allow the land to enjoy rest. The land resting for seventy years, represented the total years that the rebellion against the commandment to allow the land to rest had been accomplished. Simple math identifies that in “four hundred and ninety” years of rebellion, there would be a total of seventy years that the land had not rested.
Ang tanging dalawang pagtutukoy sa Bibliya hinggil sa lupain na tinatamasa ang mga Sabat nito ay may kaugnayan sa pagkakapangalat ng bayan ng Diyos, at sa pitumpung taon ng pagkabihag; ito’y kumakatawan sa isang yugto ng panahon na magpapahintulot sa lupain na tamasahin ang mga Sabat nito. Ito ay katumbas ng bilang ng mga Sabat na hindi pinahintulutan ng mga Hudyo ang lupain na tamasahin ang kapahingahan nito. Ang pagpapahinga ng lupain sa loob ng pitumpung taon ay kumakatawan sa kabuuang bilang ng mga taon na naganap ang paghihimagsik laban sa utos na papahingahin ang lupain. Ipinakikita ng payak na pagkalkula na sa "apat na raan at siyamnapu" na taon ng paghihimagsik, may kabuuang pitumpung taon na hindi nakapahinga ang lupain.
Four hundred and ninety years were cut off from the twenty-three hundred years, as a probationary period for the Jews, and that “four hundred and ninety” years has a direct connection with the scattering of the “seven times” of Leviticus twenty-six.
Apat na raan at siyamnapung taon ang inihiwalay mula sa dalawang libo at tatlong daang taon, bilang panahon ng probasyon para sa mga Hudyo, at ang “apat na raan at siyamnapu” na taon ay may tuwirang kaugnayan sa pagkakalat ng “pitong panahon” ng Levitico dalawampu’t anim.
The “chazon” vision of the trampling down and the “mareh” vision of the appearance at the end of twenty-three hundred years are distinct from each other, but they have a direct connection. As with Daniel, God’s people are to rightly divide the two visions, while simultaneously recognizing their connection with one another. The seventy years of captivity which led to the three decrees allowing the Jews to return and rebuild Jerusalem, represented “four hundred and ninety” years of rebellion by the Jews against the covenant of allowing the land to rest.
Ang pangitaing “chazon” tungkol sa pagyurak at ang pangitaing “mareh” tungkol sa pagpapakita sa katapusan ng dalawang libo’t tatlong daang taon ay magkaiba sa isa’t isa, ngunit may tuwirang ugnayan. Gaya kay Daniel, nararapat na wastong paghiwalayin ng bayan ng Diyos ang dalawang pangitain, habang sabay na kinikilala ang kanilang ugnayan sa isa’t isa. Ang pitumpung taon ng pagkabihag na humantong sa tatlong kautusan na nagpapahintulot sa mga Judio na bumalik at muling itayo ang Jerusalem ay kumakatawan sa “apat na raang siyamnapu” na taon ng paghihimagsik ng mga Judio laban sa tipan tungkol sa pagpapahinga ng lupain.
When the third decree identified their opportunity to return and rebuild, they were given “four hundred and ninety” years of probationary time, as they were tested by the same period of time in which their disobedience led to the destruction of Jerusalem and their scattering. At the end of the second “four hundred and ninety years,” their disobedience would once again bring the destruction of Jerusalem and their scattering among the Gentiles.
Nang tinukoy ng ikatlong dekreto ang kanilang pagkakataong makabalik at muling magtayo, sila’y binigyan ng “apat na raan at siyamnapung taon” bilang panahon ng probasyon, yamang sinubok sila sa gayunding haba ng panahon na sa loob noon ang kanilang pagsuway ay nagbunga ng pagkawasak ng Jerusalem at ng kanilang pagkakapangalat. Sa katapusan ng ikalawang “apat na raan at siyamnapung taon,” ang kanilang pagsuway ay muling magdudulot ng pagkawasak ng Jerusalem at ng kanilang pagkakapangalat sa gitna ng mga Hentil.
The scattering of the seventy year captivity was preceded by “four hundred and ninety” years of rebellion, and then that seventy year captivity was followed by another “four hundred and ninety years” of further rebellion.
Bago ang pagkakahiwa-hiwalay na naganap sa pitumpung-taong pagkabihag, nagkaroon ng “apat na raan at siyamnapu” na taon ng paghihimagsik; at pagkaraan, ang nasabing pitumpung-taong pagkabihag ay sinundan pa ng isa pang “apat na raan at siyamnapung taon” ng lalo pang paghihimagsik.
The first “four hundred and ninety” year period, which brought about the seventy years of the land resting, had reached a conclusion with the destruction of Jerusalem. At the ending of the “four hundred and ninety” years that was cut off from the twenty-three hundred years, Jerusalem was once again destroyed, for Jesus always illustrates the end of a thing with the beginning of a thing.
Ang unang yugto ng “apat na raan at siyamnapung” taon, na nagbunga ng pitumpung taon ng kapahingahan ng lupain, ay nagtapos sa pagkawasak ng Jerusalem. Sa pagwawakas ng “apat na raan at siyamnapung” taon na ibinukod mula sa dalawang libo’t tatlong daang taon, ang Jerusalem ay muling nawasak, sapagkat laging inilalarawan ni Jesus ang wakas ng isang bagay sa pamamagitan ng pasimula nito.
The seventy year captivity of literal Israel in literal Babylon was a symbol of the scattering of “seven times,” and Sister White identifies that the seventy years of captivity of literal Israel in literal Babylon was a type of the twelve hundred and sixty years of captivity of spiritual Israel in spiritual Babylon.
Ang pitumpung taong pagkabihag ng literal na Israel sa literal na Babilonya ay isang simbolo ng “pitong ulit” na pagkakalat, at itinutukoy ni Sister White na ang pitumpung taong pagkabihag ng literal na Israel sa literal na Babilonya ay isang tipo ng sanlibo’t dalawang daan at animnapung taong pagkabihag ng espirituwal na Israel sa espirituwal na Babilonya.
“God’s church on earth was as verily in captivity during this long period of relentless persecution as were the children of Israel held captive in Babylon during the period of the exile.” Prophets and Kings, 714.
"Ang iglesya ng Diyos sa lupa ay tunay ngang nasa pagkabihag sa mahabang panahong ito ng walang humpay na pag-uusig, kung paanong ang mga anak ni Israel ay napanatiling bihag sa Babilonia sa panahon ng pagkatapon." Prophets and Kings, 714.
The twelve hundred and sixty years from the year 538 to 1798, was a type of the “seven times.” At the end of the seventy years, the Jews returned to restore and rebuild Jerusalem. Their return during the three decrees marked the beginning (457 BC) of the twenty-three hundred years of the “mareh” vision that led to the appearance of Christ in the Most Holy Place on October 22, 1844. The three decrees marked the beginning of the prophetic period, and it required all three decrees to begin the prophetic period, though they began to return and rebuild with the first decree of Cyrus.
Ang isang libo't dalawang daan at animnapung taon mula sa taong 538 hanggang 1798 ay isang tipo ng "pitong panahon." Sa pagtatapos ng pitumpung taon, ang mga Hudyo ay bumalik upang ipanumbalik at muling itayo ang Jerusalem. Ang kanilang pagbabalik sa panahon ng tatlong dekreto ay nagtakda ng pasimula (457 BK) ng dalawang libo't tatlong daang taon ng pangitaing "mareh" na humantong sa pagpapakita ni Cristo sa Kabanal-banalang Dako noong Oktubre 22, 1844. Ang tatlong dekreto ang nagtakda ng pasimula ng panahong propetiko, at kinailangan ang lahat ng tatlong dekreto upang magsimula ang panahong propetiko, bagaman nagsimula na silang bumalik at muling magtayo sa pamamagitan ng unang dekreto ni Ciro.
“In the seventh chapter of Ezra the decree is found. Verses 12−26. In its completest form it was issued by Artaxerxes, king of Persia, 457 BC. But in Ezra 6:14 the house of the Lord at Jerusalem is said to have been built ‘according to the commandment [‘decree,’ margin] of Cyrus, and Darius, and Artaxerxes king of Persia.’ These three kings, in originating, reaffirming, and completing the decree, brought it to the perfection required by the prophecy to mark the beginning of the 2300 years. Taking 457 BC, the time when the decree was completed, as the date of the commandment, every specification of the prophecy concerning the seventy weeks was seen to have been fulfilled.” The Great Controversy, 326.
“Sa ikapitong kabanata ng Ezra ay matatagpuan ang utos. Mga talata 12–26. Sa pinakaganap nitong anyo ay ipinalabas ito ni Artajerjes, hari ng Persia, noong 457 BC. Ngunit sa Ezra 6:14 ay sinasabing ang bahay ng Panginoon sa Jerusalem ay itinayo ‘ayon sa utos [“kautusan,” nasa gilid] nina Ciro, at Dario, at ni Artajerjes na hari ng Persia.’ Ang tatlong haring ito, sa pagsisimula, muling pagpapatibay, at pagganap sa utos, ang nagdala nito sa kasakdalang hinihingi ng hula upang markahan ang pasimula ng 2300 taon. Sa pagtanggap sa 457 BC, ang panahong ganap nang natapos ang utos, bilang petsa ng kautusan, ay nakita na ang bawat detalyeng itinatakda ng hula hinggil sa pitumpung sanlinggo ay natupad.” The Great Controversy, 326.
From 1798 until 1844, the three angels of Revelation arrived into prophetic history, and just as the three decrees marked the beginning of the prophecy of twenty-three hundred years, those three angels marked the conclusion of the prophecy. The prophetic period ended with the arrival of the third angel, just as it had begun with the arrival of the third decree, for Jesus always identifies the end of a thing, with the beginning of a thing.
Mula 1798 hanggang 1844, pumasok sa kasaysayang propetiko ang tatlong anghel ng Apocalipsis, at kung paanong ang tatlong edikto ang nagbigay-tanda sa pasimula ng propesiya ng dalawang libo’t tatlong daang taon, ang tatlong anghel na iyon ang nagbigay-tanda sa pagwawakas ng propesiyang iyon. Nagtapos ang panahong propetiko sa pagdating ng ikatlong anghel, gaya rin ng ito’y nagsimula sa pagdating ng ikatlong edikto, sapagkat lagi’t laging itinutukoy ni Jesus ang wakas ng isang bagay sa pamamagitan ng pasimula nito.
The Jews began to return under the first decree, and in the history of the second decree they finished the temple. The third angel arrived on October 22, 1844, and before that date the Millerites had finished the spiritual temple they had come out of spiritual Babylon to rebuild. It was to be completed, for on October 22, 1844 the messenger of the covenant was to come suddenly to his temple. That temple was the Millerite people who entered into covenant on October 22, 1844, and who Peter identifies were a temple.
Ang mga Judio ay nagsimulang magbalikan sa ilalim ng unang dekreto, at sa kapanahunan ng ikalawang dekreto ay kanilang natapos ang templo. Ang ikatlong anghel ay dumating noong Oktubre 22, 1844, at bago ang petsang iyon ay natapos na ng mga Millerite ang espirituwal na templo; sila’y lumabas mula sa espirituwal na Babilonya upang ito’y muling itayo. Dapat na matapos iyon, sapagkat noong Oktubre 22, 1844 ay nakatakdang biglang dumating sa kaniyang templo ang Sugo ng tipan. Ang templong iyon ang bayang Millerite, na nakipagtipan noong Oktubre 22, 1844, at tinukoy ni Pedro bilang isang templo.
Ye also, as lively stones, are built up a spiritual house, an holy priesthood, to offer up spiritual sacrifices, acceptable to God by Jesus Christ. 1 Peter 2:5.
Kayo rin, na gaya ng mga batong buhay, ay itinatayong bahay na espirituwal, isang banal na pagkasaserdote, upang maghandog ng mga haing espirituwal na kalugud-lugod sa Diyos sa pamamagitan ni Jesucristo. 1 Pedro 2:5.
The Millerite temple was built from 1798 to 1844, which is forty-six years, or prophetically three days, for Christ identified that it takes three days to raise up a temple.
Ang templong Millerite ay itinayo mula 1798 hanggang 1844, na katumbas ng apatnapu't anim na taon, o, sa makahulang pagbibilang, tatlong araw, sapagkat itinukoy ni Cristo na tatlong araw ang kailangan upang ibangon ang isang templo.
And the Jews’ passover was at hand, and Jesus went up to Jerusalem, And found in the temple those that sold oxen and sheep and doves, and the changers of money sitting: And when he had made a scourge of small cords, he drove them all out of the temple, and the sheep, and the oxen; and poured out the changers’ money, and overthrew the tables; And said unto them that sold doves, Take these things hence; make not my Father’s house an house of merchandise. And his disciples remembered that it was written, The zeal of thine house hath eaten me up. Then answered the Jews and said unto him, What sign showest thou unto us, seeing that thou doest these things? Jesus answered and said unto them, Destroy this temple, and in three days I will raise it up. Then said the Jews, Forty and six years was this temple in building, and wilt thou rear it up in three days? But he spake of the temple of his body. John 2:13–21.
At malapit na ang Paskua ng mga Judio, at umahon si Jesus sa Jerusalem. At nasumpungan niya sa templo ang mga nagbibili ng mga baka at mga tupa at mga kalapati, at ang mga tagapagpalit ng salapi na nangakaupo; at nang makagawa siya ng isang panghagupit na yari sa maliliit na lubid, pinalayas niya silang lahat mula sa templo, pati ang mga tupa at ang mga baka; at ibinuhos ang salapi ng mga tagapagpalit, at pinataob ang mga dulang; at sinabi niya sa mga nagbibili ng mga kalapati, Alisin ninyo rito ang mga bagay na ito; huwag ninyong gawing bahay ng kalakal ang bahay ng aking Ama. At naalaala ng kaniyang mga alagad na nasusulat, Nilamon ako ng sigasig para sa iyong bahay. Nang magkagayo’y nagsisagot ang mga Judio at sinabi sa kaniya, Anong tanda ang ipinakikita mo sa amin, yamang ginagawa mo ang mga bagay na ito? Sumagot si Jesus at sinabi sa kanila, Gibain ninyo ang templong ito, at sa tatlong araw ay ibabangon kong muli. Sinabi nga ng mga Judio, Apatnapu’t anim na taon ang ginugol sa pagtatayo ng templong ito, at ibabangon mo ba ito sa tatlong araw? Nguni’t ang sinasabi niya ay tungkol sa templo ng kaniyang katawan. Juan 2:13-21.
Sister White identifies that when the messenger of the covenant suddenly came to his temple, as represented in the book of Malachi, that the prediction had been fulfilled when Christ cleansed the temple, as just identified in the passage from John.
Ipinahayag ni Sister White na ang biglang pagdating ng Sugo ng Tipan sa kaniyang templo, gaya ng inilalarawan sa aklat ni Malakias, ay natupad nang linisin ni Cristo ang templo, gaya ng katatapos lamang na tinukoy sa sipi mula kay Juan.
“In cleansing the temple from the world’s buyers and sellers, Jesus announced His mission to cleanse the heart from the defilement of sin,—from the earthly desires, the selfish lusts, the evil habits, that corrupt the soul. ‘Behold, I will send my messenger, and he shall prepare the way before me: and the Lord, whom ye seek, shall suddenly come to his temple, even the messenger of the covenant, whom ye delight in: behold, he shall come, saith the Lord of hosts. But who may abide the day of his coming? and who shall stand when he appeareth? for he is like a refiner’s fire, and like fullers’ soap: And he shall sit as a refiner and purifier of silver: and he shall purify the sons of Levi, and purge them as gold and silver, that they may offer unto the Lord an offering in righteousness. Malachi 3:1–3.” The Desire of Ages, 161.
Sa paglilinis ni Jesus ng templo mula sa mga bumibili at nagtitindang makamundo, inihayag niya ang kaniyang misyon na linisin ang puso mula sa karumihan ng kasalanan—mula sa mga makamundong pagnanasa, sa mga makasariling pita, sa mga masasamang gawi—na sumisira sa kaluluwa. “Narito, susuguin ko ang aking sugo, at ihahanda niya ang daan sa harap ko: at ang Panginoon na inyong hinahanap ay biglang darating sa kaniyang templo, ang sugo ng tipan na inyong kinalulugdan: narito, siya’y darating, sabi ng Panginoon ng mga hukbo. Ngunit sino ang makatatagal sa araw ng kaniyang pagdating? at sino ang makatatayo sa kaniyang pagpapakita? sapagkat siya’y gaya ng apoy ng tagapagdalisay, at gaya ng sabon ng mga tagapaglaba: At siya’y uupo na gaya ng tagapagdalisay at tagapaglinis ng pilak: at kaniyang dadalisayin ang mga anak ni Levi, at dadalisayin sila na tulad sa ginto at pilak, upang sila’y makapaghandog sa Panginoon ng handog sa katuwiran. Malakias 3:1-3.” The Desire of Ages, 161.
The temple in John chapter two, took forty-six years to build, and Jesus said He would erect the destroyed temple in three days. 1798 unto 1844, is forty-six years, and it identifies the arrival of the three angels (days), of Revelation fourteen, that had been typified by the three decrees which began the twenty-three hundred year prophecy. The forty-six years is the period in which Christ raised up the Millerite temple, for prior to that time the spiritual sanctuary and spiritual Israel had been trodden down by spiritual Babylon.
Ang templo sa Juan kabanata dalawa ay itinayo sa loob ng apatnapu’t anim na taon, at sinabi ni Jesus na muli Niyang itatayo ang iginibang templo sa loob ng tatlong araw. Mula 1798 hanggang 1844 ay apatnapu’t anim na taon, at minamarkahan nito ang pagdating ng tatlong anghel (mga araw) sa Apocalipsis labing-apat, na noon pa man ay inilarawan sa pamamagitan ng tatlong dekretong nagpasimula sa propesiya ng dalawang libo’t tatlong daang taon. Ang apatnapu’t anim na taon ang panahong ibinangon ni Cristo ang templong Millerita, sapagkat bago ang panahong iyon ang espirituwal na santuwaryo at ang espirituwal na Israel ay niyurakan ng espirituwal na Babilonya.
When Christ cleansed the temple at the Passover in the beginning of His ministry, He was fulfilling the prophecy of the Messenger of the Covenant suddenly coming unto His temple as set forth in Malachi. On October 22, 1844 Christ suddenly came to His temple, and it had taken Him forty-six years to erect His destroyed temple.
Nang linisin ni Cristo ang templo sa Paskuwa sa pasimula ng Kaniyang ministeryo, tinutupad Niya ang hula tungkol sa Sugo ng Tipan na biglang darating sa Kaniyang templo, gaya ng nakasaad sa Malakias. Noong Oktubre 22, 1844, biglang dumating si Cristo sa Kaniyang templo, at inabot Siya ng apatnapu’t anim na taon upang itayo ang Kaniyang nawasak na templo.
“The coming of Christ as our high priest to the most holy place, for the cleansing of the sanctuary, brought to view in Daniel 8:14; the coming of the Son of man to the Ancient of Days, as presented in Daniel 7:13; and the coming of the Lord to His temple, foretold by Malachi, are descriptions of the same event; and this is also represented by the coming of the bridegroom to the marriage, described by Christ in the parable of the ten virgins, of Matthew 25.” The Great Controversy, 426.
Ang pagdating ni Cristo, bilang ating Dakilang Saserdote, sa Kabanal-banalang Dako para sa paglilinis ng santuwaryo, na ipinakikita sa Daniel 8:14; ang pagdating ng Anak ng Tao sa Matanda sa mga Araw, gaya ng iniharap sa Daniel 7:13; at ang pagdating ng Panginoon sa Kanyang templo, na ipinanghula ni Malakias, ay mga paglalarawan ng iisang pangyayari; at ito rin ay kinakatawan ng pagdating ng lalaking ikakasal sa kasalan, na inilarawan ni Cristo sa talinghaga ng sampung dalaga, sa Mateo 25. The Great Controversy, 426.
The first indignation ended in 1798, and the end of the last indignation was 1844. The beginning of the forty-six year period, where Christ raised up the Millerite temple illustrated the end, for both the beginning and ending were marked by the conclusion of God’s indignation against His people, for Jesus always identifies the end of a thing, with the beginning of a thing.
Ang unang poot ay nagtapos noong 1798, at ang wakas ng huling poot ay noong 1844. Ang pasimula ng apatnapu't anim na taong yugto, kung saan ibinangon ni Cristo ang templong Millerita, ay larawan ng wakas, sapagkat ang pasimula at ang wakas ay kapuwa nilagyan ng tanda ng pagwawakas ng poot ng Diyos laban sa Kaniyang bayan, sapagkat palaging inuugnay ni Jesus ang wakas ng isang bagay sa pasimula nito.
We will continue our study of Gabriel’s instruction to Daniel in the next article.
Ipagpapatuloy natin sa susunod na artikulo ang ating pag-aaral hinggil sa tagubilin ni Gabriel kay Daniel.
“The book of Revelation must be opened to the people. Many have been taught that it is a sealed book, but it is sealed to those only who reject truth and light. The truths that it contains must be proclaimed, that people may have an opportunity to prepare for the events which are so soon to take place. The Third Angel’s Message must be presented as the only hope for the salvation of a perishing world.
Ang Aklat ng Pahayag ay dapat buksan para sa mga tao. Marami ang naturuang ito’y isang selyadong aklat, ngunit ito’y selyado lamang sa mga tumatanggi sa katotohanan at liwanag. Ang mga katotohanang taglay nito ay dapat ipahayag, upang magkaroon ang mga tao ng pagkakataong maghanda para sa mga pangyayaring malapit nang maganap. Ang Mensahe ng Ikatlong Anghel ay dapat iharap bilang tanging pag-asa para sa kaligtasan ng isang napapahamak na sanlibutan.
“The perils of the last days are upon us, and in our work we are to warn the people of the danger they are in. Let not the solemn scenes that prophecy has revealed are soon to take place be left untouched. We are God’s messengers, and we have no time to lose. Those who would be co-workers with our Lord Jesus Christ will show a deep interest in the truths found in this book. With pen and voice they will strive to make plain the wonderful things that Christ came from heaven to reveal.” Signs of the Times, July 4, 1906.
Ang mga panganib ng mga huling araw ay nasa atin na, at sa ating gawain ay tungkulin nating balaan ang mga tao tungkol sa panganib na kanilang kinalalagyan. Huwag hayaang hindi talakayin ang mga kaseryosong tagpong inihayag ng propesiya na malapit nang maganap. Tayo ay mga sugo ng Diyos, at wala tayong panahong dapat aksayahin. Yaong mga nagnanais maging mga kamanggagawa ng ating Panginoong Jesucristo ay magpapakita ng lubos na interes sa mga katotohanang nasusumpungan sa aklat na ito. Sa pamamagitan ng panulat at tinig ay pagsisikapan nilang gawing malinaw ang mga kahanga-hangang bagay na mula sa langit ay pumarito si Cristo upang ihayag. Signs of the Times, Hulyo 4, 1906.