Rome Establishes the Vision - Number Five

Sa nakaraang artikulo, tinukoy natin ang anim na makahulang linya ng kontrobersiya na naganap sa kasaysayan ng Adventismo mula sa kapanahunan ng mga Millerite hanggang sa kasalukuyan. Ipinaninindigan ko na ang una at ang huling kontrobersiya tungkol sa 'mga magnanakaw ng iyong bayan' sa talatang ika-labing-apat ng ikalabing-isang kabanata ng Daniel ay magkapareho sa makahulang pananaw. Nauunawaan ng mga Millerite na ang 'mga magnanakaw' ay Roma, at itinuro ng mga Protestante na ang 'mga magnanakaw' ay isang hari ng Sirya na nagngangalang Antiochus Epiphanes.

Simula sa talatang ikasampu, at nagpapatuloy hanggang sa talatang ikalabinlima, inilalarawan ang isang pakikidigma sa pagitan ng mga kaharian ng Ehipto at Siria. Ang Ehipto ang tumatayong hari sa timog sa bahaging ito, at ang hari ng Siria ay inihaharap bilang hari sa hilaga. Tinutukoy ng talatang ikasampu ang tinatawag ng mga mananalaysay na pasimula ng Ikaapat na Digmaang Siriano noong 219 BK; inilalarawan naman ng mga talatang ikalabing-isa at ikalabindalawa ang Labanan sa Raphia noong 217 BK, at ang mga kahihinatnan nito. Pagkatapos, tinutukoy ng mga talatang ikalabintatlo hanggang ikalabinlima ang Labanan sa Panium noong 200 BK. Sa mga talatang ikasampu hanggang ikalabinlima, ang haring Siriano ay si Antiochus Magnus, pinuno ng Imperyong Seleucid.

Ang ikasampung talata ay naglalarawan ng kasaysayan noong sinimulan ni Antiochus Magnus ang isang digmaan upang mabawi ang mga teritoryong ilang taon nang naagaw mula sa kahariang Seleucid. Sa talata, nabawi niya ang nawalang teritoryo noong 219 BK, ngunit pansamantala niyang itinigil ang kaniyang mga pagsalakay at nagsikap siyang muling pagtipunin ang kaniyang lakas-militar. Nabawi na niya ang pamamahala sa nawalang teritoryo, at umabot siya hanggang sa hangganan ng Ehipto, ang kahariang nasa timog na pinamumunuan ng dinastiyang Ptolemy. Sa pagitan ng 219 BK at 217 BK, kapuwa ang hari sa timog at ang hari sa hilaga ay nagbalangkas ng mga plano para sa nalalapit na labanan sa Raphia.

Ang labanan sa Raphia ay naganap noong 217 BC, at ang kaharian sa timog, ang Ehipto na pinamunuan ni Ptolemy, ay nanaig laban sa haring Siryano na si Antiochus Magnus, ang hari sa hilaga sa bahaging propetiko. Pagkatapos, sa mga talatang labintatlo hanggang labinlima, makalipas ang labimpitong taon noong 200 BC, si Antiochus Magnus, na noon ay nakipag-alyansa kay Felipe ng Macedon, ay nakipaglaban sa Ehipto sa labanan sa Panium. Noon, ang kaharian sa timog, ang Ehipto, ay may isang batang hari na lima o anim na taong gulang, at hindi napigilang samantalahin nina Antiochus Magnus at Felipe ang batang hari ng Ehipto, at nanaig si Antiochus Magnus sa labanan sa Panium. Ang tatlong talatang kumakatawan sa labanan sa Panium ay naglalaman ng talatang labing-apat, kung saan ipinakilala ang isang bagong kapangyarihan sa salaysay na propetiko.

Ang “mga mandarambong ng iyong bayan” ay ibang kapangyarihan kaysa sa Ehipsiyong hari ng timog, o sa Seleucidong hari ng hilaga, o kay Felipe, ang Masedonyong pinuno. Kinilala ng mga Millerita na ang Roma ang “mga mandarambong ng iyong bayan.” Isa sa mga salitang-ugat sa Hebreo na isinasalin bilang “robbers” ay nangangahulugang tagapagdurog. Ang Paganong Roma ay inilalarawan sa propesiya bilang ang kapangyarihang dudurog sa pira-piraso.

Kapag tinatalakay ni Uriah Smith ang mga tulisan, sinisipi niya ang isang mananalaysay na nagsasaad na ang mga tulisan ay kumakatawan sa mga tagapagwasak.

Ang hulang nakasaad sa mga talata ay natupad sa loob ng humigit-kumulang dalawampung taon, mula 219 B.C. hanggang 200 B.C., ngunit higit na nagsasalita ang mga propeta hinggil sa mga huling araw kaysa sa mga araw ng kanilang sariling kapanahunan.

Bagaman hindi nabuhay si Daniel sa dalawampung-taong panahong ating isinasaalang-alang, ipinapabatid sa atin ng inspirasyon, sa pamamagitan ng mga sinulat ni Sister White, na malaking bahagi ng kasaysayang itinala sa Daniel labing-isa ay mauulit sa pangwakas na katuparan ng Daniel labing-isa.

Ang mga talata 10 hanggang 15 ng Daniel 11 ay kumakatawan sa kasaysayan ng mga huling araw na humahantong sa nalalapit na batas ng Linggo, sapagkat sa talata 16 tinutukoy kung kailan, sa unang pagkakataon, sinakop ng Roma ang "maluwalhating lupain."

Ginagamit ni Daniel ang pariralang "maluwalhating lupain" nang makalawang ulit sa kaniyang mga sulatin. Ang una ay nasa talatang labing-anim, nang sinakop ng literal na paganong Roma ang literal na maluwalhating lupain ng Juda.

Ang isa pang talata kung saan ginagamit ni Daniel ang "maluwalhating lupain" ay nasa talatang apatnapu't isa.

Siyempre, ang talatang apatnapu’t isa ay sumusunod sa talatang apatnapu, at ang talatang apatnapu ay nagsisimula sa mga salitang “at sa panahon ng wakas.” Sa The Great Controversy, tinutukoy ni Sister White ang 1798 bilang “panahon ng wakas,” kaya ang talatang apatnapu’t isa ay tumutukoy sa kasaysayang sumusunod sa panahon ng wakas noong 1798.

Ang maluwalhating lupain sa talatang apatnapu’t isa ay hindi ang literal na sinaunang Juda ng unang panahon, kundi ang espirituwal na makabagong Juda. Ang Estados Unidos ay ang espirituwal na makabagong Juda, at ang talatang apatnapu’t isa ay tumutukoy sa nalalapit na batas ng Linggo sa Estados Unidos.

Ang nasabing batas sa Linggo ay itinatipika ng talatang labing-anim, sapagkat “marami sa kasaysayang naganap” sa katuparan ng Daniel labing-isa ay mauulit. Sa mga huling araw, ang mga talatang sampu hanggang labinlima ay kumakatawan sa kasaysayang nauuna at humahantong sa batas sa Linggo.

Ang hari sa hilagaan sa yaong limang talata, gayundin ang hari sa timugan na tinupad ng Seleucidong hari na si Antiochus Magnus at ng mga haring Ehipsiyo ng kahariang Ptolemaiko, ay sumasagisag sa mga kapangyarihang siyang naging tuon ng kasaysayang humahantong sa nalalapit na batas pang-Linggo. Itinutukoy ng mga talatang ito ang kasaysayan ng kilusan ng isang daan at apatnapu’t apat na libo, sapagkat sa talatang sampu ay itinutukoy ang pagbagsak ng Unyong Sobyet noong 1989, at sa talatang labing-anim naman, ang nalalapit na batas pang-Linggo.

Binibigyang-diin ni Cristo ang mga talatang ito sa pamamagitan ng pagtutugma ng talatang sampu sa talatang apatnapu at ng talatang labing-anim sa talatang apatnapu’t isa. Ang tuwirang pagtukoy sa literal na maluwalhating lupain na sumasagisag sa espirituwal na maluwalhating lupain ng talatang apatnapu’t isa ay siyang wakas ng anim na talata, at ang talatang sampu ang pasimula.

Kung paanong tiniyak ni Kristo na ang talatang labing-anim ay may tuwirang ugnayan sa talatang apatnapu’t isa, gayundin, ang talatang sampu ay may tuwirang ugnayan sa talatang apatnapu. Ang pahayag sa talatang sampu na "umapaw, at dumaan," ay ang mismong pariralang Hebreo na isinalin bilang "umapaw at lumampas" sa talatang apatnapu. Ang pariralang ito ay matatagpuan lamang sa isa pang dako sa Kasulatan, subalit isinalin iyon nang bahagyang naiiba kaysa sa pagkakasalin sa talatang sampu at sa talatang apatnapu. Gayunman, iisa pa rin ang pariralang Hebreo.

Ang “aapaw at tatawid” ni Isaias ay kapareho ng nasa talatang ikasampung “aapaw, at daraan,” at ng nasa talatang ikaapatnapung “aapaw at lalampas.” Higit pa rito, inilalarawan ng bawat isa sa tatlong talata ang isang paglusob ng hari sa hilagaan laban sa hari sa timugan. Sa Isaias, ang hilagang hari ng Asiria, si Senakerib, ay umaatake sa Juda, ang timugang kaharian ng Israel. Sa talatang ikasampu, si Antiochus Magnus, ang hilagang hari ng Imperyong Seleucida, ay umaatake sa timugang kaharian ng Ehipto. Sa talatang ikaapatnapu, ang hari sa hilagaan, ang kapangyarihang papal, na tumanggap ng sugat na nakamamatay sa pasimula ng talatang ikaapatnapu, ay umaatake sa timugang kapangyarihang ateistiko ng Unyong Sobyet. Ang bawat talata ay kumakatawan sa gayunding estrukturang propetiko ng isang tunggalian sa pagitan ng hari sa hilagaan at ng hari sa timugan, at sa bawat talata ang hilagang hari ay “aapaw at lalampas.”

Kapwa tinutukoy ng patotoo ni Isaias at ng talatang sampu na, kapag sumalakay ang hilagang hari, hihinto siya bago pa man makapasok sa kabisera ng katimugang kaharian. Dinala ni Sennacherib ang kanyang pakikidigma hanggang sa mga pader ng Jerusalem, at hindi na sumulong pa. Noong 219 BC, dumating si Antiochus Magnus sa hangganan ng Ehipto at tumigil. Pagkaraan ay natalo siya sa labanan sa Raphia na naganap makalipas ang dalawang taon, noong 217 BC. Dumating si Sennacherib hanggang sa mga pader ng Jerusalem at natalo sa labanan nang namagitan ang Diyos.

Noong 1989, tinangay ng hari ng hilagaan ang Unyong Sobyet, ngunit hindi niya nalupig ang kabisera ng Unyong Sobyet. Nanatiling nakatindig ang Rusya. Ang kasunod na labanan, na inilalarawan sa mga talatang labing-isa at labindalawa, ay ang Labanan sa Raphia, na gayundin ay inilalarawan ng pagbagsak ng hukbo ni Senakerib at ng kaniyang kasunod na kamatayan, na nagpapakilala ng isang tagumpay para sa hari ng timugan, na sa patotoo ni Senakerib ay ang Juda, at sa patotoo ni Antiochus Magnus ay ang Raphia.

Ang ikasampung talata ay nagbibigay ng tuwirang ugnayan sa ikaapatnapung talata, at ang ikalabing-anim na talata ay nagbibigay ng tuwirang ugnayan sa ikaapatnapu't isang talata. Ang mga talata mula sa ikasampu hanggang sa ikalabing-anim ay kumakatawan sa kasaysayan mula 1989 hanggang sa batas ng Linggo. Ang talata ay kumakatawan sa isang nakatagong kasaysayan na nasa ikaapatnapung talata, na nagsisimula sa pagbagsak ng Unyong Sobyet noong 1989 at nagpapatuloy hanggang sa batas ng Linggo. Inuugnay din ng ikasampung talata nang tuwiran ang "pitong panahon" ng Levitico dalawampu't anim sa nakatagong kasaysayan, ngunit ang linyang iyon ng katotohanan ay wala sa saklaw ng ating inilalahad dito.

Sa kasaysayan ng mga Millerita, naganap ang una sa anim na pangunahing kontrobersiya sa loob ng Adbentismo hinggil sa wastong pagkakakilanlan ng Roma, at ito’y tungkol sa kung sino ang kinakatawan ng mga magnanakaw sa talatang labing-apat. Ipinanindigan ng mga Protestante na kinakatawan nila si Antiochus Epiphanes, at kinilala naman ng mga Millerita na ang mga iyon ay ang Roma. Sa huling kontrobersiya ng Adbentismo hinggil sa wastong pagkakakilanlan ng Roma, ito rin ay tungkol sa mga magnanakaw sa talatang labing-apat. Isang pangkat, na kinakatawan ng mga Millerita, ang nagtataguyod ng saligang pagkaunawa ng mga Millerita, na pinagtibay ng Espiritu ng Propesiya.

Ang banal na tsart na iyon ay tinutukoy ang kontrobersiya sa pamamagitan ng notasyong 164 B.K.

Ang pagtukoy sa kontrobersiyang iyon sa sagradong tsart ay kumakatawan sa tanging katotohanang nasa sagradong tsart na hindi nakabatay sa isang propetikong talata mula sa Salita ng Diyos. Sa gayon, tinutukoy nito ang isang palatandaan sa daan, hindi ng kasaysayang biblikal, kundi ng kasaysayang Adbentista, at "hindi ito dapat baguhin," sapagkat ang kontrobersiyang iyon ang tumutukoy kung paano itinatatag ang propetikong pangitain. Ang pagtanggi sa saligang katotohanang iyon ay kasabay na pagtanggi sa awtoridad ng pagpapatibay ng Espiritu ng Propesiya sa sagradong tsart.

Ang panghuling kontrobersiya ng “mga mandarambong ng iyong bayan” ay katulad ng una; at kung walang pagkaunawa sa sagisag na nagtatatag ng pangitain, “ang bayan ay napapahamak.” Sila ay “napapahamak” sapagkat “pinawawalang-bisa nila ang patotoo ng Espiritu ng Diyos.”

Ang kabilang pangkat ay iginigiit na ang Estados Unidos ang kinakatawan ng mga mandarambong sa talatang labing-apat. Ang pangkat na iyon ay hindi makakita, o ayaw makakita, na si Antiochus Magnus sa mga talatang sampu hanggang labing-lima ay kumakatawan sa Estados Unidos. Gaya ng iginigiit ng mga Protestante sa kasaysayang Millerita na ang mga mandarambong ay si Antiochus, ang pangkat na ayaw makakita ay kinikilala ang mga mandarambong bilang ang kapangyarihan (ang Estados Unidos) na itinatipo ni Antiochus.

Ang pagsalakay ni Sennacherib laban sa Juda, na umabot hanggang sa kabisera, ang Jerusalem, at nabigo, ay pinamunuan ng heneral ni Sennacherib, ang Rabshakeh.

Hindi sariling mga salita ni Rabshakeh ang kanyang iniharap, kundi ang mga salita ni Sennacherib, hari ng Asiria. Sa Daniel labing-isa, talatang apatnapu, ang hari sa hilagaan ay ang kapangyarihang papal na sa panahon ng wakas noong 1798 ay tumanggap ng sugat na nakamamatay sa kamay ng ateistang Pransiya, ang hari sa timugan. Sa talata, ang hari sa hilagaan sa kahuli-hulihan ay gumanti at umapaw sa kaharian sa timugan (ang USSR) noong 1989. Nang maisakatuparan ng hari sa hilagaan ang gawaing iyon, dala niya ang “mga karo, at mga mangangabayo, at maraming sasakyang-dagat.” Ang “mga karo at mga mangangabayo” ay kumakatawan sa lakas-militar, at ang “mga sasakyang-dagat” ay kumakatawan sa kapangyarihang pang-ekonomiya. Ang mga simbolong iyon ay tumutukoy sa Estados Unidos bilang hukbong kinatawan ng papal na Roma sa tagumpay noong 1989, gaya ng itinatipika ni Rabshakeh. Si Antiochus Magnus sa talatang sampu hanggang labinlima ay kumakatawan sa Estados Unidos, at yamang wastong tinukoy ni William Miller na ang salitang “also” sa talatang labing-apat ay nagtatatag ng isang bagong kapangyarihang pumapasok sa salaysay na propetiko, ang “mga mandarambong” ay dapat kumatawan sa isang kapangyarihang naiiba sa alinman sa mga Ptolemaikong hari ng timugan, o kay Antiochus na hari sa hilagaan, o kay Felipe ng Masedonya.

Ang “Antiochus” ay isang pangalang pinili ng marami sa mga hari ng Imperyong Seleucid ng Siria. Ang nagtatag ng naturang imperyo ay si Seleucid Nicator, at may humigit-kumulang dalawampu’t anim hanggang tatlumpung hari ang bumubuo sa kabuuang talaan ng mga haring Seleucid. Marami sa mga haring iyon ang pumili ng pangalang “Antiochus,” gaya ng maraming Papa na pumipili ng mga pangalan sa trono kapag sila ay napipili bilang Papa. Ang lahat ng mga Papa ay “antikristo,” na ang ibig sabihin ay “laban kay Kristo.” Ang salitang “anti” ay nangangahulugang “laban.” Bilang mga antikristo, kinuha nila ang pangalan ng kanilang espirituwal na ninuno, na si Satanas. Si Satanas at ang mga Papa ay kapwa tinutukoy bilang ang antikristo sa inspirasyon.

Ang isang Papa ay kinatawan ni Satanas, kaya kapwa sila laban kay Kristo, at samakatuwid ay ang "antikristo." Kapag tinatanggap ng isang Papa ang katungkulan bilang Papa, pumipili siya ng pangalan at nagiging makalupang kinatawan ni Satanas.

Sa pamamagitan ng kanilang mga gawa ay makikilala ninyo sila, at ang mga Papa ay nagpapatuloy ng gayunding gawain ni Satanas.

Bagaman itinatag ni Seleucus Nicator ang Imperyong Seleucid, marami sa mga sumunod na hari ang pumili ng pangalang "Antiochus," bilang parangal, hindi kay Seleucus, kundi sa kanyang ama. Ang ama ni Seleucus, si Antiochus, ay isang maharlika at isang heneral na naglingkod sa ilalim ni Haring Philip II ng Macedon, na siyang ama ni Alejandro Magno. Ang ganitong katayuang maharlika at pinagmulan sa larangan ng militar ay tumulong na maglatag ng saligan para sa sarili niyang tampok na papel ni Seleucus at sa kanyang sumunod na pag-angat sa kapangyarihan matapos ang pagkamatay ni Alejandro Magno.

Naitatag ang kaharian ni Seleucus nang mapasakamay niya ang pamamahala sa tatlo sa apat na bahagi ng kaharian ni Alexander. Lumupig din ang Roma sa tatlong kapangyarihang heograpiko upang angkinin ang pamamahala at maging hari sa hilagaan. Nang maisiguro ni Seleucus ang silangan, ang kanluran, at ang hilaga, siya’y naging hari sa hilagaan sa historikal na salaysay, at ang kaniyang kabisera ay ang lungsod ng Babilonia. Marami sa mga sumunod na hari ang pinili ang pangalang “Antiochus” nang upuan nila ang trono sa hilagaan upang parangalan ang kanilang ninunong pampolitika. Madaling makita ang pagkakatulad, kung pipiliin mong makita; kung hindi, hindi.

Ang pangalang “Antiochus” (Ἀντίοχος sa Griyego) ay hinango mula sa mga elementong Griyego na “anti” (na ang kahulugan ay “laban” o “kasalungat”) at “ocheo” (na ang kahulugan ay “manangan nang matatag” o “panatilihin”). Pinili ng mga hari sa hilaga ang pangalang ito upang mapanatili ang kanilang pampulitikang pamana na kaugnay ng ama, gaya ng antikristo (mga Papa) na pumipili ng mga pangalan kapag sinisimulan nilang mamahala. Kung paanong ang mga Papa ay mga kinatawan ng kanilang ama, ang diyablo, gayundin ang mga Antiochus ng Imperyong Sirya ay nagsasagisag ng mga kinatawan ng kanilang ama. Sa ganitong paglalapat, si Antiochus ay kumakatawan sa isang tagapaghalili ng kanilang ama. Ang tagapaghalili ng kapangyarihang papal noong 1989 ay ang Estados Unidos, at pinagtitibay ng patotoong sekular ang ugnayan sa pagitan ng antikristo, ni Papa Juan Pablo II, at ni Ronald Reagan sa kanilang gawain upang pabagsakin ang dating Unyong Sobyet.

Sa mga talatang sampu hanggang labing-anim, ang una at huling talata ay may tuwirang sanggunian sa mga talatang apatnapu at apatnapu’t isa. Ang talatang sampu ay tuwirang kumakatawan sa talatang apatnapu. Ang talatang labing-anim ay tuwirang kumakatawan sa talatang apatnapu’t isa. Ang mga talatang ito ay kumakatawan sa bahagi ng propesiya ni Daniel na may kinalaman sa mga huling araw.

Sa panahon ng wakas noong 1989, ang huling anim na talata ng ikalabing-isang kabanata ng Daniel ay kumakatawan sa "bahagi ng propesiya ni Daniel na tumutukoy sa mga huling araw." Ito ay kinilala nang ito'y inalisan ng selyo, at ang pag-alis ng selyong iyon ay nagbunga ng pagdami ng kaalaman hinggil sa "institusyon ng Kapapahan, na nagpapawalang-bisa sa kautusan ni Jehova." Ang Alfa at Omega ay laging inilalarawan ang wakas sa pamamagitan ng pasimula, at ang proseso ng pagsubok na nagsimula noong 1989 ay nilayon upang makabuo ng dalawang uri ng mga sumasamba.

Tayo ngayon ay nasa panghuling yugto ng prosesong iyon ng pagsubok, sapagkat ang kontrobersiya hinggil sa mga magnanakaw sa pasimula ng Adventismo ay muling nangyayari. Ang pagtukoy na ang mga magnanakaw ay ang Estados Unidos ay katumbas ng pagtukoy kay Antiochus bilang yaong mga magnanakaw. Ito ang mismong pagtatalo sa pagitan ng mga Millerite at ng mga Protestante.

Sa katapusan ng proseso ng pagsubok, gaya rin ng sa pasimula ng proseso ng pagsubok na nagsimula noong 1989, inaalis ng Leon ng lipi ni Juda ang selyo ng “bahaging iyon ng propesiya ni Daniel na tumutukoy sa mga huling araw.” Noong 1989 ito ang huling anim na talata ng Daniel 11, at sa katapusan naman, ito ang nakatagong kasaysayan ng talatang 40, na ang tipo ay nasa mga talatang 10 hanggang 16.

Ipagpapatuloy natin sa mga susunod na artikulo ang ating pagsasaalang-alang sa anim na linya ng kontrobersiya sa loob ng kasaysayan ng Adventismo. Ang una sa anim na kontrobersiyang iyon ay naglalarawan ng huli sa mga nasabing anim. Gagamitin natin ang una at ang huling kontrobersiya upang isapaw ang mga ito sa iba pang apat na kontrobersiya, habang inilalahad natin ang mga elementong sangkot sa mga pagsisikap ng kaaway ng katuwiran na pigilan ang bayan ng Diyos sa wastong paghahati sa “pangitain,” na itinatatag sa pamamagitan ng sagisag ng Roma.