Rome Establishes the Vision - Number Six

Tinatatalakay namin ang anim na linya ng kontrobersiyang propetiko na naganap sa loob ng kasaysayan ng Adventismo mula noong 1798 hanggang sa kasalukuyan.

Tinalakay ng nakaraang artikulo ang una at huling kontrobersiya hinggil sa kapangyarihang Romano, at ngayon ay tatalakayin natin ang kontrobersiyang naganap sa pagitan nina Uriah Smith at James White. Ipinasok ni Uriah Smith ang kaniyang "sariling pagpapaliwanag" sa talatang tatlumpu’t anim.

Inamin ni Smith na ang kapangyarihan sa naunang talata ay “Roma ng Papa,” ngunit iginigiit niyang ang mga katangian ng talatang tatlumpu’t anim ay hindi mga katangiang propetiko na nagbibigay-kakilanlan sa Roma ng Papa. Mali ang pag-aangking iyon. Dapat alalahanin na sa paghihimagsik noong 1863, ang pitong ulit sa Levitico kabanata dalawampu’t anim ay isinantabi, kaya’t ang paglalarawan ng pitong ulit sa dalawang tapyas ni Habakuk ay tinanggihan. Kapwa ang mga tsart ng 1843 at 1850 ay naglalarawan ng pitong ulit sa pinakasentro ng mga tsart, at kapwa inilalagay ng mga ilustrasyong iyon ang krus sa gitna ng linya ng pitong ulit. Nang dumating noong 1856 ang bagong liwanag hinggil sa pitong ulit at pagkaraan ay tinanggihan, ito’y naging palatandaan ng isang pagtanggi sa dalawang tapyas ni Habakuk, at maging sa awtoridad ng Espiritu ng Propesiya, na lubhang malinaw na nagtuturo na ang kapwa mga tsart ay pinatnubayan ng Diyos.

Ayon kay Sister White, ang huling panlilinlang ni Satanas ay ang pagpapawalang-bisa sa patotoo ng Espiritu ng Diyos, at dito, ang unang panlilinlang ay ang pagpapawalang-bisa sa patotoo ng Espiritu ng Diyos, at kumatawan din ito sa sabayang pagtanggi sa mga saligang katotohanan na nasa dalawang tsart, lalo na sa pitong panahon.

Sa paghihimagsik noong 1863, walang iba kundi si Uriah Smith ang siyang lumikha ng huwad na tsart ng 1863, na nag-alis ng linya ng pitong panahon. Pagsapit ng 1863, ipinikit na ni Uriah Smith ang kaniyang mga mata sa liwanag ng pitong panahon, at hindi na niya makita na may dalawang "poot" na tinutukoy ni Daniel. Ang dalawang poot ay kumakatawan sa pitong panahon laban sa hilagang kaharian ng Israel at sa timog na kaharian ng Juda. Ang una, laban sa sampung hilagang lipi, ay nagsimula noong 723 BK at nagtapos noong 1798, at ang ikalawa ay nagsimula noong 677 BK at nagtapos noong 1844.

Sa Kabanata Walo, pumaroon si Gabriel kay Daniel upang ipaliwanag ang pangitaing marah, at kaugnay ng kaniyang gawain ay nagkaloob siya ng ikalawang patotoo ukol sa 1844. Ang dalawang libo’t tatlong daang taon ng Kabanata Walo ng Daniel ay nagtapos noong 1844, ngunit gayundin ay nagtapos ang huli sa dalawang poot laban sa hilagang at timugang mga kaharian.

Ipinapalagay ng huling wakas ang pag-iral ng isang naunang wakas. Ang huli sa dalawang poot, na ibang pagpapahayag lamang ng “pitong ulit,” ay natapos noong 1844, at ang unang poot ay natapos noong 1798. Ayon kay Smith, ang talatang walang anumang pagtutukoy hinggil sa kapangyarihang papal ang siyang tumukoy sa taon kung kailan tatanggapin ng kapapahan ang kaniyang nakamamatay na sugat.

Ang "hari" sa talatang tatlumpu't anim ay "magtatagumpay hanggang sa maganap ang poot." Pansinin kung ano ang isinusulat ni Smith hinggil sa Daniel kabanata walo, mga talatang dalawampu't tatlo at dalawampu't apat, sa gayunding aklat kung saan iginigiit niya na ang kapangyarihang papal ay hindi nagtataglay ng wastong mga katangian upang tuparin ang talatang tatlumpu't anim.

Si Smith, makalawang ulit sa bahaging ito, ay itinuturo na ang mga propetikong katangian ng paganong Roma at ng papal na Roma ay mapagpapalit, sapagkat ang mga iyon ay payak na pagpapakita ng Roma sa dalawa nitong yugto, gaya ng halo ng bakal at luwad sa ikalawang kabanata ng Daniel, na itinukoy ni Sister White bilang mga sagisag ng churchcraft at statecraft. Nang itinukoy ni Daniel sa mga talatang tinatalakay ni Smith—na ang Roma “magtatagumpay, at magsasagawa,” at na ang Roma “gagawing magtagumpay ang katusuhan sa kaniyang kamay”—iginigiit ni Smith na sa talatang tatlumpu’t anim, ang “hari” na “magtatagumpay hanggang matapos ang poot,” ay tumutukoy sa isang propetikong katangian ng kapwa paganong Roma at papal na Roma. Pagkatapos ay iginigiit niya na wala sa mga katangian ng Roma sa talatang tatlumpu’t anim ang tumutukoy sa kapangyarihang papal.

Sumangguni na tayo kay Smith bilang pagsuporta sa pagtukoy sa Roma bilang mga mandarambong na nagtatatag ng pangitain, at isa sa apat na katangiang propetiko sa talatang labing-apat ay na ang Roma ay nagpapakadakila sa sarili nito.

Iginigiit ni Smith na ang paglalarawan sa hari sa talatang tatlumpu’t anim ay hindi tumutugma sa kapangyarihang papal, bagaman dati niyang ipinagtanggol na ang Roma sa talatang labing-apat ang siyang nagpapadakila sa sarili. Gayunman, ang hari sa talatang tatlumpu’t anim ay “magpapadakila sa kaniyang sarili.” Ang mismong hari sa talatang tatlumpu’t anim ay “magsasalita ng mga kagila-gilalas na bagay laban sa Diyos ng mga diyos.” Sa aklat ni Daniel, ang kapangyarihang papal ay “magsasalita ng malalaking salita laban sa Kataas-taasan,” at sa aklat ng Pahayag ang kapangyarihang papal ay lumalapastangan laban sa Kataas-taasan.

Bawat makahulang pagtutukoy hinggil sa kapangyarihan ng Papado ay nakikilala sa talatang tatlumpu’t anim.

Ang mga komentador na tao ay madalas na hindi maaasahan, ngunit maraming komentador na Adventista ang sumasaksi sa maliwanag na katotohanang ang talatang tatlumpu’t anim ang inilahad ni apostol Pablo sa ibang pananalita sa Ikalawang Tesalonica, nang tinalakay niya ang tao ng kasalanan.

Sinasabi ng talatang ika-tatlumpu’t anim na “itataas niya ang kaniyang sarili, at magpapakadakila siya sa sarili higit sa bawat diyos,” at sinasabi ni Pablo, “upang mahayag ang taong makasalanan, ang anak ng kapahamakan; na sumasalansang at nagpapakataas ng sarili higit sa lahat ng tinatawag na Diyos, o sinasamba.” Malinaw na hindi nagtataglay si Smith ng kapamahalaang propetiko upang angkinin na ang hari sa talatang ika-tatlumpu’t anim ay iba sa haring tinatalakay sa mga talatang humahantong sa talatang ika-tatlumpu’t anim. Sa balarila, wala siyang makatuwirang batayan upang gawin ang kaniyang maling paglalapat, at ang kaniyang pag-aangkin na ginawa niya iyon sapagkat ang talatang ika-tatlumpu’t anim ay walang mga katangian ng kapangyarihan ng Papado ay isang pagbabaluktot ng Kasulatan sa pagtatangkang magtatag ng isang pribadong interpretasyon.

Sa paglipas ng mga taon ng Laodicean Adventism, maraming teologong Adventista, pastor, at may-akda ang tumalakay kung sa palagay nila ay wasto o mali ang aplikasyon ni Smith. Isang pastor na Australyano, si Louis Were, na matagal nang yumao, ay iniukol ang malaking bahagi ng kaniyang ministeryo sa pagsalungat sa maling huwarang propetiko ni Smith. Ang dahilan ng kaniyang pagtutol ay hindi lamang na sa bandang huli ay itinukoy ni Smith ang haring dumarating sa kaniyang wakas sa talatang apatnapu’t lima bilang ang Turkiya, kundi ang balangkas ni Smith ay nagbunga rin ng maling aplikasyon ng Armagedon. Noong dekada 1980, o bandang panahong iyon, isang may-akdang Adventista ang sumulat ng isang aklat na pinamagatang "Adventists and Armageddon, Have we Misunderstood Prophecy?" Ang pangalan ng may-akda ay si Donald Mansell, at ang aklat ay makukuha pa rin.

Tinutunton ni Mansell ang kasaysayang humantong sa Unang Digmaang Pandaigdig at Ikalawang Digmaang Pandaigdig at ipinakikita na nang makita na nalalapit ang kapwa digmaang iyon, sinimulang gamitin ng mga ebanghelistang Adventista ang maling paglalapat ni Smith hinggil sa pagmartsa ng Turkiya patungong literal na Jerusalem bilang tanda ng Armagedon at ng wakas ng sanlibutan. Ipinakikita niya, sa pamamagitan ng mga talaan ng kasapian ng iglesia, na sa paglapit ng bawat digmaan, maraming kaluluwa ang naidagdag sa kasapian ng iglesiang Adventista, batay sa diin ng mga ebanghelista sa propesiya na hinango mula sa maling pananaw ni Smith hinggil sa Armagedon.

Nang matapos ang alinman sa dalawang digmaan, at hindi natupad ang mga prediksiyong may kapintasan, nawalan ang simbahan ng mas maraming kasapi kaysa sa nakamit nito mula sa modelong propetiko na binuo ni Smith.

Sa pamamagitan ng pagtatakwil ni Smith sa saligang mensahe ng mga Millerita, at ng kanyang kahandaang itaguyod ang pribado niyang pagpapaliwanag sa mga talatang 36 hanggang 45 ng Aklat ni Daniel, ang lohika ni Smith ay nagbunga ng isang propetikong modelo na nakabatay sa mga kasalukuyang pangyayari.

Sa pagtatalo nina Smith at James White hinggil sa hari na darating sa kaniyang wakas sa huling talata ng Daniel labing-isa, naglahad si James White ng isang pangangatwirang maikli ngunit malinaw na sumasalamin sa mabuhanging pundasyong propetiko ni Smith. Itinuro ni White na, “ang propesiya ang nagbubunga ng kasaysayan, ngunit ang kasaysayan ay hindi nagbubunga ng propesiya.”

Ang mga ebanghelista ng Adbentismo na nagministeryo bago ang dalawang digmaan ay gumamit ng umuunlad na kasaysayan upang iharap ang may kapintasang modelong propetiko ni Smith hinggil sa Armagedon, at ang kanilang gawain, na wari’y lubhang pinagpala habang papalapit ang mga digmaan, ay nauwi sa kabuuang pagkalugi nang napatunayang nakabatay sa sariling pagpapaliwanag ang modelong propetiko.

Ang kahandaan ni Smith na itaguyod ang isang sariling modelong propetiko tungkol sa hari sa talatang tatlumpu’t anim ay nagbunga rin ng isang maling paglalapat ng Ikaanim na Salot at ng Armagedon.

Gaya ng nauna na nating ipinahayag, ang ikaanim na salot ay dumarating pagkatapos ng pagsasara ng panahon ng probasyon para sa sangkatauhan; kaya’t ang babalang nakapaloob na “ingatan ang inyong mga kasuotan” ay dapat tumukoy sa isang isyung pagsubok na nagaganap bago tumindig si Miguel, bago magsara ang probasyon ng tao, at bago magsimula ang unang salot. Itinutukoy ng ikaanim na salot ang mga gawain ng dragon, ng hayop, at ng bulaang propeta, na siyang tatluhang unyon na nagsasamang-sama sa nalalapit na batas ng Linggo. Ang tatluhang unyon na iyon ay ang Makabagong Roma, at ang sagisag na tumutukoy at nagtatatag sa tatluhang unyon ng Makabagong Roma ay ang “mga magnanakaw ng iyong bayan,” na “nagpapakataas upang itatag ang pangitain” at “mabubuwal.”

Ang babala ng ikaanim na salot, kapag nauunawaan, ay nagpapahintulot sa isang kaluluwa na mapanatili ang kaniyang mga kasuotan; ngunit kung ito’y itinatakwil, iniiwan nitong hubad ang isang kaluluwa, isang kalagayang kabilang sa limang katangian ng isang Laodiceano. Ang sagisag na nagpapatibay sa babalang iyon ay ang mga mangloloob ng iyong bayan, na nagpapakataas at sa wakas ay nabubuwal. Sinabi ni Solomon na kung ang bayan ng Diyos ay walang pangitain na iyon, sila’y napapahamak.

Ang salitang Hebreo na “perish” ay nangangahulugang “hubaran,” at itinala ni Juan, “Mapalad ang bumabantay at nag-iingat ng kaniyang mga kasuutan, baka siya’y maglakad na hubad at makita nila ang kaniyang kahihiyan.” Mali si Smith hinggil sa Hari ng Hilaga, at ang huwad na pundasyong propetiko na iyon ay nagbigay-daan sa kaniya upang makabuo ng isang paglalapat na propetiko na, kapag tinanggap, ay nagbubunga ng kahubaran, na isang sagisag ng mga taga-Laodicea, na isinusuka ng bibig ng Panginoon.

Hindi nag-atubili si Smith na makipagtalo upang ipagtanggol ang bago niyang maling pagtukoy sa Hari ng Hilaga laban sa asawa ng propetisa, si James White. Ang mga historyador na Adventista, at si Sister White, ay tinatalakay ang kanilang bantog na hindi pagkakasundo. Sinaway ni Ellen White kapwa ang kaniyang asawa at si Smith sapagkat pinahintulutan nilang mailantad sa madla ang kanilang pagkakaiba ng pananaw hinggil sa kung sino ang kinakatawan ng Hari ng Hilaga sa Daniel labing-isa. Sa kauna-unahang publikasyong Adventista pagkatapos ng Dakilang Kabiguan ng 1844, sumulat si James White:

Nang ipinakilala ni Smith ang tinatawag niyang "bagong liwanag" hinggil sa paksa ng "huling kapangyarihan sa ikalabing-isang kabanata ng Daniel," itinuring ni James White ang paglalapat ni Smith, hindi bilang bagong liwanag, kundi bilang isang pag-atake sa mga saligan. Ang kontrobersiya hinggil sa Roma bilang hari sa hilaga sa ikalabing-isang kabanata ng Daniel na naganap sa pagitan nina Uriah Smith at James White ay nagtataglay ng mga tiyak na katangian na, bilang mga mag-aaral ng propesiya, nararapat nating ipagsama sa iba pang mga kontrobersiya sa kasaysayan ng mga Adventista hinggil sa sagisag ng Roma.

Isa sa mga katangiang iyon ay ang pagpapakilala ng isang pribadong interpretasyon. Isa pang katangian ay ang paglalapat ng nasabing pribadong interpretasyon, na nangangailangan ng pagbabaluktot sa payak na balarila, sapagkat hindi lamang ipinagwalang-bahala ni Smith na ang bawat propetikong katangian sa talatang tatlumpu’t anim ay tumutukoy sa Roma, kundi ipinagwalang-bahala rin niya na hinihingi ng estruktura ng balarila na ang hari sa talatang tatlumpu’t anim ay dapat na siya ring hari na inilalarawan sa naunang bahagi.

Isa pa ay na ang pribadong pagpapakahulugan ay naging isang pagtatakwil sa mga saligang katotohanan. Isa pa ay na ito’y kumakatawan sa isang pagtatakwil sa awtoridad ng Espiritu ng Propesiya. Isa pang katangian ay na ang unang baluktot na kaisipan hinggil sa Roma ay magbubunga ng isang propetikong modelo na hindi nagpapahintulot sa isang tao na mapanatili ang kaniyang kasuotan habang siya’y lumalapit sa pagsasara ng probasyon ng sangkatauhan. Isa pa ay ang kahandaang itaguyod nang hayagan ang kaniyang pribadong pagpapakahulugan. Isa pa ay na ang pribadong pagpapakahulugan ay lagi’t laging kinikilalang bagong liwanag. Ang lahat ng mga katangiang ito ay naipapakita sa kasalukuyang talakayan hinggil sa “mga mandarambong ng iyong bayan.”

Kapag ang huling kontrobersiya ng Roma, na inilalarawan ng unang kontrobersiya ng Roma na tumutukoy sa "mga mandarambong ng iyong bayan," ay pinagsama sa linyang propetiko ng kontrobersiya nina Uriah Smith at James White, makikita natin na may isang pangkat na magbubuo ng kanilang modelong propetiko batay sa isang sariling pagpapakahulugan na nagtatakwil sa saligang katotohanan.

Ang pagtanggi sa mga saligang katotohanan ay awtomatikong nangangahulugang pagtanggi sa awtoridad ng Espiritu ng Propesiya, na lubhang matatag na ipinagtatanggol ang mga saligang katotohanang iyon. Ang pangkat na iyon ay magiging handa ring iharap sa publiko ang kanilang pananaw, hindi alintana ang anumang mga pangamba na maaaring ipahayag hinggil sa maaaring maging epekto ng katuruang iyon sa bayan ng Diyos sa buong sanlibutan.

Kaagad pagkaraan ng 1844, sa unang salinlahi ng Adventismo, ipinakilala ang isa pang kontrobersiya hinggil sa Roma. Nagpatuloy ang pag-igting ng nasabing kontrobersiya, hanggang sa ang maling pananaw ay tinanggap sa ikatlong salinlahi ng Adventismo. Isasaalang-alang natin ang kontrobersiya hinggil sa "daily" bilang ikaapat sa anim na linyang kasalukuyan nating tinatalakay sa modelo ng line upon line.

Ngunit bago natin talakayin ang ikaapat na linya hinggil sa mga kontrobersiya ng Roma, nararapat alalahanin na sa nakaraang artikulo, noong tinatalakay natin ang talata sampu ng Daniel kabanata labing-isa, aming ipinahayag: "Ang talata sampu ay tuwirang nag-uugnay din sa 'pitong ulit' ng Levitico dalawampu’t anim sa nakatagong kasaysayan, subalit ang linyang yaon ng katotohanan ay hindi saklaw ng ating inilalatag dito."

Si Uriah Smith ang nanguna sa pagtanggi sa pitong panahon noong 1863. Noon pa man ay itinakwil na niya ang pag-ibayo ng kaalaman hinggil sa nasabing paksa na inilahad sa mga artikulo ukol doon, na isinulat ni Hiram Edson at inilathala sa Review noong 1856. Ang mga implikasyon ng pagkakaugnay ni Smith sa isang kilusang naglatag ng pitong panahon, subalit na siya man ay pagkaraan ay tumanggi sa pag-ibayo ng kaalaman hinggil sa mismong paksa, ay wala rin sa saklaw ng paksa hinggil sa mga katangian ng pagpapakilala ni Smith sa sinasabi niyang bagong liwanag tungkol sa paksa ng hari ng hilaga; ngunit kapag tinapos natin ang ating pangkalahatang pagtanaw sa hanay ng mga kontrobersiyang Adbentista hinggil sa Roma, babalikan natin kapwa ang kahalagahan ng talatang sampu ng kabanata labing-isa ng Daniel, at gayundin kung ano ang kinakatawan ng pagtanggi ni Smith sa mensaheng Laodiceano na dumating noong 1856 kasabay ng pag-ibayo ng kaalaman hinggil sa pitong panahon.