Whom shall he teach knowledge? and whom shall he make to understand doctrine? them that are weaned from the milk, and drawn from the breasts.
Kanino niya ituturo ang kaalaman? At kanino niya ipauunawa ang katuruan? Sa mga inawat sa gatas at inihiwalay sa mga suso.
For precept must be upon precept, precept upon precept; line upon line, line upon line; here a little, and there a little:
Sapagkat kailangang utos sa utos, utos sa utos; panuntunan sa panuntunan, panuntunan sa panuntunan; dito kaunti, at doon kaunti:
For with stammering lips and another tongue will he speak to this people. To whom he said, This is the rest wherewith ye may cause the weary to rest; and this is the refreshing: yet they would not hear.
Sapagkat sa pamamagitan ng pautal-utal na mga labi at ng ibang wika ay siya’y magsasalita sa bayang ito. Sa kanila niya sinabi, Ito ang kapahingahan, na sa pamamagitan nito’y papagpahingahin ninyo ang napapagal; at ito ang kaginhawahan: gayunma’y ayaw nilang makinig.
But the word of the Lord was unto them precept upon precept, precept upon precept; line upon line, line upon line; here a little, and there a little; that they might go, and fall backward, and be broken, and snared, and taken. Isaiah 28:9–13.
Ngunit ang salita ng Panginoon ay naging sa kanila: utos sa utos, utos sa utos; tuntunin sa tuntunin, tuntunin sa tuntunin; dito nang kaunti, at doon nang kaunti; upang sila’y magsiyaon, at mahulog na paurong, at mabasag, at masilo, at madakip. Isaias 28:9-13.
These verses from Isaiah have been addressed repeatedly in Habakkuk’s Tables. Here I need to simply touch upon to take a point or two from these previous verses, to add to the current discussion. This passage shows a people that fail a test for they “go, and fall backward, and be broken, and snared, and taken.” They were a people that failed a test concerning who God would attempt to “teach” to “understand” “knowledge” or “doctrine.” It was a test that was based upon understanding an increase of knowledge, so it was the same test that separated the wise and the wicked in Daniel chapter twelve, for all the prophets agree and identify the end of the world. In Daniel twelve the “wise” understand, but the “wicked” do not understand the increase of knowledge.
Ang mga talatang ito mula kay Isaias ay paulit-ulit na tinalakay sa mga tapyas ni Habakuk. Dito ay kailangan ko lamang silang talakayin nang bahagya upang kunin ang isa o dalawang punto mula sa mga naunang talatang ito, bilang dagdag sa kasalukuyang pagtalakay. Ipinakikita ng siping ito ang isang bayan na nabigo sa isang pagsubok sapagkat “sila’y yayaon, at mabubuwal na paurong, at madudurog, at masisilo, at madadakip.” Sila ay isang bayan na nabigo sa isang pagsubok tungkol sa kung sino ang sisikapin ng Diyos na “turuan” upang “umunawa” ng “kaalaman” o “doktrina.” Ito ay isang pagsubok na nakabatay sa pag-unawa sa paglago ng kaalaman, kaya’t iyon din ang parehong pagsubok na nagbukod sa mga pantas at sa mga masasama sa kabanata labindalawa ng Daniel, sapagkat ang lahat ng mga propeta ay nagkakaisa at tumutukoy sa wakas ng sanlibutan. Sa kabanata labindalawa ng Daniel, ang “mga pantas” ay umuunawa, ngunit ang “mga masasama” ay hindi nakauunawa sa paglago ng kaalaman.
The people in Isaiah’s passage were tested by “the word of the Lord” which “they would not hear.” And the specific “word of the Lord” that they rejected, and that would have allowed them to “understand” the increase of “knowledge” was the biblical rule that defines how to correctly align prophetic histories. Those that fall in Isaiah’s passage rejected the rule that identifies that in order to understand a prophetic history you must seek for that line “here a little, and there a little.” The word of the Lord that produced a test which they rejected was the technique of selecting prophetic lines from here and there, and then to place one of those selected lines of prophetic history in parallel to the other lines of prophetic history that address the same theme. The success of the endeavor to lay line upon line in this way depends on the application of the genuine rules of prophetic interpretation. Those rules, which are “precepts” also to be brought together and they are found here and there within the Bible. Isaiah’s virgins who fail the test, do so because they forget, the main thing they should not have forgotten, and that is, that history repeats.
Ang mga tao sa sipi ni Isaias ay sinubok ng “salita ng Panginoon” na “ayaw nilang pakinggan.” At ang tiyak na “salita ng Panginoon” na kanilang tinanggihan, at na sana’y nagbigay-daan upang “maunawaan” nila ang pagdami ng “kaalaman,” ay ang panuntunang biblikal na nagtatakda kung paano wastong ihanay ang mga kasaysayang propetiko. Yaong mga bumagsak sa sipi ni Isaias ay tumanggi sa panuntunang nagsasaad na upang maunawaan ang isang kasaysayang propetiko ay dapat mong hanapin ang linyang iyon, “kaunti rito, at kaunti roon.” Ang salita ng Panginoon na nagbunga ng isang pagsubok na kanilang itinakwil ay ang pamamaraan ng pagpili ng mga linyang propetiko mula rito at roon, at saka ipantapat ang isa sa mga piniling linyang iyon ng kasaysayang propetiko sa iba pang mga linya ng kasaysayang propetiko na tumatalakay sa gayunding paksa. Ang tagumpay ng pagsisikap na maglatag ng linya sa ibabaw ng linya sa ganitong paraan ay nakasalalay sa paglalapat ng tunay na mga tuntunin ng pagpapakahulugang propetiko. Ang mga tuntuning iyon—na mga “precepts” ding dapat pagtipunin—ay matatagpuan rito at roon sa loob ng Biblia. Ang mga dalaga sa sipi ni Isaias na nabigo sa pagsubok ay nabigo sapagkat kanilang nakalimutan ang pangunahing bagay na hindi nila dapat kalimutan—na ang kasaysayan ay umuulit.
“We have nothing to fear for the future, except as we shall forget the way the Lord has led us, and His teaching in our past history.” Life Sketches, 196.
Wala tayong dapat ikatakot sa hinaharap, maliban kung ating kalilimutan ang paraan ng pamamatnubay ng Panginoon sa atin, at ang Kanyang pagtuturo sa ating nakaraang kasaysayan. Life Sketches, 196.
God is not the author of confusion, and an anchor point of that fact is that every prophet in the Bible is identifying the same prophetic line. They do not all see the identical events on the line, but it is always the same line of events at the end of the world. It is the events that lead to the close of probation, followed by the seven last plagues which concludes with the Second Coming of Christ. One prophet’s story might be of God’s faithful people in that line of history, but another prophet’s testimony may be of God’s unfaithful people, or of the United States, the Vatican, the United Nations, the merchants of the earth or Islam, but it is always the same line.
Ang Diyos ay hindi ang may-akda ng kalituhan, at isang matibay na sandigan ng katotohanang iyan ang katotohanang ang bawat propeta sa Bibliya ay tumutukoy sa iisang propetikong linya. Hindi nila lahat nakikita ang eksaktong magkatulad na mga pangyayari sa linyang iyon, ngunit palaging iisa ang linyang iyon ng mga pangyayari sa wakas ng sanlibutan. Ito ang mga pangyayaring humahantong sa pagsasara ng probasyon, na sinusundan ng pitong huling salot na nagwawakas sa Ikalawang Pagparito ni Cristo. Maaaring ang salaysay ng isang propeta ay hinggil sa tapat na bayan ng Diyos sa linyang iyon ng kasaysayan, ngunit ang patotoo ng iba pang propeta ay maaaring hinggil sa hindi tapat na bayan ng Diyos, o sa Estados Unidos, sa Vaticano, sa United Nations, sa mga mangangalakal sa lupa, o sa Islam, ngunit ito’y lagi ring iisang linya.
Malachi’s Elijah message, as well as the messages represented in Revelation chapters one, fourteen and eighteen, and the message of Daniel eleven and twelve are the very same message. They are all the same line of history, but each with their own special contribution to the story.
Ang mensahe tungkol kay Elias sa aklat ni Malakias, gayundin ang mga mensaheng inilalarawan sa Apocalipsis kabanata isa, labing-apat, at labing-walo, at ang mensahe sa aklat ni Daniel, kabanata labing-isa at labindalawa, ay pawang iisang mensahe. Pawang nasa iisang linya ng kasaysayan ang mga ito, subalit bawat isa ay may natatanging ambag sa salaysay.
What is almost universally misunderstood about that special message is the fact that it is only revealed to God’s people just before the close of human probation. Knowing that the special message always warns of the soon coming close of probation, we will consider perhaps the clearest illustration of the close of probation in the Bible.
Ang halos pangkalahatang maling pagkaunawa tungkol sa naturang natatanging mensahe ay ang katotohanang ito’y inihahayag lamang sa bayan ng Diyos kaagad bago ang pagsasara ng probasyon ng sangkatauhan. Yamang batid natin na ang natatanging mensaheng ito ay laging nagbababala sa nalalapit na pagsasara ng probasyon, isasaalang-alang natin marahil ang pinakamalinaw na halimbawa ng pagsasara ng probasyon sa Banal na Kasulatan.
He that is unjust, let him be unjust still: and he which is filthy, let him be filthy still: and he that is righteous, let him be righteous still: and he that is holy, let him be holy still. Revelation 22:11.
Ang liko ay magpakaliko pa: at ang marumi ay magpakarumi pa: at ang matuwid ay magpakatuwid pa: at ang banal ay magpakabanal pa. Pahayag 22:11.
Before the end of probationary time is announced in the sanctuary above with the words of verse eleven, there is to be a special warning prophetic message from the book of Revelation that is unsealed to God’s servants.
Bago ipahayag sa santuwaryong makalangit, sa pamamagitan ng mga salita ng talatang labing-isa, ang pagtatapos ng panahon ng probasyon, magkakaroon ng isang natatanging babalang propetikong mensahe mula sa aklat ng Pahayag na aalisan ng tatak para sa mga lingkod ng Diyos.
And he saith unto me, Seal not the sayings of the prophecy of this book: for the time is at hand. He that is unjust, let him be unjust still: and he which is filthy, let him be filthy still: and he that is righteous, let him be righteous still: and he that is holy, let him be holy still. Revelation 22:10, 11.
At sinabi niya sa akin, Huwag mong tatakan ang mga salita ng propesiya ng aklat na ito; sapagkat malapit na ang panahon. Ang di-matuwid, magpatuloy na maging di-matuwid; at ang marumi, magpatuloy na maging marumi; at ang matuwid, magpatuloy na maging matuwid; at ang banal, magpatuloy na maging banal. Apocalipsis 22:10, 11.
There is to be a special prophetic message recognized by God’s people just before the seven last plagues. When that “time is at hand” “the prophecy of this book” (the prophecy of Revelation) that has been sealed is to be unsealed. The only prophecy in the book of Revelation that has been sealed is the prophecy of the seven thunders.
Magkakaroon ng isang natatanging mensaheng propetiko na kikilalanin ng bayan ng Diyos kaagad bago sumapit ang pitong huling salot. Kapag “malapit na ang panahon,” ang “hula ng aklat na ito” (ang hula ng Apocalipsis) na tinatakan ay aalisan ng tatak. Ang tanging hula sa aklat ng Apocalipsis na tinatakan ay ang hula ng pitong kulog.
And I saw another mighty angel come down from heaven, clothed with a cloud: and a rainbow was upon his head, and his face was as it were the sun, and his feet as pillars of fire: And he had in his hand a little book open: and he set his right foot upon the sea, and his left foot on the earth, And cried with a loud voice, as when a lion roareth: and when he had cried, seven thunders uttered their voices. And when the seven thunders had uttered their voices, I was about to write: and I heard a voice from heaven saying unto me, Seal up those things which the seven thunders uttered, and write them not. Revelation 10:1–4.
At nakita ko ang isa pang makapangyarihang anghel na bumababa mula sa langit, nababalutan ng ulap; at may bahaghari sa kaniyang ulo, at ang kaniyang mukha ay gaya ng araw, at ang kaniyang mga paa ay parang mga haligi ng apoy. At may hawak siya sa kaniyang kamay na isang munting aklat na bukas; at inilagay niya ang kaniyang kanang paa sa dagat, at ang kaniyang kaliwang paa sa lupa, at sumigaw na may malakas na tinig, na gaya ng pag-ungal ng leon; at nang siya’y sumigaw, nagsalita ang pitong kulog. At nang magsalita ang pitong kulog, magsusulat na sana ako; at narinig ko ang isang tinig mula sa langit na nagsasabi sa akin, Tatakan mo ang mga bagay na sinabi ng pitong kulog, at huwag mong isulat ang mga iyon. Apocalipsis 10:1-4.
Just before human probation closes, when “the time is at hand” there will be an unsealing of a special Bible truth identifying “things which must shortly come to pass.” The mighty angel of Revelation ten is Jesus Christ, who cried as a Lion.
Bago tuluyang magsara ang probasyon ng sangkatauhan, kapag “malapit na ang panahon,” magkakaroon ng pagbubukas ng selyo ng isang natatanging katotohanang biblikal na nagpapakilala ng “mga bagay na dapat maganap sa madaling panahon.” Ang makapangyarihang anghel ng Apocalipsis 10 ay si Jesucristo, na umungal na gaya ng leon.
“The mighty angel who instructed John was no less a personage than Jesus Christ. Setting His right foot on the sea, and His left upon the dry land, shows the part which He is acting in the closing scenes of the great controversy with Satan. This position denotes His supreme power and authority over the whole earth. The controversy had waxed stronger and more determined from age to age, and will continue to do so, to the concluding scenes when the masterly working of the powers of darkness shall reach their height. Satan, united with evil men, will deceive the whole world and the churches who receive not the love of the truth. But the mighty angel demands attention. He cries with a loud voice. He is to show the power and authority of His voice to those who have united with Satan to oppose the truth.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
“Ang makapangyarihang anghel na nagbigay ng tagubilin kay Juan ay walang iba kundi si Jesucristo. Ang paglalagay Niya ng Kanyang kanang paa sa dagat, at ng Kanyang kaliwa sa tuyong lupa, ay nagpapakita ng bahaging ginagampanan Niya sa mga pangwakas na tagpo ng Dakilang Tunggalian laban kay Satanas. Ang katayuang ito ay nagpapahiwatig ng Kanyang kataas-taasang kapangyarihan at kapamahalaan sa buong lupa. Ang tunggalian ay lumakas at lalong tumindi sa bawat salinlahi, at magpapatuloy pa, hanggang sa mga pangwakas na tagpo kapag ang bihasang pagkilos ng mga kapangyarihan ng kadiliman ay aabot sa rurok nito. Si Satanas, na nagkakaisa sa mga masasamang tao, ay dadayain ang buong sanlibutan at ang mga iglesia na hindi tumatanggap ng pag-ibig sa katotohanan. Ngunit ang makapangyarihang anghel ay humihingi ng pansin. Siya’y sumisigaw na may malakas na tinig. Ipakikita Niya ang kapangyarihan at awtoridad ng Kanyang tinig sa mga nakipag-isa kay Satanas upang labanan ang katotohanan.” Ang Seventh-day Adventist Bible Commentary, tomo 7, pahina 971.
At the end the “churches” that “Satan” deceives are deceived because they received not the love of the “truth.” The word “truth” in the passage from second Thessalonians which Sister White just referred to is the primary Greek word that is derived from the Hebrew word translated as “truth” that is composed with three Hebrew letters and represents the Alpha and Omega. Is there any biblical evidence that the truth connected with the rule of first mention that represents an attribute of Christ’s character is the truth that is rejected and consequently produces strong delusion?
Sa katapusan, ang mga "iglesia" na dinadaya ni "Satanas" ay nadadaya sapagkat hindi nila tinanggap ang pag-ibig sa "katotohanan." Ang salitang "katotohanan" sa sipi mula sa Ikalawang Tesalonica na ngayon lamang tinukoy ni Sister White ay ang pangunahing salitang Griyego na hinango mula sa salitang Hebreo na isinalin bilang "katotohanan," na binubuo ng tatlong titik na Hebreo at kumakatawan sa Alpha at Omega. Mayroon bang katibayang biblikal na ang katotohanang nauugnay sa tuntunin ng unang pagbanggit, na kumakatawan sa isang katangian ng pagkatao ni Cristo, ang mismong katotohanang itinatakwil at, bilang bunga, nagbubunga ng makapangyarihang pagkadaya?
Now we beseech you, brethren, by the coming of our Lord Jesus Christ, and by our gathering together unto him, That ye be not soon shaken in mind, or be troubled, neither by spirit, nor by word, nor by letter as from us, as that the day of Christ is at hand. Let no man deceive you by any means: for that day shall not come, except there come a falling away first, and that man of sin be revealed, the son of perdition; who opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, shewing himself that he is God. Remember ye not, that, when I was yet with you, I told you these things? And now ye know what withholdeth that he might be revealed in his time. For the mystery of iniquity doth already work: only he who now letteth will let, until he be taken out of the way. And then shall that Wicked be revealed, whom the Lord shall consume with the spirit of his mouth, and shall destroy with the brightness of his coming: Even him, whose coming is after the working of Satan with all power and signs and lying wonders, And with all deceivableness of unrighteousness in them that perish; because they received not the love of the truth, that they might be saved. And for this cause God shall send them strong delusion, that they should believe a lie: That they all might be damned who believed not the truth, but had pleasure in unrighteousness. 2 Thessalonians 2:1–12.
Ngayo’y ipinamamanhik namin sa inyo, mga kapatid, alang-alang sa pagparito ng ating Panginoong Jesucristo, at sa ating pagkakatipon sa kanya, na huwag kayong madaling magulumihanan sa isip, ni mabalisa, maging sa pamamagitan ng espiritu, ni sa salita, ni sa sulat na wari’y mula sa amin, na waring malapit na ang araw ni Cristo. Huwag kayong padaya kaninuman sa anumang paraan: sapagkat hindi darating ang araw na iyon malibang dumating muna ang pagtalikod, at mahayag ang taong makasalanan, ang anak ng kapahamakan; na sumasalungat at nagbubunyi sa kanyang sarili higit sa lahat ng tinatawag na diyos o sinasamba; anupa’t nauupo siya na parang Diyos sa templo ng Diyos, ipinakikilala ang sarili na siya ay Diyos. Hindi ba ninyo naaalaala na, nang ako’y kasama pa ninyo, sinabi ko na sa inyo ang mga bagay na ito? At ngayo’y nalalaman ninyo kung ano ang pumipigil, upang siya’y mahayag sa kanyang kapanahunan. Sapagkat gumagawa na ang hiwaga ng kasamaan; tanging ang pumipigil ngayon ay patuloy na pipigil, hanggang sa maalis siya sa daan. At pagkatapos ay mahahayag ang Masama, na lilipulin ng Panginoon sa hininga ng kanyang bibig, at pupuksain sa kaningningan ng kanyang pagdating; yaon na ang pagdating ay ayon sa paggawa ni Satanas, na may buong kapangyarihan at mga tanda at mga kabulaanang kababalaghan, at sa lahat ng pandaraya ng kawalang-katuwiran sa kanila na napapahamak, sapagkat hindi nila tinanggap ang pag-ibig sa katotohanan upang sila’y maligtas. At dahil dito ay susuguan sila ng Diyos ng makapangyarihang pagkakalinlang, upang sila’y maniwala sa kasinungalingan; upang silang lahat na hindi sumampalataya sa katotohanan, kundi nangalugod sa kawalang-katuwiran, ay hatulan. 2 Tesalonica 2:1-12.
This passage from Thessalonians has been addressed often in Habakkuk’s Tables, so a brief comment is all we will make at this point. What Sister White calls “Satan’s marvelous act” is Paul’s “the working of Satan with all power and signs and lying wonders.” The deceptive work identified by Sister White and Paul begins at the Sunday law in the United States.
Ang siping ito mula sa Mga Taga-Tesalonica ay madalas nang tinalakay sa Mga Talahanayan ni Habakuk, kaya’t maikling puna lamang ang aming ibibigay sa puntong ito. Ang tinatawag ni Kapatid na White na “ang kahanga-hangang gawa ni Satanas” ay ang tinukoy ni Pablo bilang “ang paggawa ni Satanas na may buong kapangyarihan at mga tanda at mga kababalaghang sinungaling.” Ang mapanlinlang na gawaing tinukoy nina Kapatid na White at Pablo ay nagsisimula sa Batas sa Linggo sa Estados Unidos.
“By the decree enforcing the institution of the Papacy in violation of the law of God, our nation will disconnect herself fully from righteousness. When Protestantism shall stretch her hand across the gulf to grasp the hand of the Roman power, when she shall reach over the abyss to clasp hands with Spiritualism, when, under the influence of this threefold union, our country shall repudiate every principle of its Constitution as a Protestant and republican government, and shall make provision for the propagation of papal falsehoods and delusions, then we may know that the time has come for the marvelous working of Satan and that the end is near.” Testimonies, volume 5, 451.
Sa pamamagitan ng kautusang nagpapatupad ng institusyon ng Papasiya, na isang paglabag sa kautusan ng Diyos, lubusang ihihiwalay ng ating bansa ang sarili nito sa katuwiran. Kapag iniunat ng Protestantismo ang kaniyang kamay sa kabila ng bangin upang abutin ang kamay ng kapangyarihang Romano, kapag iniabot niya ito sa ibayo ng kalaliman upang makipagkamay sa Espiritismo, kapag, sa ilalim ng impluwensiya ng tatluhang pagkakaisang ito, itatakwil ng ating bansa ang bawat prinsipyo ng kaniyang Saligang-Batas bilang isang pamahalaang Protestante at republikano, at magtatadhana para sa pagpapalaganap ng mga kabulaanan at panlilinlang ng Papasiya, kung magkagayo’y malalaman natin na dumating na ang panahon para sa kahima-himalang paggawa ni Satanas at na malapit na ang wakas. Testimonies, tomo 5, 451.
In this passage of Thessalonians, we are considering, Paul identifies the pope at the end of the world with four different terms. The pope is the “man of sin,” he is the “son of perdition,” he is the “mystery of iniquity” and “that Wicked.” Paul provides a few other characteristics of the pope beyond the four names, for he informs us that the pope, (who was still future to Paul’s day) “would be revealed in his time.”
Sa siping ito mula sa Mga Taga-Tesalonica na ating isinasaalang-alang, kinikilala ni Pablo ang Papa sa katapusan ng sanlibutan sa pamamagitan ng apat na magkakaibang katawagan. Ang Papa ang “taong makasalanan,” siya ang “anak ng kapahamakan,” siya ang “hiwaga ng kasamaan,” at “yaong Masama.” Nagbibigay pa si Pablo ng ilan pang katangian ng Papa bukod sa apat na pangalang ito, sapagkat ipinababatid niya sa atin na ang Papa (na noon ay darating pa ayon sa kapanahunan ni Pablo) “ay mahahayag sa kaniyang panahon.”
The pope “would be revealed in his time” and the clearest biblical proof, though by no means the only biblical truth; the clearest biblical truth that the pope of the Roman church is the antichrist of Bible prophecy is established by seven different and direct references in the Bible identifying the “time” that the papacy would dominate the earth, the very “time” mankind calls the Dark Ages. The Bible reveals the pope as the papacy by identifying repeatedly the exact period of “time,” from 538 until 1798, that the papacy would rule the world. Paul said he would be revealed in his time.
Ang Papa ay “mahahayag sa kanyang panahon,” at ang pinakamalinaw na patunay mula sa Bibliya—bagaman hindi sa anumang paraan ito ang tanging katotohanang biblikal—ang pinakamalinaw na katotohanang biblikal na ang Papa ng Simbahang Romano ang Antikristo ng propesiya ng Bibliya ay itinatatag ng pitong magkakaiba at tuwirang pagtukoy sa Bibliya na tumutukoy sa “panahon” na ang papado ay mangingibabaw sa daigdig, ang mismong “panahon” na tinatawag ng sangkatauhan na ang Madilim na Panahon. Ibinubunyag ng Bibliya ang Papa bilang ang papado sa pamamagitan ng paulit-ulit na pagtukoy sa eksaktong yugto ng “panahon,” mula 538 hanggang 1798, na ang papado ay mamamahala sa sanlibutan. Sinabi ni Pablo na siya ay mahahayag sa kanyang panahon.
Paul also identifies that it is the pope that “opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, shewing himself that he is God.” Among other things this identifies that the antichrist of Bible prophecy is a religious symbol. He is not a Hitler, or an Alexander the Great. This further narrows the identification of the pope down, for he is not simply a religious tyrant, he is a religious tyrant that professes to be within God’s temple. The antichrist claims to be seated within the Christian church.
Tinutukoy din ni Pablo na ang Papa ang “sumasalansang at nagpapakataas sa sarili higit sa lahat ng tinatawag na diyos o sinasamba; anupa’t, na parang Diyos, siya’y nauupo sa templo ng Diyos, na ipinakikitang siya’y Diyos.” Sa iba pang mga bagay, ipinahihiwatig nito na ang Antikristo ng hulang biblikal ay isang simbolong panrelihiyon. Hindi siya isang Hitler, ni isang Alexander the Great. Lalo pa nitong nililimitahan ang pagkakakilanlan ng Papa, sapagkat hindi lamang siya isang relihiyosong tirano; siya ay isang relihiyosong tirano na nag-aangking nasa loob ng templo ng Diyos. Ang Antikristo ay nag-aangking nakaluklok sa loob ng Iglesyang Kristiyano.
According to Paul and Daniel, when the pope is in his professed Christian church, he manifests the character of Satan who desired to be seated upon God’s throne and to be exalted above all things. I say Paul and Daniel for most biblical commentators recognize that when Paul demonstrates that one of the characteristics of the pope is that he is a complete narcissist, that Paul was simply quoting from Daniel’s description of the pope in Daniel chapter eleven where Daniel there records:
Ayon kina Pablo at Daniel, kapag ang papa ay nasa kaniyang inaangking Kristiyanong iglesia, inililitaw niya ang likas ni Satanas na nagnasang maupo sa trono ng Diyos at maitaas sa ibabaw ng lahat ng bagay. Sinasabi kong sina Pablo at Daniel sapagkat kinikilala ng karamihan sa mga tagapagpaliwanag ng Bibliya na si Pablo, nang ipinakita niyang isa sa mga katangian ng papa ay ang pagiging ganap na narsisista, ay simpleng sumisipi lamang mula sa paglalarawan ni Daniel tungkol sa papa sa ikalabing-isang kabanata ng Daniel, kung saan doo’y itinala ni Daniel:
“And the king shall do according to his will; and he shall exalt himself, and magnify himself above every god, and shall speak marvellous things against the God of gods, and shall prosper till the indignation be accomplished: for that that is determined shall be done. Daniel 11:36.
At ang hari ay gagawa ayon sa kaniyang kalooban; at itataas niya ang kaniyang sarili, at dadakilain niya ang kaniyang sarili higit sa bawat diyos, at magsasalita ng mga kagila-gilalas na bagay laban sa Diyos ng mga diyos, at siya’y magtatagumpay hanggang sa maganap ang poot: sapagkat ang itinakda ay gagawin. Daniel 11:36.
When Paul addresses the narcissistic character of the pope, he paraphrases Daniel’s verse and states that it is the pope who “opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, shewing himself that he is God.” The verse in Daniel that identifies the character of the papacy also references the “time” which was designed to “reveal” that the papacy was the antichrist as he identifies that the papacy would “prosper” until the “indignation be accomplished.”
Kapag tinatalakay ni Pablo ang narsisistikong katangian ng Papa, ipinapahayag niya sa ibang pananalita ang talata ni Daniel at sinasabi na ang Papa ang “sumasalungat at itinataas ang sarili higit sa lahat ng tinatawag na Diyos, o sinasamba; anupa’t, na gaya ng Diyos, ay nauupo siya sa templo ng Diyos, na ipinakikitang siya’y Diyos.” Ang talata sa Daniel na nagpapakilala sa katangian ng pagka-Papa ay tumutukoy din sa “panahon” na nilayon upang “ihayag” na ang pagka-Papa ang antikristo, sapagkat sinasabi niya na ang pagka-Papa ay “magtatagumpay” hanggang sa “matapos ang poot.”
The “indignation” ended in 1798, so Daniel in the verse (though this is not one of the seven direct places in the books of Daniel and Revelation where the 1260-year history is mentioned), does however directly identify the papal power and marks that it received “a deadly wound,” as John calls it, in 1798. Thus, the verse identifies the end of the period of papal rule, though not identifying the duration of the rule.
Ang “poot” ay nagtapos noong 1798, kaya si Daniel sa talatang iyon (bagaman hindi ito isa sa pitong tuwirang bahagi sa mga aklat ni Daniel at ng Apocalipsis kung saan binabanggit ang 1260-taóng kasaysayan) ay, gayunman, tuwirang tumutukoy sa kapangyarihan ng Kapapahan at nagsasaad na ito’y tumanggap ng “isang sugat na nakamamatay,” gaya ng tawag dito ni Juan, noong 1798. Samakatuwid, tinutukoy ng talata ang katapusan ng panahon ng paghahari ng Kapapahan, bagaman hindi nito tinutukoy ang tagal ng paghaharing iyon.
In the passage, Paul also identifies a power that would restrain the papacy from taking control of the world in 538, when he stated that the Thessalonians who he was writing to already knew this particular truth. He raised the question, “Remember ye not, that, when I was yet with you, I told you these things?” He reminds them that they already knew “what withholdeth” (meaning restrains) the papacy until he would “be revealed in his time.” The power that preceded and prevented the papacy from taking control of the world was the power in control of the world when Paul wrote the letter. It was pagan Rome. Paul wrote that pagan Rome would be “taken out of the way” in order for the papacy to take control of the world.
Sa talatang ito, itinukoy rin ni Pablo ang isang kapangyarihang pipigil sa kapapahan upang angkinin ang pamamahala sa sanlibutan noong taóng 538, nang sinabi niyang batid na ng mga taga-Tesalonica na kaniyang sinusulatan ang tiyak na katotohanang ito. Inilahad niya ang tanong, “Hindi ba ninyo naaalala na, nang ako’y kasama pa ninyo, sinabi ko sa inyo ang mga bagay na ito?” Pinapaalalahanan niya sila na batid na nila “kung ano ang pumipigil” (na ang kahulugan ay pumipigil) sa kapapahan hanggang sa siya ay “mahayag sa kaniyang kapanahunan.” Ang kapangyarihang nauna at pumigil sa kapapahan na angkinin ang pamamahala sa sanlibutan ay ang kapangyarihang namamahala sa sanlibutan nang isulat ni Pablo ang liham. Ito ang paganong Roma. Isinulat ni Pablo na ang paganong Roma ay “maialis sa daan” upang ang kapapahan ay makapag-angkin ng pamamahala sa sanlibutan.
It was this understanding that led William Miller to recognize that the power symbolized as “the daily” in the book of Daniel was pagan Rome. Adventism acknowledges that the structure, and therefore all of William Miller’s prophetic understandings, were based upon his understanding of the books of Daniel and Revelation and that those two books address the two desolating powers of pagan Rome and papal Rome. In the passage in Thessalonians Miller, already knowing (as every Protestant knew in his day, that the pope was the antichrist); when he recognized that pagan Rome was the historical power that preceded the papal rule, and that Paul had stated that pagan Rome was to be taken away in advance of the papacy ascending to the throne of the earth, he then connected this with the book of Daniel and “the daily,” where it references three times that the daily had to be “taken away” before the papacy took control of the world. Paul’s testimony allowed Miller to see that pagan Rome was Daniel’s “daily,” and thereafter he could recognize that Daniel’s two desolating powers were pagan and papal Rome. This truth represents the foundation of the Millerite movement. Adventism most certainly rejects the work of Miller today, but they still understand that this overview of Miller’s development of understanding of “the daily” in Daniel proves that the power that Paul says “withholds” the rise of the papal power until it was removed was pagan Rome, is the correct analysis of Miller’s thinking on these subjects.
Ang ganitong pagkaunawa ang nag-akay kay William Miller na kilalanin na ang kapangyarihang sinasagisag bilang "the daily" sa aklat ni Daniel ay ang paganong Roma. Kinikilala ng Adventismo na ang balangkas, at samakatuwid ang lahat ng mga pagkaunawang propetiko ni William Miller, ay nakasalig sa kaniyang pagkaunawa sa mga aklat ni Daniel at Apocalipsis, at na ang dalawang aklat na iyon ay tumatalakay sa dalawang kapangyarihang naninira: ang paganong Roma at ang Roma Papal. Sa sipi sa mga Taga-Tesalonica, si Miller—na batid (gaya ng nalalaman ng bawat Protestante noong kaniyang panahon) na ang papa ang antikristo—nang kaniyang makilala na ang paganong Roma ang makasaysayang kapangyarihang nauna sa paghaharing papal, at na sinabi ni Pablo na ang paganong Roma ay dapat "alisin" bago umakyat ang papasiya sa trono ng daigdig, kaniyang iniugnay ito sa aklat ni Daniel at sa "the daily," kung saan tatlong ulit binabanggit na ang "the daily" ay kailangang "alisin" bago ang papasiya ang humawak ng pamamahala sa sanlibutan. Ang patotoo ni Pablo ang nagbigay-daan kay Miller na makita na ang paganong Roma ang "the daily" ni Daniel, at mula noon ay natukoy niya na ang dalawang kapangyarihang naninira na inilalarawan ni Daniel ay ang paganong Roma at ang Roma Papal. Ang katotohanang ito ang saligan ng kilusang Millerita. Tiyak na tinatanggihan ng Adventismo sa kasalukuyan ang gawa ni Miller, ngunit nauunawaan pa rin nila na ang buod na ito ng pag-unlad ng pagkaunawa ni Miller hinggil sa "the daily" sa aklat ni Daniel ay nagpapatunay na ang kapangyarihang sinasabi ni Pablo na "humahadlang" sa pag-angat ng kapangyarihang papal hanggang sa ito ay maalis—na walang iba kundi ang paganong Roma—ang siyang tumpak na pagsusuri sa pag-iisip ni Miller hinggil sa mga paksang ito.
With the truth of “the daily” in the book of Daniel being a symbol of pagan Rome that preceded the kingdom of papal Rome which Daniel had represented as the abomination of desolation, Miller could then recognize the prophetic times associated with the kingdoms of Bible prophecy, and as his mind was opened up to these insights he assembled a series of truths that represent the foundations of Adventism. Those truths became enshrined on the two tables of the 1843 and 1850 pioneer charts. Those truths are the foundation of Adventism and they were based upon the recognition of “time.” The history of when the foundations were put in place is a primary discussion on Habakkuk’s Tables.
Sa pagkaunawa na ang katotohanan tungkol sa "the daily" sa aklat ni Daniel ay isang sagisag ng paganong Roma na nauna sa kaharian ng Roma ng Papado—na inilarawan ni Daniel bilang ang kasuklam-suklam na pagkawasak—nagawa ni Miller na makilala ang mga panahong propetiko na kaugnay ng mga kahariang tinutukoy sa propesiya ng Bibliya; at nang nabuksan ang kanyang isipan sa mga pananaw na ito, binuo niya ang isang hanay ng mga katotohanang kumakatawan sa mga saligan ng Adbentismo. Ang mga katotohanang iyon ay naiukit sa dalawang talahanayan ng mga tsart ng mga tagapagpasimuno noong 1843 at 1850. Ang mga katotohanang iyon ang pundasyon ng Adbentismo at nakabatay ang mga iyon sa pagkilala sa "panahon." Ang kasaysayan kung kailan inilatag ang mga pundasyong iyon ay isang pangunahing paksa sa Mga Talahanayan ni Habakkuk.
What is not pointed out in Habakkuk’s Tables is that the foundations that were based upon time produced a structure that provides the view necessary for the final generation to recognize that there were truths that were represented as the foundations. There was a first truth that was the very first stone placed in the foundation, but “the daily” in the book of Daniel was not Miller’s first truth. The truth that would become the first stone in the foundation that Miller was raised up to build was “the seven times” of Leviticus twenty-six, but without the truth of “the daily,” Miller would not have recognized the structure of prophecy he needed to recognize in order to present the first angel’s message. His structure was placing prophecy in the perspective of two desolating powers. Miller was addressing the dragon (pagan Rome) and the beast (the papacy). The third angel addresses the dragon (United Nations), the beast (the papacy), and the false prophet (the United States).
Ang hindi ipinakikita sa mga Talahanayan ni Habakuk ay na ang mga pundasyong nakabatay sa panahon ang lumikha ng isang estruktura na naglalaan ng kinakailangang pananaw upang makilala ng huling salinlahi na may mga katotohanang inilarawan bilang mga pundasyon. May isang unang katotohanan na siyang pinakaunang batong inilagay sa pundasyon, ngunit ang “the daily” sa aklat ni Daniel ay hindi ang unang katotohanan ni Miller. Ang katotohanang magiging unang bato sa pundasyong ibinangon si Miller upang itayo ay ang “pitong panahon” ng Levitico dalawampu’t anim, ngunit kung wala ang katotohanan tungkol sa “the daily,” hindi sana niya nakilala ang estruktura ng propesiya na kailangan niyang makilala upang maiharap ang mensahe ng unang anghel. Ang kaniyang estruktura ay ang paglalagay ng propesiya sa pananaw ng dalawang kapangyarihang nagdudulot ng pagkatiwangwang. Tinutukoy ni Miller ang dragon (Roma na pagano) at ang hayop (ang Kapapahan). Ang ikatlong anghel ay tumutukoy sa dragon (Nagkakaisang mga Bansa), sa hayop (ang Kapapahan), at sa bulaang propeta (ang Estados Unidos).
If a person accepts all, not some, but all the time prophecies set forth by the Millerites on the two sacred pioneer charts, that person would need to investigate those truths personally. How could you accept them, if you had never inspected them? If those persons investigating the foundational truths make those truths their personal responsibility to test, and thereafter accepts all those truths, then they have built upon the Rock and not the sand.
Kung ang isang tao ay tumatanggap ng lahat, hindi ilan lamang, kundi lahat ng mga hulang may takdang panahon na inilatag ng mga Millerita sa dalawang banal na tsart ng mga pasimuno, kailangang siyasatin ng taong iyon ang mga katotohanang iyon nang personal. Paano mo matatanggap ang mga iyon, kung hindi mo pa kailanman siniyasat ang mga iyon? Kung yaong mga nagsisiyasat ng mga saligang katotohanan ay ginagawa nilang sariling pananagutan na isailalim sa pagsubok ang mga katotohanang iyon, at pagkatapos ay tinatanggap nila ang lahat ng mga katotohanang iyon, kung gayon ay nakapagtayo sila sa Bato at hindi sa buhangin.
“Let those who stand as God’s watchmen on the walls of Zion be men who can see the dangers before the people,—men who can distinguish between truth and error, righteousness and unrighteousness.
Nawa’y ang mga nakatayo bilang mga bantay ng Diyos sa mga kuta ng Sion ay maging mga lalaking nakakakita sa mga panganib na nasa harap ng bayan—mga lalaking nakapagtatangi sa pagitan ng katotohanan at kamalian, ng katuwiran at kawalang-katuwiran.
“The warning has come: Nothing is to be allowed to come in that will disturb the foundation of the faith upon which we have been building ever since the message came in 1842, 1843, and 1844. I was in this message, and ever since I have been standing before the world, true to the light that God has given us. We do not propose to take our feet off the platform on which they were placed as day by day we sought the Lord with earnest prayer, seeking for light. Do you think that I could give up the light that God has given me? It is to be as the Rock of Ages. It has been guiding me ever since it was given.” Review and Herald, April 14, 1903.
“Dumating na ang babala: Walang anumang dapat pahintulutang pumasok na yayanig sa saligan ng pananampalatayang siyang pinagtatayuan natin mula nang dumating ang mensahe noong 1842, 1843, at 1844. Ako ay nasa mensaheng ito, at buhat noon ay nakatindig ako sa harap ng sanlibutan, tapat sa liwanag na ibinigay sa atin ng Diyos. Hindi namin ninanais na alisin ang aming mga paa mula sa platapormang pinatungtungan ng mga ito habang araw-araw naming hinanap ang Panginoon sa taimtim na panalangin, humihingi ng liwanag. Inaakala ba ninyong maaari kong isuko ang liwanag na ibinigay sa akin ng Diyos? Ito’y nararapat maging gaya ng Bato ng mga Panahon. Mula pa nang ito’y ibinigay, ito na ang gumagabay sa akin.” Review and Herald, Abril 14, 1903.
In order for those who would hear to analyze the time prophecies of the Millerite history it requires the action of looking at the historical periods that are represented by the time prophecies. This represents the work of illustrating events upon a time line. When a student of prophecy has reached the level of investigation where he considers these prophetic periods, identified by the Millerites from the Bible and thereafter supported by the historical record, he will be in a position to recognize that the history at the beginning of the time prophecy symbolically typifies the history at the end of that same prophecy. With that vantage point the student should learn that history is repeated. With that understanding in place He should also see that Jesus illustrates the end with the beginning.
Upang yaong mga makikinig ay masuri ang mga propesiya ng panahon ng kasaysayang Millerita, kinakailangan ang gawaing pagtingin sa mga panahong pangkasaysayan na kinakatawan ng mga propesiyang iyon. Ito ay kumakatawan sa gawaing paglalarawan ng mga pangyayari sa isang guhit ng panahon. Kapag ang isang mag-aaral ng propesiya ay umabot na sa antas ng pagsisiyasat kung saan kaniyang isinasaalang-alang ang mga panahong propetiko na ito, na tinukoy ng mga Millerita mula sa Bibliya at pagkaraan ay pinagtibay ng tala ng kasaysayan, siya ay nasa kalagayang makilala na ang kasaysayan sa pasimula ng propesiya ng panahon ay sa paraang sagisag ay tumutulad sa kasaysayan sa wakas ng gayon ding propesiya. Sa gayong pananaw, dapat matutuhan ng mag-aaral na ang kasaysayan ay nauulit. Sa pagtatamo ng gayong pagkaunawa, dapat din niyang makita na inilalarawan ni Jesus ang wakas sa pamamagitan ng pasimula.
And from the prophetic line of prophecy that portrays the end of the world as the “building of a temple,” the student should know that there is a final capstone that is placed upon the temple that is built upon the foundation. He should come to see that the temple foundation that Miller was used to bring to light (which represents Jesus Christ, for there is no other foundation that can be laid than Jesus Christ), was a foundation built upon prophetic time. Because Jesus illustrates the end with the beginning the student should also see that the capstone, the final stone on the temple—must parallel the foundation. The foundation of the temple for Miller was prophetic time, but the foundation was none-the-less Jesus Christ.
At mula sa linya ng propesiya na naglalarawan sa wakas ng sanlibutan bilang “pagtatayo ng isang templo,” dapat malaman ng mag-aaral na may isang pangwakas na batong-pangtuktok na inilalagay sa templong itinayo sa ibabaw ng saligan. Dapat niyang makita na ang saligan ng templo na si Miller ang ginamit upang ilantad (na kumakatawan kay Jesucristo, sapagkat walang ibang saligang maitatatag kundi si Jesucristo), ay isang saligang itinayo batay sa panahong propetiko. Sapagkat inilalarawan ni Jesucristo ang wakas sa pamamagitan ng pasimula, dapat ding makita ng mag-aaral na ang batong-pangtuktok, ang huling bato sa templo, ay kailangang tumutugma sa saligan. Ang saligan ng templo para kay Miller ay ang panahong propetiko, ngunit sa kabila nito, ang saligan ay si Jesucristo pa rin.
According to the grace of God which is given unto me, as a wise masterbuilder, I have laid the foundation, and another buildeth thereon. But let every man take heed how he buildeth thereupon. For other foundation can no man lay than that is laid, which is Jesus Christ. 1 Corinthians 3:10, 11.
Ayon sa biyaya ng Diyos na ipinagkaloob sa akin, bilang isang pantas na punong tagapagtayo, ako ang naglatag ng saligan, at may iba namang nagtatayo sa ibabaw nito. Ngunit mag-ingat ang bawat isa kung paano siya nagtatayo sa ibabaw nito. Sapagkat walang sinumang makapaglalatag ng ibang saligan maliban sa nalatag na, na si Jesucristo. 1 Corinto 3:10, 11.
Paul is identifying his work as the erecting of a temple of which he laid the foundation or beginning. He was the apostle to the Gentiles and he was used to lay the foundation of the Christian church. In the same passage Paul also identifies that our bodies are the temple of the Holy Spirit. There is also the temple of Solomon and the sanctuary from the wilderness that all have foundations that are all represented as Jesus Christ. The foundation that Miller was used to erect was the temple of Adventism, and the foundation of that temple is most certainly Jesus Christ, but it is more specifically the temple that is erected with materials that are spiritual and prophetic.
Inilalarawan ni Pablo ang kaniyang gawain bilang pagtatayo ng isang templo, na ang pundasyon o pasimula ay siya ang naglatag. Siya ang apostol sa mga Hentil, at ginamit siya upang ilatag ang pundasyon ng iglesyang Kristiyano. Sa gayunding sipi, itinuturo rin ni Pablo na ang ating mga katawan ay templo ng Espiritu Santo. Mayroon ding templo ni Solomon at ang santuwaryo mula sa ilang; ang kanilang mga pundasyon ay pawang kinakatawan bilang si Jesucristo. Ang pundasyong ipinatayo sa pamamagitan ni Miller ay yaong sa templo ng Adbentismo, at ang pundasyon ng templong iyon ay walang alinlangan si Jesucristo, ngunit lalo pang tiyak, iyon ay ang templong itinatayo mula sa mga materyales na espirituwal at propetiko.
The capstone therefore must also be Jesus Christ, but the capstone must also include a premier prophetic rule, for Miller was given a set of rules which contains the premier rule of the Millerites which was the “year-for-a-day” principle. Without that rule, there is no recognition of time prophecy and there is therefore no foundation. There must be a counterpart at the end that represents Jesus Christ (the Foundation) that is a premier rule within a set of rules that establishes the Revelation of Jesus Christ. The rule is of course the rule of “first mention”, representing the attribute of Christ’s character that identifies the end from the beginning.
Samakatuwid, ang batong-pantuktok ay dapat ding si Jesu-Cristo; ngunit ang batong-pantuktok ay dapat ding maglaman ng isang pangunahing tuntuning propetiko, sapagkat si Miller ay binigyan ng isang kalipunan ng mga tuntunin na naglalaman ng pangunahing tuntunin ng mga Millerita, na siyang prinsipyong “isang taon kapalit ng isang araw.” Kung wala ang tuntuning iyon, walang pagkilala sa propesiyang may takdang panahon at sa gayon ay walang saligan. Dapat may katapat sa wakas na kumakatawan kay Jesu-Cristo (ang Saligan), at siyang pangunahing tuntunin sa loob ng isang kalipunan ng mga tuntunin na nagtatatag ng Pahayag ni Jesu-Cristo. Ang tuntunin ay, siyempre, ang tuntunin ng “unang banggit,” na kumakatawan sa katangian ng pagkatao ni Cristo na nagtutukoy sa wakas mula sa pasimula.
In 2 Thessalonians those who received not the love of the truth that they might be saved, rejected the truth as represented by the Greek word that is derived from the Hebrew word created by three letters which is translated as “truth” in the Old Testament. The group that receives the strong delusion, because they believed a lie, refused to return to the old paths, the foundations of Adventism as represented upon the two sacred charts. So, in the passage we have been considering for some time now states:
Sa Ikalawang Tesalonica, yaong mga hindi tumanggap ng pag-ibig sa katotohanan upang sila’y maligtas ay tinanggihan ang katotohanan, gaya ng kinakatawan ng salitang Griyego na hinango mula sa salitang Hebreo na binubuo ng tatlong titik at isinasalin bilang "katotohanan" sa Lumang Tipan. Ang pangkat na tumatanggap ng matinding pagkadaya, sapagkat sila’y naniwala sa isang kasinungalingan, ay tumangging bumalik sa mga dating landas, ang mga saligan ng Adbentismo na kinakatawan sa dalawang sagradong tsart. Kaya, ang siping matagal na nating pinag-uukulan ng pansin ay nagsasaad:
“The mighty angel who instructed John was no less a personage than Jesus Christ. Setting His right foot on the sea, and His left upon the dry land, shows the part which He is acting in the closing scenes of the great controversy with Satan. This position denotes His supreme power and authority over the whole earth. The controversy had waxed stronger and more determined from age to age, and will continue to do so, to the concluding scenes when the masterly working of the powers of darkness shall reach their height. Satan, united with evil men, will deceive the whole world and the churches who receive not the love of the truth. But the mighty angel demands attention. He cries with a loud voice. He is to show the power and authority of His voice to those who have united with Satan to oppose the truth.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
“Ang makapangyarihang anghel na nagbigay ng tagubilin kay Juan ay walang iba kundi si Jesucristo. Ang paglalagay Niya ng Kanyang kanang paa sa dagat, at ng Kanyang kaliwa sa tuyong lupa, ay nagpapakita ng bahaging ginagampanan Niya sa mga pangwakas na tagpo ng Dakilang Tunggalian laban kay Satanas. Ang katayuang ito ay nagpapahiwatig ng Kanyang kataas-taasang kapangyarihan at kapamahalaan sa buong lupa. Ang tunggalian ay lumakas at lalong tumindi sa bawat salinlahi, at magpapatuloy pa, hanggang sa mga pangwakas na tagpo kapag ang bihasang pagkilos ng mga kapangyarihan ng kadiliman ay aabot sa rurok nito. Si Satanas, na nagkakaisa sa mga masasamang tao, ay dadayain ang buong sanlibutan at ang mga iglesia na hindi tumatanggap ng pag-ibig sa katotohanan. Ngunit ang makapangyarihang anghel ay humihingi ng pansin. Siya’y sumisigaw na may malakas na tinig. Ipakikita Niya ang kapangyarihan at awtoridad ng Kanyang tinig sa mga nakipag-isa kay Satanas upang labanan ang katotohanan.” Ang Seventh-day Adventist Bible Commentary, tomo 7, pahina 971.
In this previous passage “the churches who received not the love of the truth” are Daniel’s and Matthew’s wicked and foolish virgins that Amos 8:12 identifies will begin to search for God’s final warning message when it is too late. It is too late, because they believed a lie concerning the foundations of Adventism. Adventism first began to imbibe in that lie in 1863, and from then on it was simply downhill all the way.
Sa naunang sipi, ang “ang mga iglesia na hindi tumanggap ng pag-ibig sa katotohanan” ay ang masasama at mangmang na mga dalaga nina Daniel at Mateo, na tinutukoy ng Amos 8:12 na magsisimulang hanapin ang huling mensaheng babala ng Diyos kapag huli na ang lahat. Huli na ang lahat, sapagkat sinampalatayanan nila ang isang kabulaanan tungkol sa mga pundasyon ng Adbentismo. Nagsimulang tanggapin ng Adbentismo ang kabulaanang iyon noong 1863, at mula noon ay tuluy-tuloy na ang pagbagsak hanggang sa dulo.
What I am about to write is totally subjective I suppose, but what new prophetic light was introduced into Adventism since 1863? Ellen White says of Jones and Waggoners’ 1888 message, that it was the message she had been presenting for years. Their message may have sounded new and shocking to Adventism in 1888, but the newness and the shock were produced not by a new message, but by a blindness that had been settling upon God’s people since 1863.
Ang aking isusulat ay ipagpapalagay kong lubos na subhetibo, ngunit anong bagong liwanag na propetiko ang naipakilala sa Adventismo mula noong 1863? Sinabi ni Ellen White hinggil sa mensahe nina Jones at Waggoner noong 1888 na iyon ang mismong mensaheng matagal na niyang ipinapahayag. Maaaring nagmistulang bago at nakakagulat sa Adventismo noong 1888 ang kanilang mensahe, ngunit ang kabaguhan at ang pagkagulat ay hindi bunga ng isang bagong mensahe kundi ng isang pagkabulag na unti-unting bumabalot sa bayan ng Diyos mula noong 1863.
Ellen White identified Adventism as in the Laodicean condition before 1863, so the blindness of Laodicea was already encroaching upon Adventism before 1863, but in 1863 the church officially set aside the truth concerning the “seven times” of Leviticus twenty-six, which was the very first “time prophecy” Miller discovered. There has been no prophetic light that has surfaced in Adventism since 1863! What changed?
Tinukoy ni Ellen White ang Adventismo bilang nasa kalagayan ng Laodicea bago ang 1863, kaya't ang pagkabulag ng Laodicea ay unti-unti nang bumabalot sa Adventismo bago pa ang 1863. Ngunit noong 1863, opisyal na isinantabi ng iglesya ang katotohanan hinggil sa "pitong panahon" ng Levitico dalawampu't anim, na siyang kauna-unahang "hula ukol sa panahon" na natuklasan ni Miller. Mula noong 1863 ay wala nang liwanag na propetiko na lumitaw sa Adventismo! Ano ang nagbago?
The very first stone of the temple foundation that was built upon prophetic time and represented Jesus Christ, was set aside by Adventism in 1863. The first stone placed by Miller into the temple foundation that was based upon time as presented in Daniel by Christ who represented Himself as Palmoni the “wonderful numberer” was rejected and set aside. The very first stone Miller discovered…
Ang pinakaunang bato ng saligan ng templo, na itinatag batay sa propetikong panahon at kumakatawan kay Jesucristo, ay isinantabi ng Adventismo noong 1863. Ang unang batong inilagay ni Miller sa saligan ng templo, na nakabatay sa panahon gaya ng iniharap sa Daniel ni Cristo na iniharap ang sarili bilang Palmoni, ang "Kamangha-manghang Tagabilang," ay itinakwil at isinantabi. Ang pinakaunang batong natuklasan ni Miller...
“In quoting the prophecy of the rejected stone, Christ referred to an actual occurrence in the history of Israel. The incident was connected with the building of the first temple. While it had a special application at the time of Christ’s first advent, and should have appealed with special force to the Jews, it has also a lesson for us. When the temple of Solomon was erected, the immense stones for the walls and the foundation were entirely prepared at the quarry; after they were brought to the place of building, not an instrument was to be used upon them; the workmen had only to place them in position. For use in the foundation, one stone of unusual size and peculiar shape had been brought; but the workmen could find no place for it, and would not accept it. It was an annoyance to them as it lay unused in their way. Long it remained a rejected stone. But when the builders came to the laying of the corner, they searched for a long time to find a stone of sufficient size and strength, and of the proper shape, to take that particular place, and bear the great weight which would rest upon it. Should they make an unwise choice for this important place, the safety of the entire building would be endangered. They must find a stone capable of resisting the influence of the sun, of frost, and of tempest. Several stones had at different times been chosen, but under the pressure of immense weights they had crumbled to pieces. Others could not bear the test of the sudden atmospheric changes. But at last attention was called to the stone so long rejected. It had been exposed to the air, to sun and storm, without revealing the slightest crack. The builders examined this stone. It had borne every test but one. If it could bear the test of severe pressure, they decided to accept it for the cornerstone. The trial was made. The stone was accepted, brought to its assigned position, and found to be an exact fit. In prophetic vision, Isaiah was shown that this stone was a symbol of Christ. He says:
Sa pagbanggit niya sa hula tungkol sa batong itinakwil, si Cristo ay tumukoy sa isang tunay na pangyayari sa kasaysayan ng Israel. Ang pangyayaring ito’y may kaugnayan sa pagtatayo ng unang templo. Bagaman mayroon itong natatanging aplikasyon sa panahon ng unang pagparito ni Cristo, at nararapat sanang tumimo nang may natatanging bisa sa mga Judio, mayroon din itong aral para sa atin. Nang itayo ang Templo ni Solomon, ang napakalalaking mga bato para sa mga pader at sa pundasyon ay lubusang inihanda sa tibagan ng bato; pagdating ng mga ito sa pook ng pagtatayo, wala nang kasangkapang gagamitin sa mga iyon; tungkulin na lamang ng mga manggagawa na ilagay ang mga iyon sa kani-kanilang kinalalagyan. Para sa gamit sa pundasyon, may isang batong di-karaniwang laki at kakaibang hugis na dinala; ngunit hindi makakita ang mga manggagawa ng puwesto para rito, at ayaw nila itong tanggapin. Naging sagabal ito sa kanila, sapagkat nakahambalang itong hindi nagagamit sa kanilang daan. Matagal itong nanatiling batong itinakwil. Ngunit nang dumating ang mga tagapagtayo sa yugto ng paglalagay ng batong panulukan, matagal silang nagsaliksik upang makakita ng batong sapat ang laki at lakas, at wasto ang hugis, upang mailagay sa natatanging puwestong iyon, at pasanin ang malaking bigat na ipapahinga sa ibabaw nito. Kung magkamali sila ng pagpili para sa mahalagang puwestong ito, malalagay sa panganib ang kaligtasan ng buong gusali. Dapat silang makatagpo ng batong may kakayahang labanan ang bisa ng araw, ng hamog na nagyelo, at ng unos. Ilang bato ang napili sa iba’t ibang pagkakataon, ngunit sa ilalim ng bigat ng napakalalaking pasanin ay nadurog ang mga iyon. Ang iba nama’y hindi nakatiis sa pagsubok ng biglaang pagbabago ng panahon. Ngunit sa wakas, napukaw ang pansin sa batong matagal nang itinakwil. Matagal na itong nakabilad sa hangin, sa araw at sa unos, nang hindi naghayag ng kahit mumunting bitak. Siniyasat ng mga tagapagtayo ang batong ito. Natiisan nito ang lahat ng pagsubok maliban sa isa. Kung matiis nito ang pagsubok ng matinding presyon, ipinasiya nilang tanggapin ito bilang batong panulukan. Isinagawa ang pagsubok. Tinanggap ang bato, dinala sa itinakdang kinalalagyan, at natuklasang eksaktong akma. Sa pangitaing propetiko, ipinakita kay Isaias na ang batong ito ay sagisag ni Cristo. Sinabi niya:
“‘Sanctify the Lord of hosts Himself; and let Him be your fear, and let Him be your dread. And He shall be for a sanctuary; but for a stone of stumbling and for a rock of offense to both the houses of Israel, for a gin and for a snare to the inhabitants of Jerusalem. And many among them shall stumble, and fall, and be broken, and be snared, and be taken.’ Carried down in prophetic vision to the first advent, the prophet is shown that Christ is to bear trials and tests of which the treatment of the chief cornerstone in the temple of Solomon was symbolic. ‘Therefore thus saith the Lord God, Behold, I lay in Zion for a foundation a stone, a tried stone, a precious cornerstone, a sure foundation: he that believeth shall not make haste.’ Isaiah 8:13–15; 28:16.
'Pakabanalin ninyo ang mismong Panginoon ng mga hukbo; at Siya ang inyong katakutan, at Siya ang inyong pangilabutan. At Siya ay magiging isang santuwaryo; ngunit magiging isang batong katitisuran at isang malaking batong pangbuwal sa dalawang sambahayan ng Israel, isang patibong at isang silo sa mga nananahan sa Jerusalem. At marami sa kanila ang matitisod, at mabubuwal, at madudurog, at masisilo, at mahuhuli.' Dinala sa pamamagitan ng pangitaing propetiko hanggang sa unang pagparito, ipinakita sa propeta na si Cristo ay magpapasan ng mga kapighatian at mga pagsubok na sinasagisag ng pagtrato sa pangulong batong-panulok sa templo ni Salomon. 'Kaya't ganito ang sabi ng Panginoong Diyos, Narito, naglalagay ako sa Sion ng isang batong saligan, isang batong subok, isang mahalagang batong-panulok, isang matibay na saligan: ang sumasampalataya ay hindi magmamadali.' Isaias 8:13-15; 28:16.
“In infinite wisdom, God chose the foundation stone, and laid it Himself. He called it ‘a sure foundation.’ The entire world may lay upon it their burdens and griefs; it can endure them all. With perfect safety they may build upon it. Christ is a ‘tried stone.’ Those who trust in Him, He never disappoints. He has borne every test. He has endured the pressure of Adam’s guilt, and the guilt of his posterity, and has come off more than conqueror of the powers of evil. He has borne the burdens cast upon Him by every repenting sinner. In Christ the guilty heart has found relief. He is the sure foundation. All who make Him their dependence rest in perfect security.
Sa walang-hanggang karunungan, pinili ng Diyos ang batong saligan, at Siya mismo ang naglatag nito. Tinawag Niya itong ‘isang matibay na saligan.’ Maaaring ilapag ng buong sanlibutan ang kanilang mga pasan at mga dalamhati sa ibabaw nito; kaya nitong pasanin ang lahat. Sa ganap na katiwasayan ay maaari silang magtayo rito. Si Cristo ay isang ‘batong nasubok.’ Ang mga tumitiwala sa Kanya ay hindi Niya kailanman binibigo. Natiis Niya ang bawat pagsubok. Natiis Niya ang bigat ng sala ni Adan, at ng sala ng kaniyang mga inapo, at lumabas Siyang higit pa sa nagtagumpay laban sa mga kapangyarihan ng kasamaan. Pinasan Niya ang mga pasaning ipinataw sa Kanya ng bawat nagsisising makasalanan. Kay Cristo, ang pusong may sala ay nakasumpong ng ginhawa. Siya ang matibay na saligan. Ang lahat ng ginagawang Siya ang kanilang sandigan ay nagpapahinga sa ganap na kapanatagan.
“In Isaiah’s prophecy, Christ is declared to be both a sure foundation and a stone of stumbling. The apostle Peter, writing by inspiration of the Holy Spirit, clearly shows to whom Christ is a foundation stone, and to whom a rock of offense:
Sa propesiya ni Isaias, si Cristo ay ipinahayag na kapwa matibay na saligan at batong katitisuran. Ang apostol na si Pedro, na kinasihan ng Espiritu Santo sa kaniyang pagsulat, ay maliwanag na ipinakikita kung kanino si Cristo ay batong saligan, at kung kanino si Cristo ay batong ikayayamot:
“‘If so be ye have tasted that the Lord is gracious. To whom coming, as unto a living stone, disallowed indeed of men, but chosen of God, and precious, ye also, as lively stones, are built up a spiritual house, an holy priesthood, to offer up spiritual sacrifices, acceptable to God by Jesus Christ. Wherefore also it is contained in the Scripture, Behold, I lay in Sion a chief cornerstone, elect, precious: and he that believeth on Him shall not be confounded. Unto you therefore which believe He is precious: but unto them which be disobedient, the stone which the builders disallowed, the same is made the head of the corner, and a stone of stumbling, and a rock of offense, even to them which stumble at the word, being disobedient.’ 1 Peter 2:3–8.
'Kung tunay ngang nalasap ninyo na ang Panginoon ay mapagbiyaya. Na sa kanya, na gaya ng batong buháy, kayo'y lumalapit, na bagaman itinakwil ng mga tao, gayunma'y hinirang ng Diyos at mahalaga, kayo man, na gaya ng mga batong buháy, ay itinatayong isang bahay na espirituwal, isang banal na pagkasaserdote, upang maghandog ng mga haing espirituwal na kalugud-lugod sa Diyos sa pamamagitan ni Jesucristo. Kaya't nasa Kasulatan din: Narito, naglalagay ako sa Sion ng isang pangunahing batong-panulok, hinirang, mahalaga; at ang sumasampalataya sa kanya ay hindi mapapahiya. Kaya nga, sa inyo na sumasampalataya, siya'y mahalaga; datapuwa't sa mga suwail, ang batong itinakwil ng mga tagapagtayo, siya rin ang ginawang pangulong batong-panulok, at batong katitisuran, at isang malaking batong ikakatisod, maging sa mga natitisod sa salita, sapagkat sila'y mga suwail.' 1 Pedro 2:3-8.
“To those who believe, Christ is the sure foundation. These are they who fall upon the Rock and are broken. Submission to Christ and faith in Him are here represented. To fall upon the Rock and be broken is to give up our self-righteousness and to go to Christ with the humility of a child, repenting of our transgressions, and believing in His forgiving love. And so also it is by faith and obedience that we build on Christ as our foundation.
Sa mga sumasampalataya, si Cristo ang matatag na saligan. Sila ang mga bumabagsak sa Bato at nadudurog. Ang pagpapasakop kay Cristo at ang pananampalataya sa Kanya ang kinakatawan dito. Ang pagbagsak sa Bato at pagkadurog ay ang pagsuko ng ating sariling-katuwiran at ang paglapit kay Cristo na may kapakumbabaan ng isang bata, na nagsisisi sa ating mga pagsalangsang, at nananampalataya sa Kanyang mapagpatawad na pag-ibig. At gayon din, sa pamamagitan ng pananampalataya at pagsunod ay itinatayo natin sa ibabaw ni Cristo bilang ating saligan.
“Upon this living stone, Jews and Gentiles alike may build. This is the only foundation upon which we may securely build. It is broad enough for all, and strong enough to sustain the weight and burden of the whole world. And by connection with Christ, the living stone, all who build upon this foundation become living stones. Many persons are by their own endeavors hewn, polished, and beautified; but they cannot become ‘living stones,’ because they are not connected with Christ. Without this connection, no man can be saved. Without the life of Christ in us, we cannot withstand the storms of temptation. Our eternal safety depends upon our building upon the sure foundation. Multitudes are today building upon foundations that have not been tested. When the rain falls, and the tempest rages, and the floods come, their house will fall, because it is not founded upon the eternal Rock, the chief cornerstone Christ Jesus.
Sa batong buhay na ito, maaaring magtayo kapuwa ang mga Judio at mga Hentil. Ito ang kaisa-isang saligan na maaari nating pagtayuan nang may katiyakan. Sapat ang lawak nito para sa lahat, at sapat ang lakas nito upang pasanin ang bigat at pasaning dala ng buong sanlibutan. At sa pamamagitan ng pagkakaugnay kay Cristo, ang batong buhay, ang lahat ng nagtatayo sa saligang ito ay nagiging mga batong buhay. Maraming tao ang, sa pamamagitan ng sarili nilang pagsisikap, ay tinatabas, pinakikintab, at pinapaganda; ngunit hindi sila maaaring maging 'mga batong buhay,' sapagkat hindi sila nakaugnay kay Cristo. Kung wala ang ugnayang ito, walang sinuman ang maliligtas. Kung wala ang buhay ni Cristo sa atin, hindi natin matatagalan ang mga unos ng tukso. Ang ating walang hanggang kaligtasan ay nakasalalay sa ating pagtatayo sa tiyak na saligan. Napakarami ngayon ang nagtatayo sa mga saligang hindi pa nasusubukan. Kapag bumuhos ang ulan, at nagngangalit ang unos, at dumarating ang mga baha, ang kanilang bahay ay babagsak, sapagkat hindi ito natatag sa Bato na walang hanggan, ang pangunahing panulukang-bato, si Cristo Jesus.
“‘To them which stumble at the word, being disobedient,’ Christ is a rock of offense. But ‘the stone which the builders disallowed, the same is made the head of the corner.’ Like the rejected stone, Christ in His earthly mission had borne neglect and abuse. He was ‘despised and rejected of men; a man of sorrows, and acquainted with grief: … He was despised, and we esteemed Him not.’ Isaiah 53:3. But the time was near when He would be glorified. By the resurrection from the dead He would be declared ‘the Son of God with power.’ Romans 1:4. At His second coming He would be revealed as Lord of heaven and earth. Those who were now about to crucify Him would recognize His greatness. Before the universe the rejected stone would become the head of the corner.
Para sa mga “natitisod sa salita, sapagkat masuwayin,” si Cristo ay batong katitisuran. Ngunit “ang batong itinakwil ng mga tagapagtayo, siya rin ang naging ulo ng panulok.” Gaya ng batong itinakwil, si Cristo, sa Kaniyang makalupang misyon, ay nagtiis ng pagwawalang-bahala at pang-aabuso. Siya ay “hinamak at itinakwil ng mga tao; lalaking puno ng dalamhati, at sanay sa kapighatian: ... Siya’y hinamak, at hindi natin Siya pinahalagahan.” Isaias 53:3. Ngunit malapit na ang panahon na Siya’y maluluwalhati. Sa pamamagitan ng muling pagkabuhay mula sa mga patay Siya’y ihahayag na “Anak ng Diyos na may kapangyarihan.” Roma 1:4. Sa Kaniyang ikalawang pagparito Siya ay mahahayag bilang Panginoon ng langit at ng lupa. Yaong mga ngayo’y malapit nang ipako Siya sa krus ay kikilala sa Kaniyang kadakilaan. Sa harap ng buong sansinukob ang batong itinakwil ay magiging ulo ng panulok.
“And on ‘whomsoever it shall fall, it will grind him to powder.’ The people who rejected Christ were soon to see their city and their nation destroyed. Their glory would be broken, and scattered as the dust before the wind. And what was it that destroyed the Jews? It was the rock which, had they built upon it, would have been their security. It was the goodness of God despised, the righteousness spurned, the mercy slighted. Men set themselves in opposition to God, and all that would have been their salvation was turned to their destruction. All that God ordained unto life they found to be unto death. In the Jews’ crucifixion of Christ was involved the destruction of Jerusalem. The blood shed upon Calvary was the weight that sank them to ruin for this world and for the world to come. So it will be in the great final day, when judgment shall fall upon the rejecters of God’s grace. Christ, their rock of offense, will then appear to them as an avenging mountain. The glory of His countenance, which to the righteous is life, will be to the wicked a consuming fire. Because of love rejected, grace despised, the sinner will be destroyed.
At sa “sinumang mabagsakan nito, dudurugin siya hanggang maging pulbos.” Ang sambayanang tumanggi kay Cristo ay di maglalaon ay makakakita sa pagkawasak ng kanilang lungsod at ng kanilang bansa. Mababasag ang kanilang kaluwalhatian, at kakalat na gaya ng alabok sa harap ng hangin. At ano ang nagwasak sa mga Judio? Ang batong kung naging kanilang saligan, sana’y naging kanilang katiyakan. Iyon ang kabutihan ng Diyos na hinamak, ang katuwiran na tinanggihan, ang awa na binalewala. Itinindig ng mga tao ang kanilang sarili laban sa Diyos, at ang lahat ng sana’y naging kanilang kaligtasan ay naging kanilang kapahamakan. Ang lahat ng itinalaga ng Diyos para sa buhay ay nasumpungan nilang patungo sa kamatayan. Kaakibat ng pagpapapako ng mga Judio kay Cristo sa krus ang pagkawasak ng Jerusalem. Ang dugong nabuhos sa Kalbaryo ang pabigat na nagpalubog sa kanila sa kapariwaraan, sa mundong ito at sa darating. Gayon din ang mangyayari sa dakilang huling araw, kapag bumagsak ang hatol sa mga tumatanggi sa biyaya ng Diyos. Si Cristo, na kanilang batong ikinatisod, ay magpapakita sa kanila bilang isang bundok ng paghihiganti. Ang kaningningan ng Kanyang mukha, na sa mga matuwid ay buhay, ay magiging apoy na tumutupok sa mga masama. Dahil sa pag-ibig na tinanggihan, biyayang hinamak, ang makasalanan ay lilipulin.
“By many illustrations and repeated warnings, Jesus showed what would be the result to the Jews of rejecting the Son of God. In these words He was addressing all in every age who refuse to receive Him as their Redeemer. Every warning is for them. The desecrated temple, the disobedient son, the false husbandmen, the contemptuous builders, have their counterpart in the experience of every sinner. Unless he repent, the doom which they foreshadowed will be his.” Desire of Ages, 597–600.
"Sa pamamagitan ng maraming halimbawa at mga paulit-ulit na babala, ipinakita ni Jesus kung ano ang magiging kahihinatnan sa mga Hudyo ng kanilang pagtanggi sa Anak ng Diyos. Sa mga salitang ito ay pinatutungkulan Niya ang lahat sa bawat kapanahunan na tumatangging tanggapin Siya bilang kanilang Manunubos. Ang bawat babala ay para sa kanila. Ang nalapastangang templo, ang suwail na anak, ang mga di-tapat na tagapag-alaga ng ubasan, ang mga mapanghamak na tagapagtayo, ay may katapat sa karanasan ng bawat makasalanan. Malibang siya’y magsisi, ang kapahamakang ipinahiwatig ng mga iyon ay magiging kaniya." Desire of Ages, 597-600.
We will continue this in the next article.
Ipagpapatuloy natin ito sa susunod na artikulo.