Avvalgi maqola quyidagi xatboshi bilan yakunlangan edi: “313-yildagi ahd nikohi papalik hokimiyatining Amerika Qo‘shma Shtatlari bilan—Vahiy kitobining o‘n yettinchi bobidagi o‘nta shohning yetakchi shohi; Fransiyaning ikki shoxli hokimiyati orqali timsollangan ikki shoxli hokimiyat bilan—bo‘lgan yakuniy ahd nikohini ifodalaydi. Klovis bilan 496-yilda boshlangan va nihoyat Yustinianning 533-yildagi farmoniga hamda 538-yilda papalikning taxtga o‘tirishiga olib kelgan tarix 1989-yildan boshlab yakshanba qonunigacha bo‘lgan tarixni ifodalaydi.”
Ronald Reagan 496-yilda Xlodvix orqali timsollangan, Donald Trump esa 533-yilda Yustinian orqali timsollangan. Yustinianning farmoni papalik 538-yilda taxtga ko‘tarilishidan besh yil oldin chiqarilgan, Milan Edikti esa 321-yildagi birinchi yakshanba qonunidan sakkiz yil oldin chiqqan. Farmon ham, edikt ham yakshanba qonunidan oldin keladigan yo‘l belgisi sifatida bir-biriga muvofiq keladi.
Reygan
1870 yilda Italiya qo‘shinlari Rimni egallab oldi (20 sentabr 1870 yil). Papa Davlatlari hududiy davlat sifatida mavjud bo‘lishdan to‘xtadi va Papa Piy IX “Vatikan mahbusi”ga aylandi. Suveren davlat sifatida tan olingan papa hududi endi qolmagani sababli, Qo‘shma Shtatlar (boshqa ko‘plab mamlakatlar kabi) endilikda Papani dunyoviy hukmdor sifatida formal diplomatik munosabatlarda tan olmadi. 1951 yil oktabrida Prezident Harry S. Truman general Mark W. Clarkni AQShning Vatikandagi elchisi lavozimiga nomzod qilib ko‘rsatdi. Cherkov va davlatning ajratilganligi tamoyili buzilayotganini ta’kidlagan ko‘plab protestant cherkovlari va tashkilotlari tomonidan tez orada kuchli qarshilik ko‘tarildi. 1952 yil yanvarida general Clark o‘z nomzodini qaytarib oldi.
1984-yil 10-yanvarda Prezident Ronald Reygan va Papa Ioann Pavel II Amerika Qo‘shma Shtatlari bilan Muqaddas Taxt o‘rtasida to‘liq diplomatik munosabatlar o‘rnatish to‘g‘risida rasman kelishib oldilar. 1984-yil 9-aprelda Uilyam A. Uilson (u allaqachon Reyganning shaxsiy vakili sifatida xizmat qilib kelayotgan edi) o‘z ishonch yorliqlarini topshirdi va Muqaddas Taxt huzuridagi AQShning birinchi elchisi bo‘ldi.
1951-yildan 1984-yilgacha bo‘lgan o‘ttiz uch yil ichida Protestantizmning Katolitsizmga qarshi qarshiligi tarqalib ketdi. 496-yilda Xlodvig bilan birga papalikni ifodalagan “qurollar” 1984-yilda Reyganni, va undan 1989-yilgacha bo‘lgan davrni timsollaydi. Xlodvig papalikning yana hokimiyatga ko‘tarilishiga to‘sqinlik qilayotgan dinning (butparastlikning) olib tashlanishini ifodalagan edi; 1984-yilga kelib esa papalikning yuksalishiga qarshi Protestantizmning qarshiligi ham olib tashlangan edi. “Doimiy” (butparastlik) olib tashlangan edi, va Pavlus butparastlikning papalikka qarshi qarshiligining olib tashlanishini “imanadan qaytish” deb ta’riflaydi.
Buyuk Konstantin va 313 dan 538 yilgacha bo‘lgan tarix bilan ifodalangan murosachi ramziy jamoat, jamoatning o‘zi murosaga borib, imondan qaytgan davrni aks ettirdi. Ilgari papalik hokimiyatining suqilib kirishini tiyib turgan va “508” bilan ifodalangan din, Qo‘shma Shtatlardagi protestantlarning imondan qaytishini timsolladi. Reygan Xlodvig bilan ifodalangan edi. 496 yilda Xlodvig o‘zining “qudratini” papalikka berdi va shu tariqa Reygan yillarida amalga oshirilgan “nopok ittifoq”ning timsoli bo‘ldi. Xlodvig, shuningdek, 508 yilda “doimiy”ning olib tashlanishini ham ifodaladi. 508, 1984 yilning timsoli edi.
“Butparastlik bilan xristianlik o‘rtasidagi bu murosa, bashoratda Xudoga qarshi turuvchi va o‘zini Xudodan yuqori ko‘taruvchi deb oldindan aytilgan ‘gunoh odami’ning rivojlanishiga olib keldi. Soxta dinning o‘sha ulkan tizimi Shayton qudratining durdona asaridir — uning o‘z irodasiga ko‘ra yer yuzini boshqarish uchun o‘zini taxtga o‘tqazishga bo‘lgan urinishlarining yodgorligidir.” The Great Controversy, 50.
Reygan 1983-yildagi nutqida Sovet Ittifoqini mashhur tarzda “yovuzlik saltanati” deb atagan va ateistik kommunizmni chuqur axloqiy hamda ruhiy tahdid deb bilgan. U va Ioann Pavel II Sovet kommunizmiga qarshi yaqin shaxsiy va siyosiy hamkorlikni shakllantirdilar. Har ikkala arbob ham bu kurashni axloqiy, hatto ilohiy taqdir nuqtayi nazaridan ko‘rgan; Reygan kommunizmni qulatish uchun “Ilohiy Reja” mavjudligi haqida xususiy tarzda so‘zlagan. Reygan Fotima zohir bo‘lishlariga (“Rossiya o‘z xatolarini yoyadi” degan ogohlantirishga) qiziqish bildirgan, va bu ikki yetakchi Xudo ularning hayotini (ikkalasi ham 1981-yilda suiqasd urinishidan omon qolgan) kommunizmni mag‘lub etish bilan bog‘liq bir maqsad uchun asrab qolgan, degan mushtarak tuyg‘uni muhokama qilganlar.
Masihning shogirdlari
Reagan katoliklik papasi masihga qarshi ekanini bevosita ta’lim bergan asoschilar tomonidan barpo etilgan Masihning Shogirdlari mazhabida tarbiya topgan edi. Masihning Shogirdlari jamoatining eng ko‘zga ko‘ringan dastlabki yetakchisi Aleksandr Kempbell papalikni masihga qarshi deb qayta-qayta ta’kidlagan. U munozaralar va yozuvlarida Doniyor 7-bobdagi kichik shox, Vahiy 13-bobdagi mahluq va 2 Salonikaliklarga 2-bobdagi gunoh odami barchasi Rim papalariga ishora qilishini ta’kidlagan. U bu aynanlashtirishlardan ommaviy munozaralarda (jumladan, 1837-yilda katolik episkopi John B. Purcell bilan bo‘lgan bahsda) foydalangan. Barton W. Stone Papaniнг boshqaruvini haqiqiy masihga qarshi va “gunoh odami” deb atagan. Walter Scott (harakatning yana bir dastlabki voizi) gunoh odami, ya’ni Rim papasi, xristian jamoati ichida paydo bo‘lib, o‘zini Xudodan yuqori ko‘tarishini yozgan.
Reyganning onasi Nell Masihning Shogirdlari (Disciples of Christ) konfessiyasining taqvodor a’zosi edi va uning bolalik davridagi asosiy diniy ta’sir manbai bo‘lgan. Reygan 11 yoshida Illinoys shtatining Dikson shahridagi Masihning Shogirdlari cherkovida suvga cho‘mdirilgan va o‘smirlik davrida u yerda faol bo‘lgan (jumladan, yakshanba maktabida dars bergan). U Masihning Shogirdlari bilan bog‘liq bo‘lgan Yureka kollejida tahsil olgan.
“Kalomni anglashda adashib qoladiganlar, maxdidxristning ma’nosini ko‘ra olmaydiganlar, shubhasiz, o‘zlarini maxdidxrist tomoniga qo‘yadilar. Endi biz uchun dunyo bilan uyg‘unlashib ketishga hech qanday vaqt yo‘q.” Kress Collection, 105.
Reygan Klovis, shuningdek Buyuk Konstantinning murosasi bilan timsollangan edi. Reygan, shuningdek, 1989-yildagi oxirzamon davridan beri bo‘lgan so‘nggi sakkiz prezidentning birinchisi edi. So‘nggi sakkiz prezidentning birinchisi sifatida u Donald Trampning timsolidir; Tramp ham, Reygan kabi, papalikning haqiqiy maqsadlari va papalikning o‘zi kim ekani borasida nihoyatda adashgandir.
Ikkovi kelishmay turib, birga yura oladimi? Amos 3:3.
Doniyor kitobining o‘n birinchi bobidagi oltinchi va yakuniy ahd nikohi 1989 yildagi oxirzamondan boshlanib, Donald Tramp tarixida yakun topadigan tarixda sodir bo‘ladi.
“Hozirda Qo‘shma Shtatlarda cherkovning muassasalari va urf-odatlari uchun davlatning ko‘magini ta’minlash maqsadida davom etayotgan harakatlarda protestantlar papachilarning izidan bormoqdalar. Bundan ham ortig‘i, ular Papalikka Eski Dunyoda yo‘qotgan ustunligini Protestant Amerikada qayta qo‘lga kiritishi uchun eshik ochib bermoqdalar.” The Great Controversy, 573.
313-yildagi nikoh ahdi va Milan farmoni 533-yil tarixi bilan uyg‘unlashadi, va 533-yilda Yustinian chiqargan farmon yana bir bor o‘zini xristian deb e’lon qilgan boshqaruv tomonidan amalga tatbiq etiladi; u esa papalik hokimiyatini xristian muassasasi sifatida ta’riflash eng yaxshi holda ichki zidlik, eng yomon holda esa halokatli aldov ekanini endi anglamaydi.
Jamoat va davlat
Miloddan avvalgi 457-yilda Artaxerksning uchinchi farmoni siyosiy hamda diniy hokimiyat uchun milliy suverenitetni qayta tikladi.
Sen esa, Ezra, qo‘lingdagi Xudoyingning donoligiga ko‘ra, daryoning narigi tomonidagi barcha xalq ustidan, Xudoyingning qonunlarini biladiganlarning hammasi ustidan hukm qiladigan hokimlar va qozilarni tayinla; bilmaydiganlarga esa o‘rgatinglar. Kimki Xudoyingning qonunini va shohning qonunini bajarmasa, unga nisbatan hukm tezlik bilan ijro etilsin: xoh o‘lim, xoh badarg‘a qilish, xoh mol-mulkni musodara etish, xoh qamoq bo‘lsin. Ezra 7:25, 26.
Uchinchi farmon Xudoning qonunlari hamda shohning qonunlari bo‘yicha hukm va jazoni ijro etish uchun vakolat berdi. O‘sha farmon, Masih O‘z ma’badiga to‘satdan kelgan 1844-yil 22-oktabrda yakunlangan ikki ming uch yuz yillik bashoratning boshlanishini belgiladi. U, shuningdek, miloddan avvalgi 217-yildagi Rofiya jangi bilan miloddan avvalgi 200-yildagi Panium jangi orasidagi tarixda, miloddan avvalgi 207-yilda tugagan ikki yuz ellik yillik bashoratning ham boshlanishini belgiladi. Miloddan avvalgi 457-yilda ham fuqaroviy, ham diniy suverenitetning tiklanishi ikki qirrali alfani ko‘rsatadi; u esa o‘zining ikki omega bajo kelishiga ega. Har ikkala omega bajo kelishi ham yopiq eshikni ifodalaydi; biri Protestant shoxi uchun, ikkinchisi esa Respublikachi shoxi uchundir.
Ikki ming uch yuz yillik birinchi bashorat Xudoning qonunlarini ifodalagan, ikki yuz ellik yillik bashorat esa podshohning qonunlarini ifodalagan. Bu ikki bashorat Vahiy kitobining o‘n uchinchi bobidagi yer hayvonidagi protestantizm shoxi va respublikachilik shoxini aniqlab beradi. Yer hayvonining respublikachi shoxi Doniyor kitobining o‘n birinchi bobidagi o‘n birinchi oyatdan o‘n oltinchi oyatgacha bo‘lgan qismning o‘rtasiga joylashtirilgan. Rafia bilan Paniy o‘rtasidagi o‘n yetti yillik davr miloddan avvalgi 457-yildagi uchinchi farmonning qo‘shaloq bashoratidan chiqqan bir shox bilan kesishadi. Bu ikki qirrali bashorat ham ahd xalqining yakuniy hukmini, ham o‘sha ahd xalqining ildizlari joylashgan xalqning hukmini aniqlab beradi.
Va U Abramga dedi: “Shuni aniq bilgilki, sening nasling o‘zlariga tegishli bo‘lmagan yurtda musofir bo‘ladi, ularga qullik qiladi; va ular to‘rt yuz yil davomida zulm ostida bo‘ladilar. Ammo ular qullik qiladigan o‘sha xalqni Men hukm qilaman; shundan keyin esa ular katta boylik bilan chiqib ketadilar.” Ibtido 15:13, 14.
Hizqiyol kitobida 1844-yil 22-oktabr miloddan avvalgi 573-yil 22-oktabr orqali timsollanadi. Bir sana tergov hukmining boshlanishini ko‘rsatadi, ikkinchisi esa hukm jarayonining ham boshida, ham yakunida Yubiley karnayining chalinishini bildiradi. Har ikkala sana ham bir-biriga muvofiq keladi va ikkalasi ham yopiq eshikni anglatadi. 1844 yil Masih Eng Muqaddas Joyga kirganida muqaddas joy eshigining yopilishini ifodalaydi. Miloddan avvalgi 573 yil esa gunoh qulligidan qutqarilganlarga ozodlik beriladigan va ular yashashi uchun yangi yer ato etiladigan insoniy sinov muddatining yakunini bildiradi.
Agar u shu yillar ichida qutqarib olinmasa, yubiley yilida u ham, u bilan birga bolalari ham ozod bo‘lib chiqadi. Chunki Isroil o‘g‘illari Menga xizmatkorlardir; ular Men Misr yurtidan olib chiqqan Mening xizmatkorlarimdir. Men Egangiz Xudoman. Levilar 25:54, 55.
22-oktabrning har ikkisi ham yaqin orada keladigan yakshanba qonunining yopiq eshigini ifodalaydi. Adventizmga berilgan sinov muddati 1844-yilda boshlangan bo‘lib, yaqin orada keladigan yakshanba qonuni bilan nihoyasiga yetadi; Amerika Qo‘shma Shtatlariga berilgan sinov muddati ham yaqin orada keladigan yakshanba qonuni bilan tugaydi. Har ikkala yakun ham 22-oktabrning 2 300 yil va ikki yuz ellik yilga oid ikki guvohiga muvofiq keladi.
Rafiya va Panium o‘rtasidagi tarixda nihoyasiga yetadigan ikki yuz ellik yil bu ikki jang davrini ikki ramziy songa ajratadi; bu sonlar birgalikda o‘zlariga xos alohida ma’noga egadir. Rafiyadan o‘n yil keyin — ma’nosi chegaradosh yer — va Paniumdan yetti yil oldin; Panium esa tekislik ustida olib borilgan va qamal bilan yakunlangan jang edi. O‘n va yetti ramz sifatida bir necha guvohliklar asosida ajdar qudratini ko‘rsatadi. Miloddan avvalgi 207 yil Trampni — yer yirtqichining timsolini — Doniyor 11-bobning o‘n birinchi va o‘n beshinchi oyatlari orasiga qo‘yadi va shu tariqa uni, o‘n soni bilan yetti sonining uyg‘unligi orqali ifodalanganidek, ajdar kabi so‘zlashga payg‘ambarlik jihatidan tayyorlaydi.
O‘n yetti ham ramziy ma’noga ega bo‘lib, u Rafiya tarixini Paniyumdan nariga, shuningdek Paniyumdan oldinga va Rafiya oldiga ham yoyadi. Ptolemey IV Filopator miloddan avvalgi 221 yildan miloddan avvalgi 204 yilgacha Ptolemey Misri ustidan podshoh sifatida hukm surdi va miloddan avvalgi 217 yilda Rafiyada Antioxus Magnusni mag‘lub etdi. Ptolemey Rafiya jangidan oldin hukmronlik qila boshladi va u “o‘n yetti” yil hukmronlik qildi. O‘n yetti soni Rafiya oldidan boshlanadigan va Paniyum jangidan hamda Sidon qamalidan o‘tib, 330 yil bilan ifodalangan insoniyat sinov muddatining yakunigacha cho‘ziladigan tarixiy davrni ifodalaydi. Smirna jamoati davri uchun bo‘lgan ikki yuz ellik yillik bashorat 64 yilda boshlandi va 313 yildagi Milan Edikti hamda nikoh shartnomasi bilan nihoyasiga yetdi.
Buyuk Konstantin Pergam jamoati tarixini ifodalaydi, va bu tarix 313-yilda boshlanib, 538-yilda yakunlangan. 313-yildagi ikki yuz ellik yillik bashoratning yakunidan keyingi dastlabki “o‘n yetti” yil uchta belgi nuqtasini o‘z ichiga oladi. 313 — Milan farmoni, 321 — birinchi yakshanba qonuni edi, va imperiyaning bo‘linishi 330-yilda belgilanadi. 330 inson uchun sinov muddatining yopilishini belgilovchi yakuniy yakshanba qonunini ifodalaydi. Shunday qilib, o‘n yetti soni Rofiyodan oldin boshlanadi va Paniyum hamda Sidon harbiy yurishidan ancha keyin tugaydi. Doniyor 11-bobdagi o‘n oltinchi oyat Amerika Qo‘shma Shtatlaridagi yakshanba qonunini ifodalaydi.
Smyrna haqidagi bashorat Hizqiyolning ogohlantiruvchi xabarining ayni markazi bo‘lgan qamal alomatini aniqlab beradi. Quddusning vayron qilinishiga doir ikki tasvir orqali ifodalangan va Yakshanba qonunidan oldin keladigan yo‘l belgisi — qamaldir, biroq u, shuningdek, maxluqning suratining shakllanishini boshlab beradigan Milan farmonidir.
Qamal vaqtida ahdiy nikoh yurishi sodir bo‘ladi. U 496-yilda Klovis orqali timsollangan, Reagan bilan boshlangan nikoh yurishining fraktalidir; biroq nikoh sari bo‘lgan yakuniy yurish qamal vaqtida boshlanadi va u Yustinianning 533-yildagi farmoniga hamda 313-yildagi Milan Ediktiga muvofiq keladi. Har ikkala yo‘lko‘rsatkich ham yakshanba qonunidan oldin keladi. 313 321-yildagi birinchi yakshanba qonunidan oldin kelgan, 533-yildagi farmon esa 538-yilda Orlean uchinchi Kengashidagi yakshanba qonunidan oldin kelgan. Qandaydir turdagi qonunchilik Yustinian farmonining ham, Milan Ediktining ham bashoratli xususiyatlarini bajo keltiradi, shu bilan birga qandaydir ramziy ahdiy nikoh ham o‘rnatiladi.
O‘sha farmon chiqarilganda tayyorlanib ulgurish uchun endi juda kech bo‘ladi, chunki sinov muddati Protestant shoxi uchun xuddi Misrdagi birinchi Fisihda yopilgani kabi mutlaq tarzda yopiladi. Shundan keyin yakshanba qonuni — navbatdagi yo‘l belgisi — nafaqat hayvonning surati to‘liq shakllanganini, balki hayvonning tamg‘asining majburiy tatbiq etilishini ham ko‘rsatadi. Yakshanba qonuni Vahiy kitobining o‘n uchinchi bobidagi yer hayvoni bo‘lgan Respublikachi shoxi uchun sinov muddatining tugashini, xuddi Fisihdan keyin Fir’avn va uning lashkari Qizil dengizda halok bo‘lganidek, shubhasiz tarzda belgilaydi.
Miloddan avvalgi 207-yilda yakun topadigan ikki yuz ellik yil Panium tekisligida boshlanib, Sidon qamalida nihoyasiga yetadigan yaqinlashib kelayotgan yurishga tayyorgarlik ko‘rayotgan Antioxus Magnus timsolida ifodalangan Donald Trampni aniqlaydi. Panium jangidan keyin Ptolemey qo‘mondoni, Aetoliyalik Skopas, tirik qolgan taxminan 10 000 askari bilan Sidon shahriga qochdi. Antioxus uni quvib bordi va Sidonni “qamal” qildi. Iskandariyadagi Ptolemey hukumati yordamchi qo‘shin yubordi, biroq u muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Ocharchilik xavfi qarshisida Skopas shaharni taslim qildi. Antioxus Skopasga chiqib ketishga ruxsat berdi; Skopas keyinchalik Misrga qaytdi va u yerda oxir-oqibat xiyonat va o‘zlashtirish ayblovlari bilan qatl etildi. Sidon qamali Paniumdan keyin Antioxusning Koele-Suriya ustidan zabtini yakunladi.
Opa Uayt Uriya Smitning “Daniel va Vahiy” kitobini “Xudoning ko‘maklashuvchi qo‘li” deb ataydi. Smit Doniyor kitobining o‘n birinchi bobidagi o‘n to‘rtinchi va o‘n beshinchi oyatlarga yozgan sharhida Antioxning ikki bosqichli yurishini ko‘rsatib beradi.
Misrning yosh shohining tarbiyasi Rim Senati tomonidan M. Emilius Lepidga topshirildi; u esa o‘sha saroyning keksa va tajribali vaziri Aristomenesni uning vasiyi etib tayinladi. Uning birinchi ishi ittifoq tuzgan ikki shoh — Filip va Antioxning tahdid solayotgan bostirib kirishiga qarshi chora ko‘rish bo‘ldi.
“Shu maqsadda u, o‘sha paytda misrliklar xizmatida bo‘lgan AEtoliyaning mashhur sarkardasi Skopasni qo‘shin uchun qo‘shimcha kuchlar to‘plash maqsadida uning ona yurtiga yubordi. U qo‘shin tuzib, Falastin va Koele-Suriyaga yurish qildi (Antiox esa Kichik Osiyoda Attalus bilan urush olib borayotgan edi) va butun Yahudiyani Misr hokimiyatiga bo‘ysundirdi.
“Shunday qilib, ishlar bizning oldimizdagi oyatning bajo bo‘lishi uchun mos holatga keltirildi. Chunki Antiox, rimliklarning ko‘rsatmasiga binoan Attal bilan bo‘lgan urushini to‘xtatib, Falastin va Kele-Suriyani misrliklar qo‘lidan qaytarib olish uchun zudlik bilan choralar ko‘rdi. Unga qarshi turish uchun Skopas yuborildi. Iordanning manbalari yaqinida ikki qo‘shin to‘qnashdi. [Panium] Skopas mag‘lub etildi, Sidongacha quvib borildi va u yerda qattiq qamal qilindi. Misrning eng qobiliyatli uch sarkardasi o‘zlarining eng yaxshi qo‘shinlari bilan qamalni bekor qilish uchun yuborildi, ammo muvaffaqiyatga erisha olmadi. Nihoyat, Skopas ochlikning ozg‘in va qo‘lga ilinmas sharpasi timsolida o‘zi bardosh bera olmaydigan bir dushmanga duch kelib, faqat jon saqlab qolish sharti bilan — sharmandali shartlar ostida — taslim bo‘lishga majbur bo‘ldi; shundan so‘ng unga va uning o‘n ming odamiga, talangan va yalang‘och holda, chiqib ketishga ruxsat berildi. Mana shu yerda shimol podshohi tomonidan eng mustahkam qal’ali shaharlarning olinishi namoyon bo‘ldi; chunki Sidon o‘zining joylashuvi hamda mudofaa inshootlari jihatidan o‘sha davrning eng qudratli shaharlaridan biri edi. Mana shu yerda janubning qurollari qarshilik ko‘rsata olmagani, shuningdek, janub podshohi tanlagan xalqning ham muvaffaqiyatsizlikka uchragani ko‘rindi; ya’ni, Skopas va uning etoliyalik qo‘shinlari.” Daniel and the Revelation, 257, 258.
Miloddan avvalgi 207-yilda yakun topadigan ikki yuz ellik yillik davr Donald Trampni aniqlab beradi. Sharq va g‘arbning shartnomaviy nikohi hamda Milan farmoni bilan 313-yilda nihoyasiga yetadigan ikki yuz ellik yillik bashorat Qo‘shma Shtatlarda hayvon suratining shakllanishini ko‘rsatib bermoqda. 313-yilda boshlangan Pergam jamoati xristianlik papalik hokimiyati taxtni egallashidan oldin butparastlik dini bilan murosa orqali yo‘ldan ozgan tarixni ifodalaydi. Pergam va 313-yil Qo‘shma Shtatlarda hayvon suratining shakllanishi bilan ifodalangan murosaning timsolidir. Bu xristianlik va papalik Rimining murosasini ifodalaydi, chunki katoliklik dini xristian muassasasi qiyofasiga kirgan butparastlikdan boshqa narsa emas. 1776-yilda boshlangan va bu yil yakunlanadigan ikki yuz ellik yillik bashorat ham Qo‘shma Shtatlar haqida so‘z yuritmoqda. Shunday qilib, ikki yuz ellik yillik bashoratlarning uchalasi ham Vahiy kitobining o‘n uchinchi bobidagi yer hayvonining muayyan bashoratli jihatiga taalluqlidir va ularning barchasi o‘n yetti soni bilan ifodalangan bashoratli chiziqlar doirasida yakun topadi.
Yakshanba qonuni — Qo‘shma Shtatlar ajdaho singari so‘zlaydigan paytdir, xalqning so‘zlashi esa uning qonun chiqaruvchi va sud hokimiyati organlarining harakatidir.
«Xalqning “gapirishi” — uning qonun chiqaruvchi va sud hokimiyati organlarining harakatidir». Buyuk kurash, 442.
Tramp na sud hokimiyati, na qonun chiqaruvchi hokimiyatdir, shuning uchun yaqinda keladigan Yakshanba qonuni Kongress tomonidan amalga oshiriladi. Shunga qaramay, papalik hokimiyatiga ko‘mak beradigan har qanday harakat Yakshanba qonunining timsolidir. 533-yildagi farmon va 313-yildagi edikt vahshiy hayvon suratining shakllanish davri boshlanishini ko‘rsatadi. Uning yakuni esa yaqinda keladigan Yakshanba qonunidir, va Iso har doim oxirni boshlanish orqali tasvirlaydi; demak, Trampning Ijroiya farmoni orqali Muqaddas Kitob bashoratidagi masih daxliga beriladigan har qanday “yon berish” harakati, faqat omega bilan nihoyasiga yetadigan harakatning alfasini ifodalaydi; o‘sha paytda Qo‘shma Shtatlar “o‘z hukumatining prinsiplardan shu qadar yuz o‘giradiki, Yakshanba qonunini qabul qiladi.”
“Yakshanba kunini majburan joriy etish harakatida qatnashayotganlarning ko‘plari ham bu qadamning ortidan qanday oqibatlar kelishini ko‘rmay, ko‘r bo‘lib qolganlar. Ular o‘zlari diniy erkinlikka to‘g‘ridan-to‘g‘ri zarba berayotganlarini anglamaydilar. Muqaddas Kitobdagi Shanba kunining da’volarini va yakshanba institutining tayanib turgan soxta poydevorini hech qachon tushunmaganlar ko‘p. Diniy qonunchilik foydasiga qilingan har qanday harakat, aslida, ko‘p asrlar davomida vijdon erkinligiga uzluksiz qarshi urush olib borgan papalik foydasiga yon berishdir. Yakshanbaga rioya qilish o‘z mavjudligini go‘yoki xristian muassasasi sifatida “gunohkorlik siri”dan qarzdordir; va uni majburan joriy etish rimchilikning tamal toshi bo‘lgan tamoyillarni amalda tan olish bo‘ladi. Qachonki xalqimiz o‘z hukumatining tamoyillaridan shu darajada voz kechib, yakshanba qonunini qabul qilsa, bu ishda protestantizm papalik bilan qo‘l biriktirgan bo‘ladi; bu esa uzoqdan beri yana faol istibdodga otilib kirish imkonini poylab kelgan zulmga hayot bag‘ishlashdan boshqa narsa bo‘lmaydi.” Testimonies, 5-jild, 711.
“Diniy qonunchilikni qo‘llab-quvvatlovchi” har qanday “harakat aslida papalikka yon berish amalidir”, va bunday harakatlar tez orada joriy etiladigan yakshanba qonunidan oldin sodir bo‘ladi.
“Ushbu kunga sajda qilishni majburiy etuvchi farmon butun dunyoga yoyilishi lozim. Muayyan darajada u allaqachon yoyilgan. Bir necha joylarda fuqaroviy hokimiyat ajdarning ovozi bilan gapirmoqda, xuddi butparast podshoh ibroniy asirlarga gapirganidek.” Signs of the Times, 1897-yil 6-may.
Bu masalalarni keyingi maqolada davom ettiramiz.