Xaaj bu jëkk ci Révélation saar 9, mooy wax ci ñetteel bu juróomeel bi, te loolu mooy njàqare jëkk bi; xaaj bu ñaareel bi nag mooy wax ci ñetteel bu juróom-benn bi, te loolu mooy njàqare ñaareel bi. Ñaari ñetteel yii ñoom ñaar dañu leen wone bu leer te bu mel ni nit di gis ci kër yi aju ci yoon wi ñu taxawaloon ci atum 1843 ak 1850 ngir jàngalekat yu njëkk yi. Bi juróom-benn xët yu mujj yi ci Daniel 11 ubbeekoo ca jamono ji mujj ga ci 1989, ak daanu Nguuru Sowiyet bi, la tàmbalee yëngu-yëngu yeesal gu aju ci ñaar-fukk ak ñeent junni nit ñi.
Ci biir yuñu xamoon ci atum 1989, amoon nañu ca biir yeneeni yëf yu dëgër yu bari ci jaar-jaari soppeeku gu mag yi ci taarixu Biibël bi, te yépp dañoo àndandoo ak seen bopp. Yonent yi yépp, te kon mboolem taarix yu sell yi, boole ci tàllal yu sell yu soppeeku yi, dañuy misaal jëfandikoo soppeeku gu mag gu mujj gi ci ñaar-fukk ak ñeent junni nit ñi, miit itam mooy yokkute gu am doole gu malaaka bu ñetteel bi. Bu njàlbéenug tàggat gi tambalee, noonu itam, xuttug tawub mujj gi di tàmbali. Ubbig xew-xew yu soppeeku yi ci 1989, te gannaaw loolu ubbig juroom-benn ay saar yu mujj yi ci Daniel fukki benn ci 1992, jur na xaalis bu weddi, ni mu daan ame saa su dëgg gu bees te nekk ci jamono ji ubbiku.
Ci biir bi ci dëgg gi ci juróom-benn aaya yu mujj yi ci Daniel fukki benni, Boroom bi ubbi na dëgg bi ne jaar-jaari yonent ci Rome gu bokk ci ña ñu dul gëm Yàlla, boole ak jaar-jaari yonent ci Rome gu pap bi, ni ñu ko samppee ci kaw ñaari seede, moo xamle jaar-jaari yonent ci Rome gu jamono jii. Sàrtu jëfandikoo yonent ci ñetti yoon bi ñu ko xam na, te gannaaw loolu ñu jëfandikoo ko ngir aar ci njuumte te xamle ak saxal dëgg. Sàrt yi taxaw ci ne rëddu coppite bu nekk dafa méngoo ak yeneen rëddi coppite yi, ak sàrt yi aju ci jëfandikoo yonent ci ñetti yoon, nekk nañu tabaxu sàrt yi ñu samp ci yëngu-yëngu malaaka bu ñetteel bi, ni ko misaaloon sàrt yi ñu samp, jëfandikoo, te siiwal ci jaar-jaari Millerite bi.
Jëfandikoo bu ñetti jëfandikoo ci waxi waxandéem wi, ci yoon wi, dafa ubbeekoon ngir yëngu-yëngu ñetti fukki junni ak ñeenti téeméeri junni, ndaxte ñoom ñooy yëngu-yëngu taw bu mujj bi, te Isalaam bu ñetteelu musiba mi mooy yégleg bu taw bu mujj bi. Njàngale mi ci jëfandikoo bu ñetti jëfandikoo ci waxi waxandéem wi, Gaynde gi cosaanu Yuda moo ko xamale woon, lu jiitu lool ñëwug Isalaam bu ñetteelu musiba mi ci jaar-jaaru nettali gi ci 11 Suletàmburu 2001, ndaxte Bëgg na woon ne ay nitam yu mujj yi xàmmee bu yomb yégleg bi ñu tegtal ci ñëwug ñetteelu musiba mi, ba Mu delloo ay nitam ci yoon yu magi Yërmiya.
Xam-xami cosaan yi jëkkër yi ci mbirum liiñu ñentéelu ak juróoméelu buñ wax ci Apokalips saare juróom-ñent, dañu ko déggoon ne mooy pàcc bi ci téereb Apokalips bi ginnaaw feeñ te ginnaaw dëgër ci lu jaar ci taarix. Uriah Smith tàmbalee wonewaayam Apokalips saare juróom-ñent, di jëfandikoo waxi tarihkat biiñ tudd Keith ngir taxawal wone boobu.
«Ngir leeral bu mat ci mbëggeel bii, dinañu delluati ciy bindu Aji Keith. Bindkat bii wax na dëgg ne: “Amul lu tollu ni mel ni déggoo bu njëkk ci biir firndeekat yi ci benn yeneen xaaj bu Apokalips, ni ci jëfandikoo trompet bu juróomeel ak bu juróom-bennel, mbaa njàqare bu njëkk ak bu ñaareel, ci Sarasen yi ak Turk yi. Loolu leer na ba tax mënul a nees ko jubadi. Fekk du benn walla ñaari aaya rekk a di firndeel kenn ku nekk ci ñoom; waaye gépp xaaj bu juróom-ñenteel ci Kàddug Peeñ mi, ci ay xaaj yu tolloo, moo fees ak melokaanu ñoom ñaar.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 495.»
Xaaj biir ak ñaareel musiba bi dafa xàjjal jaar-jaaru jëkkëri musiba bi, bi Mohammed di tektale. Ci wàllu suuf, fa la nekk ci li jaaralekat Alexander Keith tudde Sarasen yi, te tey nu wax ne mooy Arabii. Jaar-jaaru ñaareel musiba bi, bi Osman I di tektale, ci wàllu suuf fa la nekk ci Tirki, bi jaaralekat bi jàpp ne mooy Tirki yi. Jaar-jaaru jëkkëri musiba bi nekkoon na te mat ca Arabii, di bërab bu Islaam ak Mohammed juddoo. Jaar-jaaru ñaareel musiba bi nekkoon na te mat ca Tirki, di bërab bu Mbooloom Ottoman juddoo.
Jaar-jaar ci njëkk njàmbaar, dafay wone xare bu ñu jublu woon ci Room, te xarekat yu bëgg-bopp yi doon ko yëngu woon, seen benn rekk a bokkoon ci seen diggante mooy diiney Islaam. Jaar-jaar ci ñaareel njàmbaar, dafay wone xare bu ñu jublu woon ci Room, te xare boobu dafa sukkandikoo ci ab diine bu organizé ak kàttanu réew, bi ñuy wax Kalifat. Ci benn ak beneen mbir, muy xare bu bëgg-bopp ci Room ci jaar-jaar bi Muhammad di tektal, walla xare bu organizé bi Ottman walla Mbooloom Otoman di tektal, anam wa xare ji mooy daan jéggi ci kaw ak séq, te kenn xamul ko lu jiitu. Dëdëet, du woon xare bu ñu doon yëngale ci sol lépp soldaar yi collaay yu benn mel, ba noppi def leen ci rëdd, ba teg leen ñu doxal leen jëm ci safara bindu, ni ko doon nekke aaday xarey jamono jooju. Kàddu gi “assassin” dafay bàyyikoo ci anamu xarey Islaam bu ñuy jam ci kaw ak séq, te lu ëpp sax mu jur deeji kiy songaat mi itam.
Baad bi “assassin” jóg na ci waxu Araab bu ñuy wax “hashshashin,” te moom itam jóge na ci “hashish,” muy tekki “hashish” walla “cannabis.” Kàddu googu dafa njëkk a doon tur wi ñuy woowe ab kuréel gu kumpa ak ngëm gu réy, gu bokk ci Nizari Ismaili yu di jullit ci Diggante Penku ak Sowwu-baaram jamono yu digg-dóomu at yi. Nit ñi bokkoon ci koox boobu dañoo xamoon leen ci seen yoonu doxalin yu àndul ak li ñuy jëfandikoo ci suñu bopp, te yu bari ci ñoom dañoo metti ba jàpp ne am na ca fitna, boole ci noonu rey nit ci wàllu politig ngir jot ci seen mébet. Ñu wax ne yenn saa dañuy naan walla lekk hashish ngir waajal seen bopp ngir séeni yónnee, te loolu moo tax ba ñu tambalee jëfandikoo baat bi “hashshashin” walla “assassins” ci àddina sowwu-penku. Assassins yi daan nañu doxal seen jëf ci jamono yu digg-dóomu at yi, li ëpp ci Perse ak Siri, te ñoom itam daan nañu am wàll bu am solo ci fippu politig yu bare ak ci rey nit yi ci jamono jooju. Topp, baat bi “assassin” agsi na ci làkk yu Européen, fa mu mujjee di tekki bu yàgg nit ñi di def rey yu politig walla yu ñu jublu ci nit ku njëkk a tann.
Ni xeetu xare bii mooy benn firnde bu am solo ci waxu yoon wi jëm ci ñetti musiba yi, ndax li Islam di def ci yoonu wax ju Yàlla mooy jur xare. Islam ci ni muy firnde, yépp a ngi aju ci xare, te ci Pexe gu Yàlla bi, saar 9, Islam bu musiba bi njëkk ak ñaareel bi mooy misaal bu seen xare. Seen xare moomu, téereb Pexe gu Yàlla bi wax na ko ni mooy jëf ji merloo xeeti àddina yi, tuuti laata waxtu porobasioŋ tëj.
Xeeti yi mer, te sa mergóot gi agsi, ak waxtu wu dee yi, ngir ñu atte leen, ak ngir nga jox pey sa jaam yi, yonent yi, ak gaayi Yàlla yi, ak ñi ragal sa tur, ndaw ak mag; ak ngir nga alag ñiy alag suuf si. Peeñu Yowaana 11:18.
“Xeeti yi” dañuy “mer”, bëj-gannaaw ndax meru Yàlla agsi, te meru Yàlla moom, ni ko téereb Peeñ bi wone, mooy juróom-ñaari musiba yu mujj yi ñëw bu àtteb nit ki tëjee. Am na ñetti màndarga yu mag ci kàddu gi; merloo xeeti yi, meru Yàlla, ak waxtu wi ñuy àtte dee yi. Àtteb dee yi miñu wax fii, mooy àtteb ñi bon te dee ba noppi, bi ñuy def ci biir junni at yi, te du àtteb seetlu dee yi mi tàmbalee 22 Oktoobar 1844. Sœur White wax na leer ne, ñetti màndarga yu mag yi ci kàddu gi dañoo wuutey, te dañuy am ci toftale gi nekk ci kàddu gi.
«Maa gis ne, meru xeeti àddina yi, meru Yàlla, ak waxtu ji ñuy àtte dee yi, ay mbir lañu yu beru te wuute, kenn di topp kenn; te itam ne Mikayel nekku woon ci taxawam, te waxtu njàqare ju melul woon fenn mënagul a tàmbali ba tey. Xeeti àddina yi léegi dañuy mer; waaye bu sunu Saraxalekat bu Kowe jeexalee liggéeyam ci kërug sell ga, dina taxaw, sol yére yi war njub, te noonu ñu tuur juróom-ñaari musiba yu mujj yi.»
«Ma gis ne ñaari malaaka yu ñent yi dinañu téye ñenti ngelaw yi ba kera liggéeyu Yeesu jeexee ci bérab bu sell ba, te bu ko defee dinañu ñëw juróom-ñaari musiba yu mujj yi.» Early Writings, 36.
Liggéeyu Islaam ci téere bu mujj bi ci Biibël mooy merloo xeeti àddina yi, te ñoom dafay def loolu jaarale ko ci xare. Liggéeyu Islaam ci téere bu njëkk bi ci Biibël mooy indi loxo képp ku nekk ci àddina booleeku ngir jublu ci kaw Islaam, mi fiñ ko tektale ni Ismaeel.
Te malaakam Boroom bi wax na ko ne: “Xoolal, nga ëmb, te dinga jur doom ju góor, te dinga tudde turam Ismaël; ndaxte Boroom bi dégg na sa metit. Moom dina doon nit ku àll; loxoom dina jëm ci bépp nit, te loxob bépp nit dina jëm ci moom; te dina dëkk ci kanam mbokk yi ñépp.” Génèse 16:11, 12.
Baatu “loxo,” ci ni mu mel nekk misaal, mel na ak bépp misaal bu nekk ci Biibël, te man na am lu ëpp benn tekkiin, di toppanteek xaalis bu nekk ci bérab bi ñu ko jëfandikoo. Ci lu gën a bare, “loxo,” ci ni mu mel nekk misaal ci waxu yonent yi ci Biibël, misaal la bu xamle xare. Baatu Ebraay bu ñu tekki ne “nit ku réyul” mooy baatu bi ñuy wax mbaam mu àll mu Araab, te moom yor na ay njariñ yu bare yu am solo ci yonent, benn ci yooyu mooy ne mbaam mu Araab mi bokk na ci njabootu rab yi ñuy wax Equidae, ni fas itam. Ci Peeñu 9, ak ci ñaari xarala yu sell yu Habakuk (xarala 1843 ak 1850 yu ñi jëkkër yi), fas bi lañuy jëfandikoo ngir nekk misaalu xare bi Islaam, ci ñaari musiba yi ak ñetteel bi, di ko tekki. Tàmbaliwaay ak mujj ba ñuy wax ci Islaam, ni ñu ko tektalee ci téereb Génèse ak téereb Peeñu, dañuy jëfandikoo misaalu njabootu Equidae (mbaam walla fas) ngir xamle Islaam, te ñoom ñaar ñépp dañuy dëgëral ne wàllu Islaam mooy indil “képp ku nekk” (xeeti àddina yi) xare.
Ci téereb Pexe, ca wett gu JURÓOM-ÑETT, sarax gu FUKK AK BENN, melokaanu Islaam ñu ko xamale na, ndaxte ci waxu yonent yi tur mooy feeñal melokaan. Tur wi ñu jox buur bi di nguuru ci kaw Islaam, moo wone ndigal gu njëkk gu jëm ci Islaam ci téereb Ndaje, fa ñu bind ne melokaanu mbaa ruuhu Ismayil “dina dëkk ci kanamu mboolem ay doomi baayam.” Buur bi di nguuru ci kaw bépp Islaam mooy ruuhu Ismayil (seen buur), mi nga xam ne loxoom “dafa juum ci nit ku nekk.”
Te ñoo am nañ buur ci seen kow, mooy malaakam xur wi amul suuf, kooku turam ci làkkub Ebrë ñeelu na Abaddon, waaye ci làkkub Gereeg turam mooy Apollyon. Peeñu 9:11.
Ci Kóllëre gu Yàlla, bu melne ci làkk bu Ebraay ji, walla ci Kóllëre gu Bees gi, bu melne ci làkk bu Gereg ji, melo mi di buur ci kaw ñi topp diiney Islam mi, ñu xam ko ni mooy Abaddon walla Apollyon, te bu ñoom ñépp ñaar ñoo tekki “dee ak yàqute.” Dee ak yàqute mooy melooy Islam, muy feeñ ci Kóllëre gu Yàlla gi walla ci Kóllëre gu Bees gi. Jikko yu mat sëkk yu ruu mi di nguuru ci biir bépp aji-topp Islam, ci jëfandikoo misaalu mbaam mba fas, ñépp ñaar bokk nañu ci njëkk ak mujj tegtal yi ci Islam. Ñaari mbir yii yu yonent, am nañu màndarga Alfa ak Omeega. Bi Rakku Jigéen White tuddee ne yëgle bi di dundalaat ñi téeméer ak ñeent-fukki ñeenti junni mooy mbooloom xare bu mag bu malaaka bu ñetteel bi, mu wax na lii:
“Àngel yi di téye ñenti ngëlaw yi, yuñu melal ni fas bu mer buy wut a rëcc ngir daw ba dal ci kanamu suuf sépp, di yóbbu alkande ak dee ci yoonam.
«Ndax dinañu nelaw ci wetu àddina ju dul jeex ji sax? Ndax dinañu nekk ñu tàngul, ñu sedd, te mel ni ñu dee? Éy, na nu am ci sunuy mbooloo yi Xel ak ngelawug Yàlla, ñu yëfandikoo ko ci ay nitam, ngir ñu taxaw ci seen tànk te dund. War na nu gis ne yoon wi xat na, te buntu bi suux na. Waaye bu nu jaaro ci buntu bu suux ba, yaatuwaayam amul kemtalu.» Manuscript Releases, volume 20, 217.
Ñaari ngel yi dañu leen téye biir jamono ji ñuy màndargaalé ñaari téeméeri junni ak ñeent-fukk ak ñeent (144,000), te ñaari ngel yi mooy “fas wu mer” wu yóbbu “dee ak alag ci yoonam.” Bésub 11 Septambar 2001, ñetteelu ay moom agsi na ci jaar-jaaru waxu yonent wi, di indil “dee ak alag,” te noonu “merloo xeet yi,” bi mu daldee réew mu taaru xel mi “ci saa si te kenn seetewul ko.” Bésub 7 Oktoobar 2023, ñetteelu ay moom kontine woon na ci yoonam bu “dee ak alag,” te noonu mu gën a “merloo xeet yi,” bi mu songee réew mu taaru dëgg gi “ci saa si te kenn seetewul ko.” Jëf ju jëkk ju ñëwul woon ci xel moo màndargaal tambali jamonoy màndargaalug ñaari téeméeri junni ak ñeent-fukk ak ñeent (144,000), te jëf ju bees ji ci 7 Oktoobar 2023 mooy màndargaal tambali jamonoy jeexital walla “téj” bu màndargaalug ñaari téeméeri junni ak ñeent-fukk ak ñeent (144,000). Ndax danuy nelaw ci wetu diggante adina bu baax ba fàww?
Ci ñaari tabloo yu mag yu jëkk yi sell, Islam bu njàlbéen ak bu ñaareel bi ñu ngi ko wone bu leer ci nattu askanu Islam yu war teew ci seen fas yu xare. Ki war ci kaw fasu xare bu njàlbéen bi ci ñaari nataal yooyu yëpp, yor na xareb xont; te ki war ci kaw fas wi di ndigal njàlbéen bu ñaareel bi, moo ngay tóob ab fusil. Wuute wi ñu ko xamle na bu leer ci Revelation saar 9, ndaxte ci jaar-jaaru njàlbéen bu ñaareel bi lañu sos poodaru gunpowder te jëfandikoo ko yoon wu jëkk ci xare. Bi muy wax ci ayet 17 ba 19 yu Revelation saar 9, Uriah Smith bind na lii di topp:
“Benn bii ci njëkk ci melokaan bii mën na jëm ci seetanugu ñi di wër fas yooyu. Safara, bi di tegtal benn melo, taxaw na ngir xonq, ndaxte wax ju mel ni ‘xonq ni safara’ ay baat la yu ñuy far di wax; jacinth, walla hyacinth, ngir baxa; te soufre ngir melo bu geel. Te melo yooyu ñoo gën a fés ci yére yu xarekat yooyu; ba tax na ne melokaan bii, bu ñu ko xool ci noonu, dina méngoo bu baax ak uniforme Turki bi, mi ñu defoon ci lu bare ak xonq, walla ekarlaat, baxa, ak geel. Bopp yi fas ya dafa mel ni bopp yi gaynde ngir tegtal seen doole, seen fit, ak seen soxor; fekk pàcc bu mujj bu aaya bi, amul sikk, dafay jëm ci njëfandikoo poudre à canon ak jumtukaayi xare yu di sànni bala, yu fekkoon ne ca jamono ja lañu leen indi bees. Gannaaw Turki ya dañuy sànni seen jumtukaayi xare bi ñuy war fas, ku leen di seet fu sore dina ko mel ni safara, saxaar, ak soufre dañuy génn ci gémmiñi fas ya, ni ko nataal bi ànd ak moom di wone.”
“Ci jëmale jëfandikoo ngir jëfandikoo mbasi yu xare yi Turki yaa ngi defoon ci seen kampaañ bu jëm ci Konstantinop, Elliott (Horae Apocalypticae, Vol. I, pp. 482–484) nee na noonu:—‘Dafa nekkoon ci “safara si ak saxaar si ak suufur si,” maanaam ci artiyeri ak mbasi xare yi Mahomet, la faatug ñetteelu benn cër waa nit ñi, maanaam jàppug Konstantinop, te ci topp loolu yàqug nguurug Geres, jóge woon. Fukk ak benn téeméeri at ak lu ëpp weesu woon na gannaaw sosam bi Konstantin moo ko tabax. Ci yoon yooyu, Goot yi, Hunn yi, Avar yi, Perse yi, Bulgar yi, Sarasen yi, Rus yi, te sax Turki Ottomaan yi ci seen bopp, daan nañu ko song ci noon, walla daldi ko wër ngir aare. Waaye tata yi dañu doon lu ñu mënul daan. Konstantinop muccoon na, te nguurug Geres itam mucc. Moo tax Sultan Mahomet amoon na tiis ngir gis li mën a dindi tere boobu. “Ndax man nga sàcc ab kañoŋ,” laajam la woon ci ki tabax kañoŋ yi mi ko daw ba dikk ci moom, “bu rëy ni mu war ba man a daan tata yi Konstantinop?” Noonu sax, ñu taxawale woon ab këru sàcc kañoŋ ci Adrianople, ñu sàcc kañoŋ yi, waajal artiyeri bi, te wër ga tàmbali.’”
«War naa ñu xamle bu baax ni Gibbon—mi di sañ-sañu komentëer bu dul xam ci boppam ci yonent gi ci Apokalips bi—di jëfandikoo jumtukaayu xare bu bees bii muy jëkk ci nataalam, ci nettaliinam gu am kàddu te yéem ci musiba gu mujj gi daloon nguurug Gereg gi. Ngir waajal loolu, moo joxe jaar-jaaram ci sosug gànnaaw gi desul yàgg, “jéxital gu ñu defare ak salpetar, soufre ak xànjaru ñax;” moo wax itam ni Sultan Amurath jëfandikoo woon ko bu njëkk, ak itam, ni ñu waxe woon ba noppi, ci kër-juddug cannon yu gëna mag yu Mahomet ca Adrianople; te gannaaw gi, ci yoonu dalub kër ga sax, moo mel ni “tëjju xaalis yu garab ak bant yi dañoo and ak saxaar, riir, ak safara gu musketeri ak cannon yi;” ni “rëdd gu yaatu gu artiyeri Turki bi jubluwaale woon na ci tata yi, fukk ak ñeent bateri di yëngu benn yoon ci bérab yi gëna yomb a dugg;” ni “tata yi, yi takkoo woon ay jamono yàgg ngir aar seen bopp ci fitna gu noon, artiyeri Ottoman bi dafa yàq leen ci bépp wet, ubbi ay xar-xar yu bari, te ca wetu buntu St. Romanus, ñeenti torre dañu leen yàq ba suuf si;” ni, ndax “ci rëdd yi, gali yi, ak pont bi, artiyeri Ottoman bi di yëngu ci bépp wet, xer ak dëkk ba, Gereg yi ak Turki yi, ñoom ñépp dañoo tëjju ci niirug saxaar, bi kenn mënoonula weññi ludul ci mujjug musal walla sankug nguurug Room;” ni “ñaar ñaari tata yi cannon yi waññi leen ba mu doon benn mboolem yàqu-yàq;” ak ni Turki yi mujj “yéeg jaar ci xar-xar yi,” “Constantinople dafa neexal, nguuram dafa tas, te diineem ñu tacc ko ci suuf ndax nangu-kat yi di Musulman.” Maa ngi wax ne war naa ñu seet bu baax ni, ak mel gu bir te am doole, Gibbon di teg nangug dëkk ba, te noonu sankug nguur ga, ci artiyeri Ottoman bi. Ndax lan la loolu bu dul ab komentëer ci waxi yonent gi sunu? “Ci ñetti yii la ñetteelu nit ñi dee, ci safara gi, ak ci saxaar gi, ak ci soufre bi génne ci seen gémmiñ.”»
“‘AAYA 18. Ci ñett yii la ñetti waajuri nit ñi deewee, ci safara, ak ci saxaar, ak ci xonq bërëm, yi génn ci seen gémmiñ. 19. Ndax seen kàttan nekk na ci seen gémmiñ ak ci seen jer; ndax seen jer dafa mel ni jaan, te am na bopp, te ci ñoom lañuy lor.’”
“Ay kàddu yooyii di wax mbirum reyte gu metti gi, maanaam anam wu bees wi ñu indi ci xare. Ci jumtukaay yii lañu ko defe,—póodaaru bunduuki, bunduuki, ak kanóon,—lañu mujjee daane Konstantinóobal ba mu joxee ci loxoy Türki yi.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 510–514.
Danu yokk ci sunu njàngum ci ñetteelu musiba bi, ci mbind mi di ñëw.
«Bi guddi ma ci xel bu metti lool ca guddi ga. Damaa doon jottali sunu bokk yu góor ak yu jigéen benn ndigël, te ndigël boobu dafa doon ndigël buy waare ak njàngale ci mbirum liggéeyu ñenn ñi di yégle xalaat yu jubadi ci jàngatug Xel mu Sell mi, ak ni muy doxee jaarale ko ci nit ñi.»
«Ñu jàngaloon na ma ne, fanatik bu ni melook bi ñu woo woon ngir jànkoonte ak moom gannaaw jeexug waxtu wa ca 1844 dina duggati sunu biir ci bés yu mujj yi ci yégle bi, te war nañu a jànkoonte ak ñaawteef boobu tey it ak dogal gu mel ni bi nu ko jànkoonte woon ci sunuy jëfandikoo yu njëkk.»
“Nun taxaw ci bunt buy dugg ci mbir yu mag te di yu sell. Yeneen waxi Yonent yi dinañuy am. Jaar-jaarfaatu waxam yu doy waar ak xibaar yu am lu bari dañuy bindiku ci téerey asamaan—mbir yu ñu waxoon ne dinañu jiitu ci ay waxtu yu gàtt bés bu mag bu Yàlla. Lépp ci àddina bi nekk na ci xaalis gu yëngëtu. Xeet yi mer nañu, te waajal yu mag ngir xare dañuy am. Xeet di fexe ci kaw xeet, ak nguur ci kaw nguur. Bés bu mag bu Yàlla mi ngi gaaw lool. Waaye doonte xeet yi di dajale seen dooley xare ak tuur deret, ndigal li ñu jox malaaka yi dafa sax ba tey, ne ñu téy ñenti ngelaw yi ba keróogu Yàlla yi nattoo ci seen kanam.” Selected Messages, téere 1, 221.