Rakku White wonne ne bi bu mag yi, bu kër yu mag New York City yi daanu ko, liñ bind ci Téereb Peeñug Yàlla saar 18, aaya 1 ba 3, dina mat.
Gannaaw loolu gis naa beneen malaaka wàcc ci asamaan, yor kàttan gu réy; te suuf sépp leer na ak ndamam. Mu wax ak baat bu kàttan, ne: Bàbbilon bu mag bi daanu na, daanu na, te mu nekk kërug seytaane yi, ak pëccug bépp ruu bu bon, ak tëjukaayu bépp picc bu sobadiul te ñaaw. Ndax xeeti àddina yépp naan nañu ci biiñu meram jigéenam-buy njaaloo, te buur yi ci àddina dajale nañu njaaloo ak moom, te jaaykat yi ci àddina barele nañu alal ci yàqutey xéewëlam yu bari. Peeñu Yowaana 18:1–3.
Besi 11 Setembar 2001, “buur” yi ci suuf si daan nañu ba noppi def njaalook ak kërgóomu Room. Gannaaw Xareb Àddina Ñaareel bi, Prezidaaŋ Harry S. Truman, ci yoon wu njëkk, ci atum 1951, teg na ab ambasadër ci Vatican bi. Jéem-jéemam ngir sos jokkoo gu politig ak papaas bi, Kongreesu Etazini dafa ko bañ bu leer, waaye du noonu ci bi gannaaw loolu ay fukki at yi weesu, bi Prezidaaŋ Ronald Reagan, ci atum 1984, teggee ab ambasadër ci Vatican bi. Ci atum 2001, xeeti àddina yépp daan nañu def njaalook ak Vatican bi jaarale ko ci sampu jokkoo gu diplomatik ak jigéen ju bon ju Tir.
Ba ci 11 Setambar 2001, bépp “xeet yi” naan nañu biiñu meram njalooom. Biiñu Babilon dafay tektal bépp fen yu bare yi ba paapas bi di joxe; waaye xeetu biiñ bu benn biñ xarala ci aaya yi mooy biiñu meram njalooom. Merum ba paapas mooy taalibeem ci fitna ak toroxal ñi mu dëggalul ak ñoom. Toroxalam boobu, daf koy matale ci jëfandikoo kàttanu réew mi ngir mu def ko liggéeyam bu ñaaw. Biiñu meram mooy sumb bu mu gën a ràññee ci ay njuumteem, te muy tektal jëf ji di jëfandikoo réew mi ci kaw ñi mu teg ci turu way-aaree.
Ci diggante digg gu 11 Ut 1840 ba 22 Oktoobar 1844, Adventismu Millerite, ñi ñëwoon a génne ci Jamonoy Lëndëm yi, te ñu seetoon leen ci kërg yëngu-yëngu protestaaŋ yi, yu nekkoon ci jamono jooju doom yi Room, moom nag daldi nekk wàll bu dëggu bu protestaaŋ ci rab wu bees bi agsi ci suuf. Piyeer mooy won melokaanu ñi gannaaw loolu Yàlla tànn ngir ñu nekk xeet.
Waaye yéen, xeet wu tànn la ngeen, saraxalekat yu buur yi, xeet wu sell, nit ñi Yàlla moom ngir boppam; ngir ngeen xamle ndam ak cant yu kawe yu Ki leen woo jële leen ci lëndëm, dugal leen ci leeram lu yéeme: yéen ñi nekkoon bu yàgg nit ñu dul askanu Yàlla, waaye léegi askanu Yàlla ngeen; yéen ñi jotul woon yërmande, waaye léegi jot ngeen yërmande. 1 Piyeer 2:9, 10.
Ba ci 11 Septàmbre 2001, mbooloom fanweeru-bés bu juróom-ñaareel bi bañoon na ba noppi, te yépp jëfandikoo na li mel ni taxawaayu politig gu nguurug Réewum Etazuni ngir daan ñi mu jàppoon ne ay heretik lañu. Lu jëm ci 2001 ba noppi, Adventist yi naanoon nañu ba noppi ci biiñ bu bees bi bu Babilon bi, bi di melokaanu jëfandikoo kàttanu réew mi ngir daan ñi mu jàpp ne ay heretik lañu.
Efrayim mooy misaalug ñàkk dégg-dégg gu Jeroboam ak buurug bëj-gànnaar gu Israyil, te Esayi mi ngi tàmbalee ayaar ñaar-fukk ak juróom-ñett ba taxawal këru-jàngaleelu Adventist yu Besub juróom-ñaari bi ci ni ñoom di naka naan-kat yi Efrayim.
Ndeysaan na kaalag réy, ngir kañu réy gu Efrayim yi naan kat, ñoom ñi seen taaru ndam mel ni tóor-tóor buy wow, te mu nekk ci kaw xuru màndiŋ yu naat yi, ñoom ñi biiñ ak biiñ! Xool-leen, Boroom bi am na kenn ku am doole te ku tar, mu mel ni ngelaw gu am xorom-buy taw ak jàmbaar buy yàq, mel ni ndox mu bare buy walbati, buy sànni ci suuf ak loxo. Kañu réy ga, moom kaalag réy ga, ñiy naan ci Efrayim, dees na ko dóor ci tànk; te taaru ndam ga, gi nekk ci kaw xuru màndiŋ ga gu naat, dina mel ni tóor-tóor buy wow, te mel ni meññent bu jëkk bu njëkkaar laata musim bu tàng; ku ko gis, bu ko gisee rekk, fekk mu ngi ci loxoom, dina ko lekk. Ca bés booba, Aji Boroom bi mooy doon kañu ndam ak ngañaay gu taar ngir desit askanam, te di xel mu yoon ngir ki toog ci àtte, ak doole ngir ñiy delloo xare ba ci bunt bi. Waaye ñoom itam réer nañu ndax biiñ, te ndax naan wu metti wàcc nañu yoon wa; saraxalekat bi ak yonent bi réer nañu ndax naan wu metti, biiñ dafa leen toxal, te ndax naan wu metti wàcc nañu yoon wa; dañuy réer ci peeñ, dañuy tëdd ci àtte. Ndaxte bépp taabal fees na ak daldi ak sobe, ba tax amul benn barab bu set. Esayi 28:1–8.
Ñetteelu ñetteel bi agsi na ci 11 Septembre 2001, te agsi na ci “kaalaama bi,” muy tegtal njiitu yi ñuy wax ne ñooy “naankat yi yu Efrayim.” Móosu ko song kër gu mag gu njëg gu kërgëm gi nekk ci Maryland ak ab avion bu fees ak pétrol, waaye mu fésal seen bañ a xam ne dikkug Islaam ci ñetteelu ñetteel bi moo doon tambali xebaaru taw bi mujj bu malaaka bu ñetteel bi. Tambali bu yoon wa ak liggéey ba sax bi ñuy wax ne ñoom lañu taxawal ngir yégle ko. Ñu leen xamale ne duñu rekk “kaalaama bi,” mi di tegtal njiiit, waaye itam ñooy “kaalaama réy-réylu bi,” noonu di fésal benn ci ñaari xeetu jaamu yi la waaye tey di jur ci werante bi nekk ci saar bi ñaareel ci Habakuk. Ci 11 Septembre 2001, séenkat yi Habakuk daldi jël seen bérab ci xare bi ca bunt ba.
Bunt yooni Yerusalem mooy fu askanoo Yerusalem daan amal seen jëfandikoo ak seen wàllante. Xare bi ca bunt ya dafay tegtal “werante” gi nekk ci wet gu jiitu ci Yàllaay Esayi, wi tàmbalee ca bésu ngelaw lu bëj-gànnaar ga (bésu Lislaam). Ñaari xeetu jaamu Yàlla yi ci kàddug Abakuk bi dañu leen tegtal ci ñaari kaala. Bakkatkat yi yu Efrayim, yi ba noppi woon jëfandikoo kàttanu nguur ngir not seen werante ci ña ñu teg woon ni ñu ay bàyyikat, dañuy juuyoo ak kaalug Boroom mbooloom xeet yi. Bu Kirist di feeñal ni mooy Boroom mbooloom xeet yi, loolu mooy misaal bu jëm ci liggéeyam ni njiitu mbooloom xareem. Xare bi ca bunt ba mooy xare bi tegtal ci werante gi ci diggante yoonu njàngum Yàlla ju dëgg ak ju dul dëgg.
Du xewul Réew mi rekk lañuy feeñal ni ndawli Efrayim yu màndi yi, waaye itam saraxalekat yi (jëfandikookat yi ci mbooloom ngërëm gi), ak yonent yi (teolojiyankat yi ak jàngalekat yi) dëgër nañu a juum, ndax naan gu metti. Naka la Esayi waxe ci ay saar yu njëkk yi ci yoon wi mu wax, mbooloom jàngoro ji bépp la.
Peeñu Esayi, doomu Amos, bi mu gisoon ci lu jëm ci Yuda ak Yerusalem, ca jamonoy Usiya, Yotam, Ahas ak Esesiyas, buur-yi Yuda. Dégluleen, éew yi, teg nopp, suuf si; ndax Aji Sax ji wax na: “Yar naa ay doom te magal leen, waaye ñoom dañoo ma bunt. Nag xam na boroomam, mbaam it xam na kërug lekkam boroomam; waaye Israyil xamul, sama xeet xalaatul.” Éy réew mu bàkkaar, xeet wu fees ak tooñ, askanu ñaawteefkat yi, doom yu yàqkat yi! Bàyyi nañu Aji Sax ji, merloo nañu Mi Sell mi ci Israyil, dellu ginnaaw nañu. Lu tax ngeen bëggat a ñu leen dóorati? Gën ngeen di fippu ci lu gën a bare. Bopp bépp wopp na, xol bépp dafa lacc. Esayi 1:1–5.
Xeetu bakkaar bi dafa wopp, te mu weesu na jamono ji ñu ko man a joxe benn paj ngir soppi xolam ak xelam. Esayi wax na ne nanatkat yi dañu génn ci yoon wi, te Yeremi leen a tudde yoon wi ne mooy “yoon yu mag ya.” Ci 11 Suwe 2001, taw bu mujj bi tàmbalee a taw, te Yeremi wax na ne su nu doxee ci yoon yu mag ya, mooy “yoon wi” gi nanatkat yi génn ci moom, foofu la nu fekk noppaliku taw bu mujj bi.
Nii la Boroom bi waxe: Taxawleen ci yoon yi, te xoolleen, te laajleen yoon yu mag ya, fu yoon wu baax ba nekk, te doxleen ci moom; noonu ngeen gis noflaay ngir seeni bakkan. Waaye ñoom nee nañu: Dunu dox ci moom. Te itam samp naa leen ay wottukat, naan: Dégluleen li buftaay bi di jolli. Waaye ñoom nee nañu: Dunu déglu. Kon nag, dégluleen, yeen xeeti ñi, te xamleen, yéen mbooloo mi, li nekk ci seen biir. Déglu, yow suuf si: xoolal, maa ngi indi musiba ci kaw xeet wii, mooy meññeefu seeni xalaat, ndaxte dégluwuñu sama kàddu yi, wala samay yoon, waaye bañ nañu ko. Jeremiah 6:16–19.
Naankat yiif Efayim dañu réer yoon ci 11 Sàttumbar 2001, te dañu dellu “gannaaw,” ci 1863, ba ñu tàmbalee jéegoju bañ “yoon yu mag yi.” Ci “yoon yu mag yi” la noppaliku ak yeesal gu taw gu mujj ga nekk, te noonu taw ga tàmbalee woon ca jamono jooju sax bi ñu waxee seen kaw nekk “Musiba.” Ñetteelu “Musiba” bu Islaam nekkul woon lu seen bët man a xàm ci kaala bu réyug réylu Efayim, ndaxte dañu doon bañ ndànk-ndànk dëgg yu njëkk yi di xamle sasu Islaam ci kàddug wax ci lu wara am. Yeremi mooy wax ne ca jamono jooju Boroom bi taxawaloon ay sàmm, yu di sàmm yu Abakuk, te ñoom waxoon ak naankat yiif Efayim ci xeex bi ca bunt ya ne war nañu dégg baatu trompet bi. Ñetteelu “Musiba” bi aksi ci 11 Sàttumbar 2001, mooy Trompet bu juróomeel bi.
Esayi wax ne: «Ñoom dañoo génn yoon ndax naan bu metti; dañoo juum ci gis-gis, dañoo daanu ci àtte. Ndaxte bépp taabal fees na ak wacc ak sobe, ba taxul benn barab bu set.» Taabal bu dëggadi bi, bi ñu dugaloon ci atum 1863, bi far “juróom-ñaari yoon yi,” te laaj ab kayit bu leeral ngir ànd ak moom, dafay tegu ci dëggadi taabal yu sell yaari yi Habakuk, waaye “taabal” yu dëggadi yi màndarga naan ñi jëfandikoo, fees nañu ak wacc, te dañoo juum ci gis-gis. Sàmmkat yi Habakuk ak Yeremiya ñu waxoon leen ne ci weranteb yoonu liggéey bi, dañoo wara bind “gis-gis” gi ci kaw “taabal” yi, waaye taabal yu dëggadi yu màndarga naan ñi diis nañu ab gis-gis bu juum.
Fu féetul amul, nit ñi daan nañu; waaye ki sàmm yoon wi, barkeel la. Kàddu yu Xel 29:18.
Bëgg-bëgg yi Efëraayim dafañu bañ yoonu Yàlla, waaye bàyyiineg “werante” bi, moom di xareb bunt bi, mooy yoonu waxu Yàlla ci kanam, ni ko melale metodoloji bi ñu tabax ci yëngu-yëngub malaaka bu njëkk ak bu ñetteel bi. Bi Esayi jëkkalee taxawaayam ci juróom-ñett baat yu njëkk yi ci sareet fanweeri ñaareel bi, mu teg ci leer metodoloji bi di tawub mujje ba, te mu xamale bu wér ne bégg-bëgg yi mooy “nit ñu reeñkat ñi, ñiy kilifte” “ci Yerusalem.”
Kan laa moom la nar a jàngal xam-xam? Te kan la nar a tax mu dégg njàngale? Ñi ñu wéetal ci meew mi, te ñu dóor leen ci dënn ya. Ndaxte ndigël war na nekk ci kaw ndigël, ndigël ci kaw ndigël; rëdd ci kaw rëdd, rëdd ci kaw rëdd; fii tuuti, fale tuuti. Ndaxte ak tuut-tànk buy tëx, ak làkk wu wuute la leen di waxe nit ñi. Ñoom la waxoon ne: Lii mooy noflaay bi ngeen di ci may xeexkat yi noflaay; te lii mooy yeesal bi; waaye bëgguñu woon déglu. Waaye kàddug Aji Sax ji nekkoon na ci ñoom ndigël ci kaw ndigël, ndigël ci kaw ndigël; rëdd ci kaw rëdd, rëdd ci kaw rëdd; fii tuuti, fale tuuti; ngir ñu dem, dellu gannaaw, daanu, damm, bëññ, te ñu jàpp leen. Moo tax dégluleen kàddug Aji Sax ji, yeen nit ñi di ree, yéen yi ngiy nguuru nit ñi nekk Yerusalem. Ndaxte wax ngeen ne: Nun def nanu kóllëre ak dee, te ak saaya nanu bokk déggoo; bu yar bu bëy saxee deewee jaar, du ñëw ci nun; ndaxte fen la nuy wuutu, te ci naféq la nu làqe sunu bopp. Moo tax Boroom bi Yàlla nee: Xool-leen, maa ngi tërël ci Siyon ab doj ngir ndëggu, doj bu ñu natt ba gis ne baax na, doj-u wet gu jafe-jafe, ndëggu wu wóor; ku gëm du yàkkamti. Din naa teg àtte ci rëdd, ak njub ci plomb bi; te taw-doj dina jéllal wuutu fen wi, te ndox dina dajale kër gu ñu làqe seen bopp. Te seen kóllëre ak dee dina jéexaliku, te seen déggoo ak saaya du sax; bu yar bu bëy saxee deewee jaar, kon dees na leen dóor ci suufu lool. Esayi 28:9–18.
“Waxtaan” wi, fii ñu tekkee ko ci baat yii: “Kan la muy jàngal xam-xam? Te kan la muy may mu déggoo njàngale?” “Kan” bi, dafa jëm ci ñi man a nekk taalibe, waaye mbir mi mooy déggu njàngale, te mooy xam-xam. Bu téereb Daniel ubbeewee, xam-xam di yokku, te loolu dafay tegtal yokkute ci déggu dëgg yi nekk ci Kàddu Yàlla. Baat bi “njàngale” dafay tekki ab dagg boole ci ngëm, ay pànc, ay jàngale, walla ay yoon yu sos benn jumtukaay xalaat walla ab mbooloom xam-xam. Ngir dégg “njàngale” yu ci Biibël bi, war na am ab yoonu liggéey bu jógge ci Biibël bi ngir sos mbooloom xam-xam boobu.
Yoonu liggéey bii mooy liñu wax ne: “ndigël ci kaw ndigël, ndigël ci kaw ndigël; rëdd ci kaw rëdd, rëdd ci kaw rëdd; fii tuuti, fa itam tuuti.” Yoonu liggéey bi ñu jëfandikoo ngir xam ne 11 Septàmbar 2001 mooy ñëwug ñetteelu “Toroxte” mi, dafa sukkandiku ci boole rëddu waxyu-kàddu bu njëkk “Toroxte” ak rëddu waxyu-kàddu bu ñaareelu “Toroxte”, te loolu di joxe ñaari seede ci rëddu ñetteelu “Toroxte” mi. Yoonu liggéey boobu mooy nattu “werante” wi di génne ñaari xeetu jaamu-kat, ndaxte “kàddug Boroom bi nekkoon na ci ñoom muy ndigël ci kaw ndigël, ndigël ci kaw ndigël; rëdd ci kaw rëdd, rëdd ci kaw rëdd; fii tuuti, fa itam tuuti; ngir ñu dem, daldi daanu gannaaw, ba noppi sàccu leen, teg ci fiir, jàpp leen.”
Juróom ñaari ndëgg yu nit ña ngay ree te di nguur Yerusalem di tegtal juróomi jigéen yu ñàkk xel yi. Xamul ne yoonu liggéey boobu nattu la bu leer, ndax naan-kat yi ci Efrayim bañ nañu yoon yu yàgg ya Yeremiya, bañ a déggel artu buux bi ay sàmmkat yi jox, sos taabal yu fen, te fas kóllëre ak dee; te ci dëgg-dëgg jamono jooju la ñi sol kaalaama Boroom ga ñuy wax Aji Kàttan yi ci xareb bunt bi di fas kóllëre gu dund.
Ci 11i Sàttumbar 2001, tawu mujj gi, mooy noflaay ak yeesal gi, tàmbalee na wàcc, te téeméer ak ñeent-fukk ak ñeent junni waa yi ñu tëj sello tàmbalee na. Moo tàmbalee werante bu jëm ci yoonu màndargaayi Efrayim ak yoonu ndawli Eli, mi yonent bi tegtal. “Ñu bare” dinañu daanu ak màndargaayi Efrayim, waaye ñi néew ñi ñuy tànn mooy ñiy xaar Yàlla.
Ndaxte Boroom bi waxoon na ma lool ak loxoom gu dëgër, te mu jàngale ma ne bu ma dox ci yoon wi xeet wii di doxe, naan: Buleen wax ne, “Lëkkaloo,” ci mbir mu nekk mii xeet wii di wax ne, “Lëkkaloo”; te it buleen ragal seen ragal, te buleen tiit. Sellal-leen Boroom bi Yàlla bu Aji Mbooloom yi moom ci boppam; te na moom doon seen ragal, te na moom doon seen tiit. Noonu dina nekk kër gu sell; waaye ci ñaari kër yi Israayil, dina doon doj wu ñuy rëccoo ak xeer wu yàqute; te ci waa Yerusalem dina doon fiir ak laas. Te ñu bare ci seen biir dinañu rëcc, daanu, damm, te laas leen, ñu jàpp leen. Teyli seede si, tàmpe yoon wi ci sama taalibe yi. Te man dinaa xaar Boroom bi, miy nëbb ay kanamam ci kërug Yàqooba, te dinaa yaakaar ci moom. Esayi 8:8–17.
Ci lu wóor ne Esayi and ak baatam bopp, ba tax ñi bari ñi daanu ci sarax 28, ñoom lañu doon ñi daanu ci sarax 8. Ci sarax 8, dañuy gis ne seen daanu am na ci jamono juñuy tëj, te loolu tambalee na 11 septembre 2001. Artu bi nekk ci sarax 8 mooy bañ a dox ci “yoon”u xeet wii, ndax ñoom ñoo di ñi gàntaloon a dox ci yoonu Yeremi, maanaam yoonu pexe yu yàgg ya, fa bataaxalu taw bi mujj mi nekk. Ñi daanu ci sarax 8, ñoom ñoo di ñi wéeru ci bokk-gëstu bi te di mel ni biiñ bu bees bu Babilon, mi teg seen bopp ci bokk-gëstu diggante kër-yàlla ak nguur ngir xeex ñi ñuy jàpp ni ay kàfir. Li leen di teg ci ree ci sarax 8 mooy doj wi nit ñi di tàbbi ba daanu, miy tegtal bañ bu jëkk bu dëgg-dëgg yu sax yu tàmbali ci 1863, maanaam “juróom-ñaar yi ay” ci Levitik 26, yi “tabaxkat yi” bañoon ci 1863. Ci boobu bañ, dañu dellu ca metodoloji protestaŋ bu apostat ba ngir bañ bataaxal bi malaaka yi joxoon William Miller.
Ciib ñaar-fukk ak juróom-ñett, bañat doju bi jur na àtteb mbugal mu di daw bu réy, te loolu mooy misaalu ci Biibël bu màndargaal màndarga malaaka rab bi, te muy tàmbali ci yoonu Dibeer bi ci États-Unis, ba noppi daldi milki àddina sépp. Ci yoonu Dibeer bi, kóllëre gi kerk bu Adventiste def ak “dee” ak “safara” dina ñu farat ko. Bi ñuy farat kóllëreg nandit yi Efrayim ak dee, seen “kërug fenn” dinañu ko dindi. “Kërug fenn” gi, ndaw lii, apostool Biyeer dafa ko teg ci misaalu fenn boobu indi nax gu réy, te nax gu réy gi ñuy tuur ci kaw nit ña di réeroo yi nguur ci Yerusalem, ci seen bañ dëgg la jóge.
Ki moom itam, di ñëwam topp jëfandikook Seytaane ak bépp kàttan, ak ay màndarga, ak ay kéemaan yu fen, te ak bépp naxteefu tooñ ci ñi di sànku, ndaxte nanguwuñu mbëggeel dëgg ngir ñu man a mucc. Moo tax Yàlla dina leen yónnee réer gu tar, ngir ñu gëm fen, ngir ñoom ñépp ñu àtte leen, ñi gëmul woon dëgg waaye bànneexu ci tooñ. Waaye nun, war na nu sant Yàlla saa su nekk ngir yéen, bokk yi Boroom bi sopp, ndaxte Yàlla tànn na leen li dale ci njàlbéen ngir mucc, jaarale ko ci sellaay Xelum bi ak gëm dëgg. Loolu moo tax woo na leen ci sunu xebaar bu baax, ngir yéen jot ndamu sunu Boroom Yeesu Kirist. Kon nag, bokk yi, taxawleen bu dëgër, te téyeleen dénkaane yi ñu leen jàngal, muy ci wax mbaa ci sunu bataaxal. 2 Thessalonians 2:9–15.
“Bérab fen,” bi jur “nax gu yépp” ga am solo, mujj dina indi mbugal bi ak yoonu Dibér gu bëgg a ñëw léegi. Ndawtal bi Pool mooy wax ci nit ñi bëggul dëgg, ak benn kilifa bu sellaloo ci dëgg; noonu mu jëfandikoo ñaari kilifa yi ci werante gi nekk ci xaaj bi ñaareel ci téere Habakkuk. Ci xaaj bi ñent-fukk ak juróom-ñent, Isaa tàmbalee na ak ñaari yoon ci wax baat bi Ariel, te loolu mooy beneen turu Yerusalem.
Ay Ariel, Ariel, dëkk bi Daawuda dëkk woon! Yokkleen at ci kaw at; nañu rendi saraxi yi. Esayi 29:1.
Njëkkale gu një ci tur “Ariel” (dëkku Yerusalem), ñu dellu ko yedd ak ab “woe.” Reyug sarax yi “at mu nekk ak atam” dafay tektale dëpp-dëppug ñaawteef ga tàmbalee ci 1863. Aaya yi topp dañuy melokaan mbugal mi di xew ci kaw jàngoro Mbind mi ci jamonoy jafe-jafey yoonu Dibeer bi. Ci aaya juróom-ñeent, ñu fàttali fa ab “kem-kem,” buy dëgërël waxtaan wi ci mbirum yoonu liggéey, te itam muy wone ne xaalisug bëgg-bopp ak weddi gi nekk ci Adventisme mooy benn cër ci yégle bi ñuy wax Midnight Cry, mi itam boolees na ko ak malaaka ñaaréel bi, ni ko ñaari “Ariel” yi tektalee ci aaya bu njëkk ba.
Taxawalleen te yéemu; yuuxuleen te yuuxu: ñoom daan nañu ni ñu màndi, waaye du ci biiñ; ñu di tàbbaxlu, waaye du ci naan bu dëgër. Ndaxte Boroom bi sotti na ci yéen xel mu nelaw gu xóot, te ubbiwul seeni bët: yonent yi ak seeni kilifa, gisakat yi, moo leen muur. Te gis-gis gu bépp daldi nekk ci yéen ni ay waxi téere bu tëj, bu nit jox ki jàng, ne ko: “Jàngal ma lii, maa ngi lay ñaan”; mu tontu ne: “Manaa ko, ndaxte tëj na.” Te bi ñu joxee téere ba ki jàngul, ne ko: “Jàngal ma lii, maa ngi lay ñaan”; mu tontu ne: “Jànguma.” Moo tax Boroom bi wax ne: “Gannaaw xeet wii jege na ma ak seen gémmiñ, te mu teral ma ak seen tuñ, waaye dëddu nañu seen xol fu sore ak man, te seen ragal ma nekk na lu ñu leen jàngal rekk ci ndigali nit; moo tax, xool-leen, dinaa yokk ci xeet wii jëf ju yéeme, waaw, jëf ju yéeme ak kéemaan: ndaxte xam-xamu seen boroom xam-xam dina sànku, te degg-deggu seen boroom xel dina nëbb.” Esayi 29:9–14.
Ci «weer» bi ñu bindoon ci kapitaal ñaar-fukk ak juróom-ñaari, te muy tegtal xulóo diggante yoonu liggéey ju dëgg ak yoonu liggéey ju dul dëgg, mandargaagug góor ñi di reeñ Yerusalem te di ñaawal nit ñi, dañu ko xamme ni mooy gumba gu tere kilifteefu Adventisme bi mu xam téere biñ tëj. Téere Daniel ak Téere Peeñu gi, benn téere lañu; te cér bi ci téere bi ñuy ubbi tuuti lu jiitu mbiru nattu bi tëj, mooy Peeñug Yeesu Kirist. Moom dafay boole mbóotum wax ju ne “juróom-ñaareel bi bokk ci juróom-ñaari”. Dafay feeñ ci “kumpa” gi ñu may Daniel mu xam ko ci kapitaal ñaar. Moom mooy “jàlluwaay gu nëbbu” gu Juróom-ñaari Dënnu yi. Moom it mooy ndigalu Islaam bu ñatteel “Ay”, ak ndigalug “Yuuxu Diggante Guddi”.
Téere bu njëkk buy Daniel ak Apokalips bi ñu jox na ko ñi ñu teguwoon ci Sanhedrin bi ci jamonoy Kirist, ñoom miir nañu ab sistemu njiit gu koy wax ne dafay yëgal te aar dëggu Yàlla, waaye ci mujj dafay bokk ci daajug Dëgg gi ci bant ba. Sistem bi ñu firndeel ak Sanhedrin bi, mooy nit ñu moytoo ñi di yilif Yerusalem. Ñoom lañu jox téere bi ñu tëj, te seen tontu bu ñu gërëm, bu njàngat, bu xam-xamkat ak bu boroom xam-xam ci li téere bi di tekki mooy ne mënuñu koo jàng, ndaxte tëjna. Gannaaw loolu, juróom gi ñu yar ngir topp rekk ñi ñu tànn ngir nekk njiit, ñoom itam ñu jox leen téere boobu benn, te seen tontu mooy ne dinañu ko xam rekk su nit ñu moytoo ñi di yilif Yerusalem, muy Sanhedrin bu fan yu mujj yi, waxee leen li mu tekki.
Mëna metodoloji biñu joxoon William Miller, te gannaaw loolu Future for America, mooy benn tàkkandiku jaar-jaari yonent yi ci taarixu waxug yonent. Mooy benn tàkkandiku buy xamle laaj bu nattu bu dund ak dee. Su fekkee amul metodoloji bu jub, ndawtalu tawfeexu mujj gi nekk na “ni ay baat yu nekk ci téere bu tëj.” Su amul ndawtalu tawfeexu mujj gi, xew-xew bi ndawtal ga di jur maneesu ko jot. Metodoloji boobu mooy jëfandikoo yoonu yokk rëddu waxug yonent ci kaw rëdd wu waxug yonent, fii ci Biibël bi, te fa ca Biibël bi. Werante bi ci mbiru metodoloji mi tàmbalee na ba keroog ndawtal bu njëkk bi amee doole, ci taarixi njàlbéen ak njéexital yu fan yu mujj yi.
Ca tàmbalee gu njëkk ci yëngu-yëngu Millerite bi, wax-joŋante bi tambali na 11 Ut 1840, te ñu dellu koo ci mujju taariix boobu, ci jamono ji yëngu-yëngu Millerite bu Philadelphia dëppoo jóg ci yëngu-yëngu Millerite bu Laodicea. Wax-joŋante boobu tambali naat ci taariixu yëngu-yëngu Laodicea bu malaaka bu ñetteel bi, 11 Sàttumbar 2001, te ñu dellu koo ci mujju yëngu-yëngu boobu, bi yëngu-yëngu Laodicea bu malaaka bu ñetteel bi dëppoo jóg ci yëngu-yëngu Philadelphia bu ñaar-fukk ak ñeent-fukk ak ñeent-junni ñi. Ci nattu gu njëkk gu Millerite yi, ak ci nattu gu mujju gu Millerite yi, nattu gi ñu ko tegtal woon na ci metodoloosiyu yonnentub Eliya bi. Yeesu, ni muy Alpha ak Omega, dafay feeñal saa su ne mujjaale gi jaarale ko ci njàlbéen gi.
Yoonu indi njël bind mi ci rëdd ci kaw rëdd mooy li nu bëgg a jëfandikoo léegi bi nuy tambalee seet sunu xalaat ci Daniel saar ñenteel ak juróom ci mbind mi ci topp.
“Kenn kenn amul benn waxtu bu dëgg buy teg jamono ji Kirist di ñëw walla bañ a ñëw. Xamleen bu wóor ne Yàlla joxul kenn sañ-sañu wax ne Kirist yiixe na ay ñëwam juróom-atti at, fukki at, walla ñaar-fukki at. ‘Yeen itam nekleen waajal, ndaxte Doom-aadama di ñëw ci waxtu wu ngeen ko foogeewul’ (Matthew 24:44). Lii mooy sunu yégle, di yégle wi sax moom la ñetti malaaka yi di naaw ci digg asamaan di waare. Liggéey bi war a am léegi mooy jooyal bataaxalu yërmande bii mujj ngir àddina su daanu. Dund gu bees a ngi ñëw jógé asamaan, di moom lépp ci mboolem nit ñi Yàlla. Waaye ay xaajte dinañu ñëw ci biir mbooloom gëmkat yi. Ñaari wet dinañu feeñ. Gerte ak ñax mu bon miy màggandoo ba bésu góob.”
“Liggéey bi dina gën a xóot te gën a am njàmbaar ba ci jeexital jamono ji. Te ñépp ñi di ay liggéeykat yu bokk ak Yàlla dinañu xeex ak njàmbaar gu réy ngir gëm ga ñu joxoon gaayi Yàlla yi benn yoon ba fàww. Duñu leen dindi ci bataaxal bu jamono bii, bi ngay leeral suuf si lépp ak ndamam. Amul dara yu yelloo jàppale walla werante lu dul ndamu Yàlla. Doj bi rekk di sax mooy Doju Saxndiku Màndarga yi. Dëgg gi ni mu mel ci Yeesu mooy dalu wéer wi ci fan yi ñu fees ak réer….”
“Yonent bi di mataléeku, rëdd-rëdd. Bu nu taxawee gën a dëgër ci suufu raayaam yëgleb malaaka bii ñetteel, noonu la nu gëna leer a xam waxi yonent yi ci Daniel; ndaxte Peeñ mi moo mottali Daniel. Bu nu gëna nangu leer gi Xel Mu Sell mi jox jaarale ko ci jaam yu Yàlla yu sellaloo, noonu la dëgg yu yonent yu yàgg ya di gëna xóot te wóor, sax ni gànguna gu dul jeex; te dina nu wóor ne nit ñi Yàlla dañoo wax ni leen Xel Mu Sell mi yóbbuloon. War na nit ñi seen bopp nekk ci nguurug Xel Mu Sell mi ngir man a xam waxi Xel mi mu wax jaarale ko ci yonent yi. Bés yi joxe nañu leen, du ngir ñi waxoon waxi yonent yi, waaye ngir nun ñi dund ci biir xew-xewu seen matal.”
“Duma doon na maa man a jëfe yëf yii, bu fekkee ne Boroom bi joxul ma liggéey bii ma ko def. Am na ñeneen it ñi dul yaw rekk, te du benn walla ñaar rekk, ñuy la mel ci ni ñoom dañuy xalaat ne am nañu leer gu bees, te ñu ngi waajal seen bopp bu baax ngir yégle ko nit ñi. Waaye lu neex Yàlla mooy ñu nangu leer gi ñu leen jox ba noppi te dox ci moom, te samp seen ngëm ci Mbind mi Sell mi, mi di dëgëral taxawaay yi askanu Yàlla yëngaloon ba tey di leen téye at yu bare. Xibaar bu baax bu fàww bi war nañu koo yégle jaarale ko ci nit ñi. War nañu woote bataaxal yi malaaka yi, yi ñu melal ne dañuy naaw ci diggante asamaan, ak artu mujj gi ngir àddina su réer. Su nu ñu woo wul ngir wax ci kàdduy yonent, dañu nu woo ngir gëm yonent yi, ak ngir bokk ak Yàlla ci jox leer yeneen xel yi. Loolu lanu di jéem a def.” Selected Messages, téere 2, 113, 114.