“Fan yu mujj” tegtal na ñi am solo ñépp ci ubbi atte bi ci doxalin malaaka bu jëkk bi, te ci doxalin malaaka bu ñetteel bi, ñi ngi yégle jeexital atte bi. Ci “fan yu mujj” askanu Yàlla dañoo nekk woon, te dañuy taxaw ngir yégle atteb Yàlla, waaye ngir nekk yonnenteb atteb Yàlla, war nga xam atte bi. Benn melokaan bu mag bu Adventism bu Laodisee, muy kilifa yu jàng ak ñi jàngul, mooy ne xamuñu atteb Yàlla. Yónent yi ñépp, ci lu gën a leer, dañuy wax ci fan yu mujj, gën a ci fan yi ñu dundoon.

“Képp ku jëkk yi nekkon ca jamono yu yàgg ya, waxoonuñu lool ci seen jamono moom, waaye gën a wax ci sunu jamono, ba tax na seeni yëgle yi di am doole ngir nun. ‘Lépp loolu xewoon na ci ñoom ngir mu nekk misaal; te bind nañu ko ngir sunu artu, nun ñi mujj gi àddina jëm ci sunu kaw.’ 1 Korent 10:11.” Selected Messages, téere 3, 338.

Yépp yoonent yi déggoo nañu ci seen diggante, ba tax seen yégle yi yépp di wone benn rekk misaal, te misaal moomu mooy bu fan yu mujj yi, moom ñoo di fan yu àtte.

Te xel yu waxkat yi ñu jott ci Yàlla, dañuy topp ci waxkat yi. Ndaxte Yàlla du ki jur jàq-jàq, waaye mooy Boroom jàmm, ni noonu ci mboolem jaamono yi sell yi. 1 Corinthians 14:32, 33.

Yerusalem ci gis-gis bu Ezekiyel te tàmbali ci ay saar yi juróom-ñetti ak juróom-ñaar, moo di kër Yàlla, maanaam kërgu mbooloom Séntu Yàlla ñi juróom-ñaareel ñi nekk ci Laodicea ci fan yu mujj yi. Ay saar yi juróom-ñetti ak juróom-ñaareel ci Ezekiyel, dañuy xamale ñaari xeetu way jaamu yi ci jeexital àtteb kër Yàlla. Benn xeet, dañu ko tektale ak ñaar-fukk ak juróom-ñetti mag ñi sujjóotal jant bi; waaye ñi di naqar te jooy ndax ay xeesal yi ñuy def ci biir kër gi ak ci réew mi, dañuy jot kaaraangeb Yàlla. Ci saar bi fukk ak benn, gis-gisu Ezekiyel dafay wéy di misaal mbugal ñaar-fukk ak juróom-ñetti góor ñi sujjóotal jant bi.

Te itam, Xelum bi yëkkal ma, ba indi ma ci bunt bu penku bu kër Yàlla ji, buy xool ca penku ga; te gis naa ci buntu bunt ba ñaar-fukk ak juróom nit. Ci seen biir laa gise Yaasaniya doomu Asur, ak Pelatiya doomu Benaya, njiiti xeetu nit ñi. Noonu mu ne ma: “Doomu nit ki, ñoomooy nit ñiy xalaat lu bon, di joxe ndigël yu bon ci dëkk bii; ñuy wax ne: ‘Jotagul; na nu tabax kër yi: dëkk bii mooy cin bi, te nun mooy yàpp wi.’ Moo tax yonentelal leen, yonentelal, yaw doomu nit ki.” Noonu Xelum Aji Sax ji daldi wàcc ci man, ne ma: “Waxal; nii la Aji Sax ji waxe: Noonu ngeen wax, yeen waa kër Israyil; ndax xam naa xalaat yi dugg ci seen xel, kenn ku nekk ci yeen. Yeen yaa bareel ñi ñu rey ci dëkk bii, te feesal ay mbeddam ak ñi ñu rey. Moo tax nii la Boroom bi di wax, Aji Sax ji: Ñi ngeen tëral ci diggu dëkk bii, ñoomooy yàpp wi, te dëkk bii mooy cin bi; waaye dinaa leen génne ci diggam. Yeen ragal ngeen saamar bi; te man dinaa indi saamar ci yeen, wax na Aji Sax ji. Dinaa leen génne ci diggam, jébbal leen ci loxo ay gan, te àtte ay àtte ci seen biir.” Ezekiel 11:1–9.

Yerusalem mooy “ndab” bi, te nit ñi nekk ci Yerusalem ñooy “yàpp wi” ñi di togg ci ndab bi, maanaam ci wekk. Àttey ñaaw ñi malaaka yi di matale ak seen jumtukaay yu rey ci seen loxo, ci waxtu màndargaal gi ñeel téeméeri ñeent-fukk ak ñeent ñaari junni (ndaxte Sister White wax na ne màndargaal gi ci Esekiyel saar 9 mooy benn ak màndargaal gi ci Peeñu saar 7), dafay boole dëgg bi ne ñaaw ñi dañuy jële leen génne Yerusalem. Ci yoonu Dibéeri bés bu bañ a yàgg, Yerusalem gu xel gi dees na ko setal te yékkati ko muy saxandeer ci kaw bépp tund.

Te ci mujj ci fan yu mujj yi, tundu kër Boroom bi dina taxaw bu wér ci kaw tund yi, te dina kawe ci kaw tundu ndaw yi; te xeet yépp dinañu daw jëm ci moom. Te nit ñu bare dinañu dem, naan: Ñëwleen, na nu yéeg ca tund Boroom bi, ca kër Yàlla Yàqub; te dina nu jàngal ay yoonam, te dinanu dox ci ay pexam; ndaxte yoonu Yàlla dina génn ci Siyon, te kàddu Boroom bi ci Yerusalem. Isaiah 2:2, 3.

Sellug Yerusalem ci waxtu yoonu Dibéeri bi, mooy jële Adavantis yu Laodise, ba ñi des di Adavantis yu Filadelfi rekk. Ci kaw loolu la tabbital kurél gu yoon dëggaloon demee ba jeex, ndaxte nguurug Êtazuni moo di kilifag yëf yi ci tabbital gu yoon gaññiwoon ci atum 1863, te bu nguurug Êtazuni farataal jëfandikoo Dibéeri ci kaw réew mi, tabbital korporeel bu njëgëniis bu kàngiisug Adavantis yu Bés bu Juróom-Ñaareel bi day yoon a tas, walla xeyna sax yoon soppi turam ba muy lu mel ni kàngiisug Adavantis yu Dibéeri bi.

Bu ñaaw yi nekk Yerusalem, su leen malaaka yu yàq yi jële ci ndab li, kanam mbooloom Adventiste bu Laodike endet na, te doxalin bu Filadelfi nekk Yerusalem gu xel, gi ñu yékkati ni màndarga. Miquee wax na ak mag ña, yi Esayi tudde ay nit ñu reerekat, ñiy wax ne leer moo di lëndëm te lëndëm moo di leer, te jaar ci laaj, mu wone ne mag ña waroon nañu xam “àtte.” Waroon nañu xam waxtu seeni njiitu.

Ma ne: Dégluleen, maa ngi leen di ñaan, yeen njiiti Yàqóob, ak yeen sangi kër Israyil; ndax du seen war a xam àtte bi? Yeen miy bañ lu baax te bëgg lu bon; yeen miy xotti seen der ci seen kaw, ak seen yàpp ci seen yaxa. Yeen itam miy lekk yàpp sama nit ñi, te xoti seen der ci seen kaw; te dangeen di damm seen yaxa, te dagg leen ay xibaar, ni ñu koy defal ndab, ak ni yàpp wi nekk ci biir cin. Miika 3:1–3.

Yàlla dafa bëggoon, te ba tey mu ngi bëgg ni ay nitam yu mujj yi “xam àtte bi,” te àtte bi du benn xalaat rekk. Moo di benn jaar-jaaru taarix bu dem ndànk ndànk, te am ay cër yu bari ak ay màndarga yu wóor. Moo di benn waxtu gu yonent waxoon, gu tàmbali ci atum 1798, te di kontine ba ci mujjug junni at yi. Moo di ci benn yoonu seetlu ak ci beneen yoonu doxal. Dees na ko matale ci kaw bépp nit ku mas a dund ci suuf si, te itam ci kaw malaaka yi ñu génne asamaan. Xam-xamu jamono yi àtte bi am mooy lu am solo lool ci ñi Yàlla takku ci fan yu mujj yi, ndax tontu bi ci laajug Mikée mooy ne: “waaw, Israayil war na xam àtte bi.”

Yeremiya waxe na mag ñi dëkk Yérusalem yu mag yi ci mujjug fan yi di ñu tegtal matukaayug “dëgër dëgër ci delluwaay gu sax,” ni ko ñenti maas yu soppiku te di gëna réy ci fippu jëfandikoo, te ñu misaal ko ak ñenti ñaawtéef yu di gëna yokku ci Ezekiel saar 8. Yeremiya waxe na ne mag ñooñu dañoo lëmbu ci espiritisma, ndaxte dañuy “jàmmoo” “jant bi, weer wi ak bépp mbooloom asamaan.” Mu wax ne dañuy “daanu te duñu taxa dekki,” ndaxte “dañu bañ kàddug Boroom bi.” Ci yooyu mbir Yeremiya waxe na ne “nit ñi xamuñu àtteb Boroom bi.”

Ci jamono joo, Boroom bi nee, dinañu génne yax yu buur Yuda yi, ak yax yu ay sangam, ak yax yu saraxalekat yi, ak yax yu yonent yi, ak yax yu waa Yerusalem, génne leen ci seen bàmmeel yi. Te dinañu tas leen fa kanam jant bi, ak weer wi, ak mbooloom asamaan mépp, yi ñu bëgg, yi ñu jaamu, yi ñu topp, yi ñu seet, yi ñu sujjóotal; duñu leen dajale, duñu leen suul itam; dinañu mel ni mbalit ci kaw suuf si. Te dee dinañu ko tànn moo gën dund ci ñépp ñi des ci njaboot gu bon gii, ñi des ci bépp bérab ba ma leen xiir, keroog Boroom bi, Boroom gàngoor yi. Te itam nanga leen wax ne: Boroom bi nee na, Ndax bu nit daan, du jógati? Ndax bu kenn dëddu, du dellusi? Lu tax nag xeet wii dëkk Yerusalem dëddu na ak dëddu gu sax? Ñu sax ci nax, bañ a dellu. Déglu naa te dégg naa, waaye waxuñu lu jub; kenn tuubul ci sa ñaawtéf, naan: “Lu ma def?” Ku nekk dellu na ci yoonam, ni fas wu daw jëkk ci xare. Baaxna, sax tanq bi ci asamaan xam na ay waxtoom yu ñu ko dogal; picc mi, ak saras gi, ak mbalit mi, ñuy sàmm waxtuw seen dikk; waaye sama xeet xamuñu àtteb Boroom bi. Naka ngeen di wax ne: “Nun ay ku xam lañu, te yoonu Boroom bi ànd na ak nun?” Xool-leen, ca dëgg, ci neen la ko bind; xalamu bindkat yi ci neen la liggéey. Boroom xam-xam yi rus nañu, jaaxle nañu te jàpp nañu leen; xool-leen, bañ nañu kàddug Boroom bi, te ban xam-xam moo nekk ci ñoom? Yeremi 8:1–9.

Ci saraxle juróom, Yeremi wax na ñi xamul àtteg Aji Sax ji “doof lañu.”

Dawleen ci bi yoon yi yaay Yerusalem, te xoolleen léegi, xamleen, wutleen ci pénc yi ci biiram, ndax man ngeen a gis nit ku am, bu fekkee am na kenn kuy doxal yoon te di seet dëgg; kon dinaa ko baal. Te doonte ñuy wax ne: “Boroom bi mooy Dund,” sax nangu na ne fen lañuy giñee. Yow Aji Sax ji, ndax sa bët yi nekkul ci dëgg? Dangaleen, waaye jàqëruwuñu; alagaleen, waaye bañ nañu nangu yar; def nañu seen kanam mu gëna dëgër doj; bañ nañu dellusi. Moo tax ma wax ne: xeyna ñii way-dóomu-askaan lañu, te ñooy ñàkk xel; ndaxte xamuñu yoonu Boroom bi, walla àtte seen Yàlla. Jeremiah 5:1–4.

Ca fan yu mujj, Adantismu Laodise yi, ñi ñu melal ni janq yu dof yi ci léebal fukk janq yi, te Sœur White wax ne loolu dafa tey “xew-xewu nit ñi di Adventiste yi,” “xamuñu yoonu Boroom bi, mbaa àtte seen Yàlla.” Ci wet gu ci topp Yeremi wax ne “yoon” woowu Boroom bi mooy “yoon yu mag ya,” waaye Adventiste yu dof yu Laodise yi bëgguñu dox ci moom, walla déglu baatub trompet bi. “Trompet” mooy màndarga àtte, te loolu nag, Adventiste yu dof yu Laodise yi xamuñu ko.

Nii la Boroom waxe: Taxawleen ci yoon yi, te xoolleen, te laajleen yoon yu yàgg yi, fan la yoon wu baax bi nekk, te doxleen ci moom; noonu ngeen dinaa gis noppaliku ci seeni bakan. Waaye ñoom nee nañu: Dunu dox ci moom. Tegoon naa it ay wottukat ci seen kaw, naan: Déggleen li bufta bu trompet bi di jolli. Waaye ñoom nee nañu: Dunu ko déglu. Moo tax déggleen, yéen xeeti nit ñi, te xamleen, éey mbooloo mi, li nekk ci seen biir. Déggal, éey suuf si: xoolleen, dinaa indil xeet wii musiba, mooy meññente xelam, ndaxte dégguñu sama wax yi, walla sama yoon wi, waaye bañ nañu ko. Yeremi 6:16–19.

“Lu bon” bi ñu indil “mbooloo mi” mi bañ a “dégg baatu trompet bi,” te bañ a “doon” ci “yoonu yu yàgg ya,” fa “nofoŋ” bu tawub mujj bi nekk, moo am su “mbooloo mi” “bëggul Yoonam” ci yoonu Dibeer bu dul yàgg a ñëw.

Jëfandikoo gu ñatti yoon ci Elii mooy xamle liggéeyu benn yonnenta ak yëngu-yëngu ci jamonoy attekatu àtte bi, te muy tàmbalee ci yoonu Dimaas bu Dibbër bi di ñëgsi. Bu baax ci lool la bokk ak jëfandikoo gu ñatti yoon ci ndawsi bi di waajal yoon wi ngir Yonnenteb Kóllëre gi. Jëfandikoo gu ñatti yoon ci ndawsi bi di waajal yoon wi mooy xamle benn liggéey ci ndawsi ak yëngu-yëngu ci jamonoy àtteb seetlu bi. Ndawsi bi di waajal yoon wi ak Elii, ñoom ñaar lañu di jëfandikoo yu ñatti yoon yu dëgër a bokk, ni ko jëfandikoo gu ñatti yoon ci Room ak jëfandikoo gu ñatti yoon ci nguuru Babilon bi daanu; waaye am nañu ay wuute yu am solo, yu jokkoo ak àtte Yàlla.

Ñetti jëf ju ñetti yoon yu Eeliya ak ñetti yoon yiñ di jëfandikoo ci ndaw li di waajal yoon wi ngir Yonnent bi ci Kóllëre gi, dañoo booleek ñaari liggéey yu wuute yu àtte, yu Yàlla matale jaarale ko ci ab ndawam bu tànn ak ci yëngu-yëngu bi bokk ak ndajeetu ndaw li. Ñaari liggéey yooyu, dañoo booleek ñaari jamono yu wuute yu àtte, doonte am na fu mel yi di jaxase.

Liggéeyu ñetteelu te mujj Éliya bi, mooy ci jëm ci àtte gu matale gu booloo ñetti yoon yi ci Babilon bu jàmmono jii; te liggéeyu yonnenta bi di waajal yoon wi, mooy ci jëm ci àtte gu seetkat ak sellal nit yu Yàlla. Malasi saar ñetteel bi, ñu tàmbalee ko ak aaya bu mujj bu saar ñaareel bi.

Yeen ngeen sonal na Yàlla ak seen wax. Teewul ngeen naan: “Lu tax nu sonal ko?” Bu ngeen wax ne: “Ku def lu bon nekk na ku baax ci gis-gisu Aji Sax ji, te moom bég na ci ñoom”; walla ne: “Ana Yàllay àtte ji?” Seetleen, dinaa yónni sama ndawsiin, te dina xàll yoon wi ma jiitu; te Boroom bi ngeen di seet, dina ñëw ci saa si ci këram gu sell gi, moom ndawsiin bu kóllëre gi, bi ngeen di bég ci moom: seetleen, dina ñëw, kàddu na ko Aji Sax ji Boroom mbooloom xeet yi. Waaye kan moo man a muñ bésub ñëwam? te kan moo man a taxaw bu feeñee? Ndaxte mel na ni safara buy setal weñ, te mel na ni saabu bu raxasakat yi di jëfandikoo. Dina toog ni aji setal ak aji laabal xaalis; dina setal doomiy Lewi yi, te dina leen sellal ni wurus ak xaalis, ngir ñu jébbal Aji Sax ji sarax bu jub. Kon saraxu Yuda ak Yerusalem dina neex Aji Sax ji, ni ci fan yu yàgg ya, ak ni ci at yu njëkk ya. Malasi 2:17–3:4.

Ci mujj yu, ni seede Malaki, Yàlla sonn na ci Adventisme bu Laodise buy sax ci ñàkk dégg-dëgg bu 1888. Ñàkk dégg-dëgg bu 1888 boobu, ñu wone ko lu mel ni ñàkk dégg-dëgg bu Kora, Datan ak Abiram, te xuloo njàngale bu ñàkk dégg-dëgg bu Kora mooy li jëm ci xam ndax ñi di def lu bon, ba tey ñooy njub ci kanam Boroom bi.

Noonu Kore doomu Yisaar, sëtub Kehaat, sëtub Lewi, ak Datan ak Abiraam, ñoom doomi Eliyaab, ak On, doomu Pelet, ñoom doomi Ruben, jël nit ñi; te ñu jóg ci kanam Musaa, ànd ak ay waa Israayil, ñaari téeméeri ak juróom-fukk ay kilifa mbooloo mi, ñu siiw ci biir mbooloo ma, ay nit ñu am tur. Ñu dajaloo, di jéemal Musaa ak Aaroŋ, ne leen: Yéen yékkat ngeen seen bopp lool, ndaxte mbooloo mépp sell na, kenn ku nekk ci ñoom, te Aji Sax ji nekk na ci seen biir; lu tax nag yéen di yékkati seen bopp ci kaw mbooloom Aji Sax ji? Limu Yëngu 16:1–3.

Ci mujjug mujj, Yàlla sonn na ci Adventism bu Laodicee bi, ñi sax ci ngàññug atum 1957, te loolu rekk mooy feeñug ngàññug 1888, bi ñu bind ci benn kàddu gu ofisyeel. Téere bi, Questions on Doctrine, tabb na ngàññug 1888 gi ci yoon wu sax, te loolu doon na delluwaayug ngàññug Koré, Datan ak Abiram, ni ko seedeem malaaka mi jàngaloon Sœur White waxe ne war na des ca konferaans bu 1888 ba, ngir bind delluwaayu jaar-jaari mbindum ngàññug Koré. Ñaari téeméeri ak juróom-fukk nit ñu siiw dajaloo nañu ak Koré, Datan ak Abiram, di jàppandoo ci ngàññug bi fésaloon ci kanam Muusaa, ndawlu Yàlla.

Ñaar-fukk ak juróom-ñett ñi di sujjóotal jant bi ci Ezekiel saaru juróom-ñaar, dafa tekki asaka, walla benn-fukk ci ñaar téeméeri ak juróom-fukk góor ña, ñi saraxaloon cuuraay ci weddi gi Koré, Datan ak Abiram, te ñoom dañoo misaal njiiti weddi gi atum 1888, te seen weddi xam-xamu njàngale miññ miññees na ci 1957, ak génneb téere bi tudd Questions on Doctrine.

Ñàkkug Kora, Daatan ak Abiram bañ nañu “àtte” bi Yàlla jàppoon ci seen kaw, te mu dogal ne ñu wërsëg ci màndiŋ mi di ñeent-fukk at. Adayaantismu Lawdise ñu tàmbalee wërsëg ci màndiŋu Lawdise ci atum 1863, gannaaw bi ñu bañee ndigalu Lawdise bi ñu indiwon ci 1856, te loolu jur àtteb wërsëg ci màndiŋ mi ay at yu gën a bari, ndax seen ñàkk ngëm. Ci ñàkkug 1888, ba léegi dañoo doon bañ a nangu ndigalu Lawdise bi mag ñi Jones ak Waggoner indiwon.

Ñi ñi daanoon ci 1888, duñu bañ rekk sañ-sañu ruuhel bu Mag yi Jones ak Waggoner, waaye itam dañu bañ sañ-sañu yonent bu jigéen Ellen White ak sañ-sañu Xel Mu Sell mi, ndaxte seen jëf won na xalaat bi ne mbooloo mépp a yam ci sellug.

Ci at mi ak 1863, ñoom délluwaat nañu ngir lekk ak yonent buy fen ba Betel, te ci loolu lañu gëna nangu melokaanu mucc gi fippu Korah doon misaalal; te gannaaw loolu, ñoom daldi dogal ci yoon ba njëkk jàngale gu dëggul gi ci téere bi, Questions on Doctrine. Jàngale googu mooy melokaanu “jàpp ndax ngëm” bu dëggul.

Bëgg-bëgg bu 1863 moo doon njàlbéenug bañ alalma yu Miller, yi feeñee ci ñaari xàjjal yi Habakuk. Ci saarub ñaareel baatub Habakuk, “werante” wi nekk ci ayuub 1, ci mujj, jur na ñaari xeeti jaamu, yu feeñ ci seen juuyoo ci mbirum yégle bi yàgg ba ñëw.

Xoolal, bakkanam bu ka rekkaloo, xolam jubul ci moom; waaye aji jub ji dina dund ci ngëmam. Habakkuk 2:4.

“Ngëm” gu “a jub” ci “werante” baatub Habakuk sar 2, dafa doon sukkandiku ci “peeñ mi” miñ ko bindoon bu leer ci bant yu xeer. Ci ngalaw ga ca 1863, jotnañu woon jëf ju njëkk ngir dindi liñ bindoon ci bant ya; loolu mooy li ña ñakkoonati ngëmu “a jub” def. Ngalaw ga ca 1863, mooyoon pepp bu njëkk bu ngalaw ga, bi naroon àgg ba fexe saxal tekkiin gu dëggul gu yoonu njubte ci ngëm ca 1957.

Dina kontine njàngum bii ci bind bi ci topp.

«Boroom bi, ci yërmandeem gu réy, yónnee na ci ay gaayam, jaarale ko ci Mag ñi Waggoner ak Jones, benn xebaar bu gën a tedd te am solo lool. Xebaar boobu waroon na indil àddina si gëna feeñ Musalkat bi ñu yékkati, moom sarax si ngir bàkkaar yi àddina sépp. Mu wone njub ci kaw ngëm ci Ki warante; mu woote nit ñi ngir ñu nangu njubtey Almasi bi, mi feeñ ci déggal bépp ndigal yu Yàlla. Ñu bare woon dañoo sàggane Yeesu. War nañu woon ñu jublu seen bët ci moom, ci doom-aadamaam bu Yàlla, ci ngënaam, ak ci mbëggeelam gu dul soppiku ci mbind mi. Bépp kàttan joxe nañu ko ci ay loxoom, ngir mu man a seddeel nit ñi ay may yu bare, di jox nit ki ñàkk doole may gu amul njëgén gu moom mooy njubteem. Lii mooy xebaar bi Yàlla santaane ñu jox ko àddina si. Moo di xebaari malaaka bu ñetteel bi, bi war a yégle ak baat bu xumb, te toppandikoo ak tuuru Xelam ci nataal gu yaatu.» Testimonies to Ministers, 91.

“Dëgg gi ñu jagleel jamono jii, mooy yéglekat ñetteel bi waxam, war nañu koo yégle ak baat bu réy, maanaam ak doole buy gën a yokku, bu nu jeggee nattu mu mag mu mujj mi.” The 1888 Materials, 1710.

“Waxtu nattu bi nekk naa ci sunu kanam, ndaxte yuux bu réy bu ñetteel malaaka bi tàmbali na ba noppi ci feeñalug njubte gi Kirist, Fàggukat bi di baale bàkkaar. Lii mooy tambali leerug malaaka bi nga xam ne ndamaram dina feesal suuf si bépp.” Selected Messages, téere 1, 362.

“Naaw gu mujj gi war na wàcc ci kaw nit ñi Yàlla. Ab malaaka bu am doole war naa jóge asamaan, te suuf sépp dina leer ak ndamam.” Review and Herald, 21 Awril 1891.