Ci njëkk ci sunu mbind mi mujj, nu waxoon ci “yëf bu metti bu xuru gis-gis” bi nekk ci Esayi ñaar-fukk ak ñaar. Foofa, nu xamale woon ne “xuru gis-gis” gi dafa doon màndargay geografi buy wone wuute bi nekk diggante Laodise yi ak Filadelfi yi ci “fan yu mujj yi.” Li boole woon janqale ji ñàkk xel yi ci ay mbubb ngir safara yàq gi, mooy “fittkat yi.” Fittkat yi ci waxi kàddu Yàlla buy wax lu jëm ci kanam dañuy tegtal Islaam.
Yàlla ne Ibraayma: «Bu la metti ci say bët ndax xale bi ak ndax sa jaamukaay jigéen ja. Lépp lu Saara wax la, déglu ko; ndaxte ci Isaaxa lañuy tudde sa askan. Te itam doom ju jigéen jaam ja, dinaa ko def xeet, ndaxte moom itam sa askan la.» Noonu Ibraayma jóg ci suba teel, jël mburu ak mbuus mu fees ndox, jox ko Agaar, yebal ko ci abati baatam, ak xale bi, ba noppi yiwi ko. Mu dem nag, di wër-wëret ci màndiŋu Beerseba. Bi ndox mi nekk ci mbuus ma jeexee, mu tëb xale bi ca suufu kenn ci garab yu ndaw ya. Mu dem toog fu sore ak moom lu mel ni yëgub xëtt, ndaxte mu ne: «Buma gis dee gu xale bi.» Mu toog fu sore ak moom, yékkati baatam, jooy. Yàlla nag dégg baatu xale bi; malaakam Yàlla woo Agaar ca asamaan, ne ko: «Lu la dal, Agaar? Bul ragal, ndaxte Yàlla dégg na baatu xale bi fa mu nekk. Jógal, yékkati xale bi, téye ko ak sa loxo, ndaxte dinaa ko def xeet wu réy.» Noonu Yàlla ubbi ay bëtam, mu gis teen ndox; mu dem, feesal mbuus ma ndox, jox xale bi mu naan. Te Yàlla nekkoon ak xale bi; mu màgg, dëkk ci màndiŋ mi, doon ku xam xëtt. Njàlbéen 21:12–21.
Ismaël, doomu Agar, waroon na baay bu xeet wu Islaam, te ñu ko tekki woon ni “a lawkat.” Jëfandikoo Ismaël bu njëkk ci Mbind mi moo xamle wéral bi mu yor ci waxu Yàlla gu njëkk.
Noonu Boroom bi ne ko: “Xoolal, yaa ngi ëmb, te dinga jur doom ju góor, te dinga tudde turam Ismaël; ndaxte Boroom bi dégg na sa metit. Moom dina mel ni nit ku àll; loxoom dina jëm ci nit ku nekk, te loxu nit ku nekk dina jëm ci moom; te dina dëkk ci kanamu mbokk yaam yépp.” Génesis 16:11, 12.
Xeetu Islam dina “juuyoo ak nit ku nekk,” te “loxo nit ku nekk” dina “juuyoo ak moom.” Kàddu gi ñu tekki ni “sàgg” mooy mbaam àll bu Arabi, ba tax ne ci njàlbéenu Ismayil niki màndarga kóolute, moom dafa booleek “njabootu fas,” te dina dugal xeeti àddina yépp ñu booloo di xare ak xeetam.
Millerites yi xam ne ñetti ay toroxte yi nekk ci Apokalips 9 dañuy tegtal jaar-jaaru waxu yàlla wu Islàam ci jamono yu jëkk ya, te ci loolu lañu wonee ci mel mi ne Islàam dafa mel ni fas ci ñaar yi cib ndigal yu sell yi ci Habakuk. Sarte yooyu dañoo “jiitalee ak loxob Boroom bi,” te waxees na ci seen mbir ci Habakuk, saar ñaareel bi. Bañ dëgg gi ne dañuy tegtal Islàam ci ñetti ay toroxte yi ci Apokalips 8:13 mooy bañ Ruuhul Kàddug Yonent ak Habakuk. Loolu mooy bañ téereb Yàlla ak itam Ruuhul Kàddug Yonent.
Noonu naa ma gis, ma dégg malaaka buy naaw ci biir asamaan, mu wax ak baat bu xumb ne: “Alal, alal, alal, ñi dëkk ci suuf, ndax yeneen baat yu trompeti ñetti malaaka yi desaat a wol!” Peeñu Yàlla 8:13.
Bañ a weddi dëgg mooy tax nit jëmé ca safara yàqute ga, te Adventisme tàmbalee seen bañ dëgg gu yokkute gi ci atum 1863. Islam mooy mbir mi di booloo xeeti àddina yépp ci jamono njàngat ñetteel bi. Benn boole boobu feeñoon na ci 11 Suwe 2001, te loolu, ndaxte mooy njëlbéen waaymark bu njëkk bu juróom-ñaar yi diiw, war na itam a tegtal mujj waaymark bu juróom-ñaar yi diiw. Mujj waaymark bu juróom-ñaar yi diiw ci “fan yu mujj yi” mooy yoonu Dibeer bi, te ba noppi njàngat ñetteel bi di ñëw gaaw. Kàttan gi merloo xeeti yi mooy Islam, te ci fan yu mujj yi Islam merloo na xeeti yi ci 11 Suwe 2001, waaye ci benn yoon dañu ko “téye woon.” Ca jamono jooju tawte gu mujj gi tàmbalee na tooy ndank-ndank, muy jiitu sotti gu mat sëkk gi di am bu jigéen ji war di sëy defar boppam.
“Ci jamono, bi liggéeyu musiba jeexee ngir tëj, fitna dina ñëw ci suuf si, te xeeti àddina yi dinañu mer, waaye dees leen téye ba mu bañ a tere liggéeyu ñetteelu malaaka mi. Ci jamono jooju, ‘taw bi mujj bi,’ walla yeesal gu jóge ci kanamu Boroom bi, dina ñëw ngir jox doole baat bu réy bu ñetteelu malaaka mi, te waajal gaayi Yàlla yi ngir ñu man a taxaw ci jamono ji ñu di tuur juróom-ñaar yi mujj ci musiba yu mag yi.” Early Writings, 85.
Ci 11i Septàmbar 2001, attey ñi dund yi tàmbalee, xeeti réew yi mer nañu ndax xeexu Islaam bi daldi teg ci États-Unis, te taw gu mujj gi tàmbali na di waw. Atte mi dafa tàmbalee ak kër Yàlla, te atte kër Yàlla gi di jeex ci jafe-jafe yoonu Dimaas bi, ba noppi atte juróomaaram jur gi Yàlla moom tàmbali. Lu bare la ci nekk ci dëgg gu am solo loolu, waaye dëgg yooyu ñu bind leen bu baax ci séri bi, Habakkuk’s Tables. Lu am solo la woon ñu teg mbir yooyu ci waxtaan bii fii, bala nu delluwaat ci nettali Revelation eleven.
Te ci waxtu am na fo xumb bu mag, te benn fukki cér ci dëkk ba daanu, te ci xumb boobu juróom-ñaar fukki nit ñu rey; te ñi ci des ñu tiit lool, ba jox ndam Yàlla asamaan bi. Ñaareelu torox jeex na; te xoolleen, ñetteelu torox mi ngi ñëw gaaw. Peeñu Yóbbu 11:13, 14.
“Yëngu suufe gu mag” bi màndargaal réewum Fraans ci Réewum Farãs bi ci jamono yu Révolution Française, moo teyiru màndargaal tëjandoo réewum États-Unis ci yoonu dibeer. Ngëmadi réew mi war naa toppandoo ak alkub réew mi, te bu États-Unis sankee, suuf sépp dina yëngu ba ci xolam; looloo tax màndargaalu “yëngu suufe.” Ca saa sa, “ñetteelu ay” dina ñëw gaaw. Lislaam dañu ko xamle ci ñaari tebal yu sell yi ni mooy njëkk ay ak ñaareelu ay ci Apocalipse juróom-ñeent, te bu njëkk ay bi Lislaam la, te ñaareelu ay bi itam Lislaam la, kon ñetteelu ay bi war naa nekk Lislaam, ndax ci seede ñaar lañuy tabbatal benn mbir. États-Unis dinañu ko dóoraat ak Lislaam ci yoonu dibeer.
Buy wax ci xur yi Ezekiyel gu fees yax yu wow, Sœur White bind na li ci topp.
“Malayka yi yor ñenti ngelaw yi, te dañuy mel ni fas wu mer buy wut a rëcc bàyyiku te daw gaaw ci kanamu suuf si yépp, di yóbbu yàqute ak dee ci yoonam.
“Ndax nanu war a nelaw ci biir wetu àddina ju dul jeex ji? Ndax nanu war a ne dull, di sedd te mel ni ñu dee? Éy, ngir nu am ci sunuy mboolooy gëm yi Xel ak ngéexitu Yàlla bu Mu wol ci ay nitam, ngir ñu taxaw ci seen tànk te dund. War na nu gis ne yoon wi seex na, te bunt bi xat na. Waaye bu nu jaarée ci bunt bu xat bi, yaatuwaayam amul kem. ” Manuscript Releases, volume 20, 217.
Bataaxalu “ñeenti ngelaw yi” buy yékkati ñaari yonent yi ci Peeñu yi fukk ak benn, mooy bataaxalu fas wu mer wi ci waxu Yàlla buy wax ci kanam, ni ko seede biir Mbind mi yépp tegtal, waaye itam ni ñu ko feeñal ci gis-gis ci kaw ñaari xet yu sell yi yu Abakuk. Bataaxal bi di tax Eliya ak Muse taxawe ci seen tànk, mooy bataaxalu ñetteel ayib bi di ñëw gaaw gannaaw ba ñu leen yékkati ba ñu taxawe ci seen tànk; ndaxte bu yoonu Dibéeri bi agsee te Islaam dóoratiwaat, kon Muse ak Eliya ñuy yéeg ngir nekk saan-sàkk bi ci xeeti àddina yi.
Ñetteelu-Islaam bu ñetteel itam mooy juróom-ñaareel biir. Ndoktalu juróom-ñaareel biir bi tambalee na 22 Oktoobar 1844, ba kàtteg àtte bi tàmbalee.
Waaye ci fan yi baatu malaakam juroomeel ñetteel ba di ñëw, bi mu nar a tàmbalee wol, kumpaam Yàlla dina mat, ni ko mu waxe woon ay jaamam, yonent yi. Pexe 10:7.
“Fan yu bëtu malaaka juróom-ñaareel ba” mooy fani atteb seetlu bi, bi tàmbalee 22 Oktoobar 1844. Noonu lañu tàmbalee atteb ñi dee ba noppi. Bu yoonu ñetteel gaawaaye dikkee, liital burof juróom-ñaareel bi delluñu koo xamle. Liital boobu moosul ndoorte atteb seetlu bi, waaye mooy jeexital atteb kër Yàlla, ak ndoorte atteb baneen juróomi Yàlla.
Noonu juróom-ñaareel malaaka bi wolsi trompetam; baat yu mag a nekk ci asamaan naan: Nguuru àddina sii nekk na nguuru sunu Boroom ak nguuru Almasiimam; te dina nguuru ba fàww ak fàww. Te ñaar-fukk ak ñeent mag ña, ñi toogoon ci kanam Yàlla ci seeni gangune, daldi daanu ci seen kanam, màggal Yàlla, naan: Nu ngi lay sant, Yow Boroom bi Yàlla Aji-Kàttan ji, mi nekk, mi nekkoon, te miy ñëw; ndaxte jël nga sa kàttan gu mag, nga nguur. Peeñu Yowaana 11:15–17.
“Kumpu Yàlla” mooy Kirist ci sunu biir, mooy yaakaaru ndamu ga mat, te loolu mat na ci jamono ji Muusaa ak Eliya taxawaat te dekkiwaat ndax bataaxal bu jóge ci Kàddug Yàlla, buy wone lu Islaam mooy. Suñu jëfandikoo bataaxal boobu, dafay jàngale bakkan ngir ñu denc ko ci sàq su asamaan; waaye ñi koy bañ, mooy bataaxal bu bàndaayu Islaam, buy leen boole ci ay mbooloo ngir ñu lakk leen ci safara yàqute. Bataaxalu juróomeel ñatti trompet bi dafay tëj téere ñaari-fukk ak ñeenti junni ci kanam, bala ñu yékkati leen ni ràññeeñ ngir dugal juróom-ñaareelu juróom Yàlla. Ñaari yonent yi dekkiwaat war nañu njëkk a tëj sañ-sañam, bala àddina man a yëglees.
“Liggéeyu Xel mu Sell mi mooy tax àddina bi gëm bàkkaar, njub ak àtte. Àddina bi mënañoo waarees ci lu amul genn yoon ludul ci gis ñi gëm dëgg gi ni ñoom ñu sellaale ci dëgg gi, di jëfandikoo ay dogali yu kawe te sell, di won, ci anam wu kawe te yéeg, rëdd wi teqale diggante ñiy sàmm ndigali Yàlla ak ñiy taccu leen ci seen tànk. Sellalug Xel mi signalal na wuute gi nekk diggante ñi am màndargay Yàlla ak ñiy sàmm bésub noppalu bu dul dëgg. Bu nattu gi agsee, dina feeñ bu wér li màndargay rab wi di. Mooy sàmm Dibéer. Ñi déggéë dëgg gi ba noppi, te sax di jàpp bés boobu ni lu sell, ñoo yor bindub nit ku bàkkaar ga, moom mi fekk xalaat na soppi jamono ak yoon yi. Bible Training School, 1 Desàmbar 1903.”
Bu bennni ak ñeent-fukk ak ñeent junni ñaar-fukk ak ñeent yi yékkati leen ni raayaay ci kanam xeeti àddina yi, xeeti àddina yi dinañu mer. Doole bi di merloo xeeti àddina yi ci waxu yonent yi ci Biibël mooy Islaam. Islaam dina dolli jëfandikoo fitna ci boppam ci États-Unisaat dees ci waxtu yoonu Dibéeri.
Xeeti yi mer, te sa mer gi agsi na, ak waxtu ñi dee jot na ngir ñu atte leen, te nga may pey sa jaam yi, yonent yi, ak sell yi, ak ñi ragal sa tur, ndaw ak mag; te nga alag ñi di alag suuf si. Te ubbees na kër Yàlla ga ca asamaan, te gis nañu ca këram ga gaalug kóllëream; te am na yeloo yi mel ni leer gu xëy, ak baat yi, ak dënnu yi, ak yengu-yengu suuf, ak taw mbar mu réy. Peeñu 11:18, 19.
Gannaaw limub xew-xew yu yonent yi, Yowaana jëfandikoo kërceen ga ñuy war a doon bannereet bi.
Te benn na ci asamaan: jigéen ju ñu sol ak jant bi, weer wi nekk ci suufu tànkam yi, te ci boppam am na kaala gu ñu def ak fukk ak ñaar i biddiw. Te mi ngi doon ëmb, mu di yuux ndax metitu njur gi, di sonnu ngir wasin. Peeñug Yowaana 12:1.
Fi nit, mbooloom gi ñu rey, di ñu tacc ci suuf, te gannaaw loolu ñu dekkal, ba noppi yéeg ci asamaan, bi màndargay Yàlla di leer ak ndamu jant bi. Ñu taxaw ci kaw weer wi, muy tegtal ker gi ci kaw seen kaala, muy ker gu tollook fukki ñaari biddéew. Ker googu mooy fukki ñaari giir yu Israayil gu yàgg ya, yi doon misaal te di wone fukki ñaari taalibe yi, ñoom ñooy fukki ñaari biddéew yi ci seen kaala. Njàlbéenu Israayil gu yàgg gi moo di misaal buy wone mujju Israayil gu yàgg gi ci nataal bi.
Jigéen ji mu ngi ci wetu jur doom, loolu mooy firndeel juddu Kirist ci mujug Israayil bu yàgg ba noppi, waaye léegi mu ngi tektal it juddu xeet yi dul Yawut yi génn Babilon te bokk ak téeméer ñent-fukk ak ñent junni. Bu Yeliya ak Muusee yékkatiwoon ni màndarga, ci saa si la jur gànnaaram Yàlla gu des gi, ñi di tontu ci màndarga ga.
“Adina mën” man naa mana yees a artu ko ngir gis ñennaar-fukk ak ñeent junni yu yékkati ni lëmte ci biir jafe-jafe bi tàmbalee ak yoonu Dibeer bi ci États-Unis. Ñi génn Babilon te taxaw ak ñennaar-fukk ak ñeent junni, ñoom lañu tegtal ni mbooloo mu réy mi. Ñaari kuréel yooyu tegu ci Peeñu 7, ñooñu lañu tegtale ak Muse ak Eli ci tundu Soppiku, te kanam yoonu jafe-jafe boobu bu mujj, njël gu Yàlla gu daan ndam, gi dekkiwaat te yékkatiwaat ni lëmte, booleek juróomi gàttam Yàlla yeneen yi nekk ba tey ci Babilon ca jamono yooyu.
Dégluleen kàddug Boroom bi, yéen ñi ragal ay kàdduam; seeni mbokk, yi leen bañ, di leen génne ndax sama tur, neenañu: “Na Boroom bi màggaliku.” Waaye moom dina feeñ ngir seen mbégte, te ñoom dinañu rus. Am na baat bu riirée ci dëkk ba, baat bu jóge ci kër Yàlla ga, baatub Boroom bi buy delloo peyam ay noonam. Bala muy metti ngir jur, mu jur; bala ay metitam dikk, mu wasin góor-góorlu. Ana ku dégg lu mel noonu? Ana ku gis yu mel ni yooyu? Ndax suuf si dees na ko jurloo ci benn bés? Walla xeet dina juddu benn yoon? Ndaxte bu Siyon reyee, ci saa si rekk mu jur ay doomam. Ndax man maa ngi yóbbu ba ca juddoo, te du maa tax mu jur? Kii mooy wax Boroom bi. Ndax man maa ngi tax mu jur, te maa téj biir? Kii mooy wax sa Yàlla. Bégleen ak Yerusalem, te bànneex ak moom, yéen ñépp ñi ko bëgg; mbégtuleen ak moom ak mbég mu réy, yéen ñépp ñi ko jooy. Ngir ngeen nàmp, ba suuru, ci ñëntu ngërëmam; ngir ngeen naan ba fees, te bànneex ci yaatu ndamam. Ndaxte nii la Boroom bi waxe: “Xoolleen, dinaa tàllal jàmm ci kawam mel ni dex, te ndamug xeeti àddina si mel ni wal wu daw; kon ngeen nàmp, dees na leen yékkati ci wetam, te dees na leen yëngu ci ay óomam. Naka ndey di dëfël doomam, noonu laa leen di dëfële; te dees na leen dëfël ci Yerusalem.” Bu ngeen gis loolu, seen xol dina bég, te seeni yax dinañu saxaar ni ñax; te loxob Boroom bi dina feeñ ci kaw ay jaamam, te meram ci kaw ay noonam. Esayi 66:5–14.
Ñi juddu ba ñuy yéeg ca asamaan, mooy ñi seen bokk yi bañoon daaneel leen. Seen bokk yi leen bañoon te bég ci seen dee, mooy ñi wax ne Yawut lañu, waaye Yawut duñu. Ñoomooy ñi bokk ci jàngu Seytaane, ñi dinañu maggal ci anam gu wax jëme ci kanam tànki raaya bi taxaw ci “ñi ñu dàq ci Israayil.”
Te dina taxawal mbirum ci kanam xeet yi, te dajal ñi ñu dàq ci Israyil, te boole ñi tasaaroo ci Yuda jógé ci ñeenti weti suuf si. Esayi 11:12.
“Yeen ngi xalaat ne ñi sujjóot ci kanamu tànki gaayi Yàlla yi (Revelation 3:9) dinañu mujj ci mucc. Fii war naa weddi la; ndaxte Yàlla won na ma ne nit ñii ay Adventistes lañu woon ci seen wax-rekk, te dañoo dellu ginnaaw, te “dañoo taxaat bàyyi Doomam Yàlla mu daanu ci bant bi ci seen bopp, te toroxal ko ci kanam ñépp.” Te ci “waxtu nattu bi,” bi xam ne man naa jotegul te muy ñëw ngir feeñal dundin ak xarakter bu dëggu bu kenn ku nekk, dinañu xam ne ñoom dañoo réer ba fàww, te metitu xol bu réy da leen di ëpp, dinañu sujjóot ci kanamu tànki gaayi Yàlla yi.” Word to the Little Flock, 12.
Ku am ay nopp, na dégg li Xel mi wax jàngale yi.