Jaar-jaaru Laqu Ndekk Bi - Limu Fukk ak Benn

Téerebu Yoel mooy xeyna kàddug yëgle gu gën a wóor ci mbind mi ci mbirum taw bu mujj bi, te Yoel dafay ubbi ci njëkk a tudd ñeenti maas yu ngëmadi woon, yi njëggoon ci kërkëgu Laodise bu Seventh-day Adventist. Ñeenti maas yooyu, yi yëgale seen alag te gën di yokku, ñoo ngi tegtal ci aaya yu njëkk yi ci Yoel, te ñuy dëppook ak ñeenti yëf yu bon yu gën di yokku yi ci Ezekiel saar 8. 1863 ba 1888 mooy maas mu njëkk mi, te muuy tegtal bañ a nangu yëgle gu saxal gi ci Millerites yi, ni ko wonee ci karte yi ay mag ya defoon ci 1843 ak 1850, te mu tegtalees na ci Habakkuk saar 2, te loolu dafay misaal kóllëre gi, ni ko ñaari xóot yi ci Fukk i Santane yi di ko tegtale.

1888 ba 1919 dañuy jëfandikoo bu bañ xam-xamu njub ci ngëm, te loolu mooy jur xam-xam bu leer ci mbooloom Filadelfi. Ci njëkk maas gi, ndookk bi dafa daloon ci liggéeyu njitu gi William Miller di tegtal; te ci ñaareelu maas gu 1888, njitu Xelu Yoon wi ñuy wax Spirit of Prophecy lañu daan. Ñetteelu maas gi, moomu 1919, tàmbalee na ak téereb William Warren Prescott bi tudd The Doctrine of Christ, te mu jeex ak téere bi ñuy wax Questions on Doctrine ci atum 1957. Maas googu ñetteel mooy maas gu dëppoo ak addina, ba Adventisme di seet nangu gu ñu koy may ci jëf yu wér-gu-yaram yu American Medical Association, ak nangu gu ñuy may seen kolej yi ci ñi xam yu njàng mu jóge ci Protestantisme bu dëddu woon ak Roman Catholicism.

Ci ñetteelu maas, ndigalu Ellen White ci mbirum njàngale amoon ci ay bindam, dañu ko bañ te wuutu ko ak ay jëfey njàngale yu dul dëgg yu àddina bi, ni ko filosofi njàngale Gereg di tektale. Njàngalem Gereg dees na ko tektale ci yàlla ju jigéen ji tudd Athena, jiñ ko tëj ci benn kër-yàlla Parthenon bu ñu defar ñaari yoon ca Nashville, Tennessee.

Njàngum dëgg bi am na misaal ci Biibël bi ak jàngukay yi ñu jagleel woon yonent yi te ñu ànd ak yonent Eliise. Bëgg-bëggu Makkabe yi ci atum 167 BC ba tàmbalee, ba agsi ci yàqug Yerusalem ci 70 AD, ci lu bare dafa doon ab caytu ngir xeex duggu njàngumu Gerees ci aaday ak réewum suuf su màgg sañ-sañ te dëggu bu yàgg. Càytu Makkabe yi dafa doon ab yëngu-yëngu ngir xeex doxalinu Gerees ci bépp wàll, waaye doxalinu njàngumu Gerees bi dafa mas a law ba fees ci jaar-jaaru mbootaay ak ci yittey waa farlu Makkabe yi, ba taxul a mën a tàqaleek dëgg bi ne njàngumu Gerees moo mën a doon, ndaxte, mbir mi gën a màgg ci yi ànd ak bañug Yawut yi di nangu Yeesu Kirist ni mooy seen Almasi bi. Téré yu bare bindees nañu ngir wone doxalinu bon bu njàngumu Gerees amoon ci kaw Yawut yi, ak noonu it njàngum lu dul dëgg a jàppale woon bañu Yawut yi ak daaj gi ñu daajee Kirist ci bant.

Njuumte Makkabe yi méngoo ak njuumte atum 1776 ci réew bu tedd te ndamalu xel bu jamono jii. Léegi am na lu ëpp 4,000 yuñu bind ngir sañ-sañ caaŋi kër yu mag yi ci Estados Unidos, te dañu tabax leen ci kaw falsafaa njàngum Gereg ak yoonu njàngum Jesuit yi. Njàqare ak bañ yoon yi ñëw ci fukki at yu weesu ak lu ci dolli, man nañu leen a jëfandikoo ngir jub ci ñaari “xarala yu njàng” yu ñuy wax ci Estados Unidos, yi di, diirub ay fukki at, di jàngale ak di duggale xelal taalibé yi, ñi media ak bérab yu mbégte ak enterteynmaŋs daan nañu leen ba noppi ngir nangu falsafaa yu mondialist yi, yu jóge ci falsafaa yu Seytaane yu jamonoy Révolution française bi. Taalibéy yunifeersite yi ci jamono jii, daan nañu leen ba noppi ngir nangu dundin wi Sodom ak Gomorrh di teg ci kanam, bala ñu dugg ci xarala yu njàng yi ñu sàkk ngir xare ak nit ñu weex yi, Kiristaan yi ak dëgg-dëggu taarixu Amerik gu dëgg. Ab waa-Estados Unidos ci tey bu bëgg a xam ni doxalin yoon wu ñaari tolluwaay wi di sax, wi di matal njub ak dëgg bi ñu sànni ci mbedd yi, ni ko Biibël bi ak Xelu Yëgle yi waxe, war na xam ne xaalis yi fi nekk léegi, jëf lañu buy génne ci xare buñu tëral te sàkk ci xalaat, bi ñuy duggale xelal nit ku nekk li dale ca at yu njëkk ya ci dundam, jaarale ko ci ab sistemu njàng muñu sàkk ngir dugal mbootaay nit ñi ci nguurug mondialist yu elitist yi — kàttanu njaay mi!

Amna juróom a Ellen White bind ci mbindam yi: njàng mi, coppitegu wér-gu-yaram, dundug Kiristaan, taxawaayu “Xulóo bu Mag bi”, ak ragal Yàlla gu jëfandikoo. Njàng mi mooy benn ci juróomi juróom yii gën a am solo ci Noonu Kàddug Yonent bi, te Ellen White yonent bu beesul ci Biibël la ni yonent yépp ñiñu tudd ci Kàddug Yàlla. Ci yeneen mbir, lii dafay tekki ne dundam mooy royukaay bu melokaan ak bu ñeel ñaar-fukki ñent junni ñi ak ñent-fukk ñaar yi. Bala kenn xalaat ne Kirist rekk moo war a doon sunu royukaay; Pool nee na:

Naka la Ellen White, mu doon wax ci yoon wone. Benn yoon rekk la Ellen White nangu woon wuutu nit ku nekk ci kurél gu yor saytu, te boobu moo nekkoon ak sosug ab kolees bu jëfandikoo njariñi njàng mu dëgg, ni ñu leen taxawaloon muy benn ci juróom-ñeenti mbir yu mag yi ci liggéeyam. Kolees boobu nekk ci Madison, Tennessee, te mu nekk ci biir goxub réewu-magalub Nashville, Tennessee. Du rekk ne nangu na woon nekk ci kurél gu jëkk gu sos Madison college ginnaaw 1904 ba ci at mu jiitu deeñam ci 1915, waaye itam am na woon wàll wu am solo ci tànn suuf si ñu tabaxee kolees bi. Nashville mooy diggu ndigalu njàngum Gereg gi dimbali woon a tere Yawut yi nangu seen Almasi bi ci taarixu Maccabees yi, ñoom ñiy misaal Protestant yi daanu ci ngëm ci jamonoy yi nu dund léegi. Rëddinu Maccabees yi dees na ko taxawal bu dëgër ci taarix bu nëbbu bu aaya ñent-fukk, muy tegtal Protestant yi daanu ci ngëm, yi léegi ñu jàngal ba fees ak meññeef yu yàq yu mel ni yu njàngum Gereg gi sax, doonte ne moom mooy sumb bu bees.

Ci ñetteelu maas ci Adventisme bi, njiiti yi woon a bañ Xelu Waxu Yonent bi ci atum 1888, tànn nañu jébbal seen sistemu njàngale gi ci ndoxalin akreditasiyoŋ bu àddina bi. Nashville mooy diggu simbólik bu njàngale dëgg ak njàngale dul dëgg. Yonent bi tànn na dëkk bu njëkk boobu itam mi àddina bi tànn ngir fàggu ci njàngale Gereg, ndaxte, wuuteek njàngale Gereg gi mi sampu ci tas dëgg bi mu doon ay mbir yu beru ngir yàq mépp, njàngale dëgg mooy dalu ndawalu mbootaayu ñeenti téeméer yu mag yu Sister White: soppiwergu wér-gu-yaram, ragal Yàlla gu jëfandikoo, dundug Kristaan, ak rawatina téeméeru Jàppante bu Réy bi.

Yeesu dafay wone saxal na mujj gi ak tàmbali gi, te nattu gi ci Toolu Eden moo leeral nattu gi àddina jii léegi daj ak moom. Nattu gi ci mujj gi benn la ak bépp nattu bu nekk ci Biibël bi, ndax Yàlla du soppiku mukk. Nattu bu Biibël bi di wax mooy yoonu nattu bu ñetti jéego, buy jur ñaari xeetu nit ñi, te ñoom dañuy feeñu ci njeexitalu yoonu nattu ga. Malaaka bu njëkk bi dafay wax ñetti jéego yooyu nii: ragal Yàlla, jox Ko ndam, ndax waxtuw nattu bu àtte mi, mi mel ni litmus, agsi na. Jéego bu njëkk bi mooy santaane bi ne bañ a lekk ci garabu xam-xamu lu baax ak lu bon. Ndaxte amuloon ragal Yàlla li war, Awa mënu koo matal nattu garab ga, ba mu lekk meññam mi ñu teewal ni lu baax ak lu bon. Ragal Yàlla ga Aadam amoon mënu koo tere mu dugg ci njàppandikoo bu garab ga, te àtte waxees na ci seen kaw ñoom ñépp, ndaxte dañoo feeñal dund gu amul saxuwaayu Teewug Yàlla ci biir.

Nattu fan yu mujj ci jamono yu mujj yi dafay tàmbalee ak artu ngir lekk yokkug xam-xam bi ñu ubbi ci Peeñug Yeesu Kirist, tuuti laata nattu nit ñi agsi ci njeexitalam. Muy ci biir Aadventis, walla ci ñi nekk biti Aadventis, nattu bi mi ngi sukkandiku ci nangu walla bañ yokkug “xam-xam” bi ñu ubbi sunu jamono. Nattu boobu ci xam-xam dañu ko tegtal ci garabu nattu bu Tool ba, mi waral xam-xamu mbaax walla xam-xamu lu bon. Njàng mu dëggoon dañu ko tëral te muy màndargaal ci Nashville, Tennessee, ci atum 1904, te njàng mu dul dëgg dañu ko tëral te muy màndargaal itam ci Nashville ci atum 1897, ba noppi tabaxaat ko muy kër gu sax ci atum 1920. Ci dundug jigéen ju yonent ji, njàng mu dëggoon dafa ame woon fuñu ko sàmm, ci Nashville, te njàng mu dul dëgg dafa ame woon fuñu ko sàmm itam. Gannaaw deeñam ci atum 1915, dañu delloo njàng mu dul dëgg ci ñaareelu tabax gu sax gu kër-yàlla Parthenon, te ñu bañ njàng mu dëgg jaarale ko ci dëppoo ak àddina bi, ci ndaw yi jiite Mbooloom Laodise buy Set-weer fan yu juróom-ñaariy bés Aadventis.

Tur wu Nashville, “Aten bu Bëj-gànnaar gi”, dafa am doole ci tànn kër gi ngir mu nekk xol bi ci Centennial Exposition bu 1897 bi. Ay kër yu bari ca exposition ba dañu leen sàkk ci misaal yu màgg yu jamono jii weesu. Waaye, Parthenon rekk moo doon benn delluwaay bu jub ci li mu doon ca njàlbéen ga. Nashville bii tay, Tennessee, siiw na ndax woyam, waaye bala Johnny Cash Museum am, Nashville siiw na woon ndax njàngam, du ndax woy.

Ci jamono 1850 yi, Nashville am na ba noppi kër yu magam “Athènes bu Bëj-saalum” ndaxte dafa samp ay barab yu bare yu njàng mu kawe; mooy dëkk bu njëkk ci bëj-saalum Amerig ngir samp ab sistemu ekoolu mbooloo. Bu at yi di jeex ci xarnu ba, Nashville dina gis ne Fisk University, St. Cecilia Academy, Montgomery Bell Academy, Meharry Medical College, Belmont University, ak Vanderbilt University ñépp ubbi seeni bunt. Ci jamono jooju, Nashville dafa amoon turu benn ci dëkki bëj-saalum yi gëna yar ak xam-xam, fees dell ak alal ak aada.

Mbóotéy bàkkaar bi moo nek itam tur te mooy jëf ci Kàddu gu ñu waxee ci yëgle. Yëgle gi jàngale ne Seytaane ak paap bi, ki Sœur White tudde “ndeyjooru loxo ndeyjoor Seytaane,” ñoo di mbóotéy bàkkaar bi. Waaye “mbóotéy bàkkaar bi” day mel itamale boole xam-xamu dëgg ak juumu. Ñeenti maas yu ngàkk ci apóstasie ci Yoël dañuy dëppook ñeenti njubadi yu yokkante yi ci Ezekiel saar 8. Ñaari seede yooyu dañuy dëppook ñeenti kërk yi njëkk ci Yëgle, te kërk gu ñetteel gi moo ñu ngi tegtal ci njaxlafu Constantine, di boole Kirisitaange ak pagaanis. Ñeenti kërk yooyu njëkk dañuy dëppook ak jaar-jaari Israayil gu yàgg ga, gi di misaal jaar-jaari Israayil gu bees.

Ci ñetteelu maas yi ci Israayil gu yàgg ga, buur yi ci Israayil defaroon nañu jàppale ak yeneen xeet yi te waruñu woon a dugg ci benn ànd ak askanu Yàlla. Mellante gu nekk diggante Israayil gu yàgg te di Israayil bu mat a nekk ak mbooloom Kiristaan yi, ni ko téereb Peeñ mi tëral, mooy mbir mu yégleb te ñu leeral bu baax ci njàng mi tudd, Habakkuk’s Tables. Yoel dafa boole ñetteelu maas gu mujj, ñi “daggée” ba dootuñu nekk askanu kóllëre gu tànn Yàlla, ak ñaar-fukk ak juróom ñaari mag ña, ñiy sujjóotal jant bi ci ñenti njaaxle yu gën a yées yi ci Ezekiel. Boobu ñetteelu maas bu mujj, fa Laodicea bu Seventh-day Adventism daggeeku, ba ñuy sujjóotal jant bi ci yoonu Dibeer, dafay ànd ak ñenteelu mbooloom Tiyaatir, mi melal nguurug paap yi, muy ci atum 538 mbaa ci yoonu Dibeer bu dëgër te di ñëw. Ñetteelu mbooloom Pergamos moo teewlu “jébbaloo” walla “jàpp ci diggante”, muy Israayil gu yàgg gi ànd ak nguur yu bokk ci jaamu xonq yi, mbaa Constantine dajale jaamu xonq ak Kiristaanug, te seede yooyu ñaar ñoo wax ak ñetteelu maas gu rab wa suuf gi ci Peeñ fukk ak ñett.

Ñenti maas yi bokk ci États-Unis, yi ci beneen dëgg ñu misaale woon ak Égypte bi ci jamono jaamuwaay bu 400/430 at, te loolu jeexee ak Firawon mi labb ci ndox yi ci Géej gu Xonq. Ndox yooyu doon seetlu bu mujj ci réew mi war a àtteekat, ba Yàlla indi xettali ngir Israayil gu yàgg gi jaarale ko ci yonent bi Muusaa. États-Unis dees ko àtte ci jamono ji àtte ba deggal ci kanam kërk Yàlla, moo tax war nañu seetlu ne ndox mi jeexaloon dundug Firawon, dees ko indi woon ci kawam jaarale ko ci bàyyi ngelaw lu penku bi, mi doon tere ndox yi ci seen bérab, bi Yàlla di xettali ay nitam yu Tànn yi. Ngelaw lu penku bi mooy ñetteel musiba mi dóor yoonu Dibeer, bi suuf su yëngu gi ci Peeñu Yi fukk ak benn di agsi.

Maas gi jiitu bu beesug bu ñeenteel baax ak bu mujj bu rab waase suuf si mat na ci ñaari saxar yi, mooy saxar bu Republican ak saxar bu Protestant. Jëfandikoo gi ci njàmbatug saxar bu Republican, biñ ko yégle woon ci maas gu ñetteelam, am na ci jamono ji wër xareb àddina bu njëkk bi, te mu màndargaale ne Etazini jox na ay yëfi ekonomigam ci loxoy globalist yi ci Federal Reserve. Ci noonu itam, Adventisme du juróom-ñaari fan yi bu Laodicee dafa seetoon ngir liggéeyam ci paj ak ci njàng “akredite” ko ci sàs yi njàngum àddina ak fajkatug àddina teg. Ni muy jëfandikoo ci wax, “kumpa gu bon” day tegtal njàmbatug Constantine ak buur ya Israayil gu yàgg ji ak dooley àddina. Baat bi waxug yimbóole jëfandikoo ngir melokaan njàmbat boobu mooy “amalgamation,” ni ko tekke ci diksyoneri jamonoy Ellen White ne; “jaxeel walla booloo ci benn amalgam; jaxase.” Garabu xam-xamu baax ak bon mooy garabug amalgamation, garabug njàmbat. “Xare bu mag ba mujj bi,” mooy jafe-jafe yoonu Dibeer, te waajalug Seytaane ngir jafe-jafe boobu mooy “kumpa gu bon,” gi jaxase xelal nit ak peelug Yàlla.

Ci biir bu mujj bi, bu “ñépp di tann seen wet,” nattu bi ca Tóor-tóorub Edena dees na ko delloo. Nattu bi, bi mu nekkoon ca njàlbéen ga, te mu weesu woon genn garab ci diggu tool ba, dees na ko delloo ci mujj gi ci àddina bépp. Liggéeyu Seytaane, lu jiitu xareb mujj bi, mooy “kumpag njubadi,” te ñu faram ko ne mooy “jàng mu kawe!” Melokaanu “jàng mu kawe” ci réewu rab wu suuf si feeñ na ci Nashville, Tennessee, “Aten bu Bëj-gànnaar,” fa kër-yàlla Parthenon nekk, di juutoo ak njàng mu dëgg ma Madison College daan teewaloon benn yoon ca Nashville. Wax ji ci topp, jële nañu ko ci waxin xel mu sell gi yépp a yépp ca mujjug bind bii, waaye am na ay tomb yu war a seetlu fii ci jamono jii.

“Ñépp” ñi soxla “xam-xam” dafay tegtal ñépp ñi ñu dugg ci ab jéggiinu nattu gu war a jur ci mujj ñaari xeetu way-jaamu. “Boroom xel yi” mooy ñi jot xam-xam wi war. Jéggiinu nattu woowu dafa tambali bu feeñug Yeesu Kirist bi ubbeeku, lu jiitu jeexital dogalu nit ñi. Ubbeg boobu moo tàmbali “yokkute xam-xam.” Ñi ñu jël ci kanamu nattoow bi ci wàll feeñug Yeesu Kirist dinañu jot “diwlin” bu xam-xamu yoon wi, bi ñu jagleel ngir gindee, waajal ak sellal lu jiitu ñëwug ngelaw gu penku ci yoonu Dibeer. “Garabu xam-xamu lu baax ak lu bon” mooy misaalub Mburu Asamaan gu nawle gi war a ñam walla a bañ.

Ci biir Galile, ca jàngu Kafarnawum, Yeesu ñàkk na ay toppkat yu gën a bari ci benn xew-xew moomu, lu ëpp yeneen yoon yépp ci ay liggéeyam. Foofa, nattu ga nekkoon mooy xam ndax waxi Kirist yu yonent yi da ñu ci mbir lu dëgg walla lu xelu; te ñi la nattu ga jotul, jotuñu ko—ndaxte fàtte nañu ne nit war na dund ci bépp kàddu gu génn ci gémmiñu Yàlla. Kirist waxoon na leer ne moom mooy Mburu mi wàccéekoon asamaan, te ñi la nattu ga jotul da ñu jaxase Dëgg ak xel mu nit, mi Gereg yi di tegtal.

Bala Evena tambalee na càggante baatub tool ba, Almasi bi dafa jàngaloon Adam ak Eve ñoom ñaar, ne buñu lekk mbuum garab gi ñuy wax garabu xam-xamu lu baax ak lu bon. Jëfandikoo bu njëkk ci ñetti xët yi ci xibaar bu baax buy sax ba fàww mooy ragal Yàlla.

Ew “ragalul Yàlla.” Waroon na tiit ba yëngu ci kàdduy Yàlla, te loolu mooy benn melokaanu téeméeri ñaar-fukk ak ñeent-junni ñi. Ragalu Yàlla mooy njëlbéenu ñetti nattu yi, te dafay tàmbalee bi Kàddug yonent bi ubbee, ba mu ci mujj jur wàllu boroom xel ak wàllu ñu ñàkk xel. Njëlbéenu ñi dogaloon ne ay boroom xel lañuy doon mooy yëngu ci Kàddug Yàlla. Ew deful loolu, te bi ñu ko jëkkee ak ñaareelu jéego bu nattu bi, mënul woon jox Yàlla ndam; gannaaw loolu ñu jëkkoo ko ak waxtuw atte bi, fa mu woné rafetul-boppu Lawodise.

Jaxaseg dëgg ak mbubbaay mooy liggéeyu Seytaane, te loolu lañu xam ni mooy biirbóotu ñaawteef. Nangu booleb nit ñépp ci yëngu-yënguy mujj yi ci àtteb seetkat bi, dees na ko sàmm ci kër-yàlla Parthenon bi nekk Nashville, Tennessee.

Mbind mi ci fireball yi Nashville du dëkk bu ñu tann ci njàppandikookat; mooy atte bu jub, bi ñu yónnee ci Kawar-ñetteelu-bés yi, ci États-Unis, ak ci àddina si. Fireball yi Nashville dañuy tegu yeneen melokaan yu wuute ngir xeeti Adventism yu bare yi, rab wu suuf si, ak àddina si. Fireball yi Nashville mooy atte Yàlla ci kaw njàngale gu dëggul, gi ñu mel ni garab gu xam-xamu lu baax ak lu bon.

Nunuyat sunu gëstu ci beneen mbind mi di ñëw.