Ci jukki bi jiitu woon, méngale nañu melokaan yi waxyu mi joxe ci juróomeelu liit, di musiba bu jëkk bi, ak yoonu Dibéer bi nar a ñëw léegi. Jàppe juróomeelu liit ne mooy li jëkk ci ñetti liit yi mujj, te sukkandiku ci jàppin wi ne li jëkk dafay leeral li mujj, day méngale cér bi Lislaam am ci waxyu mi jëm ci musiba bu jëkk bi ak yëngu-yëngub suuf bi ci Peeñu ma fukk ak benn. Jot naa bataaxalu imeel bu jóge ci benn ci samay xarit, bés bi toppoon ba ñu waxtaanee ci jukki bii ca ndajem bésu Noflaay ba, te sama xarit boobu itam dafa doon jéem a méngale juróom benneelu liit, di ñaareelu musiba bi, ak yoonu Dibéer bi nar a ñëw léegi. Loolu ab yoonu jàppin wu jaadu la, ndax ñetti liit yi mujj ñetti musiba lañu.

Noonu ma gis, dégg malaaka muy naaw ci diggu asamaan, muy wax ak baat bu xumb: «Allaaw, allaaw, allaaw, ñi dëkk ci suuf, ndax baat yi des ci trompet yu ñetti malaaka yi ci ñaar ñi ci des tewar!» Peeñug Yóbbante bi 8:13

Ñetti bi diñéelu trompet yi mooy benn màndarga wu wóor te wu wuute ci biir juróom-ñaar ak benni trompet yi, ni itam ñetti bi diñéelu jàngale yi wuute ak ñeenti yi jëkk, te ñetti bi diñéelu séel yi itam wuute nañu ci juróom-ñaar ak benni séel yi. Dëggu yëgle bi, ay at yu bare lañu ko faral di wax. Bokkalekook leer gi jóge ci seet bu nu jàppe jëkk ba ak ñetteel ba ci ay wóo ay màndarga alfa ak omega, war na nu itam seet ñetti ay wóo yi ni ñetti jëfandikoo yu ñu teg ci yëgle bi.

Jëfandikuy yonett ci waxu yonent yi day wone ne mboolem melokaani yonent yi nekk ci njàqare bu njëkk ak bu ñaareel dinañu am itam ci njàqare bu ñetteel bi. Njàqare bu njëkk bi mooy Islamu Araabi, te njàqare bu ñaareel bi mooy Islamu Tirki. Njàqare bu njëkk bi mooy ngir “sonal”, te njàqare bu ñaareel bi mooy “rey” benn ñettelu nit ñi.

Mettitug ñëkk mii jëkk mi

Te ñu leen mayoon ne buñu leen rey, waaye ñu sonn leen juróomi weer; te seen metit mel ni metitu jànj buy daan nit. … Te am nañu woon ginaaw yu mel ni yu jànj, te am na woon i xoj ci seen ginaaw; te seen kàttan mooy lor nit ñi juróomi weer. Peeñu 9:5, 10.

Déewug Ñaareelu Musibaay bi

Noonu ñent yi ñeel ñaar-fukk ak ñent yi dañu leen bàyyi, te dañu leen waajaloon ngir benn waxtu, ak benn bés, ak benn weer, ak benn at, ngir rey ñetteelu nit ñi. … Ci ñetti mbir yii la ñetteelu nit ñi deewee, ci safara, ak ci saxaar, ak ci xonq bërëm, yi génn ci seen gémmiñ. Peeñu Yàlla 9:15, 18.

Ñaari xaaj yi ci ñetti xaaju nit ñi, ñi ñu reyul, tuubuñu.

Te des nit ñi ci nit ña, yi dee wuñu ci mbugal yooyu, tuubewuñu sax ci jëf yu seen loxo yi, ngir bañ a màggal ay rab ak xérëm yu wurus, ak xaalis, ak xànjar, ak doj, ak bant; yu mana gisul, déggul, doxul. Te itam tuubewuñu ci seen rey nit, walla ci seen njibar, walla ci seen njaaloo, walla ci seen sàcc. Peeñu 9:20, 21.

Juróom ñi xas yi dañuy misaal juróom ñi musiba yu mujj yi, te ci saar ñaar-fukk yi, xas yi dañu leen wooye musiba yi. États-Unis mooy benn ci ñetti wàll yi ci booleb ñett yi, mooy dragon bi, rab wi ak yonent bu dëggul bi, te dees na ko rey ni juróomeelu nguuru gi ci yoonu Dibéer bi. Dee gaam gi am na ndax jaamu ju dëggul, jiñu misaale ci “jëf yi seen loxo yi,” “jaamu”b “seytaane yi ak xérëm yu wurus, ak xaalis, ak xànjar, ak doj, ak bant,” ak “rey nit ñi,” ak “njibar yi,” ak “njàngoro jaamookaay bi,” ak “sàcc bi.”

Njaamu gu dëggul, gi njaamu ci bésu Dibéer di misaal, mooy “sabab” bi ñu war a tuub, waaye tuubuñu, kon “njeexital” bi mooy mbugal ak dee yi njéeréeri Lislaam yi indi. Doonte benn ci ñetti xaaji nit ñi, maanaam Etazini, dañu koy rey ca jamonoy yoonu Dibéer, ñaari xaaj yi ci des duñu tuub.

Njuum ak Malaaka yi

Ndaw bu njëkk ak ñaareel dajaloo nañu ak malaaka yu njëkk ak yu ñaareel ci taarixu Millerite, te taarix boobu dellu nañu koo def ba ci bataaxal bu nekk ci taarixu ñi juróom-ñeent-fukki junni ak ñeent-fukki junni. Taarixu ñi juróom-ñeent-fukki junni ak ñeent-fukki junni mooy taarixu malaaka bu ñetteel te dajaloo na ak ndaw bu ñetteel. Ni màndarga-yoon yi ci taarixu Millerite di dellu ci taarixu ñi juróom-ñeent-fukki junni ak ñeent-fukki junni, noonu itam, màndarga-yoon yi ci ndaw bu njëkk ak bu ñaareel dinañu dellu ci taarixu malaaka bu ñetteel.

“Bataaxal bu njëkk ak bu ñaareel bi, ñoo ko yégle woon ci atum 1843 ak 1844, te léegi nu ngi nekk ci suxali bataaxal bu ñetteel bi; waaye ñetti bataaxal yi ñépp dañu war a sax ci yéglees. Léegi itam, ni mu daan nekke woon ba noppi, am na solo lool ci ne dañu leen war a delloo waxaat ñi di wut dëgg gi. Ci bind ak ci baat, dañu war a yégle xibaar bi, di wone seen toftale, ak jëfandikook kàdduy waxi Yàlla yi nu indi ba ci bataaxalu malaaka bu ñetteel bi. Menn ñetteel manu ko am te bu amul bu njëkk ak bu ñaareel. Bataaxal yii la nu war a jox àddina si ci mbindum yégle, ci waxtaani yégle, di won ci jëfandikook jaar-jaari waxu Yàlla ci taarix bi mbir yi am ba noppi ak yi di ñëw.” Selected Messages, téere 2, 104.

Sunu liggéey, ni nuy taalibey waxi yonent yi, mooy boole yëgleb malaka bu njëkk ak bu ñaareel ci yëgleb malaka bu ñetteel bi. Su fekkee amul yëgleb yi ñaari njëkk yi, doo man a am yëgleb bu ñetteel, ndaxte “manul am ñetteel bu amul njëkk ak ñaareel.” Loolu dëgg la ci wàllu “toppandoo,” ndax su fekkee amul njëkk ak ñaareel, kon ñetteel bi mooy, ci dëgg-dëgg, njëkk bi. Te itam dëgg la ci wàllu “jëfandikoo gi ëmb,” ndaxte melokaan yu yonent yi ci njëkk ak ñaareel bi ñoo taxawoo melokaani ñetteel bi. Ci xisaab, amul ñetteel bu amul njëkk ak ñaareel; te ci yonent, amul màndarga-yoon ci malaka bu ñetteel bi, su fekkee bàyyi nañu màndarga-yoon yi nekk ci njëkk ak ñaareel bi.

“Yàlla jox na bataaxali Peeñu gi 14 seen bérab ci sàrtu yëgleb yi, te seen liggéey warul taxaw ba kerceenu jaar-jaaru suuf sii. Bataaxalu njëkk ma ak ñaareel ma di nañu dëgg ba tey, te war nañu dox bokk ak bii di topp. Ñetteel malaaka mi day yégle ay moytuwaayam ak baat bu kàttan. ‘Gannaaw loolu,’ la Yowaana wax, ‘gis naa beneen malaaka muy wàccéee asamaan, yor kàttan gu réy, te suuf si leer na ci ndamam.’ Ci leer gi, leerug ñetti bataaxal yi yépp booloo na.” The 1888 Materials, 803, 804.

Sunu liggéey mooy won “ci rëddoo jaar-jaari waxu yonent yi, mbir yi amoon” ci yëngu-yëngu Millerites yi, ak “mbir yi di na am” ci yëngu-yëngu ñi téemeeri ak ñeent-fukk ak ñeent junni yi.

«Boroom bi ngi nar a mbugal àddina ci ndax soxlaam. Mu ngi nar a mbugal mboolooy diine yi ndax bañug leer ak dëgg gi ñu leen jox. Bës bu mag bi, buy boole yëgleb malaaka bu njëkk bi, ñaareel bi, ak ñetteel bi, war nañu koo jox àddina. Loolu mooy taxawug sunu liggéey.» The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 950.

Booleg ndigal bu njëkk ak ndigal bu ñaareel bi mooy li leerël suuf si bi malaakam Peeñu gi ñaar-fukk ak juróom-ñett wàccee. Moom waxoon na ne: “‘Gannaaw loolu,’ la Yowaana wax, ‘gis naa beneen malaaka mu wàcc bóom ci asamaan, yor kàttan gu réy, te suuf si leer na ak ndamam.’ Ci leer gi, leeralu ñatti ndigal yi yépp boolees na ko.” “Leer” gi jëm ci suuf si “leer” gi am na bi “leeralu ñatti ndigal yi yépp booleesoo.” Liggéeyu booloo lépp ci kaw rëdd ak rëdd, ñatti ndigal yi, jaarale ko ci teg jaar-jaaru tariixu Millerite bi ci wet ak tariixu ñaar-fukk ak ñeenti junni ñent fukki junni yi, war na itam a mat ak ñatti musiba yi.

Tàbbi Babilon, ni ñaareelu malaaka mi yéglee, manul a weesu beesu ci bàkkaaru njàngatu jëkk ba. Yëgleb malaaka bu jëkk ba moo joxoon xamle ñëwute gu ñaareelu Kirist ci atum 1843, te bi yëgleb boobu amee ndàq, njariñam moo jur tàbbi kër-yàngale yu Protestaŋ. Njariñ boobu mooy ñaareelu malaaka bi; sabab bi mooy ndàqu malaaka bu jëkk ba. Su fekkee ne amul woon malaaka bu jëkk ba, duñu woon yégle tàbbi Babilon ni ñaareelu malaaka bi ko waxee. Li jëme woon sabab ak njariñ benn mooy “waxtu.” “Waxtu” bi (1843) nekkul ci lu war a am, te ndàqu boobu moo jur “njariñ” bi. “Sabab” bi mooy njuumte gi ci jëfandikoo ne ñetti waxi yonent yi Miller jàppoon ne dinañu jeex lu war a doon ci atum 1843. Ñetti waxi yonent yooyu di 1335, 2300, ak 2520 at, Miller dafa gëm woon ne dinañu jeex ak ñëwug Kirist ci niir yi ci 1843. Bi waxi waxtu yi Miller xamoon ci njuumte bañee am, loolu may na Protestaŋ yi sabab wu ñuy bañee yëgleb malaaka bu jëkk ba, te ñaareelu malaaka bi aksi. Malaaka bu jëkk ba mooy “sabab” bi, te ñaareel bi mooy “njariñ” bi.

Bataaxalu malaaka bu jëkk bi ak bu malaaka bu ñaareel bi mënulees leen a tàggale, ndaxte diiru waxyu moo leen lëkkale ci wàllu waxyu. Musiba mu jëkk mi ak musiba mu ñaareel mi itam, “diir” moo leen lëkkale ci wàllu waxyu. Waxyu bi jëm ci diiru musiba mu jëkk mi, te wone diiru mbugal gu toll ci téeméer ak juróom-fukki at, day jeex ci saa si sax waxyu bi jëm ci diiru musiba mu ñaareel miy rey di tàmbalee, diir boobu toll ci ñetti téeméer ak juróom-ñeent-fukk ak benn at ak fukki fan ak juróom. Waxyu bi jëm ci diir moo lëkkale musiba mu jëkk mi ak musiba mu ñaareel mi, ak itam bataaxalu malaaka bu jëkk bi ak bu malaaka bu ñaareel bi.

Matug jàppandi yeneen wax yu jamonoy jëfandikoo ci njëkk njàqare ak ñaareel njàqare moo dooleel yégleb malaaka bu njëkk bi, te indi malaaka bi ci Peeñu Yàlla fukk wàcc ngir leeral àddina ak ndamam. Bi mu waxee ci malaaka bu njëkk bi, Sœur White bind na ne dañoo ko “wax ne yonnentam mooy leeral suuf si ak ndamam te artu nit ci merum Yàlla miy ñëw.” Loolu mooy benn yonnent wi daleel ci malaaka bu ñetteel bi ci Peeñu Yàlla fukk ak juróom-ñett.

“Maleekaa mi bokk ci yégleb mesajub ñetteelu maleekaa, war na leeral suuf si yépp ak ndamam. Fii dañuy wax lu jëm ci liggéey gu yaatu addina wépp te am doole ju yées. Yëngu-yëngub dikkug Almasi bi ci at yi 1840–44, woon na feeñug ndamlu katanu Yàlla; mesajub jëkkëru maleekaa bi, yéglees na ko ci bépp taxawaayu misaŋeer ci addina si, te ci yenn réew yi, amoon na fa farlu gu mag ci mbirum diine, gu kenn gisagul woon ci benn suuf ginaaw Yeesalug diine gu juróom-benn-fukki at ak juróom-benneelu téeméeri at; waaye loolu yépp, dinañu ko weesu ci yëngu-yëngu gu am doole ji ci suufe jàllaleg mujj gi ci artuwu ñetteelu maleekaa bi.”

“Jëf ji dina mel ni bu Bésub Pentekot bi. Naka ni ñu maye woon ‘taw bi jëkk’ ci tuurug Xelum Sell mi ci ubbitug xebaar bu baax bi, ngir jur saxug peppu ju am solo ji, noonu itam dinañu maye ‘taw bi mujj’ ci jeexitalam ngir ñor meññug ngóob mi. ‘Kon dinañu xam, su nu saxee ci xam Boroom bi: génneem waajal na ni suba; te dina ñëw ci nun ni taw, ni taw bi mujj ak taw bi jëkk ci suuf si.’ Ose 6:3. ‘Bégleen nag, yéen doomi Siyon, te bég ci Boroom seen Yàlla: ndax moo leen may taw bu njëkk bu tollu, te dina wàcceel leen taw, taw bi njëkk ak taw bi mujj.’ Yoel 2:23. ‘Ci fan yu mujj yi, la Yàlla wax, dinaa tuur sama Xel ci bépp yaram.’ ‘Te dina am ne, képp ku woowe turu Boroom bi, dees na ko musal.’ Jëf ya 2:17, 21.”

“Liggéey bu mag ci xibaar bu baax bi warul àggee ci njël ak wone gu gën a néew ci dooley Yàlla ju mel ni ji ko màndargaale woon ci ubiteem. Kàdduy waxyu yi mataloon ci tuurug taw bu njëkk ba ci ubiteem xibaar bu baax bi, dinañu leen delloo matal ci taw bu mujj ba ci tëjjam. Fii la nekk ‘jamonoy yeesal ak feddali’ yi ndaw li Yàlla yónni, Piyeer, doon xool ak yaakaar bi mu waxee ne: ‘Tuub-leen nag te dëppoo ak Yàlla, ngir seeni bàkkaar far, su fekkee ne jamonoy yeesal ak feddali jógee ci kanamu Boroom bi; te mu yónni Yeesu.’ Jëf ya 3:19, 20.” The Great Controversy, 611.

Sottig waxyu yi jëm ci jamonoy musiba mu jëkk mi ak ñaareel mi moo tax malaaka mi wàcc ci atum 1840 ngir leeral àddina si ak ndamam, ba dooleel xibaaru malaaka mu jëkk mi; te sottig musiba mu ñetteel mi moo tax malaaka mi wàcc ci bésu 9/11 ngir leeral àddina si ak ndamam, ba dooleel xibaaru malaaka mu ñetteel mi. Leeral àddina si dafay sotti ci boole ñaari yëngu-yëngu yi ci jëfandikoo gu leen méngale—rëdd ci kaw rëdd. Xibaaru ñetti musiba yi mooy dooleel xibaaru ñetti malaaka yi. Dañu leen ràbb boole ni ñaari rëdd: wenn wi ci biir, weneen wi ci biti. Ñetti malaaka yi dañuy màndargaal liggéeyu ñoñu Yàlla, te sottig ñetti musiba yi mooy dooleel seen liggéey. Li ci biti mooy Lislaam ak liggéeyam bu aju ci waxyu, te li ci biir mooy Almasi ci ñoñam—yaakaaru ndam. Looloo tax ñu takk Yuda ci mbaam mi ci waxyu Yanqóoba ci mbirum li fukki doomam yu góor yi ak ñaar di màndargaal ci fan yu mujj yi.

Noonu Yàqub woo ay doomam, ne leen: «Dajeleen, ngir ma wax leen li ngeen di daje ci mujjug fan yi. Dajeleen, te dégg, yéen doom yi Yàqub; te dégluleen Israayil, seen baay.» … «Yuda, yaa di ki say bokk di la màggal; sa loxo dina nekk ci bátu say noon; doom yi sa baay dinañu la sujjóotal. Yuda doom-u gaynde la; sama doom, jog nga ca lekk ba. Mu daldi suux, toog ni gaynde, ni gaynde gu màgg; kan moo ko man a yëngal? Yett bi du jóge ci Yuda, mbaa ki di sàkku yoon du jóge ci diggante tànkam, ba ker ba Silo di ñëw; te ci moom la xeet yi di daje. Mu lënk doomam-u mbaam ci garab-u reseñ, te doomam-u jigéen mbaam ci reseñ gu tànn; mu raxase ay yéreem ci biiñ, te ay koddaayam ci deretu reseñ: ay bëtam dinañu xonq ndax biiñ, te ay bëñam set weex ni meew.» Njàlbéen ga 49:1, 2, 8–12.

Kirist mooy Gaynde gi bokk ci giiru Yuda, moom mi raxase ay yéreem ci deret, te moom lañu wax ne mooy “reseñ bu tànn bi,” mi ñu denc ci yoon wàllu waxu yonent yi ak “doom-as bi.” Baatu bittim rekk bu ñetti torox yi dafa lëkkaloo ak baatu biir bi ñetti malaaka yi. Malaaka bu jëkk bi ak ñaareel bi dañuy dem benn yoon ak malaaka bu ñetteel bi, te torox bu jëkk bi ak bu ñaareel bi itam war nañu dem benn yoon ak torox bu ñetteel bi.

Ab Biiu bi

Xareb Nineweh mooy “caabi” bi indi lëndëmug Islama ci àddina bi, bu gaañu dee ndax Roomaan-Katolig gi wéree ci yoonu Dibeer bu jëm ci ñëw, miy yëngu-yëngu suuf su Apokalips benn-fukk ak benn wax, fa la ñetteelu musiba gi dikk gaaw. Mu ngi dikk ci “waxtu” wuyu yëngu-yëngu suuf.

Ca waxtu woowu sax na, am na yengu bu réy; fukki ci kër gi daanu, mboolem benn-fukki xaajam daanu na, te ci yengu bu réy boobu nit juróom-ñaari junni dee nañu; te ñi des ñi tiit lool, ba jox ndam Yàlla asamaan. Ñaareelu musiba weesu na; te xool-leen, ñetteelu musiba gaaw na di ñëw. Peeñu 11:13, 14

Yoonu Dibéer moo tàmbali, ngir àddina si, jamonoy nattu bi aju ci nataalu rab wi, te xareb Niniw mooy caabi ji ñuy xàmmee nootug nguur gu juróom-benn gi, bi ñuy fàttaliku gàncu Tir, bi muy tàmbali woy woyam yi, di matal Esayi ñaar-fukk ak ñett. Nattu bi aju ci nataalu rab wi mooy nattu bi ñuy dogale muju nit ki ba fàww, te dogal boobu day am bala jamonoy yërmande ji di jeex. Jamonoy yërmande ji ngir àddina si day jeex bu Mikaael taxaawee. Jamonoy nattu bi aju ci nataalu rab wi ngir àddina si, ci Peeñu saar fukk ak ñett, aaya fukk ak ñaar ak yu ko topp, am na misaalam ci jamonoy nattu bi aju ci nataalu rab wi ngir Réewi Bennoo yu Amerig.

«Ba États-Unis d’Amérique, réew mi jàmmu diine, boo àndee ak Papauté ngir gaawlu xel ak di bàyyi nit ñi mujj ci teral sabbaat bu dul dëgg bi, nit ñi nekk ci bépp réew ci kaw suuf di nañu leen jiite ngir topp seeni royukaay.» Testimonies, volume 6, 18.

Jamono rabu ba ci États‑Unis di natte moo tax ñu tàqale te téj galankoori téeméeri junni ak ñeent fukki junni ñent (144,000) yi ci Apokalips 7, te jamono rabu ba ci natte ngir àddina bépp moo di téj mbooloo mu mag ma ci Apokalips 7.

«Réew yu tukkë ci biti dinañu topp royukaayu États-Unis. Doonte mooy jiite, waaye benn jafe-jafe boobu dina dal sunu nit ñi ci bépp fan ci àddina bi.» Testimonies, volume 6, 395.

Caabi bi ñu tegtal ci xeexu Ninive mooy mandarga ne jamonoy nattu nataal bi ngir àddina tàmbali na, te itam mooy mandarga ne jamonoy nattu nataal bi ngir États-Unis jeex na. Caabi bu am ndigalu xeexu Ninive moo ubbë xur wi amul suuf, mi indi mbëpp mu Islam, mi ñu tegtal ci àddina ni njàngat yu mel ni soxna. Ca caabi ba ca mujju yuuxu guddi gi, ñu koy misaalal ak caabi buy ubbë benn xur woowu ci États-Unis ca njàlbéenu yuuxu guddi gi.

Ci Saraxalkat yi, saar ñaar-fukk ak ñett, màggalu liit yi moo màndargaale caabi ji ci Etasini, ci jamono ji ñuy yiwi mbaam mi ci ndoorteelu yégleb woote digg-guddi gi. Caabi jooju, dees na ko wërël bu bali safara yu Nashville yi agsee. Màggalu liit yi ak song bi ñuy song Nashville ci jamono ji ñuy yiwi Lislaam, ñoo màndargaale xareb Nineveh ci jamonoy yoonu dibéer ji.

Yoonu Dibéer bi mooy njeextelu yégle woote “digg-guddi” gi, ndax booba woote gi dafay soppeeku nekk woote gu “kawe”, te li waxyu yonent yi laaj moo tax ndorteelu jamono jooju war a misaalal njeextelam. Ci musiba bu jëkk bi, Lislaam waroon na mbugal gàngoori Room, yi di màndargaal Etaasini, diirub téeméer ak juróom-fukki at. Caabi ji (xeexu Niniwe) dafay màndargaal ndorteelu yégle woote digg-guddi gi, ni ko màggalu liit yi it di def. Ci Saraxalekat yi, saar ñaar-fukk ak ñett, am na fukki fan ak juróom diggante màggalu liit yi ak Pàntakot, te mooy itam màggalu Mbaar yi. Fukki fan ak juróom yooyu ci jamonoy nattu gi aju ci nataalu rab wu àll wi ci Etaasini dañuy méngoo ak téeméer ak juróom-fukki ati mbugal yi ci musiba bu jëkk bi. Fukk ak juróom mooy asakab téeméer ak juróom-fukk.

Fukk ak juróomi fan yooyu (téeméer ak juróom-fukki at) dañuy jeex bu ñetti téeméer ak juróom-ñeent-fukk ak benn at yi ak fukk ak juróomi fan yi di tàmbali. Li dale ci 22 oktoobar 1844, jamono ji waxyu bi di màndargaal dootul jëfe, moo tax téeméer ak juróom-fukki ati mbugal yi di màndargaal fukk ak juróomi fan yi ci ñaar-fukk ak ñetteelu saaru Sarxalkat yi, yi tàmbali ak màggalu Liit yi, te juróomi fan gannaaw loolu raaya bi yéeg, juróomi fan gannaaw loolu àtteb Bésub Njot gi am, te juróomi fan topp ca ba ci sottig Pàntakot gi.

Foofa “waxtu, ak bés, ak weer, ak at, ngir rey ñetteelu nit ñi” di tàmbali. “Waxtu” bi mooy waxtub yengu-yengu gu mag gi, mooy yoonu Dibeer bi. “Bés” bi mooy bésu feyug Boroom bi, ba kàngam Laodise bu Mbooloom Adwentist ñaareelu bés bi di ñàkk te génn ci gémmiñu Boroom bi.

Ndaxte ñoom xeet lañu buy amul xel mu leen di gindi, te xam-xam itam amuñu ko ci seen biir. Aka baaxoon suñu amoon xel, ba xam lii, te seet seen mujj! Naka la kenn mana dàq junni, ñaar di dawloo fukki junni, su fekkee ne seen Xeer jaay na leen, te Boroom bi tëj na leen? Ndax seen xeer melul ak sunu Xeer, ba sax sunuy noon di seedeel loolu. Ndax seen reseñ joge na ci reseñu Sodom ak ci tooli Gomorra: seenub reseñub meññeef la, seenug gàppgàpp ay lu wex te metti lañu. Seen biiñ dafa mel ni sumayu njaàng, ak daŋar gu metti gule ci jaan. Ndax lii yépp denculedul ma ko, te bëjjiwul ci samay alal yu am solo? Maam la fayugub mbugal ak feyugub njub; seen tànk dina lëcc ci waxtoom: ndax bésu seen musiba jege na, te li leen di xaar gaaw na ñëw. Ndaxte Boroom bi dina àtte ay nitam, te yërëm ay jaamam, bu gisanee ne seen kàttan jeex na, te kenn desul ku tëj walla ku bàyyi. Kon dina wax ne: Ana seen yàlla yi, seen xeer wi ñu wóolu woon? Deuteronom 32:28–37.

“Waxtu” bi ci yëngu-yëngu suuf bi mooy “bésu sàq seen musiba.” Moo di àtteb ñi nekk ci Adventism te amuñ xam-xam bu ëpp bi yokku ci fan yu mujj yi. Tànn nañu doj wu fen ngir tabax seen kër ci kawam, waaye ci dëgg seen doj suuf rekk la.

“Njàng mi agsi na: Dara war a ñu wara may mu dugg ngir yëngal fondemaŋu ngëm gi nu di tabax ba pare ci kawam, ba dale ci kaadug 1842, 1843 ak 1844. Man, maa nekkoon ci bii kaadu, te li dale foofa ba tey, dama taxawoon ci kanamu àddina si, di takku ci leer gi Yàlla jox nu. Dunu nam a dindi sunuy tànk ci tabaxal bi ñu ci sampoon, ba bés bu nekk nu doon seet Boroom bi ak ñaan gu dëgër, di wut leer. Ndax ngeen xalaat ne man mën naa bàyyi leer gi Yàlla jox ma? War na nekk ni Doju Jamono yi. Moo may gindi li dale ba bi ma ko joxee.” Review and Herald, April 14, 1903.

“Wéer” bi dafay tekki weeru njëkk bi.

Kon nag nag, yéen doom Siyon, te bég ci seen Boroom Yàlla; ndax moom jox na leen taw bu jëkk bi ci nattal, te dina wàcceel ci seen kaw taw, taw bu jëkk bi ak taw bu mujj bi ci weer bu jëkk bi. Te kër yu dëppoo yi dinañu fees ak dugub, te sàq yi dinañu xell ak biiñ ak diiwlin. Te dinaa delloo ci yéen at yi mbind mi lekk, ak yàll wi, ak saxaar wi, ak mbott wi, sama mbooloom xare bu màgg bi ma yónni woon ci seen biir. Te dangeen lekk ba suur, te fees ak ngërëm, te màggal turu seen Boroom Yàlla, mi leen jëfandikoo ci yëfi kém-kàttan; te sama ñoñ duñu rus ba fàww. Te dangeen xam ne man maa ngi ci biir Israyil, te man maa di Boroom seen Yàlla, te amul beneen; te sama ñoñ duñu rus ba fàww. Yoel 2:23–27.

Ci “waxtuw” yoonu dibéer bi, Lislaamu musiba mu ñetteel mi dafay songe ci anam gu kenn séenuwul, te Adwaantismu Lawdise di rus, ndaxte ci xeeru jaan ji lañu wéer seen yaakaar. Ci jamono jooju, ci weer wu njëkk wi, dees na sotti tawub mujj bi ci kaw askan wu ñu sellal. Ci waxtu woowu lañuy rey Etaasini, gannaaw mbugal mi tàmbalee Nashville ba ca kanam. Mbugal mi di yàqug dëkk yu mag yi dafay tàmbali, te ci waxtuw yoonu dibéer bi la Etaasini di jeex (dees koy rey), moom mi doon nguuru juróom-benneel bi ci waxyu Biibël bi, di ubbi jamono ji àddina si di jaar ci nattu nataalu rab wi, te jamono jooju dina jeex bu nguuru juróom-ñetteel bi jeexee, te du am ku ko dimbali (dees koy rey).

Ewfraatis

Dexu Efrat am na ay misaal ak Islam, te Efrat mooy tekki ne, “jur bu bari, walla génn ci doole.” Ci ñaareelu musiba ga, ñeenti ngélaw yi ñu leexoon ci Efrat, bàyyi nañu leen.

Ba noppaareelu juróom-benn ba wolee, dégg naa baat bu jóge ci ñeenti wóot yi nekk ci sarxal bu wurus bi nekk ci kanam Yàlla, di wax malaakam bu juróom-benn ba mi amoon trompet bi ne: “Yiwal ñeenti malaaka yi ñu yeewoon ca dex gu mag gu Efrat ga.” Noonu ñu yiwi ñeenti malaaka ya, yi ñu waajaloon ngir benn waxtu, ak benn bés, ak benn weer, ak benn at, ngir rey ñetteelu nit ñi. Pàngar gi 9:13–15.

Dexu Ëfrat dafa tegu penku suuf ci ndëkk gi Yàlla digoon, te Islaam mooy “doom yi dëkk penku” ci kàddug yonent bi. Seen melokaanu yonent mooy ne dañuy terey, ba noppi ñu yiwi leen, tàmbalee ci Àjaar mi Saarata tere woon.

Yàlla ne ko: «Saara, sa jabar, dina la jur doom ju góor ci dëgg; te dangay tudde turam Isaag; te dinaa taxawal sama kóllëre ak moom ngir muy kóllëre gu dul jeex, ak askanam ginnaawam. Te ci lu jëm ci Ismaeel, dégg naa la: xoolal, barkeel naa ko, te dinaa ko yokk mbay, te dinaa ko jurloo lool; fukki njiit ak ñaar lay jur, te dinaa ko def xeet wu mag.» Njàlbéen 17:19, 20.

Ismayil dees na ko am jur, te Euphrates tekki mooy jur. Ci jeexital kàddug wax ji ci téeméeri at ak juróom-fukk yi ci metitug njaaxle bu jëkk bi, kàddug wax bu benn waxtu, benn bés, benn weer ak benn at tàmbalee woon bi Islaam bàyyikoo ngir rey ñetteelu pàccu nit ñi. Ca yoonu Dibeer bi, juróomeelu nguur gi ci kàddug waxu Biibël bi dees na ko rey, te mooy ñetteelu pàccu Roomu jamono jii. Islaam dafa nekkoon kuñu tere woon ko 11 Ut 1840, ba kàddug malaaka bu jëkk bi amee doole, te bàyyikoo nañu ko ba kàddug malaaka bu ñetteel bi amee doole 9/11.

Ca 9/11 lañu tàmbalee màndargaal téeméer ak ñeent-fukk ak ñeenti junni nit ñi, bi àtteb ñi dee jeexee te àtteb ñiy dund tàmbali. Bi ñu yiwee Lislaamu musiba ñetteel bi ca 9/11, daldi nañu ko téye ci diiru màndargaal gi.

« Jànt bii amoon na ko ci atum 1847 bi, ba noppi dëkk na ay rakk yu néew ci ñi di topp Yàlla ci yoonu Advent, ñuy sàmm Noflay; te ci ñoom itam, ay ñu néew rekk a doon xalaat ne sàmm Noflay googu am na solo gu doy ngir rëdd xar-kanam diggante nit ñi Yàlla ak ñi dul gëm. Léegi matug jànt boobu mi ngi tàmbalee feeñ. “Njëlbéenu jamono jooju buy metti,” biñu wax fii, du jëme ci jamono ji mbugali yi di tàmbalee tuur; waaye dafay jëme ci ab diir bu gàtt bu jiitu ba ñu leen di tuur, fekk Kirist mi ngi ci kër-yàlla ga. Ci jamono jooju, bi liggéeyu mucc gi di jeex, metit dina dikk ci kaw suuf, te xeeti àddina dinañu mer; waaye dees na leen tere ba ñu bañ a tax ba liggéeyu malaaka bu ñetteel bi taxawul. Ci jamono jooju “taw bu mujj bi,” walla yeesal gu jóge ci kanamu Boroom bi, dina ñëw ngir may doole baat bu réy bu malaaka bu ñetteel bi, te waajal gaayi Yàlla yi ngir ñu man a taxaw ci jamono ji ñuy tuur juróom-ñaari mbugal yu mujj yi.» Early Writings, 85.

“Dii waxtu bu gàtt” bi jiitu jeexital xel mën a bàyyiku, mooy di waxtu bi “Almasi bi nekk ci kër yàlla gu sell ga”, muy “jeexal” “liggéeyu mucc gi.”

“Ci sistem buy misaal bi, mi nekkoonoon buntu saraxu ak ngërëmug Kirist, setalug kër-yàlla gi mooyoon sarwi bu mujj bi saraxalekat bu mag ba di def ci at mu nekk ci wër-giirug liggéeyam. Loolu mooyoon jëf ju mujj ci defare baax bi—jàppandi walla dindi bàkkaar yi Israayil. Mu doon misaalu jëf ju mujj ci liggéeyug sunu Saraxalekat bu Mag bi nekk ci asamaan, ci dindi walla far bàkkaar yi ay nitam, yi bindees na ci téerey asamaan. Sarwii dafa ëmb liggéeyu seetlu, liggéeyu àtte; te dafay jiitu ci saa si ñëwug Kirist ci niir yi asamaan ak doole ak ndam lu réy. Ndaxte bu mu ñëwee, àttees na bépp mbir. Yeesu nee na: ‘Sama pey ak man la nekk, ngir may ku nekk ni ay jëfam deme.’ Peeñu 22:12. Liggéeyu àtte boobu, miy jiitu ci yoon wa ñaareelu ñëwug Kirist, mooy li yéglees ci ndigalu malaaka mu njëkk mi nekk ci Peeñu 14:7: ‘Ragal-leen Yàlla, te jox ko ndam; ndax waxtu àtteem agsi na.’” The Great Controversy, 352.

«Far bàkkaar yi ci ay bàkkaari askanam» mooy am ci biir atteb ñi dund.

Tuubleen nag nag, te dellusi, ngir seeni bàkkaar ñu far leen, ba fan yi ngëneel ak yeesal gu jóge ci kanamu Boroom bi dikk; te dina yónnee Yeesu Almasi bi, mi leen waare woon xebaaram ba noppi: moom mi asamaan war a dalal ba kera yellu yeesalaat lépp ak delloo lépp ci yamam, li Yàlla waxoon jaarale ko ci gémmiñi ñoom ñépp, ay yonentam yu sell yi, daldi ko fésal li dalee ca ndoorteelu àddina. Jëf ya 3:19–21.

Ngir seen tuub, war na nit ki nekk lu mu dund; te tuub gi Piyeer di wax fii ci anam wu mat a ngi am bu “waxtu yi ngir yeesal” ñëwee. Noppalu ak yeesal mooy taw bu mujj bi, mi tàmbalee ba malaaka mu am kàttan mi ci Apokalips 18 wàcce ngir leerloo suuf si ak ndamam. Malaaka mu am kàttan moomu mooy itam malaaka bu jëkk bi ci 11 Awuut 1840 bi wàccee ba ñu téye Islaam, te malaaka boobu nekkoon “du kenn ku gënul Yeesu Kirist.” “Yeesal bi” ak “waxtu yi ngir yeesaat yépp” tàmbalee nañu ak yiwiir Islaam ngir merloo xeeti àddina yi, te gannaaw loolu ñu téye ko biir jamono ji ñuy màndargaal ñaar-fukk ak ñeenti junni nit ñi. 9/11 mooy màndarga waxtu yi ngir yeesal ak noppalu, te loolu mooy taw bu mujj bi, te muy itam màndarga jamono ji ñuy wax “yeesaat yépp.” Li ñuy delloo mooy kanamug yoon, maanaam mbooloom Yàlla mi, mi gannaaw fippu ga amoon ci 1863 doon mbooloom Yàlla muy xarekat, waaye dina nekk mbooloom Yàlla mu not ci jamono ju màndargaal ñaar-fukk ak ñeenti junni nit ñi.

Mbooloom gëmkat mi nekk ci xeex bi njaxasaanu bele ak ñax mu bon la, te mbooloom gëmkat mi am ndam li mooy saraxub njëkkug meññeefum bele bi ci Pentekot. 9/11 moo doon yoon wu njëkk wi Balaam dóor mbaam mi, te Balaam (Diiwaani Bennoo yu Amerig) tàmbali na xare bu mat àddina ngir xeex terorism ca saa sa gannaaw song bu kenn séenu woon bi. Mbaamu Balaam mooy misaalu musiba yu ñett yi, yuy doon musiba ñetteel bi te di doxandoo ak bataaxali malaaka yu ñett yi. Kon, ci wàllu waxi yonent yi, jéego yu ñett yu malaaka yu ñett yi ñoo yilif musiba yu ñett yi. Looloo tax, yoon waareel wi Balaam di dóor mbaam mi, ñaaral la, ni muy ame saa su nekk ci jéego ñaareel bi. Ci diggante ñaari tooli reseñ yi bokk ci réewum ndam ma dëggu ca jamono yu yàgg ya ak réewum ndam mi ci wàllu ngëm ci jamonoy tey la Lislaam dóor Israyil bésub 7 Oktoobar 2023, te ca saa sa ñu téye Gasa, te gannaaw loolu Lislaam dina dóor Nashville.

Songu Nashville mooy ñaareel bi ci ñaari song yu bette yi am diggante tooli reseñ yi ci seede Balaam. Nashville mooy màndarga gi ci yoonu waxyu giy wone waxtu wi xibaaru yuuxu xaaju guddi bi di booleeku ak malaaka mu ñaareel mi. Xibaaru yuuxu xaaju guddi bi dafay tàmbali bi ñaari taalibe Kirist yi (ñiy màndargaal xibaaru malaaka mu ñaareel mi) di yiwi mbaam mi ci ndoortel dugg ga ànd ak ndam. Doxu mbooloo googu dafay mujj jëm ci bant ba, te bant boobu dafay màndargaal yëngu-yëngub suuf bi ànd ak yoonu Dibéer wi nar a ñëw léegi, fa njaalookatu Room di noot nguur gu juróom-benneel gi ci waxyuy Biibël, gannaaw ba ñu ko fàttee ci diirub taariixu Etaasini.

Bu njaalookat bi tàmbalee woy woyam yi ci jamonoy yoonu Dibéer, xareb Niniwe dina amati ba noppi, te caabi jiy màndargaal ubbeeku jamonoy nattu bi aju ci nataalu rab wi ci àddina si, dinañu ko wëlbat ba noppi. Xareb Niniwe mooy njeexitalu yégleb wooteb digg guddi, yégle boobu di soppiku nag di woote bu kawe bi ñetteelu malaaka mi di woote. Njàlbéenu jamono jooju, gi song bu bette bi ñuy def Nashville di màndargaal, xareb Niniwe dina ko misaal itam ba noppi, ndax Yeesu, mi di Alfa ak Omega, dafay jëfandikoo saa su nekk njàlbéen gi ngir misaal njeexital gi. Song bi ñuy song Nashville, ci lu waxi yónent yi di laaj, dina ëmb ay mbir yu bokk ci ndam lu Room di am ci Pers, ndam luy may Lislaam mu feesal àddina si ak lëndëm. Donald Trump mooy màndargay nataalu Room, kon dina am ndam ci xareb Niniwe bi lëkkalook song bi ñuy song Nashville, waaye doole ji mu am ngir lànk mbënnum Lislaam dina jeex ba noppi.

Xeex bi Ronald Reagan mujj a am ndam ci moom ca atum 1989, xare bu sedd la woon bu tàmbali woon ca njeexitalu Ñaareelu Xareb Àddina. Xare bu sedd bi Trump di xeex mooy xeexu Panium, te mooy jëme ci Ñetteelu Xareb Àddina ci jamonoy yoonu Dibéer, te xeexu Actium ak xeexu Nineveh ñoo ko misaale woon. Xare bu sedd bi Trump di xeex, bi xeexu Panium di misaal, mooy jëme ci màbb “miir” mi ci Ndeyjoor gi di tàqale jaangu ak nguur, ni ko màbbug “miir” mi ci Berlin ca atum 1989 misaale woon.

Nashville dafay màndargaal jamono ji mbaamu Balaam bi bës tànku Balaam ci miir bi ba gaañ ko, loolu di wone ab gaañu buy tee nit a dox ci miir bi. Jamonoy yuuxu digg-guddi gi dafay tàmbalee ci ab xew-xew buy mbëkk miiru tàqale bi ci Sàrtu Réew mi, di noonu màndargaal njàlbéenu taxawal nataalu rab wi (boole mbooloom gëmkat ñi ak nguur gi), ci ab màndarga ci yoon wi buy misaal màbb miiru tàqale bi ci njeexitalu taxawal nataalu rab wi. Donald Trump dina, ci wàllu waxyu yonent yi, wax jaarale ko ci ab ndigalu njiitu réew mi buy misaal wax gi ci jamonoy yoonu Dibéer bi, ni ko Yooni Doxandéem ak Fippu yu 1798 misaale woon. Dina fa daaneel mondiyalist yi ci Pàrti Demokaraat bi ak seen moroom yi, di mondiyalist RINO yi ci Pàrti Repibliken bi. Ndam li muy am ci kaw noon yi Persia doon misaal ci xareb Nineveh dina wàññi dooley ñaari wàll yi ci xareb politig bi, ba duñu am doole ji ñu soxla ngir xeex ak njéeréeri Lislaam yi nar a law ci kaw réew mi. Tànku Trump bi ñu bës ba gaañ ko mooy miir bi ci njàlbéenu yégle yuuxu digg-guddi gi, biy jëme ci miir bi ci njeexital gi.

Dina yokkute seetlu ci nettali bi ci ñetti musiba yi ci bind bi ci topp.