Taariix bu Nëbbu a ci Aaya ñent-fukk ak benn — Limu ñaar-fukk ak juróom-ñent

Man Yowaana gis naa dëkk bu sell bi, Yerusalem bu bees bi, mu wàccé jógé ca Yàlla, jóge asamaan, ñu waajal ko ni jabar ju rafetal ngir seetam. Te dégg naa baat bu réy bu jóge asamaan ne: «Xool-leen, kërugu Yàlla gaangi ànd ak nit ñi, te dina dëkk ak ñoom, te ñoom dinañu doon ay nitam, te Yàlla ci boppam dina ànd ak ñoom, te doon seen Yàlla. Te Yàlla dina far mboolem rangooñ ci seen bët; dee dootu amati, mbaa naqar, mbaa jooy, mbaa metit dootu amati; ndaxte lu jiitu woon wéy na.» Ka toogoon ci gàngune ga ne: «Xool-leen, maa ngi beesal yépp.» Te mu ne ma: «Bindal, ndaxte wax jii dëgg la te takku na.» Te mu ne ma: «Jeex na. Man maa di Alfa ak Omega, njàlbéen ga ak mujj ga. Ku mar, dinaa ko may ndoxum dund gu jóge ci teen bu ndoxum dund ba, ci neen. Ku not, dina donn mboolem yëf yii; te man dinaa doon sa Yàlla, te moom dina doon sama doom. Waaye ñi ragal, ak ñi gëmul, ak ñi sobe, ak reykat yi, ak njaalookat yi, ak njibarakat yi, ak jaamukat tuur yi, ak fenkat yépp, seen cér dina nekk ci dex bu safara ak xonq di lakk, loolu mooy dee gu ñaareel gi.» Noonu kenn ci juróom-ñaari malaaka ya, ñi yoroon juróom-ñaari kaas yu fees ak juróom-ñaari mbugal yu mujj yi, ñëw ci man, wax ak man ne: «Kaay fii, maa lay won jabar ji, soxnab Janq bi.» Peeñu Yowaana 21:2–9.

Ba beneen ci juróom-ñetteelu at ma, ci fukki weer ba, ci fukki bésu weer wa, kàddug Boroom bi dikk na ci man ne ma, … Te itam kàddug Boroom bi dikk na ci man ne ma: «Yaw, doom-aadama, xoolal, dinaa jële ci yaw, ak benne xettali, ki neexal say bët; waaye bul jooy mbaa nga weex, te sa rangoo yuuru. Tëyël sa jooy; bul def njàqare ñeel dee; takk sa mbubb mu nekk ci sa bopp, sol say dàll ci say tànk, bul muur sa gémmiñ, te bul lekk mburu nit ñi.» Noonu ma wax ak nit ña ci suba; te ci ngoon sama jabar dee. Te ca ëllëg sa suba ma def ni ma ko santoon. Noonu nit ña ne ma: «Ndax doo nu wax li yëf yii di ci nun, ba tax ngay def noonu?»

Noonu ma tontu leen ne: Kàddug Boroom bi dikk na ci man ne: “Waxal kërug Israyil ne: Ni la Boroom Yàlla waxe: Seetal, dinaa yàq sama bérab bu sell bi, moom mi di ndamalu seen doole, mbëggeelu seen bët, ak li seen xol yeeme; te seen doom yu góor ak seen doom yu jigéen, ñi ngeen bàyyi, dinañu daanu ci saamar. Te dingeen def ni ma def: dungeen muur seen bëñ, te dungeen lekk mburu nit ñi. Seen càllala yi dinañu nekk ci seen bopp, te seen ay dall dinañu nekk ci seen tànk; dungeen jooy mbaa dindi, waaye dingeen séentu ndax seen ay tooñ, di naqarante ak seen moroom.”

Noonu, Esekiyel dina leen tektal: ni mu def lépp, noonu ngeen di def; te bu loolu amee, dingeen xam ne man maa di Boroom bi Yàlla. Te itam, yaw doom aadama, ndax du ci bés bi may jële ci ñoom seen doole, mbégteem seen tedd, li seen bët bëgg, ak li ñuy yaakaar ci seen xol, seeni doom yu góor ak seeni doom yu jigéen, ndax du am ku rëcc ci bés boobu, ñëw ci yaw ngir yégal la ko, nga dégg ko sa noppi? Ci bés boobu sa gémmiñ dina ubbiku ngir ka rëcc; dinga wax, te dootoo luu; te dinga nekk tektal ci ñoom; te dinañu xam ne man maa di Boroom bi. Esekiyel 24:1, 15–27.

Noonu ne wax ne: “Demal, te wax askan wi ne: Déggleen dëgg, waaye buleen xam; gisleen dëgg, waaye buleen seetlu. Defal xolu askan wi mu dëgër, diisloo noppam, te tëj seen bët, ngir bañ ñuy gis ak seen bët, te dégg ak seen nopp, te xam ak seen xol, ba noppi dellu ci Yàlla, ñu wéral leen.” Esaayi 6:9, 10.

Waaye kàddu Boroom bi doon na ci ñoom ndigël ci kaw ndigël, ndigël ci kaw ndigël; rëdd ci kaw rëdd, rëdd ci kaw rëdd; fii tuuti, fa tuuti; ngir ñu dem, daldi daanu gannaaw, te damm, te jàpp ci fiir, te ñu jàpp leen. Esayi 28:13.

Te ñu bare ci seen biir dinañu tëb, daanu, dammiku, jàppiku ci laas, te ñu jàpp leen. Esayi 8:15.

Kàddu Kirist yi dees na leen wax ci kanamu mbooloo mu bare; waaye bi Mu nekkee kennam, Piyeer, Yowaana, Saag, ak Andare ñëw ci Moom, fekk Ko Mu toog ci tundu Oliw ya. «Waxal nu,» ñu ne Ko, «kañ la loolu di am? te lan mooy mandarga ngir Sa ñëw ak ngir mujjug àddina?» Yeesu tontuwul taalibeem yi ci dayootoo kepp ci yàqu Yérusalem ak bés bu mag ba Mu di ñëw. Denc na benn melokaanu wax ci ñaari xew-xew yooyu. Su ko doon ubbil taalibeem yi mbir yu ëllëg yi ni Mu leen gisee, duñu man a muñ gis-gis googu. Ci yërmande ci seen kaw, Mu boole melokaanu ñaari jafe-jafe yu mag yooyu, bàyyi taalibe yi ñu seet xam seen tekkiin ci seen bopp. Bi Mu waxee ci yàqu Yérusalem, kàdduy waxam yu yonent bi dajaloon nañu weesu xew-xew boobu, ba ag safara su mujj sañseep ci bés booba bu Boroom bi di jóge fi Mu nekk ngir mbugal àddina ci seen tooñ, ba suuf si feeñal deretam, te du dellu a sëppati ay nitam yu ñu rey. Waxtaan wii yépp deesu ko jox taalibe yi rekk, waaye itam ñi war a dund ci xàll yu mujj yi ci jaar-jaaru suuf sii.

Noonu jubluwa yi, Kirist neena: «Wottuleen ba kenn bañ leen nax. Ndaxte ñu bare dinañu ñëw ci sama tur, naan, Man maa di Kirist; te dinañu nax ñu bare.» Ay Almasi yu dëggul yu bare dinañu feeñ, di wax ne ñoom lañuy def kéemaan, te di yégle ne waxtu musal gi réewum Yawut yi jot na. Loolu dina réerloo ñu bare. Kàdduy Kirist yi am nañu. Diggantey deeŋam ak séeg Yerusalem, Almasi yu dëggul yu bare feeñ nañu. Waaye artu bii dees na ko jox itam ñi dund ci jamono jii ci àddina. Naxte naxte yi ñuy jëfandikoo woon bala Yerusalem sànku, jëfandikoo nañu leen ci xeeti jamono yi yépp, te dees na leen jëfandikooati.

“‘Te dinga dégg ci ay xare ak ay jëfandikoo xare: moytuleen ngeen tiit; ndax loolu lépp war na am, waaye mujj gi jotagul.’ Bala Yerusalem sanku, nit ñi daan nañu xeex ngir nguur gi gën a kawe. Rey nañu emperër yi. Ñi ñu jàppoon ne dañoo toog ca wetu gàngune bi, reyees nañu leen. Amoon na ay xare ak ay jëfandikoo xare. ‘Loolu lépp war na am,’ la Kirist wax, ‘waaye mujj [mujjug xeetu Yawut yi ci seen nekkinu xeet] jotagul. Ndax xeet dina jóg ci kaw xeet, ak nguur ci kaw nguur: te dina am xiif, ak mbas, ak yengu-yengu suuf ci barab yu bare. Loolu lépp mooy tàmbalig metit yi.’ Kirist wax na ne, bu rabbi yi gisee mandarga yii, dinañu wax ne ay àttey Yàlla la ci kaw xeet yi ngir daan tëj ci jaamug ñi Mu tànn. Dinañu wax ne mandarga yii mooy firndeel ñëwug Almasi bi. Buleen naxaar; ñoom mooy tàmbalig ay àtteem. Xeet wi xool na ci boppam. Tuubewuñu te dellusiwul ngir Ma wéral leen. Mandarga yi ñuy wone ne mooy firndeel seen génn ci jaam, ñoom ay mandargay seen alkande lañu.” The Desire of Ages, 628.

«Lëegi sunuy bët jublu ca penku bi, ndaxte niiw gu ñuul gu tuuti feeñ na, tollook xaaj wu doy halfu loxo nit; te nun ñépp xamoon na nu ne mooy Màndarga Doomu Nit ki.» The Day Star, 1846.

Noonu buur bi ne jaam yi: “Yeen ko loxo ak tànk, jël ko indil, sànni ko ci lëndëm gi ci biti; fa dees na fa jooy te yéekh bañ.” Ndax ñu bari lañuy woote, waaye ñu néew aji tànn yi. Macë 22:13, 14.

Noonu ñi mujj ci mujj dinañu jiitu, te ñi jiitu dinañu mujje: ndaxte ñu bari lañu woo, waaye ñu néew a tànn. Màccë 20:16.

Yéen ñépp aji dëkk ci àddina, ak yéen way-dëkk ci suuf si, seetleen bu mu yékkati bannera ci kaw tundi yi; te bu mu wollee trompet, déggleen. Esayi 18:3.

Te ci bés ba noppi ñi dégg kàdduy téere bi, te bët yu gumb yi gis génn ci lëndëmte gi ak ci naxar gi. Esayi 29:18.

Ba lool laay gis banneex bi, te dégg baatub trompet bi? Ndax samay nit ñooy réy ci dof, xamuñu ma; ñooy xale yu ñàkk xel, te amuñu njàng mi; am nañu xel ngir def lu bon, waaye ngir def lu baax amuñu xam-xam. Jeremiah 4:21, 22.

Yégleel lii ci kërgóorug Yàggóob, te yégle ko ci Yudaa, ngeen wax ne: Dégluleen léegi lii, yéen xeet wu ñàkk xel te amul xam-xam; yéen ñi am bët, te gisuleen; yéen ñi am nopp, te dégguleen. Yeremi 5:20, 21.

Baatu Boroom bi itam dikkal na ma ne: «Yow, doomu nit ki, yaa ngi dëkk ci biir kër gu weddi, ñi am bët ngir gis te gisulñu; am nañu noppi ngir dégg te dégguñu, ndaxte kër gu weddi lañu.» Ezekiel 12:1, 2.

Moo tax naa la leen ci léeb yu nir: ndax da ñuy gis te gisulñu; da ñuy dégg te déggulñu, te xamuñu it. Te ci ñoom la waxu yonent Esayi mat, bi naan: “Deggleen dingeen dégg, waaye dungeen xam dara; gisleen dingeen gis, waaye dungeen seetlu. Ndax lii xeet bii xolam dafa dëgër, noppi yi diis nañu ci dégg, te bët ya ñoom ci seen bopp lañu tëj; ngir bañ a am benn yoon ba ñu gis ak seen bët, te dégg ak seen noppi, te xam ak seen xol, te dellu ci Yàlla, ma wéral leen.”

Waaye barkeel na ci seen bët, ndaxte dañuy gis; ak ci seen nopp, ndaxte dañuy dégg. Ndaxte dëgg-dëgg maa ngi leen koy wax ne, yonent yu bare ak nit ñu jub ñu bare, bëggoon nañu gis yëf yi ngeen di gis, waaye gisuñu leen; te bëggoon nañu dégg yëf yi ngeen di dégg, waaye dégguñu leen. Macë 13:13–17.

Noonu la Boroom bi wax: Taxawleen ci yoon yi, te xoolleen, te laajleen yoon yu mag ya, fan la yoon wu baax wi nekk, te doxleen ci moom, te dangeen a gis noppaliku ngir seeni ruu. Waaye ñoom nee nañu: Dunu dox ci moom. Rax-ci-dolli, samp naa leen ay wottukat, di wax: Déggleen baatu trompet bi. Waaye ñoom nee nañu: Dunu déglu. Jeremiah 6:16, 17.

“Bépp yéen njàngale yi ñu joxe woon diggante 1840 ak 1844 war nañu leen lépp def ak doole léegi, ndaxte am na ñu bare ñi sànk seen yoon. Yeneen njàngale yi war nañu dem ci bépp mbooloom kërceen.”

“Kirist ne: ‘Yeeni bët barkeel nañu, ndaxte dañuy gis; te seen noppit barkeel nañu, ndaxte dañuy dégg. Ndaxte dëgg-dëgg maa ngi leen koy wax ne, yeneen yonent yu bare ak nit ñu jub dañoo bëggóon gis li ngeen di gis, te gisuñu ko; te dégg li ngeen di dégg, te dégguñu ko’ [Matthew 13:16, 17]. Barkeel nañu bët yi gisoon li ñu gisoon ci atum 1843 ak 1844.”

“Joxe bi joxe na. Te amul yagg dara am na ci delloo waxtaan bi, ndaxte màndargay jamono yi dañuy mat; liggéeyu jeexal bi war naa am. Liggéey bu mag dina am ci ab waxtu bu gàtt. Benn yégle gu Yàlla dogal dina jox soon, te dina màgg ba nekk yuuxu bu réy. Kon Dañeel dina taxaw ci wàllam, ngir joxe seedeem.” Manuscript Releases, volume 21, 437.

Noonu ay bindkat yu bokk ci xutbakat yi ak Farisey yi tontu ne ko: “Kilifa gi, nun bëgg nuy gis njël ci yaw.” Waaye mu tontu ne leen: “Xeetu nit ñu bon te moykat dañuy wut njël; waaye deesul ko jox benn njël ludul njëlu Yonas yonnent bi. Ndaxte ni Yonas nekke woon ñetti fan ak ñetti guddi ci biir jënu màggaay ba, noonu it Doomu nit ki dina nekk ñetti fan ak ñetti guddi ci xolu suuf si.” Matthew 12:38–40.

“Xel mi lekkkat bi noppi bi jàll yi nga xam ne ñu weesu ak yi di ñëw. Bi nit ña di wut a firnde li ñu gisoon ak li ñu déggoon, heroo ci xalaat yi ko jógge ci seen xel, ak ci leer gi ñu amoon, ‘Yeesu tontu ne, Kàddu bii ñëwul ngir man, waaye ngir yéen la.’ Loolu moo doon firnde gi gën a mag ci ne mooy Almasi bi, te mooy mandarga Baay bi ne Yeesu waxoon dëgg, te mooy Doomu Yàlla. Ndax Yawut yi dinañu dëddu seede su kawe su asamaan? Benn yoon dafañu laajoon Musalkat bi ne, Ban mandarga nga nu won ngir nu gis te gëm? Mandarga yu bare lool joxe nañu leen ci bépp yoon ci liggéeyu Kirist; waaye ñu tëj seen bët yi te dëgërloo seen xol, ngir bañ a nangoo ne dëgg la. Kéemaan gi gën a màgg, yaakaaru Lasaar bi dekki, taxul seen ngëmadi yokku, waaye mu feesal leen ak mer gu gën a tar; te léegi, gannaaw Baay bi wax na, te kenn mënatul a laajaat beneen mandarga, seen xol setuwul, te ba tey ñu bañoo gëm.” Spirit of Prophecy, volume 3, 79.

«Ci dekkal Lasaar la, ñu bareñ a ngi woon ngir gëm Yeesu. Mooy woon pexe Yàlla ne Lasaar dee te ñu dugal ko ca bàmmeel ba, bala Musalkat bi agsi. Ci dekkal Lasaar la, kerem gi gën a mag ci kéemaani Kirist; te ndax moomu, ñu bare maggaloon Yàlla.» Manuscript Releases, volume 21, 111.

«Lasaar, mi yaramoon gisoon na yàqute ci bàmmeel ba, waaye léegi dafa bég ci doole ju ndaw góor gu tedd, moo jiite woon mala ma Mucckat bi waroon.» The Desire of Ages, 572.

“Yeesal naa ma jëfandikoo yenn yoon ci léebu fukki janq yi, juróom ñoo am xel te juróom ñoo doyadi. Lii léebu amoon na te dina am matale bu baax ci bépp araf, ndaxte dafay jëfandikoo bës bii ci anam wu speciale, te ni yégleelu ñetteelu malaaka bi, matal na te dina sax di dëggu jamono bii ba kera mujjug jamono.” Review and Herald, 19 Sulet 1890.

“Bates bokkoon ci njiitu yu am solo ci ndaje maatu Exeter (New Hampshire) bi ci weeru Awgüst 1844, ba ñu jëfandikoo ba njëkk ‘yuuxu guddi dëgg’ bi. Mënees na wax ne, Bates moom lañu tànn mu doon waarekat bu njëkk ci jaamono suba boobu ca maatu ba. Mu ngi doon dénk ay déggkatam ñu takku ci ngëm te mu ngi leen di dëgëral ak xel mu dal ne Yàlla mi ngi leen di nattu rekk, ne ñoom ñu ngi ci waxtu bi ñuy séentu, ak ay xalaat yu ni mel, ba keroog Samuel S. Snow dikk ci maatu ba, war fas. Bi mu toogee ca wetam jigéenam-mag, Sñora John Couch, Snow dellu ci yégalaat kóllëream ne Kirist dina feeñ ci waxtu wa ñu tëral. Sñora Couch, mi lool daldi yëngu ba tàyy, yéemu mbooloo mi bi mu jógëe ne: ‘Nit kii am na ndigal gu bawoo ci Yàlla!’” Leroy Froom, The Prophetic Faith of our Fathers, volume 4, 549.

«Liggéeyu Yàlla ci suuf si wone na, jamono ba jamono, ni muy meloo bu sax ci bépp yëngu-yëngu bu mag bu yeesal walla bu diine. Doxalinu Yàlla ci mbind mi ñi dafa nekk saa su ne benn. Yëngu-yëngu yu am solo yu jamono jii am nañu seen moroom ci yi weesu, te jaar-jaaru mbooloom gëmkat yi ci jamono yu njëkk yi am na njàngat yu am njariñ lool ñu gën a takku ci sunu jamono.» The Great Controversy, 343.

Bégg bu baax, yaw jabaru Siyon; yuuxu, yaw jabaru Yerusalem: xoolal, sa Buur ngi ñëw ci yaw: moom ku jub la, te am nga mucc; suufeel na boppam, te mu war ci mbaam, ci mbaam bu ndaw, doomam. Sakarixa 9:9.

“Bu jàngat bi bëgg a xam jëfandikukat yi ñuy jëfandikoo ci xare bu dëgër bi di ñëw léegi, war na rekk a topp jaar-jaaru bind bi ci yoonu yi Rooma jëfandikoo woon ngir benn mbir moomu ci jamono yu weesu yi. Bu mu bëgg a xam ni katolig ak protestaŋ yi boole seen bopp dinañu jëfandikoo ak ñi bañ seen dogma yi, na gis xel mi Rooma won ci Sabaa ak ñi koy aar.”

“Yoonu buur, kureelu mag yi, ak ndigali kerk yi ñuy dëggal ak dooley àddina, ñoo doon yoon yi gaalug bokk-pagan gi jotee fa ñu koy teral ak kàttan ci biir àddinay Kiristaan. Jëf ju njëkk juy fàggu ci kanam ñépp ngir gaawloo sàmmu Dibéer moo doon yoonu bi Constantine samp. (A.D. 321; xool bindal bu dolliku ci xët 53.) Ndigal boobu dafa santaane woon ne waa dëkk yi noppalu ci ‘bés bu tedd bi ñuy wax bésu jant bi,’ waaye mu may waa àll ba ñu wéyal seen liggéeyu bey. Doonte ne ci dëgg-dëgg yoonu bokk-pagan la woon, waaye buur bi dafa ko doxal gannaaw bi mu nangoo turu Kiristaan.” The Great Controversy, 574.

“Nii mel ni mu bëgget buy yëngal réew mi. Bëgg dëkk ba dëkk, dëkk ju ndaw ba dëkk ju ndaw, te ba ci bérab yu sori yu réew mi, mu dem na, ba nit ñi Yàlla di xaar yépp xumbee bu baax. Yërmande ju bon jëfandikoo woon ci fanatik ga, jëkk na ci kanam wax ji ni sedd bu njëkk di seetaan ci kanam jant bi fenk. Ñi gëm gis nañu ne seen sikki-sakka ak seen njàqare deñu leen dindi, te yaakaar ak fit naxal seen xol yi. Liggéey bi set na ci yooyu ëppale yu doy waar yi ñu daan feeñal saa su neexu nit rekk di yëngu, te doole kàddu Yàlla ak Xelum Yàlla dul ko yilif. Moom dafa mel ni jamonoy toroxlu ak delluwaat ci Boroom bi, yi daan topp bataaxali yedd ak yeddale yi ay jaamam di yónnee ca Israayil bu yàgg ba. Dafay yëgale tektal yi di màndargaal liggéeyu Yàlla ci jamono jépp. Bég mu ëpp te doy waar nekkul lu bare, waaye li ëpp mooy xel mu xóot ci xol, wax nu bàkkaar, ak bàyyi àddina. Waajal ngir daje ak Boroom bi mooy li diis xel yu metti yi yebaloon. Foog gu sax ak jébbalu gu matul fenn ci Yàlla, loolu moo nekkoon.” The Great Controversy, 400, 401.

«Xaacu guddi gi nekkul woon lu bare ci yóbbe ak waxtaan, doonte sax firnde yi nekk ci Mbind mi dañoo leer te mat. Dafa ànd ak doole ju di jéll te di yëngu xol. Amul woon benn sikki-sakka, amul woon benn laaj. Bi Kirist duggee ak ndam Yerusalem, nit ñi dajaloo woon jóge fu nekk ci réew mi ngir sàmm màggal ga, dawoon nañu dem tundu Olib, te ba ñu boolee ak mbooloo ma doon ànd ak Yeesu, dañoo jël wax ju sell ji ci waxtu woowu, te yokk xaacu bi: “Barkeel na ki di ñëw ci turu Boroom bi!” [Matthew 21:9.] Noonu itam la ñi gëmul woon, ñi doon dawsi ci ndaje yi Adventist—ñenn ci bëgg a gis rekk, ñenn it ngir reerel rekk—dañoo yëggoon doole ju di gën a wóor, ji doon ànd ak yégle bi, “Xool-leen, Boroom céet bi ngi ñëw!”» Spirit of Prophecy, volume 4, 250.

Waaye kër ga nekk ci biti kërug Yàlla, bàyyi ko ci wet, te bul ko natt; ndaxte joxees na ko xeeti ñi dul Yawut yi; te dëkk bu sell bi dinañu ko tacc ci seen tànk diiru ñeent-fukk ak ñaari weer. Peeñu 11:2

Te ñetteelu malaaka bi topp leen, wax ak baat bu réy ne: Ku nekk buy sujjóot rab wi ak nataalam, te jot màndargaam ci jëram walla ci loxoom, kooku dina naan biiñu merum Yàlla, bi ñu tuur te jaxasul dara ci kaas bu xadaroom; te dees na ko sonal ak safara ak diwlin ci kanam malaaka yu sell yi ak ci kanam Xar mi. Te saxaaru seen sonal dina yéeg ba fàww ak ba fàww; te amuñu noppalug guddi ak bëccëg, ñi sujjóot rab wi ak nataalam, ak képp ku jot màndargay turam. Fii la muñug gaayi Yàlla yi nekk; fii la ñi sàmm ndigali Yàlla ak ngëmug Yeesu nekk. Peeñu Yowaana 14:9–12.

“Yëgub ci Daniel saraxu fukk ak benn bi, jegesi na ba muy mataliku waajaloom ba noppi. Lu bare ci taariix bi amoon ngir matal yëgub bii, dinañu ko delloo.” Manuscript Releases, number 13, 394.